{"id":296706,"date":"2021-02-18T16:04:50","date_gmt":"2021-02-18T13:04:50","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=296706"},"modified":"2021-02-18T16:04:50","modified_gmt":"2021-02-18T13:04:50","slug":"az%c9%99rbaycan-torpaqlarinin-isgalinda-axc-iqtidarinin-s%c9%99rist%c9%99sizliyi-boyuk-rol-oynadi-tarixci-alim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=296706","title":{"rendered":"&#8220;Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u0131nda AXC iqtidar\u0131n\u0131n s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131&#8221; &#8211; Tarix\u00e7i alim"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong><em>Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal edilm\u0259sinin \u0259sas g\u00fcnahkar\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa \u0259sass\u0131z \u0259razi iddialar\u0131 idi v\u0259 bu iddian\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 Rusiya faktoru, ordumuzun i\u00e7\u0259ril\u0259rin\u0259 soxulmu\u015f milli satq\u0131nlar, daxili v\u0259 xarici amill\u0259r, Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti Partiyas\u0131n\u0131n iqtidar\u0131n\u0131n s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sizliyi b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki, bunu\u00a0<a href=\"https:\/\/az.trend.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Trend<\/a>-\u0259\u00a0tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent \u018fs\u0259d Qurbanl\u0131 deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, SSR\u0130-nin s\u00fcqutundan sonra erm\u0259ni t\u0259cav\u00fczin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini daha da a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda v\u0259 Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259n erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcnin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq xeyli \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fmi\u015fdi. Ordunun yarad\u0131lmas\u0131nda, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 burax\u0131lan ciddi s\u0259hvl\u0259rin v\u0259 daxili qar\u015f\u0131durman\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0131ra torpaqlar\u0131 h\u0259l\u0259 1992-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda d\u00fc\u015fm\u0259nin \u0259lin\u0259 ke\u00e7mi\u015f, fevral\u0131n17-d\u0259 Qarada\u011fl\u0131, fevral\u0131n 25-26-da az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 \u0259srin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli faci\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 ba\u015f vermi\u015fdi.<\/p>\n<p>Tarix\u00e7i alim qeyd edib ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yaranm\u0131\u015f g\u0259rginlik \u015f\u0259raitind\u0259 respublikada \u00fcmumi h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259t elan etm\u0259k, q\u00fcvv\u0259l\u0259ri s\u0259f\u0259rb\u0259rliy\u0259 almaq, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131nda nizam-intizam yaratmaq vacib oldu\u011fu halda, o vaxtk\u0131 r\u0259hb\u0259rlik yaln\u0131z \u00f6z hakimiyy\u0259tinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Respublikada h\u00f6km s\u00fcr\u0259n g\u0259rgin siyasi v\u0259ziyy\u0259t, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin hadis\u0259l\u0259r\u0259 reaksiya verm\u0259diyi bir d\u00f6vrd\u0259 \u00fcmummilli m\u0259nafe namin\u0259 birl\u0259\u015f\u0259 bilm\u0259y\u0259n iqtidar\u0131n v\u0259 m\u00fcxalif\u0259tin g\u00fcnahkarlar\u0131 \u00f6z i\u00e7\u0259ril\u0259rind\u0259 axtarma c\u0259hdl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259nin reall\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u018f.Qurbanl\u0131 bildirib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n f\u0259al siyasi x\u0259tti yeritm\u0259m\u0259sind\u0259n, respublikadak\u0131 daxili siyasi g\u0259rginlikd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 Qaraba\u011fda h\u00fccumlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir, \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal t\u0259hl\u00fck\u0259sini art\u0131r\u0131rd\u0131. H\u00fccum haqq\u0131nda \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r k\u0259\u015ffiyyat m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n olmas\u0131na baxmayaraq, hakimiyy\u0259t u\u011frunda ged\u0259n m\u00fcbariz\u0259, h\u0259rbi r\u0259hb\u0259rliyinin x\u0259yan\u0259ti \u00fcz\u00fcnd\u0259n \u015eu\u015fan\u0131n m\u00fcdafi\u0259si t\u0259\u015fkil edilm\u0259mi\u015fdi. Erm\u0259nil\u0259rin h\u00fccumuna be\u015f g\u00fcn qalm\u0131\u015f t\u0259kc\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r batolyonunun 700 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259n 300-d\u0259n \u00e7oxu istirah\u0259t\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 s\u0259rh\u0259d m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rinin say\u0131 iki d\u0259f\u0259 ixtisar edilmi\u015fdi. Bundan istifad\u0259 ed\u0259n erm\u0259ni h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri tarixi \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rini 1992-ci il may\u0131n 8-d\u0259 i\u015f\u011fal etdil\u0259r, em\u0259nil\u0259rin \u00e7oxdan \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259 can atd\u0131qlar\u0131 \u015eu\u015fa-La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi tutuldu.&#8221;D\u0259hliz&#8221; \u0259m\u0259liyyat\u0131n\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 Erm\u0259nistan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa \u0259lav\u0259 h\u0259rbi texnika v\u0259 q\u00fcvv\u0259 g\u0259tirm\u0259k imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etmi\u015fdi:<\/p>\n<p>&#8220;Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni qeyd edim ki, ilk vaxtlarda ordu k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259sas\u0131nda qurulmu\u015f, t\u0259cr\u00fcb\u0259li h\u0259rbi\u00e7il\u0259ri az olan orduda ciddi nizam-intizam yaratmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildi. H\u0259rbi hiss\u0259l\u0259r m\u00fcxt\u0259lif siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda idi. B\u0259zi ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n, m\u0259s\u0259l\u0259n, AXC-nin, h\u0259tta ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259rbi d\u0259st\u0259l\u0259ri vard\u0131. H\u0259rb s\u0259n\u0259tini m\u00fck\u0259mm\u0259l bil\u0259n s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259r \u00e7at\u0131\u015fm\u0131r, ba\u015f q\u0259rargah\u0131n i\u015fi pis qurulmu\u015fdu. H\u0259rbi hiss\u0259l\u0259r\u0259 daxil olan satq\u0131nlar h\u0259rbi informasiya m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 s\u0131zd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Erm\u0259nistan v\u0259 Rusiya h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131, \u015eu\u015fa v\u0259 La\u00e7\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal olunmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u0259rgin sosial-siyasi, iqtisadi v\u0259 m\u0259n\u0259vi-psixoloji v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131 se\u00e7ilm\u0259li idi. 1992-ci il iyunun 7-d\u0259 AXC-nin s\u0259dri \u018fb\u00fclf\u0259z El\u00e7ib\u0259y respublikan\u0131n prezidenti se\u00e7ildi. Bu, \u00f6lk\u0259nin real m\u00fcst\u0259qilliyinin, sosial-siyasi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 h\u0259rbi sah\u0259d\u0259 \u0259sasl\u0131 islahatlar ke\u00e7irilm\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Lakin AXC iqtidar\u0131 verdikl\u0259ri v\u0259d\u0259 \u0259m\u0259l ed\u0259 bilm\u0259dil\u0259r. Daha t\u0259hl\u00fck\u0259lisi is\u0259 c\u0259bh\u0259d\u0259 prezidentin s\u0259lahiyy\u0259tli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si Sur\u0259t H\u00fcseynovun x\u0259yan\u0259ti oldu. Onun tabeliyind\u0259 olan ordunun vahid komandanl\u0131\u011fa tabe olmamas\u0131 v\u0259 bu ordunun azad edilmi\u015f A\u011fd\u0259r\u0259 rayonundan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 bu rayonun, h\u0259m\u00e7inin K\u0259lb\u0259c\u0259rin erm\u0259nil\u0259rin t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xartd\u0131&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal edilm\u0259sinin \u0259sas g\u00fcnahkar\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa \u0259sass\u0131z \u0259razi iddialar\u0131 idi v\u0259 bu iddian\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 Rusiya faktoru, ordumuzun i\u00e7\u0259ril\u0259rin\u0259 soxulmu\u015f milli satq\u0131nlar, daxili v\u0259 xarici amill\u0259r, Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti Partiyas\u0131n\u0131n iqtidar\u0131n\u0131n s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sizliyi b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131. ARANTV.AZ bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259\u00a0tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent \u018fs\u0259d Qurbanl\u0131 deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, SSR\u0130-nin s\u00fcqutundan sonra erm\u0259ni t\u0259cav\u00fczin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini daha da a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda v\u0259 Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 geni\u015fl\u0259n\u0259n erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcnin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq xeyli \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fmi\u015fdi. Ordunun yarad\u0131lmas\u0131nda, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 burax\u0131lan ciddi s\u0259hvl\u0259rin v\u0259 daxili qar\u015f\u0131durman\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":296707,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/923688.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal edilm\u0259sinin \u0259sas g\u00fcnahkar\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa \u0259sass\u0131z \u0259razi iddialar\u0131 idi v\u0259 bu iddian\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 Rusiya faktoru, ordumuzun i\u00e7\u0259ril\u0259rin\u0259 soxulmu\u015f milli satq\u0131nlar, daxili v\u0259 xarici amill\u0259r, Az\u0259rbaycan Xalq Cumhuriyy\u0259ti Partiyas\u0131n\u0131n iqtidar\u0131n\u0131n s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sizliyi b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131. ARANTV.AZ bildirir ki, bunu\u00a0Trend-\u0259\u00a0tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent \u018fs\u0259d Qurbanl\u0131 deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, SSR\u0130-nin s\u00fcqutundan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/296706"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=296706"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/296706\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/296707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=296706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=296706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=296706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}