{"id":312543,"date":"2021-03-13T15:51:12","date_gmt":"2021-03-13T12:51:12","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=312543"},"modified":"2021-03-13T15:51:12","modified_gmt":"2021-03-13T12:51:12","slug":"bulimiya-qidalanma-pozuntusu-simptomlar-v%c9%99-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=312543","title":{"rendered":"Bulimiya &#8211; qidalanma pozuntusu. Simptomlar v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Bulimiya \u2013 insan\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz, b\u00f6y\u00fck miqdarda yem\u0259k yem\u0259si v\u0259 bu prosesi saxlamaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259si il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Simptomlar ad\u0259t\u0259n erk\u0259n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 \u0259sas\u0259n uzun m\u00fcdd\u0259tli dietadan sonra ba\u015flay\u0131r. Yem\u0259k prosesi onlarda \u00e7ox zaman iki saata yax\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t\u0259 davam edir. B\u0259zi insanlarda is\u0259 bu proses q\u0131sa fasil\u0259l\u0259rl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn bel\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259r. Bulimikl\u0259r ac olmad\u0131\u011f\u0131 zaman yem\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 proses m\u0259d\u0259nin tam dolu olmas\u0131n\u0131 hiss ed\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir.<\/p>\n<div>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Qidalanma pozuntusu olan insanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 5%-i bulimiyadan \u0259ziy\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p><strong>\u018fsas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u00fct\u0259madi olaraq n\u0259zar\u0259tsiz, h\u0259dsiz yem\u0259 ataklar\u0131<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259dsiz yem\u0259 zaman\u0131 v\u0259 ya sonra \u0259hval\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131, depressiv v\u0259ziyy\u0259t<\/p>\n<p>&#8211; Dig\u0259r qidalanma pozuntusundan f\u0259rqli olaraq onlarda yem\u0259kd\u0259n sonra qusma, acl\u0131q v\u0259 ya h\u0259dsiz idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmaq kimi c\u0259hdl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur.<\/p>\n<p>&#8211; Bulimiyadan \u0259ziy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlar g\u00fcnahkarl\u0131q, depressiya hissl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rlar. Bu insanlar kompulsiv qidalanman\u0131n oqanizm\u0259 hans\u0131 f\u0259sadlar\u0131 olaca\u011f\u0131 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259n\u0259zar\u0259t defisiti il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259dsiz narahatl\u0131q ke\u00e7irirl\u0259r. Onlar bu prosesi dayand\u0131rmaq ist\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, bacara bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rind\u0259n qorxarlar.<\/p>\n<p><strong>Bulimiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 diqq\u0259t yetiril\u0259si m\u0259qamlar:<\/strong><\/p>\n<p>Bu insanlar probleml\u0259 ba\u011fl\u0131 utanc hissi ke\u00e7irdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259madi olaraq yem\u0259k prosesini gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u00c7ox zaman onlar bunu gizli, \u0259trafdak\u0131lar\u0131n diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131naraq etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bir \u00e7ox bulimikl\u0259r kilolu insanlard\u0131r v\u0259 piyl\u0259nm\u0259d\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirl\u0259r. Lakin az bir qismi normal \u00e7\u0259kid\u0259 olur.<\/p>\n<p><strong>Bulimikl\u0259rd\u0259 ya\u015fanan bihevioral (davran\u0131\u015f) \u0259lam\u0259tl\u0259ri:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Yediyin\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259d\u0259 v\u0259 prosesi saxlamada \u00e7\u0259tinlik<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox miqdarda olan yem\u0259yi s\u00fcr\u0259tli yem\u0259<\/p>\n<p>&#8211; Doysa da yem\u0259y\u0259 davam etm\u0259<\/p>\n<p>&#8211; Sonra yem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k gizl\u0259tm\u0259k<\/p>\n<p>&#8211; Ba\u015fqa insanlar\u0131n yan\u0131nda normal yem\u0259k, lakin t\u0259k oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 h\u0259dsiz yem\u0259<\/p>\n<p>&#8211; G\u00fcn \u0259rzind\u0259 planlanmam\u0131\u015f yem\u0259k saatlar\u0131nda intensiv \u015f\u0259kild\u0259 yem\u0259k yem\u0259<\/p>\n<p><strong>Duy\u011fusal \u0259lam\u0259tl\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Stress v\u0259 ya g\u0259rginliyin yem\u0259k zaman\u0131 azalmas\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Yediyi qidan\u0131n miqdar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 utanc hissi ke\u00e7irm\u0259k<\/p>\n<p>&#8211; Yem\u0259k zaman\u0131 avtomatik rejimd\u0259ki kimi yem\u0259<\/p>\n<p>&#8211; Doyma akt\u0131n\u0131n olmamas\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Yem\u0259kd\u0259n sonra g\u00fcnahkarl\u0131q v\u0259 depressiv v\u0259ziyy\u0259t<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7\u0259kisini v\u0259 qidalanma v\u0259rdi\u015fini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamada \u00e7ar\u0259sizlik<\/p>\n<p><strong>T\u0259sirl\u0259ri:<\/strong><\/p>\n<p>Bulimiya, fiziki, duy\u011fusal v\u0259 sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259rin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu insanlar dig\u0259rl\u0259rin\u0259 nisb\u0259td\u0259 daha \u00e7ox orqanik probleml\u0259r, stress, yuxu pozuntular\u0131 ya\u015fay\u0131r v\u0259 intihar d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 sahibdirl\u0259r. Depressiya, t\u0259\u015fvi\u015fli-nevrotik pozuntu v\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131q kimi tez-tez rastlan\u0131lan \u0259ks t\u0259sirl\u0259ri var. Amma \u0259sas simptom \u00e7\u0259ki art\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>S\u0259b\u0259bl\u0259ri:<\/strong><\/p>\n<p>\u018fsas\u0259n bulimiyadan \u0259ziy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insan\u0131n genin\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 v\u0259 duy\u011fular\u0131na diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldilir.<\/p>\n<p><strong>Bioloji s\u0259b\u0259bl\u0259ri:<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur ki, qidadan as\u0131l\u0131l\u0131q il\u0259 ba\u011fl\u0131 gen mutasiyalar\u0131 olur v\u0259 acl\u0131q v\u0259 toxluqla ba\u011fl\u0131 impulslar hipotalamusa (i\u015ftaha n\u0259zar\u0259t ed\u0259n nahiy\u0259) \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fcr. Son t\u0259dqiqatlar is\u0259 serotonin miqdar\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131n\u0131n kompulsiv yem\u0259d\u0259 \u0259sas rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>Sosial v\u0259 etno s\u0259b\u0259bl\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>Ar\u0131q olmaqla ba\u011fl\u0131 sosial t\u0259zyiq bulimikl\u0259rin utanc hissi ke\u00e7irm\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 bel\u0259likl\u0259 d\u0259 duy\u011fusal \u015f\u0259kild\u0259 yem\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. B\u0259zi valideynl\u0259r rahatl\u0131q, u\u015faqlar\u0131n\u0131 hans\u0131sa davran\u0131\u015fdan uzaqla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 ya m\u00fckafatland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259kd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Orqanizmi v\u0259 \u00e7\u0259kisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u011f\u0131r t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qalan u\u015faqlar, u\u015faql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 cinsi istismara qalan insanlar kimi m\u00fcdafi\u0259sizdirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Psixoloji s\u0259b\u0259bl\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>Depressiya v\u0259 qidalanma pozuntusu bir-biril\u0259 \u0259laq\u0259lidir. Bir \u00e7ox bulimikl\u0259r prosesd\u0259n \u0259vv\u0259l v\u0259 sonra depressiv, dig\u0259r bir qisim is\u0259 impulsiv meyill\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259d\u0259, hissl\u0259rini ifad\u0259 etm\u0259d\u0259 v\u0259 ya istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259d\u0259 probleml\u0259r ya\u015fay\u0131rlar. \u00d6zg\u00fcv\u0259nin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131, t\u0259nhal\u0131q v\u0259 ya b\u0259d\u0259n dismorfobik pozuntusu (b\u0259d\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n naraz\u0131 olmaq) bulimiyan\u0131n yaranmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bulimiyan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri:<\/strong><\/p>\n<p>Ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0259kid\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fikl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn fizioloji probleml\u0259rin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. \u00c7\u0259kinin artmas\u0131 osteoparoz, diabet, hipertoniya, kardiovaskulyar probleml\u0259r, \u00f6d kis\u0259si probleml\u0259ri kimi orqanik narahatl\u0131qlar\u0131n yaranma riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Terapiyas\u0131: (hans\u0131 yollarla yem\u0259yi dayand\u0131ra bil\u0259rik?)<\/strong><\/p>\n<p>Dig\u0259r as\u0131l\u0131l\u0131qlardan \u0259ziy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin \u0259ksin\u0259, qidalanma pozuntusu olan insanlarda yem\u0259kd\u0259n uzaqla\u015fma se\u00e7imi yoxdur. Bunun \u0259v\u0259zin\u0259 yem\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 duy\u011fusal ehtiyaclar\u0131 deyil, qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 ehtiyaclara y\u00f6n\u0259lik sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259t yaratmaq z\u0259ruridir.<\/p>\n<p>Bu istiqam\u0259td\u0259 professional yard\u0131m almaq \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. Bulimiyadan \u0259ziy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlarda psixoloq, psixiatr, qidalanma \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis v\u0259 laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259 c\u0259rrah paralel \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>Terapiya zaman\u0131 sad\u0259c\u0259 simptomatikaya k\u00f6kl\u0259nm\u0259k laz\u0131m deyil. Eyni zamanda duy\u011fusal stimul, stress, narahatl\u0131q, t\u0259\u015fvi\u015f, qorxu, k\u0259d\u0259r v\u0259 dig\u0259r neqativ duy\u011fular aradan qald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r bulimiya il\u0259 yana\u015f\u0131 piyl\u0259nm\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunursa, \u00e7\u0259kinin azalmas\u0131 \u0259sas strateji h\u0259d\u0259f olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Lakin p\u0259hriz saxlamaq problemin daha da ir\u0259lil\u0259m\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u0259qam m\u00fct\u0259x\u0259ssis t\u0259r\u0259find\u0259n ciddi n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>H\u0259r biriniz\u0259 psixi sa\u011flaml\u0131q v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik arzu il\u0259;<\/strong><\/p>\n<p><strong>Elnur R\u00fcst\u0259mov &#8211;\u00a0 Psixologiya v\u0259 Konsultasiya M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, psixoloq<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pcc.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bulimiya \u2013 insan\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz, b\u00f6y\u00fck miqdarda yem\u0259k yem\u0259si v\u0259 bu prosesi saxlamaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259si il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Simptomlar ad\u0259t\u0259n erk\u0259n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 \u0259sas\u0259n uzun m\u00fcdd\u0259tli dietadan sonra ba\u015flay\u0131r. Yem\u0259k prosesi onlarda \u00e7ox zaman iki saata yax\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t\u0259 davam edir. B\u0259zi insanlarda is\u0259 bu proses q\u0131sa fasil\u0259l\u0259rl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn bel\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259r. Bulimikl\u0259r ac olmad\u0131\u011f\u0131 zaman yem\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 proses m\u0259d\u0259nin tam dolu olmas\u0131n\u0131 hiss ed\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r davam edir. Qidalanma pozuntusu olan insanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 5%-i bulimiyadan \u0259ziy\u0259t \u00e7\u0259kir. \u018fsas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri: &#8211; M\u00fct\u0259madi olaraq n\u0259zar\u0259tsiz, h\u0259dsiz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":312544,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya.jpg",500,350,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya.jpg",500,350,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya.jpg",500,350,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya-300x210.jpg",300,210,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya.jpg",500,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya.jpg",500,350,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya.jpg",500,350,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/bulimiya.jpg",500,350,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Bulimiya \u2013 insan\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz, b\u00f6y\u00fck miqdarda yem\u0259k yem\u0259si v\u0259 bu prosesi saxlamaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259km\u0259si il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Simptomlar ad\u0259t\u0259n erk\u0259n yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 \u0259sas\u0259n uzun m\u00fcdd\u0259tli dietadan sonra ba\u015flay\u0131r. Yem\u0259k prosesi onlarda \u00e7ox zaman iki saata yax\u0131n bir m\u00fcdd\u0259t\u0259 davam edir. B\u0259zi insanlarda is\u0259 bu proses q\u0131sa fasil\u0259l\u0259rl\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn bel\u0259 davam&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/312543"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=312543"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/312543\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/312544"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=312543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=312543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=312543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}