{"id":320859,"date":"2021-03-31T11:47:28","date_gmt":"2021-03-31T08:47:28","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=320859"},"modified":"2021-03-31T11:47:28","modified_gmt":"2021-03-31T08:47:28","slug":"1400-%c9%99-yaxin-h%c9%99rbci-meyiti-erm%c9%99nistana-t%c9%99hvil-verilib-f%c9%99rid-s%c9%99fiyev","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=320859","title":{"rendered":"1400-\u0259 yax\u0131n h\u0259rb\u00e7i meyiti Erm\u0259nistana t\u0259hvil verilib &#8211; F\u0259rid \u015e\u0259fiyev"},"content":{"rendered":"<p>Son aylar x\u00fcsusil\u0259 Q\u0259rb siyasi dair\u0259l\u0259ri v\u0259 medias\u0131nda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259zyiq kampaniyalar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yeni deyil, m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri biz\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7ox dayanmadan yaln\u0131z qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, islamafobiya, t\u00fcrkofobiya kimi faktorlar &#8211; y\u0259ni problem\u0259 Oriyentalist yana\u015fma, erm\u0259ni lobbisi faktoru v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 Q\u0259rb, o c\u00fcml\u0259d\u0259n rus yana\u015fmas\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. \u0130ndi, 1915-ci il hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar aprel ay\u0131nda yeni anti-Az\u0259rbaycan v\u0259 anti-t\u00fcrk kampaniyalar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259k. Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na, h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r\u0259, h\u0259m Erm\u0259nistanda, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131na g\u00f6z yuman \u00f6lk\u0259l\u0259r tarixi hadis\u0259l\u0259ri bu g\u00fcnki geosiyasi t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259rh ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi b\u00fct\u00fcn k\u0259skin m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan edib. Bununla yana\u015f\u0131 Prezidentin d\u0259 qeyd etdiyi kimi 30 illik da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 i\u015f\u011faldan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n \u00f6lk\u0259 olaraq biz b\u00fct\u00fcn c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 &#8211; beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarda, mediada v\u0259 dig\u0259r c\u0259bh\u0259l\u0259rd\u0259 h\u00fccum diplomatiyas\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259liyik. Beyn\u0259lxalq mediada Az\u0259rbaycan\u0131n 10 noyabr b\u0259yannam\u0259sinin b\u0259ndl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259yl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin bo\u015fald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn veril\u0259n vaxt\u0131n 10 g\u00fcn m\u00fcdd\u0259tind\u0259 uzad\u0131lmas\u0131, Me\u011fri-Qafan-Gorus yolunun Az\u0259rbaycan seqmentinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, 1400-\u0259 yax\u0131n h\u0259rb\u00e7i meyitinin t\u0259hvil verilm\u0259si v\u0259 sair kimi xo\u015fm\u0259raml\u0131 jestl\u0259ri \u00e7ox az i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131r. Onu da qeyd edim ki, adekvat add\u0131mlar\u0131 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6rm\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>\u015e\u0259xsi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r zaman\u0131 Q\u0259rb diplomatlar\u0131 v\u0259 ekspertl\u0259ri m\u0259n\u0259 deyirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan qal\u0131b t\u0259r\u0259f kimi &#8220;s\u0259xav\u0259tli&#8221; olmal\u0131d\u0131r. Onlar q\u0259l\u0259b\u0259nin Az\u0259rbaycana b\u00f6y\u00fck qurban v\u0259 v\u0259sait hesab\u0131na ba\u015fa g\u0259ldiyini, Erm\u0259nistan\u0131n minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rin x\u0259rit\u0259sini verm\u0259kd\u0259n imtina etdiyi bir vaxtda bu \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizi qabaqda \u00e7\u0259tin i\u015fl\u0259rin g\u00f6zl\u0259diyini unudurlar. \u00d6z evl\u0259rini, yax\u0131nlar\u0131n\u0131n q\u0259birl\u0259rini da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r, \u0259zizl\u0259rini m\u00fcharib\u0259d\u0259, G\u0259nc\u0259, T\u0259rt\u0259r, B\u0259rd\u0259 hadis\u0259l\u0259rind\u0259 itir\u0259nl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259h\u0259ng emosional y\u00fck var. \u018fdal\u0259t namin\u0259 dem\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, b\u0259zi Q\u0259rb medias\u0131 bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131r.<\/p>\n<p>1980-ci ill\u0259rin sonlar\u0131nda erm\u0259ni milliyy\u0259t\u00e7il\u0259ri Erm\u0259nistanda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259nm\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdil\u0259r v\u0259 bundan sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 icra etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlardan sonrak\u0131 inki\u015faf v\u0259 b\u0259rpa bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 kompleks \u015f\u0259kild\u0259 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 ki, Qaraba\u011fda erm\u0259ni m\u0259s\u0259l\u0259si, erm\u0259ni irsi v\u0259 sair il\u0259 yana\u015f\u0131 analoji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r Erm\u0259nistanda az\u0259rbaycanl\u0131larla ba\u011fl\u0131 da m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 dair g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var v\u0259 bunlarla ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycana g\u00fccl\u00fc t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rilir. Bizim buna cavab\u0131m\u0131z konkret t\u0259l\u0259bl\u0259r g\u00f6st\u0259rilm\u0259kl\u0259 adekvat olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq QHT \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r\u0259 dair b\u0259zi hesabatlar haz\u0131rlay\u0131blar. Onlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 obyektiv olanlar\u0131 q\u0259d\u0259r Human Rights Watch-un bu yax\u0131nlarda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 n\u0259\u015fri kimi q\u0259r\u0259zli m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259nl\u0259ri d\u0259 var. H\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259rin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir v\u0259 bununla yana\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi \u00e7oxsayl\u0131 h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 h\u00fcquqi t\u0259l\u0259bl\u0259ri davam etdirm\u0259lidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 q\u0259r\u0259zli m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n QHT il\u0259 h\u0259r n\u00f6v \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Saxlan\u0131lm\u0131\u015f erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259r<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 \u00e7ox yaz\u0131l\u0131r v\u0259 Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycana g\u00fccl\u00fc t\u0259zyiql\u0259r edilir. Q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi \u0259sirl\u0259ri t\u0259hvil verib. Lakin 10 noyabr b\u0259yannam\u0259sinin 4-c\u00fc b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n b\u00fct\u00fcn erm\u0259ni h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu m\u00fcdd\u0259a h\u0259l\u0259 d\u0259 yerin\u0259 yetirilm\u0259yib. Bu b\u0259ndin ikili izah\u0131 yoxdur &#8211; Qaraba\u011f\u0131n Rusiya s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdirildiyi hiss\u0259si beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan \u0259razisidir. Erm\u0259ni h\u0259rb\u00e7il\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r v\u0259 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edil\u0259rs\u0259, o zaman Az\u0259rbaycan da xo\u015fm\u0259raml\u0131 dig\u0259r add\u0131mlar\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r. T\u0259bii ki, 2020-ci ilin dekabr\u0131nda 3 az\u0259rbaycanl\u0131 h\u0259rb\u00e7ini v\u0259 bir m\u00fclki i\u015f\u00e7ini \u00f6ld\u00fcr\u0259n erm\u0259nil\u0259rin m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. M\u0259n\u0259 maraql\u0131d\u0131r ki, amerikal\u0131 qanun yazar\u0131 Bob Menendesin c\u0259zas\u0131 verilm\u0259mi\u015f cinay\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 yana\u015fmas\u0131 nec\u0259dir? A\u00e7\u0131\u011f\u0131 bu iki\u00fczl\u00fc &#8220;qanun yazar\u0131&#8221; m\u0259ni o q\u0259d\u0259r d\u0259 narahat etmir.<\/p>\n<p>Minal\u0131 \u0259razil\u0259r<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259 10 noyabr b\u0259yannam\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapmasa da mina kirl\u0259nm\u0259si son d\u0259r\u0259c\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir v\u0259 eyni zamanda bu problem regionda kommunikasiyalar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na mane t\u00f6r\u0259dir. Kommunikasiya m\u0259s\u0259l\u0259si is\u0259 10 noyabr b\u0259yannam\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259n adekvat add\u0131mlar at\u0131lmazsa, Az\u0259rbaycan xo\u015fm\u0259raml\u0131 jestl\u0259ri dayand\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, Erm\u0259nistan minalanm\u0131\u015f \u0259razil\u0259rinin x\u0259rit\u0259l\u0259rini verm\u0259kd\u0259n imtina ed\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 bu \u00f6lk\u0259ni d\u0259ymi\u015f maddi ziyan v\u0259 minalar\u0131n yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri davam etdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259d\u0259ni irs<\/p>\n<p>YUNESKO v\u0259 bir s\u0131ra QHT Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 erm\u0259ni irsi m\u0259s\u0259l\u0259sini qabard\u0131r. Buna cavab olaraq ke\u00e7mi\u015f i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 erm\u0259ni vandallar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f m\u0259scid v\u0259 Az\u0259rbaycana m\u0259xsus dig\u0259r m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 faktlar m\u00f6vcuddur. H\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus q\u0259biristanl\u0131q, m\u0259scid v\u0259 dig\u0259r m\u0259d\u0259ni irs\u0259 dair m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r aktuald\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, YUNESKO missiyas\u0131 h\u0259m Erm\u0259nistana, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259f\u0259r etm\u0259lidir. Bu \u00e7ox prinsipial m\u0259s\u0259l\u0259dir. Biz bu problemin qabard\u0131lmas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259ki irsin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan verm\u0259m\u0259liyik. YUNESKO bu c\u00fcr kompleks yana\u015fman\u0131 q\u0259bul etm\u0259zs\u0259, onun missiyas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259ri d\u0259 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil. Q\u0259rb demokratiyas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB\u015e YUNESKO-nun m\u0259hz m\u0259d\u0259ni irsl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259kt\u0259r\u0259fli yana\u015fmas\u0131na g\u00f6r\u0259 bu t\u0259\u015fkilatdan \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130tkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin axtar\u0131\u015f\u0131<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistana 1400, Erm\u0259nistan is\u0259 Az\u0259rbaycana 100-d\u0259n \u00e7ox meyit t\u0259hvil verib. H\u0259m\u00e7inin Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fd\u0259n 4000-\u0259 yax\u0131n \u015f\u0259xs itkin d\u00fc\u015f\u00fcb. Erm\u0259nistandan q\u0259birl\u0259rin v\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259fn \u0259razil\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. 10 noyabr b\u0259yannam\u0259sinin 8-ci b\u0259ndind\u0259 tarix interval\u0131 g\u00f6st\u0259rilmir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u00f6hb\u0259t m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 \u00f6l\u0259n b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259xsl\u0259rin qal\u0131qlar\u0131ndan gedir.<\/p>\n<p>Kommunikasiyan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan-Rusiya \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli komissiyas\u0131 hesab\u0131na bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015f var. M\u0259hz Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 10 noyabr b\u0259yannam\u0259sin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259si il\u0259 uzun ill\u0259r Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259fd\u0259n blokadada qalm\u0131\u015f Nax\u00e7\u0131van\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n yolun a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcdd\u0259as\u0131 daxil edilib. Bununla yana\u015f\u0131 b\u0259yannam\u0259d\u0259 regionda b\u00fct\u00fcn n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 qeyd olunur v\u0259 Az\u0259rbaycan qanunvericiliyin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k \u015f\u0259rti il\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259tin t\u0259min olunmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 regionda s\u00fclh\u00fcn m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn platforma rolunu oynaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f\u0131q<\/p>\n<p>Bu \u00e7ox \u00e7\u0259tin v\u0259 h\u0259ssas m\u0259s\u0259l\u0259dir. Tez-tez xaricd\u0259n olan h\u0259mkarlar\u0131m bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00f6vcud perspektivl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259n\u0259 suallarla m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra q\u00fcvv\u0259l\u0259r bu bar\u0131\u015f\u0131qda maraql\u0131 deyill\u0259r v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bunu ist\u0259m\u0259y\u0259nl\u0259r h\u0259m Q\u0259rbd\u0259, h\u0259m d\u0259 Rusiyada var. \u00c7ox vaxt amerikal\u0131, avropal\u0131 v\u0259 rusiyal\u0131 siyas\u0259t\u00e7il\u0259r s\u0131rf \u015f\u0259xsi maliyy\u0259 v\u0259 se\u00e7ki maraqlar\u0131 namin\u0259 nifr\u0259t t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131 aparma\u011fa davam edirl\u0259r. Bu, problemin bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>Problemin dig\u0259r t\u0259r\u0259fi ondan ibar\u0259tdir ki, h\u0259m Erm\u0259nistan, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti daxilind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 emosional faktorlar m\u00f6vcuddur. H\u0259r iki c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n aktorlar ortaya \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r v\u0259 bu i\u015fl\u0259r sinxron \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Birt\u0259r\u0259fli \u015f\u0259kild\u0259 bar\u0131\u015f\u0131q istiqam\u0259tind\u0259 edil\u0259n s\u0259yl\u0259r i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Lakin hans\u0131sa formada ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 xarici QHT, fondlar\u0131n v\u0259 s. t\u0259cr\u00fcb\u0259si bu bax\u0131mdan yararl\u0131 ol bil\u0259r. Bir \u015f\u0259rtl\u0259 ki, onlar\u0131n i\u015fl\u0259rinin arxas\u0131nda hans\u0131sa qapal\u0131 niyy\u0259tl\u0259r gizl\u0259nm\u0259sin. Buna misal olaraq, \u0259vv\u0259ll\u0259r b\u0259zil\u0259ri Az\u0259rbaycanda \u0259razi itkisi, yan\u0131 faktiki olaraq i\u015f\u011falla bar\u0131\u015fmaq t\u0259bli\u011fat\u0131n\u0131 aparma\u011fa c\u0259hd edirdil\u0259r. Bu kimi niyy\u0259tl\u0259r i\u015fl\u0259m\u0259di v\u0259 he\u00e7 zaman da i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r Az\u0259rbaycanda erm\u0259nil\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa, o zaman az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistana qaytar\u0131lmas\u0131 v\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. \u00c7oxmill\u0259tlilik demokratiyan\u0131n vacib g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biridir. Bu bar\u0259d\u0259 Yerevanda \u00f6zl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus \u015f\u0259kild\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 sevirl\u0259r v\u0259 \u00e7ox q\u0259rib\u0259dir ki, onlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif fondlardak\u0131 himay\u0259darlar\u0131 bu vacib element bar\u0259d\u0259, daha d\u0259qiq des\u0259k, erm\u0259ni tarixind\u0259 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyind\u0259 bu amilin qeyd olunmamas\u0131n\u0131 he\u00e7 zaman g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirmirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fn \u0259sas\u0131 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 bax\u0131\u015f \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc prinsipi \u0259sas\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n bu bar\u0259d\u0259 avropal\u0131 h\u0259mkarlar\u0131ma da deyir\u0259m. M\u0259hz bu t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n Avropada m\u00fcharib\u0259 sonras\u0131 b\u0259rpa prosesind\u0259 istifad\u0259 olunub.<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn, 31 mart tarixind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f 1918-ci il soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Bar\u0131\u015f\u0131\u011fa dair b\u0259ndd\u0259n sonra bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaq yersiz g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Lakin bir \u00e7ox Q\u0259rb siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri v\u0259 ekspertl\u0259ri 1915-ci il m\u0259s\u0259l\u0259sini qald\u0131r\u0131rlarsa, tarixi yadda\u015f m\u0259s\u0259l\u0259si birt\u0259r\u0259fli olmamal\u0131d\u0131r, yoxsa bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 erm\u0259ni monopoliyas\u0131 h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr? M\u0259n art\u0131q T\u00fcrkiy\u0259nin bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar tarixi komissiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rini bir k\u0259nara qoyuram. Faktiki olaraq T\u00fcrkiy\u0259nin boynuna ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f &#8220;ara\u015fd\u0131rma&#8221;n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini qoymaq ist\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Davaml\u0131 s\u00fclh anti-m\u00fcs\u0259lman, anti-t\u00fcrk v\u0259 anti-Az\u0259rbaycan isteriyas\u0131 olmadan m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bununla yana\u015f\u0131, Q\u0259rb medias\u0131nda anti-Az\u0259rbaycan kampaniyas\u0131na anti-Q\u0259rb kampaniyas\u0131 il\u0259 cavab verm\u0259m\u0259liyik. H\u0259r \u015fey kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0259lizdir. Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda bizim m\u00fcst\u0259qilliyimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sini ist\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r h\u0259r zaman olub v\u0259 indi d\u0259 var. Lakin bizim z\u0259ifl\u0259m\u0259yimizi arzulayanlar da m\u00f6vcuddur. Onlar \u015e\u0259rqd\u0259 d\u0259 var.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, Erm\u0259nistan\u0131n g\u00fcc t\u0259tbiq etm\u0259sin\u0259 v\u0259 i\u015f\u011fala Az\u0259rbaycan\u0131n diplomatik s\u0259yl\u0259ri kifay\u0259t etm\u0259di. H\u0259r \u015feyi yen\u0259 g\u00fcc yolu il\u0259 h\u0259ll olundu. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xaricd\u0259n ist\u0259nil\u0259n t\u0259zyiq\u0259 adekvat cavab verilm\u0259lidir. Haz\u0131rda siyas\u0259timizd\u0259 m\u0259hz bu x\u0259tti m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik.<\/p>\n<p>Regionda s\u00fclh C\u0259nubi Qafqazda b\u00fct\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r g\u0259l\u0259c\u0259yin \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan as\u0131l\u0131 oldu\u011funa \u0259min olduqdan sonra b\u0259rpa olacaq.<\/p>\n<p><strong>F\u0259rid \u015e\u0259fiyev<br \/>\nBeyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son aylar x\u00fcsusil\u0259 Q\u0259rb siyasi dair\u0259l\u0259ri v\u0259 medias\u0131nda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259zyiq kampaniyalar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yeni deyil, m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri biz\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7ox dayanmadan yaln\u0131z qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, islamafobiya, t\u00fcrkofobiya kimi faktorlar &#8211; y\u0259ni problem\u0259 Oriyentalist yana\u015fma, erm\u0259ni lobbisi faktoru v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 Q\u0259rb, o c\u00fcml\u0259d\u0259n rus yana\u015fmas\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. \u0130ndi, 1915-ci il hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dar aprel ay\u0131nda yeni anti-Az\u0259rbaycan v\u0259 anti-t\u00fcrk kampaniyalar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259k. Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131na, h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r\u0259, h\u0259m Erm\u0259nistanda, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u0259d\u0259ni irsin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":320860,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/935281.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son aylar x\u00fcsusil\u0259 Q\u0259rb siyasi dair\u0259l\u0259ri v\u0259 medias\u0131nda Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259zyiq kampaniyalar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yeni deyil, m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri biz\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259lumdur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7ox dayanmadan yaln\u0131z qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, islamafobiya, t\u00fcrkofobiya kimi faktorlar &#8211; y\u0259ni problem\u0259 Oriyentalist yana\u015fma, erm\u0259ni lobbisi faktoru v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 Q\u0259rb, o&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/320859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=320859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/320859\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/320860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=320859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=320859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=320859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}