{"id":301939,"date":"2021-02-26T09:25:57","date_gmt":"2021-02-26T06:25:57","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=301939"},"modified":"2021-02-26T09:25:57","modified_gmt":"2021-02-26T06:25:57","slug":"xocali-soyqirimini-tor%c9%99d%c9%99nl%c9%99r-oz-%c9%99m%c9%99ll%c9%99rin%c9%99-gor%c9%99-layiqli-c%c9%99zalarini-alacaqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=301939","title":{"rendered":"Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r \u00f6z \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 layiqli c\u0259zalar\u0131n\u0131 alacaqlar"},"content":{"rendered":"<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r il fevral ay\u0131n\u0131n 26-s\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cXocal\u0131 Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olunur. \u018flam\u0259tdard\u0131r ki, bu il xalq\u0131m\u0131z bu faci\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti 29-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 ruhu il\u0259 an\u0131r. Yeni reall\u0131qlar Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 h\u00fcquqi aspektl\u0259rini daha m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlilini z\u0259ruri edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/01\/29\/\/-38f62917161191138634034571810283139.jpeg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq h\u00fcququn normalar\u0131na \u0259sas\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t qismind\u0259 Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259tdiyi \u0259m\u0259ll\u0259r beyn\u0259lxalq cinay\u0259t hesab olunur v\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin Xank\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f v\u0259 r\u0259hb\u0259r strukturlar\u0131nda \u00e7oxlu sayda erm\u0259ni \u0259silli zabitl\u0259rin xidm\u0259t etdiyi 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131 v\u0259 zirehli texnikas\u0131n\u0131 c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 bu \u0259m\u0259ll\u0259ri t\u00f6r\u0259tmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin &#8211; Erm\u0259nistan\u0131n \u0259vv\u0259lki prezidentl\u0259ri Serj Sarkisyan v\u0259 Robert Ko\u00e7aryan\u0131n, h\u0259m\u00e7inin bu d\u00f6vl\u0259tin bir \u00e7ox dig\u0259r y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259li siyasi v\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f separat\u00e7\u0131 rejimin r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin f\u0259rdi m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq 1993-c\u00fc ilin avqust ay\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri Heyd\u0259r \u018fliyev BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259drin\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k Xocal\u0131da ba\u015f vermi\u015f qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259ri soyq\u0131r\u0131m kimi tan\u0131nmas\u0131na s\u0259y g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. M\u0259ktubda deyilir: \u201d&#8230;1992-ci ilin fevral ay\u0131nda erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sind\u0259 800 n\u0259f\u0259rin \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdi. H\u0259min ilin may ay\u0131nda is\u0259 bu h\u00fccumlar \u015eu\u015fan\u0131n, sonra da La\u00e7\u0131n\u0131n s\u00fcqutu il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. A\u00e7\u0131q t\u0259cav\u00fcz fakt\u0131 o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fkard\u0131r ki, h\u0259r hans\u0131 \u0259lav\u0259 faktlar g\u0259tirm\u0259k l\u00fczumsuzdur&#8230;\u0130zah olunanlarla \u0259laq\u0259dar xahi\u015f edir\u0259m, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 d\u0259rhal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ls\u0131n v\u0259 t\u0259cav\u00fczkar\u0131 dayand\u0131rmaq, qan t\u00f6k\u00fclm\u0259sin\u0259 son qoymaq, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 m\u00fcdafi\u0259siz dinc sakinini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn, n\u0259hay\u0259t, k\u0259s\u0259rli v\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u00fcn\u201d.<\/p>\n<p>\u0130ndiy\u0259d\u0259k respublikan\u0131n h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015f vermi\u015f h\u0259min cinay\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u00fcquqi add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, bir \u00e7ox \u015f\u0259xsl\u0259r bar\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq axtar\u0131\u015f elan olunmu\u015fdur. Xocal\u0131dak\u0131 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n 2005-ci il may\u0131n 5-d\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 \u0259sas\u0131nda qanunun retroaktiv t\u0259tbiqind\u0259n istifad\u0259 olunaraq soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 9 dekabr 1948- d il tarixli &#8220;Soyq\u0131r\u0131m dnay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 c\u0259zalar&#8221; Konvensiyas\u0131, bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq h\u0259rbi v\u0259 cinay\u0259t tribunallar\u0131n\u0131n nizamnam\u0259l\u0259ri, Beyn\u0259lxalq Cinay\u0259t M\u0259hk\u0259m\u0259sinin Roma Statutu, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Cinay\u0259t M\u0259c\u0259ll\u0259sinin m\u00fcvafiq madd\u0259l\u0259ri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin &#8220;Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda&#8221; 26 mart 1998-ci il tarixli F\u0259rman\u0131 Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259rinin soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259ti kimi tan\u0131nmas\u0131n\u0131n h\u00fcquqi \u0259saslar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r s\u0259n\u0259dl\u0259rdir.<\/p>\n<p>Avropa \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 M\u0259hk\u0259m\u0259si 22 aprel 2010-cu il tarixli q\u0259rar\u0131nda Xocal\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t m\u00fclki \u0259halisinin q\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u201cm\u00fcharib\u0259 cinay\u0259tl\u0259ri v\u0259 ya insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259tl\u0259r kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259n x\u00fcsusil\u0259 a\u011f\u0131r \u0259m\u0259ll\u0259r\u201d kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259rin xarakteri v\u0259 miqyas\u0131 bu soyq\u0131r\u0131m akt\u0131n\u0131n\u00a0BMT Ba\u015f M\u0259clisinin 1948-d il 9 dekabr tarixli q\u0259tnam\u0259si il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f &#8220;Soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda&#8221; Konvensiyas\u0131nda ifad\u0259 olunmu\u015f t\u0259rif\u0259 tam uy\u011fundur.<\/p>\n<p>Xocal\u0131 hadis\u0259l\u0259rinin soyq\u0131r\u0131m kimi tan\u0131nmas\u0131 bu cinay\u0259ti t\u00f6r\u0259tmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin cinay\u0259t t\u0259qibini v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, icra\u00e7\u0131lara universal yurisdiksiyan\u0131n prinsipl\u0259rinin t\u0259tbiq edilm\u0259sini, soyq\u0131r\u0131m cinay\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fczr\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259m\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259suliyy\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sini, cinay\u0259tkar \u015f\u0259xsl\u0259rin m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb edilm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u00f6lk\u0259y\u0259 verilm\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir.<\/p>\n<p>G\u00f6st\u0259ril\u0259n ard\u0131c\u0131l s\u0259yl\u0259rin n\u0259tic\u0259si olaraq bu g\u00fcn \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131, 10-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin h\u00f6k\u00fcm\u0259t v\u0259 ya parlamenti v\u0259 AB\u015e-\u0131n 21 \u015ftat\u0131 Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 r\u0259sm\u0259n tan\u0131yir. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u201cXocal\u0131ya \u0259dal\u0259t!\u201d kampaniyas\u0131 beyn\u0259lxalq miqyasda bu u\u011furlar\u0131n \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Bu istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259rin strategiyan\u0131n davam\u0131n\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259ri t\u0259\u015fkil edir: &#8220;Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259tm\u0259kd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nin m\u0259qs\u0259di Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 sars\u0131tmaq, suverenlik v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259k v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 zorla \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k olsa da, bu a\u011f\u0131r faci\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131 daha da m\u0259tinl\u0259\u015fdirmi\u015f, q\u0259hr\u0259man o\u011ful v\u0259 q\u0131zlar\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259t\u0259n v\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz namin\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli v\u0259 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil m\u00fcbariz\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r etmi\u015fdir\u2026M\u0259n \u0259min\u0259m ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k Xocal\u0131 faci\u0259sini t\u00f6r\u0259d\u0259n, dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259ddarl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259n, dinc \u0259halini m\u0259hv ed\u0259n erm\u0259ni dnay\u0259tkarlar\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda cavab ver\u0259c\u0259kl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u018fli H\u00fcseynli,<\/strong><\/p>\n<p><em>Milli M\u0259clisin deputat\u0131<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r il fevral ay\u0131n\u0131n 26-s\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cXocal\u0131 Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olunur. \u018flam\u0259tdard\u0131r ki, bu il xalq\u0131m\u0131z bu faci\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti 29-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 ruhu il\u0259 an\u0131r. Yeni reall\u0131qlar Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 h\u00fcquqi aspektl\u0259rini daha m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlilini z\u0259ruri edir. Beyn\u0259lxalq h\u00fcququn normalar\u0131na \u0259sas\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t qismind\u0259 Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259tdiyi \u0259m\u0259ll\u0259r beyn\u0259lxalq cinay\u0259t hesab olunur v\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin Xank\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f v\u0259 r\u0259hb\u0259r strukturlar\u0131nda \u00e7oxlu sayda erm\u0259ni \u0259silli zabitl\u0259rin xidm\u0259t etdiyi 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n\u0131n h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131 v\u0259 zirehli texnikas\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":301940,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/5301c4d8161432057715326739911092915.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1994-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r il fevral ay\u0131n\u0131n 26-s\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u201cXocal\u0131 Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d kimi qeyd olunur. \u018flam\u0259tdard\u0131r ki, bu il xalq\u0131m\u0131z bu faci\u0259nin n\u00f6vb\u0259ti 29-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 ruhu il\u0259 an\u0131r. Yeni reall\u0131qlar Xocal\u0131 q\u0259tliam\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 h\u00fcquqi aspektl\u0259rini daha m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlilini z\u0259ruri edir. Beyn\u0259lxalq h\u00fcququn&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/301939"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=301939"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/301939\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/301940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=301939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=301939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=301939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}