{"id":304074,"date":"2021-03-01T12:36:13","date_gmt":"2021-03-01T09:36:13","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=304074"},"modified":"2021-03-01T12:36:13","modified_gmt":"2021-03-01T09:36:13","slug":"ictimai-n%c9%99qliyyatdan-istifad%c9%99-ed%c9%99nl%c9%99r%c9%99-d%c9%99-vaksin-vurulmalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=304074","title":{"rendered":"\u0130ctimai n\u0259qliyyatdan istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r\u0259 d\u0259 vaksin vurulmal\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>P\u0259rvan\u0259 V\u0259liyeva: Yaz aylar\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259 variant\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn Avropada yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 virusun 3-c\u00fc dal\u011fas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 ehtimal olunur<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cKoronavirusun mutasiyaya u\u011framas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n idi, viruslar ad\u0259t\u0259n ayda bir d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fiklikliy\u0259 u\u011fraya bil\u0259r, bu da ild\u0259 24-30 d\u0259f\u0259 mutasiya dem\u0259kdir. Lakin son zamanlarda yaranan h\u0259r \u00fc\u00e7 variantda bir ild\u0259 y\u0131\u011f\u0131la bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r mutasiya var v\u0259 onlar\u0131n genl\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumat yoxdur. Virus t\u0259kam\u00fcl ke\u00e7irdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 onun genetikas\u0131n\u0131n nec\u0259 d\u0259yi\u015fdiyi aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n izl\u0259nil\u0259 bilm\u0259yib. \u00a0Koronavirusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 vaksinasiyan\u0131n ba\u015flamas\u0131 \u00fcmidl\u0259ri art\u0131rsa da, B\u00f6y\u00fck Britaniya, C\u0259nubi Afrika v\u0259 Braziliyada ortaya \u00e7\u0131xan yeni mutasiyalar elm d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ciddi narahat edir. T\u00fcrkiy\u0259 S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin Koronavirus Elmi \u015eura \u00fczv\u00fc Prof.Dr.K\u0259nan Midilli virusun mutasiyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck ehtimalla immun sistemi z\u0259if olan, y\u0259ni virusa rahatl\u0131qla cavab reaksiyas\u0131 ver\u0259 bilm\u0259y\u0259n v\u0259 ya qan plazma m\u00fcalic\u0259si alm\u0131\u015f insanlarda yaranm\u0131\u015f v\u0259 ondan sonra insanlar aras\u0131nda yay\u0131lma\u011fa ba\u015flamas\u0131n\u0131 iddia edir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Bu fikirl\u0259ri \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda \u201cSa\u011flaml\u0131\u011fa Xidm\u0259t\u201d \u0130ctimai Birliyinin icra\u00e7\u0131 direktoru\u00a0P\u0259rvan\u0259 V\u0259liyeva\u00a0deyib.<\/strong><\/p>\n<p>P.V\u0259liyevan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0130ngilt\u0259r\u0259d\u0259 1-ci variant, C\u0259nubi Afrikada 2-ci variant v\u0259 Braziliyada 3-c\u00fc variant mutasiyalar\u0131n h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn ox\u015far x\u00fcsusiyy\u0259ti daha s\u00fcr\u0259tli \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259 v\u0259 yay\u0131lma s\u00fcr\u0259tin\u0259 malik olmalar\u0131d\u0131r. \u0130ngilt\u0259r\u0259 variant\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lki COV\u0130D-19 virusundan \u0259n az 30% daha art\u0131q yoluxucu olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Lakin \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, yeni variantlar\u0131n yoluxuculuq qabiliyy\u0259tinin daha y\u00fcks\u0259k olmas\u0131na baxmayaq, onlar \u0259vv\u0259lki virusla eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00f6l\u00fcm v\u0259 ya a\u011f\u0131rla\u015fmalar yarad\u0131r. \u00dcST vaksin istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na t\u00f6vsiyy\u0259 edir ki, COV\u0130D-19 \u0259leyhin\u0259 peyv\u0259nd istehsal\u0131nda yeni variantlar\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259 saxlas\u0131nlar. B\u0259zi peyv\u0259ndl\u0259r var ki, onlar\u0131n t\u0259rkibinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ehtiyac olmur, m\u0259s\u0259l\u0259n q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd. Lakin el\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r var ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, influenzaya (qrip\u0259) qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259rin strukturu h\u0259r il yay\u0131lan \u015ftammlara uy\u011fun olaraq d\u0259yi\u015fdirilm\u0259lidir. M\u00f6vcud peyv\u0259ndl\u0259rin yeni variantlar\u00a0\u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r effektiv olaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar davam etdirilir, ancaq onlar\u0131n a\u011f\u0131rla\u015fma hallar\u0131ndan qoruya bil\u0259c\u0259yi d\u0259 istisna edilmir.<\/p>\n<p><strong>Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r peyv\u0259nd olarsa, prioritet \u0259hali qrupunun h\u0259cmini daha da art\u0131rmaq olar<\/strong><\/p>\n<p>Ekspert qeyd edib ki, ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 yoluxma saylar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunsa da, haz\u0131rda \u0259n \u00e7ox yoluxma Portuqaliya, \u0130sve\u00e7r\u0259 v\u0259 Danimarkada qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r v\u0259 Portuqaliyada yoluxan \u015f\u0259xsl\u0259rin 60%-d\u0259 virusun \u0130ngilt\u0259r\u0259 variant\u0131 il\u0259 yoluxma oldu\u011fu bildirilir. Yaz aylar\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259 variant\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn Avropada yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 virusun 3-c\u00fc dal\u011fas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 ehtimal olunur. Virusun \u00fc\u00e7 m\u00fcxt\u0259lif mutasiya variant\u0131n\u0131n meydana g\u0259lm\u0259si il\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 prosesi daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259li, q\u0131sa zaman k\u0259siyind\u0259 peyv\u0259ndl\u0259r b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmal\u0131d\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, peyv\u0259nd istehsal\u0131 da s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259lidir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dal\u011fan\u0131n n\u0259 vaxt g\u0259l\u0259c\u0259yini dem\u0259k \u00e7\u0259tindir,\u00a0<strong>d\u00fcnya haz\u0131rl\u0131ql\u0131 olmal\u0131, \u0259vv\u0259lki yay\u0131lma d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilmi\u015f d\u0259rsl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259r k\u0259s qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259yi davam etdirm\u0259lidir.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz \u0259lav\u0259 edib ki, \u0259sas t\u00f6vsiy\u0259 budur ki, karantin rejiminin yum\u015fald\u0131lmas\u0131na baxmayaraq\u00a0infeksiyaya n\u0259zar\u0259t t\u0259dbirl\u0259rini, f\u0259rdi qorunma vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259ni davam etdirm\u0259k vacibdir. Maskadan istifad\u0259, \u0259ll\u0259rin t\u0259miz saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 ara m\u0259saf\u0259nin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259si virusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 s\u00fcbut olunmu\u015f effektiv v\u0259 \u0259n asan qorunma vasit\u0259l\u0259ridir. \u00a0Gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l edilm\u0259li, peyv\u0259ndd\u0259n qorxmamal\u0131, vaksinasiya prosesi c\u0259miyy\u0259td\u0259 t\u0259\u015fviq edilm\u0259lidir. H\u0259tta kifay\u0259t q\u0259d\u0259r peyv\u0259nd olarsa, fikrimc\u0259, prioritet \u0259hali qrupunun h\u0259cmini daha da art\u0131rmaq olar. Bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259r g\u00fcn ictimai n\u0259qliyyatdan istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 olan, evd\u0259n i\u015fl\u0259m\u0259k imkan\u0131 olmayan insanlara da vaksin vurulmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259 ed\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki ictimai n\u0259qliyyatda yoluxma riski h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u0259rvan\u0259 V\u0259liyeva: Yaz aylar\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259 variant\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn Avropada yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 virusun 3-c\u00fc dal\u011fas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 ehtimal olunur &nbsp; \u201cKoronavirusun mutasiyaya u\u011framas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n idi, viruslar ad\u0259t\u0259n ayda bir d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fiklikliy\u0259 u\u011fraya bil\u0259r, bu da ild\u0259 24-30 d\u0259f\u0259 mutasiya dem\u0259kdir. Lakin son zamanlarda yaranan h\u0259r \u00fc\u00e7 variantda bir ild\u0259 y\u0131\u011f\u0131la bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r mutasiya var v\u0259 onlar\u0131n genl\u0259ri haqq\u0131nda m\u0259lumat yoxdur. Virus t\u0259kam\u00fcl ke\u00e7irdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 onun genetikas\u0131n\u0131n nec\u0259 d\u0259yi\u015fdiyi aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n izl\u0259nil\u0259 bilm\u0259yib. \u00a0Koronavirusla m\u00fcbariz\u0259d\u0259 vaksinasiyan\u0131n ba\u015flamas\u0131 \u00fcmidl\u0259ri art\u0131rsa da, B\u00f6y\u00fck Britaniya, C\u0259nubi Afrika v\u0259 Braziliyada ortaya \u00e7\u0131xan yeni mutasiyalar elm d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ciddi narahat&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":304075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/e5ba7c3b161458774831341744610316990.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"P\u0259rvan\u0259 V\u0259liyeva: Yaz aylar\u0131nda \u0130ngilt\u0259r\u0259 variant\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn Avropada yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 virusun 3-c\u00fc dal\u011fas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 ehtimal olunur &nbsp; \u201cKoronavirusun mutasiyaya u\u011framas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n idi, viruslar ad\u0259t\u0259n ayda bir d\u0259f\u0259 d\u0259yi\u015fiklikliy\u0259 u\u011fraya bil\u0259r, bu da ild\u0259 24-30 d\u0259f\u0259 mutasiya dem\u0259kdir. Lakin son zamanlarda yaranan h\u0259r \u00fc\u00e7 variantda bir ild\u0259 y\u0131\u011f\u0131la bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r mutasiya var v\u0259 onlar\u0131n genl\u0259ri haqq\u0131nda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/304074"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=304074"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/304074\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/304075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=304074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=304074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=304074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}