{"id":309281,"date":"2021-03-09T10:00:52","date_gmt":"2021-03-09T07:00:52","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=309281"},"modified":"2021-03-09T10:00:52","modified_gmt":"2021-03-09T07:00:52","slug":"gund%c9%99-n%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-su-icm%c9%99k-lazimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=309281","title":{"rendered":"G\u00fcnd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r su i\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fczg\u00fcn qidalanma dedikd\u0259 mayenin d\u00fczg\u00fcn q\u0259bulu da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri Aynur H\u0259s\u0259nova, C\u0259mil\u0259 Hac\u0131zad\u0259 v\u0259 N\u0259rgiz A\u011fayeva t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan m\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunub ki, mayenin d\u00fczg\u00fcn q\u0259bul edilm\u0259si d\u0259 vacib \u015f\u0259rtdir: \u201cX\u00fcsus\u0259n d\u0259 bo\u015f m\u0259d\u0259y\u0259 q\u0259tiyy\u0259n spirtli i\u00e7ki q\u0259bul etm\u0259k olmaz, h\u0259tta bu, \u0259n y\u00fcng\u00fcl i\u00e7ki olsa bel\u0259.\u00a0 Bu halda i\u00e7ki qana asanl\u0131qla v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 sorulur ki,\u00a0 qaraciy\u0259r, b\u00f6yr\u0259k v\u0259 \u00fcr\u0259y\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Evd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f tur\u015fu v\u0259 marinadlar\u0131n spirtli i\u00e7ki il\u0259 yana\u015f\u0131\u00a0 q\u0259bulu t\u00f6vsiy\u0259 edilmir. Bel\u0259 qidalar orqanizmd\u0259 mayenin uzun m\u00fcdd\u0259t qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu da toksinl\u0259rin b\u0259d\u0259nd\u0259n xaric olunmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Maye olaraq kompota, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 pomidor \u015fir\u0259sin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Pomidor \u015fir\u0259si pendir, \u00e7\u0259r\u0259z v\u0259 zeytun ya\u011f\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259nilm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, \u0259t v\u0259 bal\u0131q yem\u0259kl\u0259rini d\u0259 tamamlay\u0131r. Gaval\u0131 \u015fir\u0259si t\u0259r\u0259v\u0259z salatlar\u0131 il\u0259, alma \u015fir\u0259si is\u0259 desertl\u0259rl\u0259 harmoniya t\u0259\u015fkil edir\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirir ki, su orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir: \u201cSu k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisinin 75%-i, ya\u015fl\u0131larda 55 %-ni t\u0259\u015fkil edir v\u0259 h\u00fcceyr\u0259 homeostaz\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir\u201d.<\/p>\n<p>G\u00fcn \u0259rzind\u0259 8 st\u0259kan su i\u00e7ilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 edilir. Qeyd olunub ki, susuzluq orqanizmd\u0259ki m\u0259nfi t\u0259sirini d\u0259rhal b\u00fcruz\u0259 verir: \u201cBel\u0259 ki, su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n b\u0259d\u0259nd\u0259 susuzla\u015fma (dehidratasiya) \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Beynimiz n\u0259ml\u0259ndirm\u0259 v\u0259ziyy\u0259timizd\u0259n g\u00fccl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sirl\u0259nir. T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisinin 1-3 %-ni itirm\u0259k kimi y\u00fcng\u00fcl dehidratasiya bel\u0259 beyin f\u0259aliyy\u0259tinin bir \u00e7ox c\u0259h\u0259tl\u0259rini poza bil\u0259r. Y\u00fcng\u00fcl dehidratasiya u\u015faqlar\u0131n, ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n \u0259hval-ruhiyy\u0259sin\u0259, yadda\u015f v\u0259 beyin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir edir. Dehidratasiya b\u0259zi insanlarda miqren\u0259 v\u0259 ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131na da s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, az su istehlak\u0131 q\u0259bizlik \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 risk faktordur: \u201cAra\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki,\u00a0 12 h\u0259ft\u0259lik bir m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 yem\u0259kd\u0259n \u0259vv\u0259l 0,5 l su i\u00e7\u0259nl\u0259r su i\u00e7m\u0259y\u0259nl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 44 % daha art\u0131q \u00e7\u0259ki itiribl\u0259r. Qeyd ed\u0259k ki, yem\u0259k vaxt\u0131 v\u0259 yem\u0259kd\u0259n d\u0259rhal sonra su i\u00e7m\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, 200-300 ml su yem\u0259y\u0259 10-15 d\u0259qiq\u0259 qalm\u0131\u015f il\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 i\u00e7ilsin. Bu halda su 10-15 d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra m\u0259d\u0259 \u015fir\u0259si il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259d\u0259ni t\u0259rk edir v\u0259 h\u0259zmolma prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. Suyun z\u00fclal t\u0259rkibli qidalardan 4 saat, ni\u015fastal\u0131 qidalardan 2 saat, meyv\u0259l\u0259rd\u0259n 30 d\u0259qiq\u0259 sonra i\u00e7ilm\u0259si faydal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fczg\u00fcn qidalanma dedikd\u0259 mayenin d\u00fczg\u00fcn q\u0259bulu da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri Aynur H\u0259s\u0259nova, C\u0259mil\u0259 Hac\u0131zad\u0259 v\u0259 N\u0259rgiz A\u011fayeva t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan m\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunub ki, mayenin d\u00fczg\u00fcn q\u0259bul edilm\u0259si d\u0259 vacib \u015f\u0259rtdir: \u201cX\u00fcsus\u0259n d\u0259 bo\u015f m\u0259d\u0259y\u0259 q\u0259tiyy\u0259n spirtli i\u00e7ki q\u0259bul etm\u0259k olmaz, h\u0259tta bu, \u0259n y\u00fcng\u00fcl i\u00e7ki olsa bel\u0259.\u00a0 Bu halda i\u00e7ki qana asanl\u0131qla v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 sorulur ki,\u00a0 qaraciy\u0259r, b\u00f6yr\u0259k v\u0259 \u00fcr\u0259y\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Evd\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f tur\u015fu v\u0259 marinadlar\u0131n spirtli i\u00e7ki il\u0259 yana\u015f\u0131\u00a0 q\u0259bulu t\u00f6vsiy\u0259 edilmir. Bel\u0259 qidalar orqanizmd\u0259 mayenin uzun m\u00fcdd\u0259t qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":309282,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul.jpg",640,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul.jpg",640,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul.jpg",640,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul-300x188.jpg",300,188,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul.jpg",640,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul.jpg",640,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/su_qebul.jpg",640,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fczg\u00fcn qidalanma dedikd\u0259 mayenin d\u00fczg\u00fcn q\u0259bulu da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri Aynur H\u0259s\u0259nova, C\u0259mil\u0259 Hac\u0131zad\u0259 v\u0259 N\u0259rgiz A\u011fayeva t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan m\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd olunub ki, mayenin d\u00fczg\u00fcn q\u0259bul edilm\u0259si d\u0259 vacib \u015f\u0259rtdir: \u201cX\u00fcsus\u0259n d\u0259 bo\u015f m\u0259d\u0259y\u0259 q\u0259tiyy\u0259n spirtli i\u00e7ki q\u0259bul etm\u0259k olmaz, h\u0259tta bu, \u0259n y\u00fcng\u00fcl i\u00e7ki olsa bel\u0259.\u00a0 Bu halda i\u00e7ki&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309281"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=309281"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309281\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/309282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=309281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=309281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=309281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}