{"id":307300,"date":"2021-03-05T10:09:53","date_gmt":"2021-03-05T07:09:53","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=307300"},"modified":"2021-03-05T10:09:53","modified_gmt":"2021-03-05T07:09:53","slug":"mehriban-%c9%99liyevanin-t%c9%99s%c9%99bbusu-il%c9%99-heyd%c9%99r-%c9%99liyev-fondu-vatikanda-dunya-v%c9%99-dini-irsinin-qorunmasina-yeni-tohf%c9%99sini-verir-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=307300","title":{"rendered":"Mehriban \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu Vatikanda d\u00fcnya v\u0259 dini irsinin qorunmas\u0131na yeni t\u00f6hf\u0259sini verir &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsin qorunmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n layih\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Art\u0131q on ild\u0259n \u00e7oxdur ki, Fondun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Vatikanda m\u00fch\u00fcm tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan dini abid\u0259l\u0259r b\u0259rpa edilir. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n n\u0259cib t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Vatikanda bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0\u00a0<\/strong><a href=\"http:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a istinad\u0259n bildirir ki,\u00a0bununla \u0259laq\u0259dar Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun v\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 dini icmalar\u0131n t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin daxil oldu\u011fu n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Vatikanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olub.<\/p>\n<p>S\u0259f\u0259r zaman\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu v\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac\u0131n M\u00fcq\u0259dd\u0259s Arxeologiya \u015euras\u0131 aras\u0131nda M\u00fcq\u0259dd\u0259s Komodilya katakombalar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na dair yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcqavil\u0259si imzalan\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t \u00fczr\u0259 Pontifik \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Arxeologiya \u00fczr\u0259 Pontifik Komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri kardinal Canfranko Ravazi imzalanma m\u0259rasimini Vatikanla Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirib. Qeyd edilib ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu v\u0259 Vatikan aras\u0131nda m\u00f6vcud \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q art\u0131q n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salan kardinal \u00fc\u00e7 m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib v\u0259 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, ilk m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Mar\u00e7ellinio v\u0259 Pietro katakombalar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 b\u0259rpadan sonra Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi olub. \u0130ndi art\u0131q ictimaiyy\u0259t m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m freskalar\u0131 restavrasiya olunmu\u015f h\u0259min katakombalar\u0131 ziyar\u0259t ed\u0259 bilir.<\/p>\n<p>\u0130kinci m\u0259rh\u0259l\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Sebastian Bazilikas\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f muzey olub v\u0259 sarkofaqlar\u0131n restavrasiya edil\u0259r\u0259k qorunan muzeyin t\u0259\u015fkilind\u0259 Fondun prezidenti Mehriban \u018fliyeva yax\u0131ndan d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rib. Haz\u0131rk\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 is\u0259 m\u0259qs\u0259d indiy\u0259d\u0259k ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn qapal\u0131 olan Komodilya katakombalar\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k ziyar\u0259t\u00e7il\u0259rin istifad\u0259sin\u0259 verm\u0259kdir.<\/p>\n<p>Kardinal diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu v\u0259 Vatikan t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulan bu u\u011furlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, eyni zamanda, dinl\u0259raras\u0131 dialoqun inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir: &#8220;\u018fhalisinin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fcs\u0259lman olan Az\u0259rbaycan\u0131n xristian m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 b\u00f6y\u00fck qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fmas\u0131 \u00e7ox diqq\u0259t\u0259layiq bir m\u0259qamd\u0131r,&#8221; &#8211; dey\u0259 kardinal bildirib. O, Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn dini icmalar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin d\u0259 t\u0259msil olunmas\u0131n\u0131 dini m\u00fcxt\u0259lifliy\u0259 veril\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib. Yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q raz\u0131la\u015fmas\u0131 Roma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki katakombalardan birinin ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu yolla Roma \u015f\u0259h\u0259rinin m\u0259d\u0259ni z\u0259nginliyin\u0259 daha bir incinin \u0259lav\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259k. 2025-ci ild\u0259 Roma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Roma-katolik kils\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan v\u0259 h\u0259r 25 ild\u0259n bir qeyd edil\u0259n &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s il&#8221; yubiley t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 &#8220;\u0259b\u0259di \u015f\u0259h\u0259r&#8221;\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n turist v\u0259 z\u0259vvarlar ax\u0131\u015facaq. Bu is\u0259 b\u0259rpadan sonra a\u00e7\u0131lacaq Komodilya katakombalar\u0131na \u00e7ox sayda ziyar\u0259t\u00e7inin g\u0259lm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259kdir: &#8220;Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz Heyd\u0259r \u018fliyev Fonduna d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk v\u0259 onu \u00f6z m\u0259d\u0259ni icmam\u0131z\u0131n t\u0259rkibind\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck, \u00e7\u00fcnki Fond da bizim kimi h\u0259m m\u0259d\u0259ni, h\u0259m d\u0259 dinl\u0259raras\u0131 dialoqun inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rini diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun icra\u00e7\u0131 direktoru Anar \u018fl\u0259kb\u0259rov Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Birinci vitse-prezident, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n salamlar\u0131n\u0131 t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131b. O, t\u0259xmin\u0259n bir il bundan \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin Vatikana s\u0259f\u0259r etdiyini, burada g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irildiyini qeyd edib. Bildirilib ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tacla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 d\u00fcnya m\u0259d\u0259ni irsinin qorunmas\u0131 \u00fczr\u0259 layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 nail olunub. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n bu u\u011furlu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri daim diqq\u0259td\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131 qeyd edilib. G\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 Birinci vitse-prezident Mehriban \u018fliyevan\u0131n m\u0259ktubu kardinal C.Ravaziy\u0259 t\u0259qdim edilib.<\/p>\n<p>M\u0259ktubda bildirilir ki, birg\u0259 s\u0259yl\u0259rimiz Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac aras\u0131nda ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Bu s\u0259yl\u0259r qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 daha \u00e7ox ehtiyac duyulan m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 v\u0259 dinl\u0259raras\u0131 dialoqa konkret v\u0259 praktik t\u00f6hf\u0259mizi \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>Qeyd edilir ki, Az\u0259rbaycan Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin b\u00fct\u00fcn elementl\u0259rinin bizim \u00fc\u00e7\u00fcn eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259ziz oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirib. Xristian katakombalar\u0131 co\u011frafi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 baxmayaraq, d\u00fcnya irsinin n\u00fcmun\u0259l\u0259ri hesab edilir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min abid\u0259l\u0259r qorunmal\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011f olunmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan M\u00fcq\u0259dd\u0259s Arxeologiya \u00fczr\u0259 Pontifik Komissiyas\u0131 il\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259ktubda bildirilir ki, Komodilla katakombalar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 m\u00fchafiz\u0259si \u00fczr\u0259 layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak etm\u0259yimiz\u0259 \u015f\u0259rait yaradacaq dig\u0259r bir m\u00fcqavil\u0259nin imzalanmas\u0131 d\u00fcnya m\u0259d\u0259ni irsinin qorunmas\u0131na m\u00f6hk\u0259m sadiqliyimizi bir daha t\u0259sdiql\u0259yir. \u0130ki il \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k layih\u0259nin tamamlanmas\u0131 bu \u0259h\u0259miyy\u0259tli katakombalar\u0131n ziyar\u0259t\u00e7il\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradacaq.<\/p>\n<p>Daha sonra qeyd edilir ki, Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sin\u0259 v\u0259 \u0259traf yeddi rayonuna otuz il\u0259 yax\u0131n davam ed\u0259n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc v\u0259 i\u015f\u011fal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259ki misilsiz m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ziyan d\u0259yib. \u00d6t\u0259n il V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131, n\u0259hay\u0259t i\u015f\u011faldan azad edildikd\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259ki d\u0259h\u015f\u0259tli da\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n miqyas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 idi. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 tarixi abid\u0259nin &#8211; muzeyl\u0259rin, inc\u0259s\u0259n\u0259t qalereyalar\u0131n\u0131n, m\u0259scidl\u0259rin, q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131n yerl\u0259-yeksan v\u0259 talan edilm\u0259si, t\u0259hqir olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz reall\u0131q g\u00f6zl\u0259diyimizd\u0259n daha pis oldu. &#8220;\u0130ndi bizim qar\u015f\u0131m\u0131zda azad edilmi\u015f bu torpaqlar\u0131n b\u0259rpa edilm\u0259si kimi b\u00f6y\u00fck bir v\u0259zif\u0259 durur. \u018fmin\u0259m ki, bunun \u00f6hd\u0259sind\u0259n u\u011furla g\u0259l\u0259c\u0259yik. Da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259ri b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik. M\u0259n\u015f\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq m\u0259hv edilmi\u015f m\u0259d\u0259ni irsin ham\u0131s\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki bu irs \u00f6lk\u0259mizin q\u00fcrur duydu\u011fumuz m\u0259d\u0259ni m\u00fcxt\u0259lifliyini t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir&#8221;, &#8211; dey\u0259 m\u0259ktubda bildirilir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Vatikanda icra olunan layih\u0259l\u0259r zaman\u0131 beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259rin c\u0259lb olundu\u011funu qeyd ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259ki tarixi-m\u0259d\u0259ni irsin b\u0259rpas\u0131nda Vatikan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rini yax\u0131ndan i\u015ftiraka, \u00f6z fikir v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri il\u0259 bu proses\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fcq\u0259dd\u0259s Arxeologiya Komissiyas\u0131n\u0131n inspektoru, professor Fabrizio Biskonti Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu v\u0259 Vatikan aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rin q\u0131sa m\u0259cmusu haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131b v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k b\u0259rpa i\u015fl\u0259rin\u0259 dair t\u0259qdimatla \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. F.Biskonti qeyd edib ki, \u00fcmumi uzunlu\u011fu yeddi kilometr\u0259 \u00e7atan Komodilla katakombalar\u0131n\u0131n tarixi eram\u0131z\u0131n 4-c\u00fc \u0259srin\u0259 gedib \u00e7atsa da, onlar XV \u0259srd\u0259 yenid\u0259n a\u015fkarlan\u0131b v\u0259 qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri XX \u0259srd\u0259 apar\u0131ld\u0131. Q\u0259za v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 olan katakombalar\u0131n tavan hiss\u0259sinin konservasiyas\u0131 i\u015fl\u0259rind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 m\u00fcasir texnologiyalardan istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>M\u0259rasimd\u0259 Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259si s\u0259drinin m\u00fcavini, Bak\u0131 \u0130slam Universitetinin rektoru Sabir H\u0259s\u0259nli v\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri Da\u011f Y\u0259hudil\u0259ri dini icmas\u0131n\u0131n s\u0259dri Milix Yevdayev Az\u0259rbaycandak\u0131 dini tolerantl\u0131q, multikultural m\u00fchit, el\u0259c\u0259 d\u0259 dini icmalar \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259raitd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>N\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti daha sonra Roma \u015f\u0259h\u0259rinin VIII rayonu \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Komodilla katakombalar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olub. Roma \u015f\u0259h\u0259rinin VIII rayonunun b\u0259l\u0259diyy\u0259 s\u0259dri Amadeo \u00c7iakkeri bu rayonun \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n katakomban\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tini qeyd edib v\u0259 bildirib ki, insanlar\u0131n gur h\u0259r\u0259k\u0259t etdiyi \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n katakomban\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 b\u0259rpas\u0131 layih\u0259si sakinl\u0259rin sevincin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. Qeyd olunub ki, b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri bu tarixi abid\u0259y\u0259 ictimaiyy\u0259t v\u0259 turistl\u0259rin mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131racaq, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu abid\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qorunub saxlanmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>M\u00fcq\u0259dd\u0259s arxeologiyas\u0131 \u00fczr\u0259 Pontifik Komissiyas\u0131n\u0131n arxeoloqu Barbara Matsei Komodilla katakombas\u0131n\u0131n olduqca h\u0259ssas bir hiss\u0259sind\u0259 indiy\u0259d\u0259k restavrasiya i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raraq qeyd edib ki, b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri, eyni zamanda, t\u0259svirl\u0259rin yax\u0131ndan t\u0259dqiqi v\u0259 analizi \u00fc\u00e7\u00fcn unikal f\u00fcrs\u0259t yaradacaq. Abid\u0259l\u0259rin strukturu z\u0259rif oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bu i\u015fl\u0259rd\u0259 m\u00fcasir texniki avadanl\u0131q v\u0259 metodlardan istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k, h\u0259m\u00e7inin r\u0259sml\u0259rin \u00e7\u0259kilm\u0259 texnikas\u0131, istifad\u0259 edil\u0259n boya v\u0259 dig\u0259r materiallar da diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>M\u00fcq\u0259dd\u0259s Arxeologiya Komissiyas\u0131n\u0131n inspektoru, professor Fabrizio Biskonti ekskursiya zaman\u0131 Komodilla katakombas\u0131n\u0131n tarixi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib. Qeyd edilib ki, erk\u0259n xristianl\u0131q d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid ilk artefaktlar\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu katakomba Felisio v\u0259 Adauktus adl\u0131 xristian \u0259zabke\u015fl\u0259rinin d\u0259fn olundu\u011fu m\u0259kan kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131r v\u0259 orta \u0259srl\u0259rd\u0259 m\u00f6minl\u0259rin ziyar\u0259tgah\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi. Katakombada ilk xristian \u0259zabke\u015fi San Stefano, \u0130sa pey\u011f\u0259mb\u0259rin h\u0259vari Pietroya C\u0259nn\u0259tin a\u00e7arlar\u0131n\u0131 t\u0259qdim etm\u0259si v\u0259 dig\u0259r m\u00f6vzularda freskalar dini v\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Eyni zamanda, qeyd edilib ki, \u00f6t\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 bu \u0259razid\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n tikintisi katakomban\u0131n statikas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun g\u00f6st\u0259rdiyi d\u0259st\u0259k olmasayd\u0131, katakomban\u0131n b\u00f6y\u00fck arxeoloji d\u0259y\u0259r\u0259 malik bu hiss\u0259si u\u00e7a bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>N\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin M\u00fcq\u0259dd\u0259s Sebastian katakombas\u0131n\u0131n Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f yeni muzey v\u0259 restavrasiya edilmi\u015f sarkofaqlarla da tan\u0131\u015f olub. Bildirilib ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Sebastian katakombalar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 i\u015fl\u0259rin\u0259 2016-c\u0131 ild\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. 2018-ci il sentyabr\u0131n 26-da Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban \u018fliyeva katakombalar\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak edib. Haz\u0131rda muzeyd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 restavrasiya olunmu\u015f 150 sarkofaq v\u0259 ya onlar\u0131n fraqmentl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t eksponatlar n\u00fcmayi\u015f olunur. Yer alt\u0131nda d\u00f6rd m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259n ibar\u0259t katakombada is\u0259 Fondun d\u0259st\u0259yi il\u0259 restavrasiya olunmu\u015f, eram\u0131z\u0131n IV \u0259srin\u0259 aid sarkofaq v\u0259 barelyefl\u0259r yerl\u0259\u015fir. \u0130ncild\u0259n s\u0259hn\u0259l\u0259rin yer ald\u0131\u011f\u0131 barelyef erk\u0259n xristianl\u0131q d\u00f6vr\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm abid\u0259l\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, qeyd edilib ki, Roma \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 60-dan \u00e7ox katakomba m\u00f6vcud olmas\u0131na baxmayaraq, onlardan c\u0259mi bir ne\u00e7\u0259si ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun d\u0259st\u0259yi il\u0259 apar\u0131lan i\u015fl\u0259r dini v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin qorunub saxlanmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti IV \u0259srd\u0259 katakomban\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 in\u015fa edilmi\u015f M\u00fcq\u0259dd\u0259s Sebastian Bazilikas\u0131 il\u0259 d\u0259 tan\u0131\u015f olub.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin restavrasiya i\u015fl\u0259ri 2020-ci ild\u0259 ba\u015fa \u00e7atan M\u00fcq\u0259dd\u0259s Pyotr kils\u0259sinin bazilikas\u0131ndak\u0131 &#8220;Roma Papas\u0131 I Leon v\u0259 Hun imperatoru Atillan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc&#8221; barelyefin\u0259 bax\u0131\u015f olub.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu d\u00fcnya m\u0259d\u0259ni, tarixi v\u0259 dini irsinin qorunmas\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r v\u0259 dinl\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n n\u00f6vb\u0259ti layih\u0259sin\u0259 imza atd\u0131.<\/p>\n<h4><\/h4>\n<div class=\"article-gallery\">\n<div class=\"lSSlideOuter \">\n<div class=\"lSSlideWrapper usingCss\">\n<ul class=\"images-list lightSlider lsGrab lSSlide\">\n<li class=\"lslide active\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(16).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(16).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(15).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(15).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(14).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(14).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(13).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(13).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(12).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(12).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(11).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(11).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(10).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(10).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(9).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(9).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(8).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(8).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(7).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(7).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(6).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(6).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(5).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(5).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(4).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(4).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(2).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(2).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(3).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(3).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(1).jpg\" data-fancybox=\"928084\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/05\/928084_(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"lSAction\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"lSSlideOuter \">\n<div class=\"lSSlideWrapper usingCss\">\n<div class=\"lSAction\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsin qorunmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n layih\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Art\u0131q on ild\u0259n \u00e7oxdur ki, Fondun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Vatikanda m\u00fch\u00fcm tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan dini abid\u0259l\u0259r b\u0259rpa edilir. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n n\u0259cib t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Vatikanda bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n bildirir ki,\u00a0bununla \u0259laq\u0259dar Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun v\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 dini icmalar\u0131n t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin daxil oldu\u011fu n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Vatikanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olub. S\u0259f\u0259r zaman\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu v\u0259 M\u00fcq\u0259dd\u0259s Taxt-Tac\u0131n M\u00fcq\u0259dd\u0259s Arxeologiya \u015euras\u0131 aras\u0131nda M\u00fcq\u0259dd\u0259s Komodilya katakombalar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na dair&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":307301,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/928084_user.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini irsin qorunmas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n layih\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Art\u0131q on ild\u0259n \u00e7oxdur ki, Fondun d\u0259st\u0259yi il\u0259 Vatikanda m\u00fch\u00fcm tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan dini abid\u0259l\u0259r b\u0259rpa edilir. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban \u018fliyevan\u0131n n\u0259cib t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Vatikanda bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. ARANTV.AZ\u00a0\u00a0AZ\u018fRTAC-a istinad\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/307300"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=307300"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/307300\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/307301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=307300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=307300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=307300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}