{"id":320291,"date":"2021-03-30T11:58:57","date_gmt":"2021-03-30T08:58:57","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=320291"},"modified":"2021-03-30T11:58:57","modified_gmt":"2021-03-30T08:58:57","slug":"minalanmis-%c9%99razil%c9%99rin-erm%c9%99nistanda-olan-x%c9%99rit%c9%99l%c9%99rin%c9%99-guv%c9%99nm%c9%99k-olarmi-sameull-poyya-s%c9%99rh-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=320291","title":{"rendered":"Minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin Erm\u0259nistanda olan x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00fcv\u0259nm\u0259k olarm\u0131? &#8211; Sameull Poyya \u015f\u0259rh edir"},"content":{"rendered":"<p>\u018ffqan\u0131stan mina t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259r ay mina partlay\u0131\u015f\u0131ndan onlarla, b\u0259z\u0259n h\u0259tta y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir.<\/p>\n<p>Bu, SSR\u0130-nin 1989-cu ild\u0259 ordusunun \u018ffqan\u0131standan geri \u00e7\u0259km\u0259sind\u0259n sonra minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rini t\u0259qdim etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq\u00a0ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Lakin dig\u0259r t\u0259r\u0259f olan m\u00fccahidl\u0259r, haz\u0131rda is\u0259 \u201cTaliban\u201d bunu da etmir. Minalardan \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 10 minl\u0259rl\u0259dir.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259\u00a0<a href=\"https:\/\/caliber.az\/post\/daze-esli-armeniya-predostavit-karty-minnyx-polei-mozno-li-im-doveryat-intervyu-s-sameulla-poiya-3463?fbclid=IwAR07VFcW7MES_2BUXM4SDuGjCNUfIB9C9z8ZV5zoUvTN8znyMTO3_oRfZVE\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Caliber.Az<\/a>-a dan\u0131\u015fan \u0259fqan\u0131stanl\u0131 analitik, Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi, tarix elml\u0259ri namiz\u0259di Sameull Poyya s\u00f6yl\u0259yib:<\/p>\n<p>\u018ffqan\u0131standa ba\u015f vermi\u015f m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 minalardan \u0259sas\u0259n m\u00fclki \u0259hali z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcb. \u0130nsanlar k\u00f6hn\u0259\u00a0v\u0259 yeni basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f piyada\u00a0\u0259leyhin\u0259 minalara d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. \u018ffqan\u0131standa bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r ay y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u00fclki insan minalar\u0131n qurban\u0131 olur. 1979-1989-cu ill\u0259rd\u0259ki \u018ffqan\u0131stan m\u00fcharib\u0259sind\u0259n b\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7ox sayda piyada \u0259leyhin\u0259 mina qal\u0131b. Lakin bu g\u00fcn insanlar \u0259ks\u0259r hallarda k\u00f6hn\u0259d\u0259n qalm\u0131\u015f minalara deyil, \u201cTaliban\u201d yaraql\u0131lar\u0131n\u0131n yeni basd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 minalardan h\u0259lak olurlar.<\/p>\n<p>\u201cTaliban\u201d yaraql\u0131lar\u0131 minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 f\u0259al m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r, \u0259ld\u0259qay\u0131rma partlay\u0131c\u0131 qur\u011fular\u0131n haz\u0131rlamas\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259yibl\u0259r. Partlay\u0131\u015flar\u0131n yar\u0131dan \u00e7oxu onlar\u0131n kustar \u00fcsulla haz\u0131rlad\u0131qlar\u0131 minalardan olur. M\u00fcxt\u0259lif m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 600 kvadrat kilometrlik minalanm\u0131\u015f sah\u0259 var idi. Minalardan t\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 zaman\u0131 mina sah\u0259l\u0259rinin t\u0259xmin\u0259n 70 faizi t\u0259mizl\u0259nib, 10 milyonlarla mina v\u0259 silah-sursat toplanaraq\u00a0m\u0259hv edilib.<\/p>\n<p>\u018fmin-amanl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edildiyi rayonlarda\u00a0minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259r\u00a0t\u0259mizl\u0259nib, lakin d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n davam etdiyi \u0259razil\u0259rd\u0259 v\u0259 \u201cTaliban\u201d\u0131n\u00a0n\u0259zar\u0259tind\u0259 olan b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 onlar h\u0259l\u0259 d\u0259 qal\u0131r. H\u00f6kum\u0259tin minat\u0259mizl\u0259m\u0259\u00a0siyas\u0259tinin m\u0259qs\u0259di 2023-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn minalanan\u00a0sah\u0259l\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259sidir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti \u018ffqan\u0131stana f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 maddi v\u0259 texniki yard\u0131m g\u00f6st\u0259rir, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 BMT-nin \u018ffqan\u0131stan \u0259razil\u0259rinin minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi m\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, \u018ffqan\u0131stan Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n (NAM) t\u0259sis\u00e7isi, 1960-c\u0131 ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n f\u0259al \u00fczv\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda bu t\u0259\u015fkilata d\u00fcnyan\u0131n 120 \u00f6lk\u0259si daxildir. M\u0259n hesab edir\u0259m ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259sind\u0259 ciddi siyasi rol oynaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>X\u00fcsus\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda s\u0259drlik etdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, h\u0259r\u0259kat\u0131n bu sah\u0259d\u0259 f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu probleml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaq ortaq bir m\u0259rk\u0259z yaratmaq daha m\u0259ntiqlidir.<\/p>\n<p><strong>\u018ffqan\u0131standa oldu\u011fu kimi Az\u0259rbaycanda da \u00e7ox sayda m\u00fclki itkil\u0259r var. Minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259ri minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sini asanla\u015fd\u0131r\u0131r. Qaraba\u011fdak\u0131 m\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rini t\u0259qdim etm\u0259kd\u0259n imtina edib. Niy\u0259? B\u0259lk\u0259 bu x\u0259rit\u0259l\u0259r \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259\u00a0yoxdur?<\/strong><\/p>\n<p>Minalanm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259r, partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlar v\u0259 \u0259ld\u0259qay\u0131rma partlay\u0131c\u0131 qur\u011fular post-konflikt d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259sas problemi hesab olunur. Qaraba\u011fdak\u0131 \u0259razil\u0259rin tamamil\u0259 minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan, Rusiya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 istehkam\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n uzun ill\u0259r g\u0259rgin \u0259m\u0259k s\u0259rf etm\u0259si laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin BMT-nin v\u0259 dig\u0259r humanitar t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00f6z resurslar\u0131n\u0131 aktiv c\u0259lb edilm\u0259si t\u0259l\u0259b olunur.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 daha \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan \u018frazil\u0259rinin Minalardan T\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fczr\u0259 Milli Agentliyin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131blar. Az\u0259rbaycan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin h\u0259m\u00e7inin \u018ffqan\u0131standak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 qazand\u0131qlar\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259ni qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Mina sah\u0259l\u0259rinin x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259&#8230; H\u0259tta erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi onlar\u0131 t\u0259qdim ets\u0259 bel\u0259, bu x\u0259rit\u0259l\u0259r\u0259 etibar etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. B\u00f6y\u00fck ehtimalla mina d\u00f6\u015f\u0259nilmi\u015f \u0259razil\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rinin sxeml\u0259ri \u201cdiz \u00fcz\u0259rind\u0259\u201d t\u0259rtib edilib, v\u0259 \u00e7oxlar\u0131, \u00e7ox g\u00fcman ki, sad\u0259c\u0259 olaraq art\u0131q itib. B\u00f6lg\u0259d\u0259ki qar\u015f\u0131durma uzun ill\u0259r davam etdiyind\u0259n, minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin d\u0259qiq yerini \u00e7\u0259tin ki, kims\u0259 bilsin.<\/p>\n<p>Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 b\u00f6y\u00fck v\u0259sait t\u0259l\u0259b edir. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u018frazil\u0259rinin Minalardan T\u0259mizl\u0259m\u0259 Xidm\u0259ti t\u0259kc\u0259 \u00f6t\u0259n il 19 \u00f6lk\u0259d\u0259 (\u0130raq, \u018ffqan\u0131stan v\u0259 Suriya daxil olmaqla) apar\u0131lan minat\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fin\u0259 t\u0259xmin\u0259n yar\u0131m milyard dollar v\u0259sait x\u0259rcl\u0259yib. Qaraba\u011f\u0131n minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 laz\u0131m ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ehtimal ki, istehkam\u00e7\u0131lar\u0131n birg\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259yl\u0259ri qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n post-konflikt b\u00f6lg\u0259y\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259kdir. Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi problemin h\u0259llin\u0259 qo\u015fulmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki s\u00f6hb\u0259t humanitar aspektd\u0259n gedir. Minalardan t\u0259kc\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259r deyil, h\u0259m d\u0259 Qaraba\u011f\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259tind\u0259n olan sakinl\u0259ri d\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018ffqan\u0131stan mina t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259r ay mina partlay\u0131\u015f\u0131ndan onlarla, b\u0259z\u0259n h\u0259tta y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. Bu, SSR\u0130-nin 1989-cu ild\u0259 ordusunun \u018ffqan\u0131standan geri \u00e7\u0259km\u0259sind\u0259n sonra minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rini t\u0259qdim etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq\u00a0ba\u015f verir. Lakin dig\u0259r t\u0259r\u0259f olan m\u00fccahidl\u0259r, haz\u0131rda is\u0259 \u201cTaliban\u201d bunu da etmir. Minalardan \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 10 minl\u0259rl\u0259dir. Bu bar\u0259d\u0259\u00a0Caliber.Az-a dan\u0131\u015fan \u0259fqan\u0131stanl\u0131 analitik, Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131 \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi, tarix elml\u0259ri namiz\u0259di Sameull Poyya s\u00f6yl\u0259yib: \u018ffqan\u0131standa ba\u015f vermi\u015f m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 minalardan \u0259sas\u0259n m\u00fclki \u0259hali z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcb. \u0130nsanlar k\u00f6hn\u0259\u00a0v\u0259 yeni basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f piyada\u00a0\u0259leyhin\u0259 minalara&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":320292,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7.jpg",620,339,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7.jpg",620,339,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7.jpg",620,339,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7-300x164.jpg",300,164,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7.jpg",620,339,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7.jpg",620,339,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7.jpg",620,339,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/2CFAFE13-CBF0-4943-8314-02F1F181DCF7.jpg",620,339,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018ffqan\u0131stan mina t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n \u0259n \u00e7ox z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259r ay mina partlay\u0131\u015f\u0131ndan onlarla, b\u0259z\u0259n h\u0259tta y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itirir. Bu, SSR\u0130-nin 1989-cu ild\u0259 ordusunun \u018ffqan\u0131standan geri \u00e7\u0259km\u0259sind\u0259n sonra minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin x\u0259rit\u0259l\u0259rini t\u0259qdim etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq\u00a0ba\u015f verir. Lakin dig\u0259r t\u0259r\u0259f olan m\u00fccahidl\u0259r, haz\u0131rda is\u0259 \u201cTaliban\u201d bunu da etmir. Minalardan \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 10 minl\u0259rl\u0259dir. Bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/320291"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=320291"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/320291\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/320292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=320291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=320291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=320291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}