{"id":321131,"date":"2021-03-31T19:15:16","date_gmt":"2021-03-31T16:15:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=321131"},"modified":"2021-03-31T19:15:16","modified_gmt":"2021-03-31T16:15:16","slug":"bugda-istehsali-da-azalib-idxali-da-t%c9%99l%c9%99bat-nec%c9%99-od%c9%99nilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=321131","title":{"rendered":"Bu\u011fda istehsal\u0131 da azal\u0131b, idxal\u0131 da: T\u0259l\u0259bat nec\u0259 \u00f6d\u0259nilir?"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycana bu\u011fda idxal\u0131 azalmaqda davam edir. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259y\u0259 bu\u011fda idxal\u0131 k\u0259miyy\u0259t ifad\u0259sind\u0259 77,2 faiz azal\u0131b. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat ilinin iyul ay\u0131ndan ba\u015flamas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, 2020-ci il \u00fczr\u0259 bu\u011fda idxal\u0131nda 13,9 faiz azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 bu\u011fdaya t\u0259l\u0259bat\u0131n 40 faizinin idxal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nildiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alanda, idxalda azalmaya s\u0259b\u0259b n\u0259dir?<\/p>\n<p>\u0130dxal\u0131n azalmas\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bu\u011fdaya t\u0259l\u0259bat\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k yersizdir. \u00c7\u00fcnki idxal olunan bu\u011fda un istehsal\u0131na y\u00f6n\u0259ldilir ki, \u0259halinin say\u0131n\u0131n artmaqda olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alanda, un m\u0259mulatlar\u0131na t\u0259l\u0259bin azalmas\u0131n\u0131 he\u00e7 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>\u0130dxal\u0131n yerli istehsal\u0131n artmas\u0131 hesab\u0131na azalmas\u0131 ehtimal\u0131 da \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmur.\u00a0 Bel\u0259 ki, \u00f6t\u0259n il bu\u011fda istehsal\u0131 n\u0259inki art\u0131b, \u0259ksin\u0259, 14 faiz azal\u0131b. \u0130dxal\u0131n s\u0259viyy\u0259sinin yerli istehsalla m\u0259ntiqi \u0259laq\u0259sinin olmamas\u0131 \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 2019-cu il yerli istehsalda 6,3 faizlik art\u0131ma baxmayaraq, idxalda 46,6 faiz art\u0131m olub. H\u0259m\u00e7inin 2017-ci ild\u0259 istehsal 1,77 faiz, idxal 20,3 faiz azal\u0131b, 2016-ci ild\u0259 istehsal 9,85 faiz, idxal 18,2 faiz art\u0131b.<\/p>\n<p>Bu\u011fda idxal\u0131nda maraql\u0131 amil onun qiym\u0259tidir. Bel\u0259 ki, d\u00fcnya bazarlar\u0131ndak\u0131 bahala\u015fmadan ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k 2015-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal edilmi\u015f bu\u011fdan\u0131n h\u0259r tonu 219,37 AB\u015e dollar\u0131 olsa da, 2017-ci ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 178,25 dollara q\u0259d\u0259r enib, 2020-ci ild\u0259 is\u0259 \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259y\u0259 yax\u0131n-\u00a0 217,51 dollara y\u00fcks\u0259lib. Bu ilin ilk 2 ay\u0131nda is\u0259 idxal olunmu\u015f bu\u011fdan\u0131n h\u0259r tonu 253,48 dollar olub. Bununla da 2016-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq qiym\u0259tin enm\u0259si h\u0259min il son 5 ild\u0259 rekord h\u0259dd\u0259 1,6 milyon tona yax\u0131n bu\u011fda idxal\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Lakin sonra ill\u0259rd\u0259 idxal\u0131n s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 ens\u0259 d\u0259, 2019-cu ild\u0259 yenid\u0259n 2016-c\u0131 ild\u0259ki h\u0259dd\u0259 yax\u0131n &#8211; 1 milyon 585,1 min ton bu\u011fda idxal edilib.<\/p>\n<p>Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Az\u0259rbaycana \u0259n \u00e7ox bu\u011fda idxal olunan Rusiyan\u0131n ixraca kvota t\u0259tbiq etm\u0259si\u00a0 v\u0259 bundan ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k d\u00fcnya bazarlar\u0131nda bahala\u015fma sahibkarlar\u0131 bu\u011fda idxal\u0131n\u0131n azalma\u011fa, yerli m\u0259hsula \u00fcz tutma\u011fa s\u00f6vq edir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 yerli bu\u011fdaya yana\u015fmada \u201c\u00e7\u00f6r\u0259k v\u0259 dig\u0259r un m\u0259mulatlar\u0131 istehsal\u0131na yaram\u0131r\u201d kimi fikirl\u0259r arxa plana ke\u00e7irib. S\u00f6hb\u0259t ondan gedir ki, \u00e7\u00f6r\u0259k istehsal\u0131nda yerli m\u0259hsulun pay\u0131n\u0131n artmas\u0131 idxal bu\u011fdas\u0131ndak\u0131 bahala\u015fman\u0131n qiym\u0259t\u0259 t\u0259sirini d\u0259 azaltm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il istehsalla b\u0259rab\u0259r, idxal\u0131n da azalmas\u0131na baxmayaraq, 2015-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2020-ci ild\u0259 bu\u011fdan\u0131n istehsal\u0131 10,64 faiz, idxal\u0131 0,9 faiz art\u0131b. Bu\u011fda istehsal\u0131nda art\u0131m k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259ls\u0259 d\u0259, idxal\u0131n azalmamas\u0131 2015-ci ild\u0259 oldu\u011fu 2020-ci ild\u0259 bu\u011fda idxal\u0131na 300 milyon dollara yax\u0131n v\u0259saitin x\u0259rcl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycana bu\u011fda idxal\u0131 azalmaqda davam edir. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259y\u0259 bu\u011fda idxal\u0131 k\u0259miyy\u0259t ifad\u0259sind\u0259 77,2 faiz azal\u0131b. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat ilinin iyul ay\u0131ndan ba\u015flamas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, 2020-ci il \u00fczr\u0259 bu\u011fda idxal\u0131nda 13,9 faiz azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 bu\u011fdaya t\u0259l\u0259bat\u0131n 40 faizinin idxal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nildiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alanda, idxalda azalmaya s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u0130dxal\u0131n azalmas\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 bu\u011fdaya t\u0259l\u0259bat\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k yersizdir. \u00c7\u00fcnki idxal olunan bu\u011fda un istehsal\u0131na y\u00f6n\u0259ldilir ki, \u0259halinin say\u0131n\u0131n artmaqda olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alanda, un m\u0259mulatlar\u0131na t\u0259l\u0259bin azalmas\u0131n\u0131 he\u00e7 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130dxal\u0131n yerli istehsal\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":321132,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/0ee6f772d2f2c943616e34c2535c257e_91846_73-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycana bu\u011fda idxal\u0131 azalmaqda davam edir. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, bu ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259y\u0259 bu\u011fda idxal\u0131 k\u0259miyy\u0259t ifad\u0259sind\u0259 77,2 faiz azal\u0131b. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat ilinin iyul ay\u0131ndan ba\u015flamas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, 2020-ci il \u00fczr\u0259 bu\u011fda idxal\u0131nda 13,9 faiz azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 bu\u011fdaya t\u0259l\u0259bat\u0131n 40 faizinin idxal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nildiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alanda, idxalda azalmaya s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u0130dxal\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/321131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=321131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/321131\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/321132"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=321131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=321131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=321131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}