{"id":309890,"date":"2021-03-09T17:26:45","date_gmt":"2021-03-09T14:26:45","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=309890"},"modified":"2021-03-09T17:26:45","modified_gmt":"2021-03-09T14:26:45","slug":"az%c9%99rbaycan-tarixi-az%c9%99rbaycanin-kecmisi-v%c9%99-bu-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=309890","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan tarixi-Az\u0259rbaycan\u0131n ke\u00e7mi\u015fi v\u0259 bu g\u00fcn\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>\u00dcmumi m\u0259lumat<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan sivilizasiyan\u0131n \u0259n q\u0259dim m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olmaqla z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tarix\u0259 malikdir. Min ill\u0259r \u0259rzind\u0259 onun \u0259razisind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t x\u0259zin\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni irs yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nBiz m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259sas i\u015f t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 V\u0259t\u0259nimizin tarixi ke\u00e7mi\u015fi haqq\u0131nda d\u0259rin bilikl\u0259r verm\u0259k, onlara tariximizin m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n ba\u015f a\u00e7ma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259tm\u0259k, onlarda c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri obyektiv qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131latmaqdan ibar\u0259t olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-309892\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57-181x300.jpg\" alt=\"\" width=\"181\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan tarixinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, t\u0259l\u0259b\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 V\u0259t\u0259nimizin tarixinin \u0259n q\u0259dim zamanlardan bug\u00fcn\u0259d\u0259k ke\u00e7diyi tarixi yolu izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan verir, tariximizd\u0259ki qaranl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259rin i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131nda,<br \/>\nonlarda ke\u00e7mi\u015f\u0259 h\u00f6rm\u0259t, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inam hissl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunun t\u0259rbiy\u0259 edilm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r.<br \/>\nM\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu yolunda g\u0259ncl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259zif\u0259l\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu v\u0259zif\u0259l\u0259ri is\u0259 yaln\u0131z \u00f6z v\u0259t\u0259nini sev\u0259n, v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda can\u0131n\u0131 qurban verm\u0259y\u0259 haz\u0131r olan g\u0259ncl\u0259r yerin\u0259 yetir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-309891\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/78b5d804-5219-4b00-be3e-854a06d8154f-281x300.jpg\" alt=\"\" width=\"281\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc u\u011frunda \u00f6l\u00fcm-dirim m\u00fcbariz\u0259sinin getdiyi bir zamanda xalq\u0131n v\u0259t\u0259ni qoruma\u011fa qadir, m\u0259rd, sadiq g\u0259ncl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac\u0131 var. Buna g\u00f6re \u201cAz\u0259rbaycan tarixi\u201d f\u0259nninin t\u0259drisind\u0259 \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri yeniyetm\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259ri V\u0259t\u0259nimizin q\u0259dim tarixi v\u0259 z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni irsi il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f etm\u0259k, g\u0259ncl\u0259rin Az\u0259rbaycan tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 bilikl\u0259rinin v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na nail olmaq, onlarda v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rik v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q hissl\u0259rinin daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sidir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-309893\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/83d233aa-1f2c-4110-a720-1339533f0bb1-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 Sovet ill\u0259rind\u0259 bizim ger\u00e7\u0259k tariximizin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si yasaq edilmi\u015f v\u0259 biz\u0259 saxta tarix \u00f6yr\u0259dilmi\u015fdir.Bu da t\u0259bii ki, h\u0259r bir Az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 o vaxt narahat edib. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n d\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan tarixi\u201dnin elmin son nailiyy\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0131nda tam obyektiv \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259sini vacib bir v\u0259zif\u0259 kimi qar\u0131\u015f\u0131ya qoymu\u015f v\u0259<br \/>\nt\u0259l\u0259b edib ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n real tarixi yaz\u0131lmal\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259lidir. V\u0259 o istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 tarixi ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r, \u00e7oxlu sayda Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 aid d\u0259rslikl\u0259r v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Burda \u0130lk \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vr tarixin\u0259 n\u0259z\u0259r salaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dimiliyini subut ed\u0259n \u0259razisind\u0259 haz\u0131rda ilk ibtidai insanlar\u0131n 1,7-1,8 milyon il bundan \u0259vv\u0259ld\u0259n ya\u015fama\u011fa ba\u015flamas\u0131na aid \u0259n q\u0259dim arxeoloji v\u0259 paleontoloji materiallar tap\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub-q\u0259rbind\u0259ki Ki\u00e7ik Qafqaz da\u011flar\u0131n\u0131n c\u0259nub-\u015f\u0259rq yamac\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0131x ma\u011faras\u0131 Da\u015f d\u00f6vr\u00fc insanlar\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f yeri kimi m\u0259\u015fhurdur. Ma\u011fara 1960-c\u0131 ild\u0259 M\u0259mm\u0259d\u0259li H\u00fcseynovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 AMEA-n\u0131n &#8220;Paleolit Arxeoloji Ekspedisiyas\u0131&#8221; t\u0259r\u0259find\u0259n a\u015fkar olunmu\u015fdur. Apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 on m\u0259d\u0259ni t\u0259b\u0259q\u0259 a\u015fkarlanm\u0131\u015fd\u0131r. Ma\u011farada Quru\u00e7ay m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, A\u015fel m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 Mustye m\u0259d\u0259niyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan, Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 Qafqaz \u0259razisind\u0259 mustye m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 aid \u0259n z\u0259ngin arxeoloji abid\u0259 Ta\u011flar ma\u011faras\u0131 hesab olunur.Ma\u011fara Qaraba\u011f\u0131n Tu\u011f \u00e7\u00f6k\u0259kliyind\u0259, Quru\u00e7ay\u0131n sol sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fir.<br \/>\nMezolit d\u00f6vr\u00fcn\u00fc is\u0259 ba\u015fl\u0131ca olaraq Qobustandak\u0131 qaya \u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259r v\u0259 arxeoloji tap\u0131nt\u0131lar \u0259sas\u0131nda t\u0259dqiq edilib.Bu qaya\u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259ri is\u0259 1939-cu ild\u0259 arxeoloq \u0130shaq C\u0259f\u0259rzad\u0259 a\u015fkar etmi\u015fdir. 2007-ci ild\u0259 Qobustan UNESCO-nun D\u00fcnya \u0130rs Siyah\u0131s\u0131na daxil edilmi\u015fdir. (M\u0259nb\u0259 bax: Az\u0259rbaycan tarixi)<br \/>\nAz\u0259rbaycan d\u00fcnyada antropogenez zonas\u0131na daxildir v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ilkin be\u015fikl\u0259rind\u0259n say\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-309894\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/feff9c5a-6246-4fd5-9bb8-8100e7c97325-179x300.jpg\" alt=\"\" width=\"179\" height=\"300\" \/><br \/>\nBel\u0259likl\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f arxeoloji qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n \u00dcst Paleolit d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 t\u0259qrib\u0259n 5 min illik d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixin\u0259 malik bir subutu olmu\u00e7dur. Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 ilk d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 h\u0259l\u0259 eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l IV minilliyin sonu &#8211; III minilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq Urmiya g\u00f6l\u00fcn\u00fcn c\u0259nub v\u0259 c\u0259nub \u015f\u0259rqind\u0259 Aratta d\u00f6vl\u0259ti yaranm\u0131\u015fd\u0131. Aratta \u00f6lk\u0259sinin ad\u0131 &#8220;da\u011f, da\u011f \u00f6lk\u0259si&#8221; m\u0259nas\u0131n\u0131 verirdi. Bu da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u00f6lk\u0259nin ad\u0131 co\u011frafi x\u00fcsusiyy\u0259tiyl\u0259 y\u0259ni da\u011fl\u0131q olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. E.\u0259.III minilliyin ikinci yar\u0131s\u0131na aid \u015eumer- Akkad m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259 Urmiya g\u00f6l\u00fcn\u00fcn c\u0259nubunda Lullubinin v\u0259 g\u00f6l\u00fcn q\u0259rb \u0259traf\u0131nda Kutium d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin ad\u0131 da c\u0259kilmi\u015fdir. E.\u0259.I minillikd\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 haqq\u0131nda \u0259n qiym\u0259tli m\u0259lumatlara Assuriya mixi yaz\u0131lar\u0131nda da rast g\u0259linmi\u015fdir. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l I minillikd\u0259 -bizim eran\u0131n I minilliyinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda Manna, Skif pad\u015fahl\u0131\u011f\u0131, Atropatena v\u0259 Albaniya kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r m\u00f6vcud olmu\u015fdur. Bizim erada III \u0259srd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 Sasanil\u0259r \u0130mperiyas\u0131, VII \u0259srd\u0259 is\u0259 \u018fr\u0259b xilaf\u0259ti i\u015f\u011fal etdi. VII \u0259srd\u0259 islam dininin q\u0259bul olunmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131nda \u0259sasl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f yarand\u0131. Xat\u0131rlad\u0131mki \u018fr\u0259b xilaf\u0259tinin Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259rki m\u00fcdd\u0259td\u0259 y\u0259ni Vl \u0259srd\u0259n Vll \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r vaxtda Az\u0259rbaycanda xristianl\u0131q yay\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131r, Zaqafqaziyada ilk apostol v\u0259 avtokefal xristian kils\u0259l\u0259rind\u0259n hesab edil\u0259n kils\u0259l\u0259r meydana g\u0259lir, m\u0259&#8217;n\u0259vi v\u0259 d\u00fcny\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t inki\u015faf edir.<br \/>\nV\u0259 bel\u0259likl\u0259 \u018fr\u0259b xilaf\u0259tinin Az\u0259rbaycan\u0131 i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra VIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Arran vilay\u0259ti ad\u0131 alt\u0131nda \u018fr\u0259b Xilaf\u0259tinin t\u0259rkibin\u0259 daxil oldu. \u0130slam Az\u0259rbaycanda hakim din\u0259 \u00e7evrildi. Yeni \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapd\u0131. \u0130slam\u0131 q\u0259bul etmi\u015f dig\u0259r xalqlar kimi, Az\u0259rbaycanl\u0131lar da \u00fcmumi &#8220;M\u00fcs\u0259lman&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda m\u00fcs\u0259lman m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. O vaxtdan Az\u0259rbaycan d\u00fcnyaya g\u00f6rk\u0259mli aliml\u0259rin, \u015fairl\u0259rin, memarlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir \u015f\u0259c\u0259r\u0259sini b\u0259x\u015f etmi\u015fdir. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 t\u0259xmin\u0259n IX \u0259srin ortalar\u0131nda Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda Sacil\u0259r, \u015eirvan\u015fahlar, Salaril\u0259r, R\u0259vvadil\u0259r, \u015e\u0259ddadil\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri yarand\u0131. Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilikd\u0259 varislik saxlanmaqda idi: Qaraqoyunlu, A\u011fqoyunlu, S\u0259f\u0259vil\u0259r. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 \u00f6z d\u0259stx\u0259tti il\u0259 se\u00e7il\u0259n xalqlardan olub. Onun \u0259srl\u0259r boyu yaratd\u0131\u011f\u0131 m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259biyyat n\u00fcmun\u0259l\u0259ri h\u0259yat e\u015fqi, azadl\u0131q v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik duy\u011fular\u0131 il\u0259 a\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131 \u00f6z t\u0259&#8217;sir dair\u0259sin\u0259 salmaq u\u011frunda b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin r\u0259qab\u0259ti XVIII \u0259srd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 daxili sabitliyin k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131, n\u0259tic\u0259d\u0259, bir ne\u00e7\u0259 m\u00fcst\u0259qil v\u0259 yar\u0131m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131-xanl\u0131qlar meydana g\u0259ldi. XVIII \u0259srin sonu XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Iran, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Rusiya aras\u0131nda ziddiyy\u0259tl\u0259r g\u00fccl\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.Az\u0259rbaycan u\u011frunda m\u00fcharib\u0259l\u0259r \u015fidd\u0259tl\u0259nir. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 v\u0259 onun xalq\u0131n\u0131 iki yer\u0259 b\u00f6ld\u00fc: Az\u0259rbaycan \u00f6lk\u0259sinin tarixi \u0259razil\u0259ri C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u015f\u0259rq v\u0259 c\u0259nubi-q\u0259rb hiss\u0259sini y\u0259ni indiki \u0130ran d\u00f6vl\u0259tinin \u015fimali-q\u0259rbini \u0259hat\u0259 ed\u0259n v\u0259 \u00fcmumi sah\u0259si 410 min km2<br \/>\n, \u0259halisinin say\u0131 60 milyondan art\u0131q olan bu \u00f6lk\u0259nin \u015fimal h\u00fcdudlar\u0131 D\u0259rb\u0259nd\u0259, c\u0259nub h\u00fcdudlar\u0131 is\u0259 H\u0259m\u0259dana q\u0259d\u0259r uzanan, \u015e\u0259rqd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi v\u0259 Qazvin \u015f\u0259h\u0259ri, q\u0259rbd\u0259 is\u0259 indiki G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259d olan Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eimal hiss\u0259si Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi, C\u0259nub hiss\u0259si is\u0259 \u0130ran d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131ld\u0131. 1905 ci ild\u0259n ba\u015fl\u0131yaraq Xanl\u0131qlar rusiya imperiyas\u0131n\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 rusiyaya birl\u0259\u015fdirilir. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f xanl\u0131qlar\u0131n \u0259razisind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn hakimiyy\u0259tini b\u0259rkidm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan Rusiya \u0130mperiyas\u0131, \u0259razil\u0259r\u0259 Qacar \u0130randan v\u0259 Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259sind\u0259n k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fcy\u00fc xristian erm\u0259nil\u0259ri yerl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259kc\u0259 1828-ci ild\u0259n 1830-cu il\u0259d\u0259k h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259m d\u0259 \u0130ran \u0259razisind\u0259n t\u0259xmin\u0259n 130 min erm\u0259nini k\u00f6\u00e7\u00fcr\u0259r\u0259k (bunlardan 50 mini Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259) Az\u0259rbaycan xanl\u0131qlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.1917-ci ild\u0259 Rusiyada monarxiyan\u0131n s\u00fcqutu \u0259yal\u0259tl\u0259rd\u0259 azadl\u0131q h\u0259r\u0259katlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratd\u0131.Yenid\u0259n 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda \u015e\u0259rqd\u0259 ilk demokratik respublika &#8211; Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131 \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa edir. M\u00fcst\u0259qilliyi 23 ay ya\u015fad\u0131qadan sonra 1920-il apreln 28-d\u0259 s\u00fcqut etdi. Xl ci rus ordusu Bak\u0131ya daxil olur. Bel\u0259likl\u0259 1922-ci il dekabr\u0131n 30-da Sovet Sosialist Respublikalar\u0131 \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (SSR\u0130) yaranmas\u0131 v\u0259 Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikas\u0131n\u0131n bu quruma daxil olmas\u0131 il\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 son qoyuldu. Birinci Qaraba\u011f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin q\u0131z\u011f\u0131n getdiyi vaxtlarda Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyini ikinci d\u0259f\u0259 73 ild\u0259n sonra b\u0259rpa etdi. N\u0259hay\u0259t, 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 Ali Sovetin sessiyas\u0131nda tarixi s\u0259n\u0259d &#8211; D\u00f6vl\u0259t M\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131 q\u0259bul edilir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Ali Sovetind\u0259 apar\u0131lan 4 g\u00fcnl\u00fck m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra bu Konstitutsiya Akt\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi b\u0259rpa edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-309895\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/3dca220d-64df-4c5c-abe0-acdb3033927a-300x178.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"178\" \/><\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurulmas\u0131 bizim h\u0259yat\u0131m\u0131zda m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259dir. Do\u011frudur, m\u00fcst\u0259qillik yolu bizim \u00fc\u00e7\u00fcn asan yol olmay\u0131b, biz bu yolda a\u011f\u0131r s\u0131naqlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f\u0131q. 1988 ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc, erm\u0259ni q\u0259sbkarlar\u0131n\u0131n \u0259razimizin 20 faizini i\u015f\u011fal etm\u0259si bir milyondan \u00e7ox h\u0259mv\u0259t\u0259nimizi do\u011fma yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin salaraq qa\u00e7q\u0131n v\u0259 k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u0259 \u00e7evirm\u0259si<br \/>\nm\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz\u0259 mane olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan daxili v\u0259 xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259xribatlar\u0131, ke\u00e7mi\u015f iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin pozulmas\u0131, v\u0259 sair\u0259 probleml\u0259r d\u0259 bizim m\u00fcst\u0259qillik yolumuzu xeyli \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlar xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin\u0259 inam\u0131n\u0131, m\u00fcbariz\u0259 \u0259zmini v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tini n\u0259inki sars\u0131tmam\u0131\u015f, \u0259ksin\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259tmi\u015fdir. Art\u0131q bizim r\u0259\u015fad\u0259tli ordumuz 28 il qabaq erm\u0259nistan ordular\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259pt edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad edib 8 noyabr 2020 ci ild\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 z\u0259f\u0259ri \u00e7ald\u0131q.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 YA\u015eASIN cox mill\u0259tli Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z!.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-medium wp-image-309887\" src=\"https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0f44e427-c097-4f7a-aa59-5c5f8abe8673-219x300.jpg\" alt=\"\" width=\"219\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p><strong>\u015e\u0259mkir Pe\u015f\u0259 Liseyi v\u0259 \u015e\u0259mkir Kolt\u0259hn\u0259li k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi Maral V\u0259liyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmumi m\u0259lumat Az\u0259rbaycan sivilizasiyan\u0131n \u0259n q\u0259dim m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olmaqla z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tarix\u0259 malikdir. Min ill\u0259r \u0259rzind\u0259 onun \u0259razisind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t x\u0259zin\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni irs yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Biz m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259sas i\u015f t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 V\u0259t\u0259nimizin tarixi ke\u00e7mi\u015fi haqq\u0131nda d\u0259rin bilikl\u0259r verm\u0259k, onlara tariximizin m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n ba\u015f a\u00e7ma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259tm\u0259k, onlarda c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri obyektiv qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131latmaqdan ibar\u0259t olmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan tarixinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, t\u0259l\u0259b\u0259 g\u0259ncl\u0259r\u0259 V\u0259t\u0259nimizin tarixinin \u0259n q\u0259dim zamanlardan bug\u00fcn\u0259d\u0259k ke\u00e7diyi tarixi yolu izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan verir, tariximizd\u0259ki qaranl\u0131q s\u0259hif\u0259l\u0259rin i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, onlarda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":309892,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57.jpg",531,882,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57.jpg",531,882,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57.jpg",531,882,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57-181x300.jpg",181,300,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57.jpg",506,840,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57.jpg",531,882,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57.jpg",531,882,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/634ffc2c-a456-41ff-91de-37efeba9cb57-531x620.jpg",531,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00dcmumi m\u0259lumat Az\u0259rbaycan sivilizasiyan\u0131n \u0259n q\u0259dim m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri olmaqla z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tarix\u0259 malikdir. Min ill\u0259r \u0259rzind\u0259 onun \u0259razisind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t x\u0259zin\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni irs yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Biz m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u0259sas i\u015f t\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 V\u0259t\u0259nimizin tarixi ke\u00e7mi\u015fi haqq\u0131nda d\u0259rin bilikl\u0259r verm\u0259k, onlara tariximizin m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n ba\u015f a\u00e7ma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259tm\u0259k, onlarda c\u0259miyy\u0259td\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309890"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=309890"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309890\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/309892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=309890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=309890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=309890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}