{"id":318292,"date":"2021-03-25T15:13:26","date_gmt":"2021-03-25T12:13:26","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=318292"},"modified":"2021-03-25T15:13:26","modified_gmt":"2021-03-25T12:13:26","slug":"az%c9%99rbaycanda-3-illik-tikili-nec%c9%99-min-illik-kils%c9%99-oldu-unesco-kor-v%c9%99-kar-qalib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=318292","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda 3 illik tikili nec\u0259 &#8220;min illik kils\u0259&#8221; oldu? &#8211; UNESCO kor v\u0259 kar qal\u0131b&#8230;"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>Sava\u015f orduya qar\u015f\u0131 apar\u0131landa m\u00fcharib\u0259 say\u0131l\u0131r. Dinc insanlara, m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259, kils\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 ya m\u0259scidl\u0259r\u0259 sava\u015f a\u00e7\u0131landa, onlar\u0131 yerl\u0259 yeksan etm\u0259k &#8220;u\u011fur&#8221; say\u0131landa is\u0259 bu, art\u0131q m\u00fcharib\u0259 yox, barbarl\u0131q v\u0259 v\u0259h\u015filikdir.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rin kontekstind\u0259 iki ist\u0259k var: \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k v\u0259 ya azad etm\u0259k.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259qs\u0259di sad\u0259c\u0259 Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k deyildi. Trivial i\u015f\u011fal fakt\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259n erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, x\u0259rit\u0259d\u0259n v\u0259 tarixd\u0259n silm\u0259k, az\u0259rbaycanl\u0131lara divan tutmaq niyy\u0259tind\u0259 olublar, indi d\u0259 h\u0259min ill\u00fcziya il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bel\u0259 marazmatik, zooloji mill\u0259t\u00e7ilik v\u0259 irq\u00e7ilik, dini v\u0259 etnik z\u0259mind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik ideyalar\u0131 sad\u0259c\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n hakimiyy\u0259t dair\u0259l\u0259rinin siyas\u0259ti deyil.<\/p>\n<p>B\u0259li, biz ill\u0259r, onill\u0259r boyu bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck v\u0259 \u0259vv\u0259lki u\u011fursuzluqlar\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259b\u0259bi d\u0259 dey\u0259s\u0259n, el\u0259 bu idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck, nifr\u0259t v\u0259 aqressiya erm\u0259nil\u0259rd\u0259 milli paradiqmaya \u00e7evrilib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/25\/photo_2021-03-25_14-27-45.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Erm\u0259nistan\u0131n sabiq prezidentl\u0259rind\u0259n biri &#8220;Erm\u0259nil\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131la\u0131n dinc, yana\u015f\u0131 ya\u015famlar\u0131 genetik bax\u0131mdan m\u00fcmk\u00fcn deyil&#8221; s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi. O adam\u0131n \u015f\u00fcuru d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7andan sonra e\u015fitdiyi, beynin\u0259 yeridildiyi &#8220;t\u00fcrkl\u0259r d\u00fc\u015fm\u0259nimizdir&#8221;, &#8220;az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 q\u0131rmal\u0131y\u0131q&#8221; refleksiyalar\u0131 art\u0131q d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f modelin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>28 ild\u0259n b\u0259ri erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131nda olan \u0259razil\u0259rimizin viran qoyulmas\u0131, evl\u0259rin v\u0259 tikilil\u0259rin darmada\u011f\u0131n edilm\u0259si, m\u0259scidl\u0259rd\u0259 v\u0259 tarixi-memarl\u0131q obyektl\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131n da\u015f \u00fcst\u0259 qoyulmamas\u0131, divarlar\u0131 qalan nadir m\u0259scidl\u0259rin v\u0259 t\u00fcrb\u0259l\u0259rins\u0259 t\u00f6vl\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259si m\u0259hz erm\u0259ni refleksiyalar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furmur.<\/p>\n<p>A\u011fdam\u0131n ruhlar \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 d\u00f6nm\u0259si, \u015eu\u015fan\u0131n murdarlanmas\u0131, C\u0259bray\u0131l\u0131n v\u0259 Fizulinin xaraba qoyulmas\u0131 da m\u0259hz erm\u0259ni xisl\u0259tinin t\u0259zah\u00fcr formalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259rin \u00f6zl\u0259rinin &#8220;hayasa&#8221; dedikl\u0259ri bu davran\u0131\u015f modelind\u0259 &#8211; kobud s\u0259sl\u0259ns\u0259 d\u0259 &#8211; h\u0259yas\u0131zl\u0131q x\u00fcsusi yer tutur.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri, q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259ri, k\u0259ndl\u0259ri, inzibati tikilil\u0259ri v\u0259 m\u0259scidl\u0259ri viran qoyan erm\u0259nil\u0259r el\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 t\u0259l\u0259sik qaydada, az qala f\u00f6vq\u0259ls\u00fcr\u0259tl\u0259 &#8220;q\u0259dim erm\u0259ni kils\u0259l\u0259ri&#8221; in\u015fa etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olublar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/25\/photo_2021-03-25_14-27-40.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bel\u0259 fiksiyalardan biri i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n C\u0259bray\u0131l rayounnda tikdikl\u0259ri ki\u00e7ik ibad\u0259txana idi.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan sonra C\u0259bray\u0131l\u0131n ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n erm\u0259nil\u0259r yeni adla ba\u011fl\u0131 yekun q\u0259rara g\u0259l\u0259 bilm\u0259mi\u015fdil\u0259r. Qaraba\u011fdak\u0131 terror\u00e7u xunta C\u0259bray\u0131l rayonuna &#8220;Crakan&#8221;, Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti, siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri v\u0259 medias\u0131 is\u0259 &#8220;Mehakavan&#8221; deyirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Ad\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 iki eyb\u0259c\u0259r ad g\u0259tirils\u0259 d\u0259, da\u011f\u0131d\u0131lan da\u015flar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 bir da\u015f qoyulmam\u0131\u015f C\u0259bray\u0131lda erm\u0259nil\u0259r &#8220;Surb Mariam&#8221;, y\u0259ni &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s M\u0259ry\u0259m&#8221; adl\u0131 ibad\u0259txanan\u0131 in\u015fa ed\u0259r\u0259k onu d\u0259rhal &#8220;q\u0259dim erm\u0259ni kils\u0259si&#8221; etmi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>Britaniyan\u0131n BBC News teleradiokorporasiyas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 da i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f rayonlar\u0131m\u0131zdan reportaj haz\u0131rlayark\u0259n erm\u0259nil\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015fiv\u0259ninin after\u015fokunun t\u0259sirind\u0259 olub, h\u0259min ibad\u0259txanan\u0131n oldu\u011fu yer\u0259 yollan\u0131b. Britaniyal\u0131 jurnalist reportaj\u0131nda iddia edir ki, &#8220;Surb Mariam kils\u0259sini az\u0259rbaycanl\u0131lar da\u011f\u0131d\u0131blar, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n silibl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Barbarcas\u0131na viran qoyulmu\u015f C\u0259bray\u0131ldak\u0131 ist\u0259nil\u0259n tikili bar\u0259d\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri dem\u0259k olar.<\/p>\n<p>Olar, amma BBC News-un reportyoru demir.<\/p>\n<p>&#8220;C\u0259bray\u0131l al\u0131nanda bu kils\u0259 vard\u0131. \u0130ndi is\u0259 yoxdur&#8221;, &#8211; s\u00f6yl\u0259yir reportyor.<\/p>\n<p>Lakin el\u0259 h\u0259min C\u0259bray\u0131lda bir bina (!) bel\u0259, salamat qalmay\u0131b: erm\u0259nil\u0259r h\u0259r \u015feyi v\u0259 h\u0259r yeri da\u011f\u0131d\u0131blar. Bu azm\u0131\u015f kimi, onlar ey\u0259n\u00a0gore\u015f\u0259nl\u0259r kimi, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259bristanl\u0131qlar\u0131na h\u00fccum \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k m\u0259zarlar\u0131 e\u015fibl\u0259r, sin\u0259da\u015flar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131blar, m\u0259zardak\u0131 insanlar\u0131n n\u0259\u015fl\u0259rini \u00e7\u0131xararaq s\u00fcm\u00fckl\u0259rini \u0259trafa s\u0259p\u0259l\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n<p>BBC News n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;C\u0259bray\u0131lda n\u0259d\u0259n bir m\u0259scid qalmay\u0131b?&#8221; sual\u0131na cavab aramadan &#8220;Surb Mariam&#8221;\u0131n taleyind\u0259n bel\u0259 narahatd\u0131r?<\/p>\n<p>Sual ritorik t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flaya bil\u0259r, amma m\u0259ntiqin apologiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki tarixi abid\u0259l\u0259rin he\u00e7 birin\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri toxunmay\u0131b. Xudav\u0259ng monast\u0131r\u0131, La\u00e7\u0131n rayonundak\u0131 kils\u0259, habel\u0259,\u00a0Xocav\u0259nd rayonundak\u0131 bir s\u0131ra q\u0259dim kils\u0259l\u0259r yerind\u0259dir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/25\/photo_2021-03-25_13-38-30.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti onlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259mir, rekonstruksiya v\u0259 b\u0259rpa ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>La\u00e7\u0131n rayonundak\u0131 Zabux k\u0259ndind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin t\u0259l\u0259sik tikdikl\u0259ri &#8220;q\u0259dim kils\u0259&#8221; t\u0259ki, C\u0259bray\u0131ldak\u0131 &#8220;Surb Mariam&#8221;\u0131n da n\u0259 tarix, n\u0259 d\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir \u0259laq\u0259si var.<\/p>\n<p>C\u0259bray\u0131ldak\u0131 tikili 2017-ci ild\u0259 kils\u0259 yox, Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordusunun h\u0259rb\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ibad\u0259txana qismind\u0259 in\u015fa edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>H\u0259min vaxt AT\u018fT-in Minsk Qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t olunmu\u015fdu ki, onlar yerind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 baxs\u0131nlar v\u0259 ara\u015fd\u0131rs\u0131nlar. H\u0259ms\u0259drl\u0259r yerind\u0259 monitorinq apard\u0131lar, tikintini t\u0259sbit etdil\u0259r v\u0259 bunun qeyri-qanuni oldu\u011funu bildirdil\u0259r. H\u0259tta g\u00f6st\u0259rildi ki, bu, \u0259slind\u0259 kils\u0259 deyil, \u0259sg\u0259rl\u0259rin ibad\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f obyektdir.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq is\u0259 a\u00e7\u0131q v\u0259 a\u015fkar deyir ki, i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 bilavasit\u0259 i\u015f\u011faldan sonra tikilmi\u015f \u0130ST\u018fN\u0130L\u018fN tikili qanunsuzdur.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259nil\u0259n &#8211; kils\u0259, ibad\u0259txana, kitabxana, muzey, memorial kompleks v\u0259 s, f\u0259rq etm\u0259z.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn s\u0259mavi kitablarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bibliyada da buyurulur ki, yad, i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin talan edilm\u0259si\u00a0dinin t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rin\u0259 zidd olayd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, &#8220;Surb Mariam&#8221; ibad\u0259txanas\u0131n\u0131 \u0130kinci Qaraba\u011f M\u00fcharib\u0259si g\u00fcnl\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin \u00f6zl\u0259ri h\u0259d\u0259f se\u00e7\u0259r\u0259k artilleriya v\u0259 mina at\u0259\u015fl\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qoymu\u015fdular.<\/p>\n<p>Da\u011f\u0131lm\u0131\u015f tikilinin s\u00f6k\u00fclm\u0259si n\u0259 erm\u0259nifobiyad\u0131r, n\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistan X\u0130N-nin v\u0259 \u0130r\u0259vandak\u0131 UNESCO Komissiyas\u0131n\u0131n b\u0259yanatlar\u0131na r\u0259\u011fm\u0259n, &#8220;Qaraba\u011fda erm\u0259nil\u0259rin m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi izl\u0259rinin m\u0259hv edilm\u0259si&#8221;.<\/p>\n<p>Ger\u00e7\u0259k tam f\u0259rqilidir: Qaraba\u011fda tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259ni izl\u0259ri m\u0259hv ed\u0259n, urbisid siyas\u0259ti yerid\u0259n el\u0259 erm\u0259nil\u0259r olublar.<\/p>\n<p>Biziml\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131larla, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, &#8220;durum b\u0259lli&#8221;.<\/p>\n<p>B\u0259s xristian-monofizit erm\u0259nil\u0259rin xristian-pravoslav ruslar\u0131n Qaraba\u011fdak\u0131 kils\u0259l\u0259rin\u0259 divan tutmas\u0131 nec\u0259, bu da r\u0259smi Bak\u0131n\u0131n iddias\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>\u015eu\u015fada erm\u0259nil\u0259rin &#8220;Kana\u00e7 Jam&#8221; adland\u0131rd\u0131qlar\u0131 M\u00fcq\u0259dd\u0259s V\u0259ftiz\u00e7i \u0130oann kils\u0259si rus pravoslav kils\u0259si olub.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/25\/07270ec1-84dc-4317-bd27-fe823d916c75.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00c7ar Rusiyas\u0131 \u0130mperiyas\u0131na daxil olmas\u0131ndan sonra, 1805-ci ild\u0259 in\u015fa edilmi\u015f kils\u0259nin q\u00fcbb\u0259sini v\u0259 g\u00fcnb\u0259zini s\u00f6k\u0259r\u0259k yenid\u0259n tik\u0259n, &#8220;erm\u0259nil\u0259\u015fdir\u0259n&#8221; erm\u0259nil\u0259r bu kils\u0259nin guya &#8220;Hovanes Mkrt\u0131\u00e7&#8221;\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 in\u015fa edilmi\u015f &#8220;Kana\u00e7 Jam&#8221;, y\u0259ni &#8220;Ya\u015f\u0131l Kils\u0259&#8221; oldu\u011funu deyirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Rusiya Pravoslav Kils\u0259sinin Bak\u0131 v\u0259 X\u0259z\u0259ryan\u0131 Yeparxiyas\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 bu kils\u0259ni \u00f6z m\u0259b\u0259di say\u0131b, erm\u0259nil\u0259ri tarixi saxtala\u015fd\u0131rmaqda su\u00e7lay\u0131b.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r &#8220;Kana\u00e7 Jam&#8221;\u0131n da s\u00f6k\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc deyirl\u0259r. Halbuki bu iddia da erm\u0259nil\u0259rin \u00f6lk\u0259miz v\u0259 mill\u0259timizl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 kimi, a\u011f yaland\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fadak\u0131 M\u00fcq\u0259dd\u0259s V\u0259ftiz\u00e7i \u0130oann kils\u0259si haz\u0131rda t\u0259mir olunur, ona \u0259vv\u0259lki, tarixi g\u00f6rk\u0259mi qaytar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r indi UNESCO-dan imdad dil\u0259yir, yard\u0131m ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>O UNESCO-dan ki, i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 viran qoyulan, darmada\u011f\u0131n edil\u0259n tarixi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rimiz, m\u0259scidl\u0259rimiz v\u0259 s. bar\u0259d\u0259 indiy\u0259d\u0259k bir k\u0259lm\u0259 d\u0259 olsun, hesabatlar\u0131nda vur\u011fulamay\u0131b.<\/p>\n<p>Xatirimd\u0259dir, 1990-c\u0131 ill\u0259rin sonlar\u0131nda erm\u0259nil\u0259r Culfadak\u0131 &#8220;q\u0259dim xa\u00e7karlar&#8221;la ba\u011fl\u0131 hay-k\u00fcy qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar, UNESCO-ya \u015fikay\u0259tl\u0259nmi\u015fdil\u0259r. UNESCO da b\u0259yan etmi\u015fdi ki, b\u0259s t\u0259fti\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkilat\u0131n m\u0259nsublar\u0131n\u0131 Culfaya buraxm\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u0259rhum prezidentimiz, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259min olayla ba\u011fl\u0131 demi\u015fdi: &#8220;Sizin Culfaya yolunuz Erm\u0259nistanda v\u0259 Qaraba\u011fda viran qoyulmu\u015f, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u0259d\u0259ni, tarixi obyektl\u0259rimizd\u0259n ke\u00e7ir. \u018fvv\u0259lc\u0259 ora, sonra Culfaya!&#8221;<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/25\/resize-2020-11-29t205530.177.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>UNESCO indi \u015eu\u015faya, K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 missiya yollamaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>M\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, amma \u015eu\u015fa v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 yol A\u011fdamdan, F\u00fczulid\u0259n, C\u0259bray\u0131ldan, Z\u0259ngilandan, Qubadl\u0131dan ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, Az\u0259rbaycan n\u0259 etm\u0259li idi v\u0259 n\u0259 etm\u0259lidir? Erm\u0259nistan ist\u0259yir ki, r\u0259smi Bak\u0131 &#8220;h\u00f6rm\u0259tli erm\u0259nil\u0259r, rayonlar\u0131m\u0131z\u0131 viran qoyub xarabazara d\u00f6nd\u0259ribsiniz, \u00fc\u00e7 il C\u0259bray\u0131lda &#8220;min illik tarix\u0259 malik kils\u0259&#8221; adl\u0131 ki\u00e7ik ibad\u0259txana tikibsiniz, he\u00e7 n\u0259y\u0259 toxunmuruq, rayonlar\u0131n v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259kanlar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 da d\u0259yi\u015fibsiniz, o murdar v\u0259 eyb\u0259c\u0259r adlar da qals\u0131n&#8221;?<\/p>\n<p>O \u00f6lk\u0259 ki, \u0130r\u0259vandak\u0131 B\u00dcT\u00dcN m\u0259scidl\u0259ri yerl\u0259 yeksan ed\u0259r\u0259k, sad\u0259c\u0259 ki\u00e7ik C\u00fcm\u0259 m\u0259scidini saxlay\u0131b v\u0259 onu da &#8220;fars m\u0259scidi&#8221; kimi t\u0259qdim edir?<\/p>\n<p>O \u00f6lk\u0259 ki, Xur\u015fudbanu Nat\u0259van\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 bel\u0259, qazaraq da\u011f\u0131d\u0131b, xan q\u0131z\u0131n\u0131n qal\u0131qlar\u0131\u0131n bel\u0259 apar\u0131b?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/03\/25\/43a62062140d7eb42fb4b56e92e2842e.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&#8230; Erm\u0259nil\u0259rin HE\u00c7 VAXT ya\u015famad\u0131qlar\u0131i C\u0259bray\u0131l i\u015f\u011fal edil\u0259nd\u0259 bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 6100 az\u0259rbaycanl\u0131 ya\u015fay\u0131rd\u0131. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259n indi qalan sad\u0259c\u0259, yer\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f da\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Surb Mariam&#8221;a g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, o, tipik v\u0259 adi &#8220;gec\u0259qondu&#8221;, y\u0259ni qanunsuz tikili idi. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 qanunsuz tikilil\u0259rin taleyi eynidir: s\u00f6k\u00fcl\u00fcrl\u0259r&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sava\u015f orduya qar\u015f\u0131 apar\u0131landa m\u00fcharib\u0259 say\u0131l\u0131r. Dinc insanlara, m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259, kils\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 ya m\u0259scidl\u0259r\u0259 sava\u015f a\u00e7\u0131landa, onlar\u0131 yerl\u0259 yeksan etm\u0259k &#8220;u\u011fur&#8221; say\u0131landa is\u0259 bu, art\u0131q m\u00fcharib\u0259 yox, barbarl\u0131q v\u0259 v\u0259h\u015filikdir. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rin kontekstind\u0259 iki ist\u0259k var: \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k v\u0259 ya azad etm\u0259k. Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259qs\u0259di sad\u0259c\u0259 Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k deyildi. Trivial i\u015f\u011fal fakt\u0131 il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259n erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, x\u0259rit\u0259d\u0259n v\u0259 tarixd\u0259n silm\u0259k, az\u0259rbaycanl\u0131lara divan tutmaq niyy\u0259tind\u0259 olublar, indi d\u0259 h\u0259min ill\u00fcziya il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Bel\u0259 marazmatik, zooloji mill\u0259t\u00e7ilik v\u0259 irq\u00e7ilik, dini v\u0259 etnik z\u0259mind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik ideyalar\u0131 sad\u0259c\u0259, Erm\u0259nistan\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":318293,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76.jpg",600,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76.jpg",600,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76.jpg",600,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76.jpg",600,450,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76.jpg",600,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76.jpg",600,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/734748959056060-76.jpg",600,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Sava\u015f orduya qar\u015f\u0131 apar\u0131landa m\u00fcharib\u0259 say\u0131l\u0131r. Dinc insanlara, m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259, kils\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 ya m\u0259scidl\u0259r\u0259 sava\u015f a\u00e7\u0131landa, onlar\u0131 yerl\u0259 yeksan etm\u0259k &#8220;u\u011fur&#8221; say\u0131landa is\u0259 bu, art\u0131q m\u00fcharib\u0259 yox, barbarl\u0131q v\u0259 v\u0259h\u015filikdir. B\u0259\u015f\u0259r tarixind\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rin kontekstind\u0259 iki ist\u0259k var: \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k v\u0259 ya azad etm\u0259k. Erm\u0259nistan\u0131n m\u0259qs\u0259di sad\u0259c\u0259 Qaraba\u011f\u0131 v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k deyildi. Trivial i\u015f\u011fal&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/318292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=318292"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/318292\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/318293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=318292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=318292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=318292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}