{"id":323240,"date":"2021-04-05T15:11:13","date_gmt":"2021-04-05T12:11:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=323240"},"modified":"2021-04-05T15:11:13","modified_gmt":"2021-04-05T12:11:13","slug":"yoluxma-sayi-artir-qapanmaya-getm%c9%99k-m%c9%99cburiyy%c9%99tind%c9%99yik-h%c9%99kim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=323240","title":{"rendered":"Yoluxma say\u0131 art\u0131r, qapanmaya getm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259yik &#8211; H\u018fK\u0130M"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Eldar Kamranov:\u00a0<\/strong><\/em><strong><em>Yoluxmada art\u0131m bu s\u00fcr\u0259tl\u0259 ged\u0259rs\u0259, x\u0259st\u0259xanalar\u0131n y\u00fck\u00fc artacaq. Bel\u0259 olan hallarda x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 \u00e7ox oldu\u011fundan x\u00fcsusil\u0259, a\u011f\u0131r v\u0259 reanimasyon x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7arpay\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r koronavirusa yoluxma say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Karantin qaydalar\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259d\u0259 olmas\u0131na, vaksinasiya prosesinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n virusa yoluxanlar\u0131n v\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Bu is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin noyabr-dekabr aylar\u0131ndak\u0131 kritik v\u0259ziyy\u0259ti yenid\u0259n ya\u015fama\u011f\u0131m\u0131z dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s, bu v\u0259ziyy\u0259tin yaranmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u00c7\u0131x\u0131\u015f yolu\u00a0n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Yoluxman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi insanlar\u0131n gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259m\u0259si v\u0259 &#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin h\u0259kimi, Tibb elml\u0259ri namiz\u0259di, ali d\u0259r\u0259c\u0259li \u00a0terapevt-kardioloq Eldar Kamranov bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, bir ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, biz bu qlobal b\u0259la il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r\u0131q. Bu m\u00f6vzuda d\u00f6vl\u0259tin diqq\u0259ti, qay\u011f\u0131s\u0131, z\u0259ruri t\u0259chizat\u0131 laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri d\u0259 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n i\u015fin \u00f6hd\u0259sind\u0259n m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 g\u0259lirl\u0259r: \u201cM\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda\u00a0 g\u0259ldiyim q\u0259na\u0259t budur ki, koronavirusa yoluxma hallar\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi insanlar\u0131n gigiyena qaydalar\u0131na ciddi \u0259m\u0259l etm\u0259m\u0259si v\u0259 insanlar aras\u0131nda kontaktlar\u0131n artmas\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, yoluxmalar\u0131 ara\u015fd\u0131randa g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, biri yas yerind\u0259 virusa tutulub v\u0259 ail\u0259sini d\u0259 yoluxdurub. &#8220;K\u00f6hn\u0259 d\u0259b&#8221; d\u0259 \u00f6z yerind\u0259 qal\u0131r &#8211; \u0259l il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k, \u00f6p\u00fc\u015fm\u0259k, s\u0131x t\u0259mas, sosial\u00a0m\u0259saf\u0259nin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259m\u0259si v\u0259 s. H\u0259tta b\u0259z\u0259n yasda tibbi maskadan istifad\u0259 ed\u0259nl\u0259r\u0259 q\u0259rib\u0259 bax\u0131rlar\u00a0 v\u0259 &#8220;niy\u0259 maska taxm\u0131san&#8221; sual\u0131 il\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsi \u0259m\u0259lli ba\u015fl\u0131 narahat edirl\u0259r.\u201d<\/p>\n<p><em><strong>Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6l\u00fcm say\u0131n\u0131n bu q\u0259d\u0259r artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bin\u0259 g\u0259linc\u0259&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>E.Kamranov vur\u011fulay\u0131b ki, yoluxmalar\u0131n artmas\u0131n\u0131 COVID-19-un forma d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 d\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k olar.\u00a0 &#8220;Britaniya \u015ftamm\u0131&#8221; \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n virus s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131r, yoluxma art\u0131r \u00a0v\u0259 bu da ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z \u00f6l\u00fcm say\u0131na da t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir: \u201cVirusun mutasiyas\u0131 \u00a0daha t\u0259cav\u00fczkar forma al\u0131b. Bu is\u0259 yoluxanlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259tinin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. \u00a0X\u0259st\u0259xanam\u0131za daxil olan x\u0259st\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti a\u011f\u0131r durumda olur. \u00a0Onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck qismi reanimasiya \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 yerl\u0259\u015fdirilir. Yeni n\u00f6v yay\u0131ld\u0131qca da ayr\u0131-ayr\u0131 orqanlar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259yir. \u00dcr\u0259k, t\u0259n\u0259ff\u00fcs, qan\u0131n laxtalanma f\u0259aliyy\u0259tini, b\u00f6yr\u0259kl\u0259rin funksiyas\u0131n\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259yir, bir \u00e7ox orqanlarda f\u0259sadlar yarad\u0131r. Bu da m\u00fc\u0259yy\u0259n a\u011f\u0131rla\u015fmalar, q\u0259fil \u00f6l\u00fcm, tromboemboliya (qan damar\u0131nda \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015f laxtan\u0131n ax\u0131nla apar\u0131l\u0131b ki\u00e7ik m\u0259nf\u0259zli damar\u0131n ke\u00e7idini t\u0131xamas\u0131), a\u011f\u0131r d\u0259r\u0259c\u0259li pnevmaniya, b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 insultlar\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.\u201d<\/p>\n<p><em><strong>Peyv\u0259nd tam qorumaq t\u0259minat\u0131 vermir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u00fcsahibimiz q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 vaksinasiyadan b\u00f6y\u00fck n\u0259tic\u0259 g\u00f6zl\u0259y\u0259nl\u0259rin diqq\u0259tin\u0259 catd\u0131r\u0131r ki,\u00a0vaksin vurulandan t\u0259xmin\u0259n bir ay sonra immun sisteml\u0259r formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r: \u201cB\u0259d\u0259n\u0259 daxil ola bil\u0259c\u0259k virusla m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn anticisiml\u0259rin olmas\u0131 \u00e7ox vacibdir. \u00c7\u00fcnki bu anticisiml\u0259r birba\u015fa m\u00fcbariz\u0259 proqram\u0131na t\u0259sir edir.\u00a0Virus daxil olan kimi proqramda onu tan\u0131y\u0131rlar. Art\u0131q ona qar\u015f\u0131 immun sisteml\u0259r haz\u0131rlan\u0131b. G\u00f6r\u0259n kimi h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7ib m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rlar. \u00a0Vaksin olunan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 1- 2 aydan sonra\u00a0 immunitet\u00a0m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r formala\u015fm\u0131\u015f olur. 5-6 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilir. Ancaq 100\u00a0 faiz\u00a0d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k ki, virusun qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131b,\u00a0m\u0259n\u00a0peyv\u0259nd olunmu\u015fam, bundan sonra m\u0259n\u0259 he\u00e7 n\u0259 ola bilm\u0259z v\u0259 qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259m\u0259k do\u011fru deyil. Y\u0259ni, peyv\u0259nd d\u0259 tam qorumaq qarant\u0131 vermir. Ancaq yoluxma zaman\u0131 x\u0259st\u0259liyin nisb\u0259t\u0259n y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7m\u0259sin\u0259 z\u0259min yarad\u0131r. Art\u0131q orqanizm buna uy\u011funla\u015fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 ona qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq da nisb\u0259t\u0259n asanla\u015f\u0131r. Vaksin pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 v\u0259 bu b\u0259lan\u0131n get-ged\u0259 k\u00f6k\u00fcn\u00fcn k\u0259silm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan profilaktiki bir i\u015fdir. Bu layih\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 apar\u0131l\u0131r. Biz d\u0259 insanlar\u0131\u00a0 maarifl\u0259ndirm\u0259liyik ki, bu prosesd\u0259 aktiv i\u015ftirak etsinl\u0259r. Kim x\u0259st\u0259lik\u00a0ke\u00e7irm\u0259yibs\u0259, onun qan\u0131nda \u00a0COVID-19-a qar\u015f\u0131\u00a0 \u0130gG (\u0130mmunoglobulin G) yoxdursa v\u0259 yaxud da laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyils\u0259 o adamlar peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. \u00a0Vaksin olunanlar da m\u00fctl\u0259q gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259lidir.\u201d<\/p>\n<p><em><strong>S\u0259rt karantin rejimind\u0259\u00a0x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n tezliyi azal\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis qeyd edib ki, pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u00fcraci\u0259t olunan qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbir s\u0259rt karantin qada\u011falar\u0131d\u0131r: \u201cBunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 yoluxma say\u0131n\u0131 d\u00f6rdr\u0259q\u0259mlid\u0259n \u00fc\u00e7r\u0259q\u0259mliy\u0259 , daha sonra ikir\u0259q\u0259mliy\u0259 endirm\u0259k\u00a0 m\u00fcmk\u00fcn olub. Dem\u0259li,\u00a0bunu yenid\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fikrimc\u0259, haz\u0131rda yoluxma say\u0131\u00a0kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7ox oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn gec-tez qapanmalara getm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalacay\u0131q. \u018fg\u0259r, yoluxmada art\u0131m bu s\u00fcr\u0259tl\u0259 ged\u0259rs\u0259, x\u0259st\u0259xanalar\u0131n da y\u00fck\u00fc artacaq. Bel\u0259 olan hallarda x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 \u00e7ox oldu\u011fundan x\u00fcsusil\u0259, a\u011f\u0131r v\u0259 reanimasyon x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7arpay\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259t\u00a0bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r\u0259 gedilm\u0259si \u015f\u0259rtdir. S\u0259rt karantin virus \u0259leyhin\u0259 apar\u0131lan m\u00fcbariz\u0259nin bir formas\u0131d\u0131r. Bu rejimin t\u0259tbiq olunmas\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 virusun s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131d\u0131r. Bu bax\u0131mdan s\u0259rt karantin rejimind\u0259\u00a0 x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n tezliyi azal\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Sonda h\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz \u0259haliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edib: \u201cVirusa qar\u015f\u0131 daxili m\u0259suliyy\u0259timiz, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizmi n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259liyik. Bir daha insanlar\u0131m\u0131z\u0131 \u015f\u0259xsi gigiyena qaydalar\u0131na \u00e7ox g\u00fccl\u00fc riay\u0259t etm\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir\u0259m,\u00a0 vaksin olunma\u011fa s\u0259sl\u0259yir\u0259m,\u00a0pandemiya d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qaydalar\u0131na ham\u0131 \u0259m\u0259l etsin ki, birlikd\u0259 bu b\u0259ladan qurtulaq&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eldar Kamranov:\u00a0Yoluxmada art\u0131m bu s\u00fcr\u0259tl\u0259 ged\u0259rs\u0259, x\u0259st\u0259xanalar\u0131n y\u00fck\u00fc artacaq. Bel\u0259 olan hallarda x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 \u00e7ox oldu\u011fundan x\u00fcsusil\u0259, a\u011f\u0131r v\u0259 reanimasyon x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7arpay\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir Son g\u00fcnl\u0259r koronavirusa yoluxma say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Karantin qaydalar\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259d\u0259 olmas\u0131na, vaksinasiya prosesinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n virusa yoluxanlar\u0131n v\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Bu is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin noyabr-dekabr aylar\u0131ndak\u0131 kritik v\u0259ziyy\u0259ti yenid\u0259n ya\u015fama\u011f\u0131m\u0131z dem\u0259kdir. B\u0259s, bu v\u0259ziyy\u0259tin yaranmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259b n\u0259dir? \u00c7\u0131x\u0131\u015f yolu\u00a0n\u0259dir? Yoluxman\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi insanlar\u0131n gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259m\u0259si v\u0259 &#8230; Kliniki Tibbi M\u0259rk\u0259zin h\u0259kimi, Tibb elml\u0259ri namiz\u0259di, ali d\u0259r\u0259c\u0259li \u00a0terapevt-kardioloq Eldar Kamranov&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":323241,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/7895fc13161762225253736391810526723.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Eldar Kamranov:\u00a0Yoluxmada art\u0131m bu s\u00fcr\u0259tl\u0259 ged\u0259rs\u0259, x\u0259st\u0259xanalar\u0131n y\u00fck\u00fc artacaq. Bel\u0259 olan hallarda x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 \u00e7ox oldu\u011fundan x\u00fcsusil\u0259, a\u011f\u0131r v\u0259 reanimasyon x\u0259st\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7arpay\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir Son g\u00fcnl\u0259r koronavirusa yoluxma say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Karantin qaydalar\u0131n\u0131n q\u00fcvv\u0259d\u0259 olmas\u0131na, vaksinasiya prosesinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n virusa yoluxanlar\u0131n v\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Bu is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin noyabr-dekabr aylar\u0131ndak\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/323240"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=323240"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/323240\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/323241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=323240"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=323240"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=323240"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}