{"id":305258,"date":"2021-03-02T15:27:39","date_gmt":"2021-03-02T12:27:39","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=305258"},"modified":"2021-03-02T15:27:39","modified_gmt":"2021-03-02T12:27:39","slug":"olum-sacan-tursular-v%c9%99-mur%c9%99bb%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=305258","title":{"rendered":"\u00d6L\u00dcM sa\u00e7an TUR\u015eULAR V\u018f M\u00dcR\u018fBB\u018fL\u018fR"},"content":{"rendered":"<p>Ev konservl\u0259ri (m\u00fcxt\u0259lif tur\u015fular, salatlar, m\u00fcr\u0259bb\u0259l\u0259r, kompotlar) bizi botulizm x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxdura bil\u0259r. Bu \u00e7ox a\u011f\u0131r v\u0259 olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likdir.<\/p>\n<p>Botulizmi t\u00f6r\u0259d\u0259n bakteriya Clostridium botulinum adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu bakteriyalar insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. Lakin bu bakteriyalar t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan &#8220;botulotoksin&#8221; \u00a0d\u00fcnyada \u0259n g\u00fccl\u00fc bioloji z\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131r. Bu z\u0259h\u0259r oksigen olmayan yerl\u0259rd\u0259 Clostridium botulinum bakteriyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ifraz olunur.<\/p>\n<div>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Clostridium botulinum bakteriys\u0131 torpaqda ya\u015fay\u0131r. Torpaqdan bu bakteriyalar t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r\u0259 v\u0259 meyv\u0259l\u0259r\u0259 \u00a0d\u00fc\u015f\u00fcr. H\u0259tta \u00e7ox t\u0259miz yuyulan meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 bakteriyan\u0131n mikroskopik sporlar\u0131 qala bil\u0259r. Ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan m\u00fcxt\u0259lif tur\u015fular, kompotlar, m\u00fcr\u0259bb\u0259l\u0259r v\u0259 s. ad\u0259t\u0259n kip \u015f\u0259kild\u0259 ba\u011flan\u0131l\u0131r v\u0259 oksigen bankalara daxil olmur. N\u0259tic\u0259d\u0259 botulotoksinin ifraz\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaran\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, sporlar ev \u015f\u0259raitind\u0259 sterilizasiyadan &#8220;qorxmur&#8221; v\u0259 h\u0259tta 1 saat sterilizasiyadan sonra m\u0259hsulda sa\u011f qal\u0131r. Clostridium botulinum bakteriyan\u0131n sporlar\u0131n\u0131 yaln\u0131z meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z konservl\u0259rini istehsal ed\u0259n zavodlar \u015f\u0259raitind\u0259 x\u00fcsusi sterilizasiya avadanl\u0131qda z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Botulotoksin insan orqanizmin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259 tez bir zamanda qan\u0131n ax\u0131n\u0131 il\u0259 b\u00fct\u00fcn orqanizm\u0259 yay\u0131l\u0131r v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif qrup \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 iflicl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f qidan\u0131n q\u0259bulundan t\u0259xmin\u0259n 10-12 saat sonra x\u0259st\u0259d\u0259 a\u011f\u0131zda quruluq, g\u00f6rm\u0259nin pozulmas\u0131 (ikili, bulan\u0131q g\u00f6rm\u0259), m\u0259d\u0259d\u0259 a\u011f\u0131rl\u0131q hissi, ur\u0259kbulanmas\u0131, qusma, ishal kimi simptomlar meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Daha sonra insanda g\u00f6z qapaqlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 enm\u0259si (insan g\u00f6zl\u0259rini a\u00e7a bilmir), s\u0259sin x\u0131r\u0131lt\u0131l\u0131 olmas\u0131, b\u0259z\u0259n s\u0259sin tam tutulmas\u0131, udma refleksinin pozulmas\u0131 (insan \u0259vv\u0259l b\u0259rk, sonra is\u0259 yum\u015faq qidan\u0131, daha sonra suyu uda bilmir), n\u0259f\u0259salman\u0131n pozulmas\u0131 (t\u0259ngn\u0259f\u0259slik), b\u00fct\u00fcn \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin z\u0259ifl\u0259nm\u0259si, yeri\u015fin pozulmas\u0131 v\u0259 s. a\u011f\u0131r simptomlar inki\u015faf edir. Bu zaman x\u0259st\u0259y\u0259 laz\u0131m olan tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259zs\u0259, t\u0259n\u0259ff\u00fcsd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r iflic olur v\u0259 insan bo\u011fulmadan \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z simptomlar\u0131 (v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r hans\u0131lar\u0131n\u0131) hiss etdikd\u0259, tez bir zamanda h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edin v\u0259 ya &#8220;t\u0259cili yard\u0131m&#8221; \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n. N\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131raq ki, botulizm yaln\u0131z x\u0259st\u0259xana \u015f\u0259raitind\u0259 m\u00fcalic\u0259 oluna bil\u0259r. X\u0259st\u0259y\u0259 x\u00fcsusi z\u0259rdab yeridilir.<\/p>\n<p><strong>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, botulotoksin olan bankan\u0131 a\u015fkar etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bankan\u0131n xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc adi ola bil\u0259r &#8211; bankan\u0131n qapa\u011f\u0131 qalxmay\u0131b, mayesi bulan\u0131q deyil v\u0259 s., m\u0259hsulun dad\u0131 v\u0259 iyi d\u0259 d\u0259yi\u015filmir.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259kiml\u0259r x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir ki, h\u0259tta \u0259n t\u0259miz \u015f\u0259raitd\u0259 haz\u0131rlam\u0131\u015f ev konservl\u0259rind\u0259 botulotoksin ola bil\u0259r. Bazarlarda v\u0259 s. yerl\u0259rd\u0259 sat\u0131lan, m\u0259n\u015f\u0259yi bilinm\u0259y\u0259n &#8220;ev&#8221; \u00a0tur\u015fular\u0131, le\u00e7olar\u0131, m\u00fcr\u0259bb\u0259l\u0259ri v\u0259 s. x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259k konservl\u0259ri, le\u00e7olar, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259r\u0259v\u0259z salatlar botulizm\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259hsullar say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Botulizm nadir x\u0259st\u0259likdir. Lakin he\u00e7 bir insan bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl x\u0259st\u0259likd\u0259n s\u0131\u011fortalanmay\u0131b. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n x\u0259st\u0259liyin simptomlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k \u00e7ox vacibdir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ev konservl\u0259ri (m\u00fcxt\u0259lif tur\u015fular, salatlar, m\u00fcr\u0259bb\u0259l\u0259r, kompotlar) bizi botulizm x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxdura bil\u0259r. Bu \u00e7ox a\u011f\u0131r v\u0259 olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likdir. Botulizmi t\u00f6r\u0259d\u0259n bakteriya Clostridium botulinum adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu bakteriyalar insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. Lakin bu bakteriyalar t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan &#8220;botulotoksin&#8221; \u00a0d\u00fcnyada \u0259n g\u00fccl\u00fc bioloji z\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131r. Bu z\u0259h\u0259r oksigen olmayan yerl\u0259rd\u0259 Clostridium botulinum bakteriyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ifraz olunur. Clostridium botulinum bakteriys\u0131 torpaqda ya\u015fay\u0131r. Torpaqdan bu bakteriyalar t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r\u0259 v\u0259 meyv\u0259l\u0259r\u0259 \u00a0d\u00fc\u015f\u00fcr. H\u0259tta \u00e7ox t\u0259miz yuyulan meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 bakteriyan\u0131n mikroskopik sporlar\u0131 qala bil\u0259r. Ev \u015f\u0259raitind\u0259 haz\u0131rlanan m\u00fcxt\u0259lif tur\u015fular, kompotlar, m\u00fcr\u0259bb\u0259l\u0259r v\u0259 s.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":305259,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm.jpg",530,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm.jpg",530,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm.jpg",530,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm-300x204.jpg",300,204,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm.jpg",530,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm.jpg",530,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm.jpg",530,360,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/botulizm.jpg",530,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Ev konservl\u0259ri (m\u00fcxt\u0259lif tur\u015fular, salatlar, m\u00fcr\u0259bb\u0259l\u0259r, kompotlar) bizi botulizm x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxdura bil\u0259r. Bu \u00e7ox a\u011f\u0131r v\u0259 olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259likdir. Botulizmi t\u00f6r\u0259d\u0259n bakteriya Clostridium botulinum adland\u0131r\u0131l\u0131r. Bu bakteriyalar insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. Lakin bu bakteriyalar t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan &#8220;botulotoksin&#8221; \u00a0d\u00fcnyada \u0259n g\u00fccl\u00fc bioloji z\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259n biri say\u0131l\u0131r. Bu z\u0259h\u0259r oksigen olmayan yerl\u0259rd\u0259 Clostridium botulinum bakteriyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ifraz&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/305258"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=305258"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/305258\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/305259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=305258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=305258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=305258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}