{"id":326805,"date":"2021-04-17T10:06:57","date_gmt":"2021-04-17T07:06:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=326805"},"modified":"2021-04-17T10:06:57","modified_gmt":"2021-04-17T07:06:57","slug":"seir-covh%c9%99rinin-taci-nizami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=326805","title":{"rendered":"\u015eeir c\u00f6vh\u0259rinin tac\u0131 Nizami"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qaf da\u011f\u0131n\u0131n boynuna dolanan p\u0259mb\u0259 buludlara b\u00fcr\u00fcn\u00fcb, ya\u015f\u0131l-ya\u015f\u0131l ormanlar\u0131n arxas\u0131nca d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, s\u00f6z x\u0259zin\u0259sind\u0259n b\u0259rli-b\u0259z\u0259kli don geyin\u0259n nazl\u0131-q\u0259mz\u0259li sonaya b\u0259nz\u0259y\u0259n, heyr\u0259tamiz hekay\u0259l\u0259r, \u015feirl\u0259r g\u00f6vh\u0259rl\u0259r yurdundan qazax elin\u0259 g\u0259lib yeti\u015fib. Burada qazaxlar\u0131n k\u00f6n\u00fcl\u00fcn\u0259 dolub, k\u00f6n\u00fcl sirri olub saxlan\u0131b, \u0259n g\u00f6z\u0259l mahn\u0131 kimi, \u015fer kimi karvan-karvan yollardan \u00f6t\u00fcb, b\u00fct\u00fcn qazax mahal\u0131na yay\u0131l\u0131b. Bu hekay\u0259tl\u0259rd\u0259ki p\u0259ril\u0259r v\u0259 iblisl\u0259rin, simurq qu\u015flar\u0131 v\u0259 \u0259jdahalar\u0131n, b\u00fcllur g\u00f6zl\u00fc bulaqlar\u0131n, d\u0259ryalardak\u0131 bal\u0131qlar\u0131n da \u00f6z dili, \u00f6z v\u0259sfi, \u00f6z m\u0259qam\u0131 vard\u0131r. Bu g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri, bu hekay\u0259tl\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 alan qarda\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n sevimli o\u011flu, d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fairi v\u0259 m\u00fct\u0259f\u0259kkiri Nizami G\u0259nc\u0259vinin d\u00fcnyaya g\u0259li\u015finin 880 ili tamam olur. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 2021-ci ili \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d elan etdi.<\/strong><\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vinin d\u00fcnyaya g\u0259ldiyi q\u0259dim G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri o d\u00f6vrd\u0259 Yax\u0131n v\u0259 Orta \u015e\u0259rqd\u0259, Qafqazda \u0259n m\u00fch\u00fcm ticar\u0259t v\u0259 s\u0259n\u0259tkarl\u0131q, elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zi say\u0131l\u0131rd\u0131. G\u0259nc\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck r\u0259ngkarlar, z\u0259rg\u0259rl\u0259r, x\u0259ttatlar v\u0259 filosoflar, memarlar\u0131n yeti\u015fm\u0259si onun intibah d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n x\u0259b\u0259r verirdi. Bura h\u0259m d\u0259 dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259n s\u0259n\u0259tkarlar, aliml\u0259i, \u015fair v\u0259 fikir adamlar\u0131 g\u0259lib, ya\u015fay\u0131blar. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ail\u0259nin n\u00fcfuzuna v\u0259 d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0130lyas ibn Yusif parlaq t\u0259hsil alm\u0131\u015fd\u0131. Yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259ri t\u0259hlil ed\u0259nd\u0259 m\u0259lum olur ki, b\u00f6y\u00fck filosof t\u00fcrk, \u0259r\u0259b v\u0259 fars dill\u0259rin\u0259, d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na, riyaziyyat, astronomiya, astrologiya, kimya, fiqh, tibb, islam f\u0259ls\u0259f\u0259si \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 b\u0259l\u0259d olub, ezoterika, musiqi v\u0259 t\u0259sviri s\u0259n\u0259t, el\u0259c\u0259 d\u0259 Quran\u0131n t\u0259fsirini b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 \u0259xz edib. Xristianl\u0131q, iudaizm, z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fck, t\u00fcrk v\u0259 iran mifologiyas\u0131na d\u0259rind\u0259n vaqif olub. Onun elm d\u0259ryas\u0131nda bir inci olmas\u0131, g\u00f6vh\u0259rl\u0259r d\u0259nizind\u0259 b\u0259rq vurmas\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n d\u0259 b\u0259llidir. Nizami G\u0259nc\u0259vi ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259hsili bel\u0259 izah edir:<\/p>\n<p>D\u00fcnyada n\u0259 q\u0259d\u0259r kitab var bel\u0259,<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015f\u0131b, \u0259ll\u0259\u015fib g\u0259tirdim \u0259l\u0259,<\/p>\n<p>\u018fr\u0259bc\u0259, d\u0259ric\u0259, yeri d\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n,<\/p>\n<p>Buxari, T\u0259b\u0259ri \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n.<\/p>\n<p>Oxudum, oxudum, sonra da vard\u0131m,<\/p>\n<p>H\u0259r gizli x\u0259zn\u0259d\u0259n bir d\u00fcrr \u00e7\u0131xard\u0131m.<\/p>\n<p>Biz\u0259 yadigar qalan be\u015f dastandan ibar\u0259t \u201cX\u0259ms\u0259\u201dd\u0259 X-XII \u0259srl\u0259rd\u0259 \u0130ran, Qafqaz, Turan ell\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259r t\u00fcrk, \u0259r\u0259b v\u0259 fars dilind\u0259 b\u00f6y\u00fck ustal\u0131qla v\u0259 elmi \u0259saslarla lirik dild\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu epik v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t dastanlar\u0131nda Nizami G\u0259nc\u0259vi \u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu tarixi m\u0259qamlara, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ictimai \u2013 siyasi hadis\u0259l\u0259rin\u0259 toxunmaqla, tarixi hadis\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck ustal\u0131qla n\u0259zm\u0259 \u00e7\u0259kir. H\u0259min d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 h\u00f6kmdarlar\u0131n h\u0259yatlar\u0131, onlar\u0131n d\u00f6vl\u0259ti hans\u0131 \u00fcsul-vasit\u0259 il\u0259 idar\u0259 etm\u0259kl\u0259ri \u201cX\u0259ms\u0259\u201d divan\u0131nda toplanan 5 dastanda 60 min beyt, 6 q\u0259sid\u0259, 116 q\u0259z\u0259l, 2 qit\u0259, 30 rubai v\u0259 dig\u0259r m\u0259sn\u0259vil\u0259r \u015f\u0259klind\u0259, bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib yeti\u015fib.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirin \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259ri \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 Q\u0259rbd\u0259 poeziyan\u0131n inki\u015faf\u0131na, yeni n\u0259sil \u015fairl\u0259rinin yeti\u015fm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Hafiz \u015eirazi, C\u0259lal\u0259ddin Rumi, S\u0259di \u015eirazi kimi b\u00f6y\u00fck d\u00fchalar da Nizami G\u0259nc\u0259vinin m\u00fcasirl\u0259ri olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 onun \u0259s\u0259rl\u0259rinin t\u0259siri alt\u0131nda poeziya al\u0259min\u0259 q\u0259d\u0259m qoymu\u015flar. M\u0259s\u0259l\u0259n, F\u00fczuli, \u018fmir Xosrov D\u0259hl\u0259vi, \u018fli\u015fir N\u0259vai, H\u00f6te, Abay kimi d\u00fcnya klassikl\u0259ri d\u0259 Nizaminin \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsinin sirrl\u0259rin\u0259 vaqif olduqdan sonra, onun \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsin\u0259 n\u0259zir\u0259l\u0259r yazm\u0131\u015flar. Dem\u0259k olar ki, \u015e\u0259rqqd\u0259 yeti\u015f\u0259n b\u00fct\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fairl\u0259r Nizaminin k\u00f6vs\u0259r bula\u011f\u0131ndan su i\u00e7mi\u015fl\u0259r. Saray Berked\u0259ki q\u0131p\u00e7aq \u015fair Q\u00fctb 1383-c\u00fc ild\u0259 \u015fairin \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d poemas\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fatay dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib. Onun m\u0259kt\u0259bind\u0259n dig\u0259r klassikl\u0259r d\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259nibl\u0259r. Klassik alman \u015fairi v\u0259 dramaturqu Yohan Volfqanq H\u00f6te \u015eillerin \u201cTurandot\u201dunun \u201cYeddi G\u00f6z\u0259l\u201d Yeddi g\u00f6z\u0259l&#8221; poemas\u0131n\u0131n sujet v\u0259 motivl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Farsdilli \u0259d\u0259biyyatda bir qayda olaraq, S\u0259di, Firdovsi, \u018fnvarini poeziyan\u0131n pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri hesab edirl\u0259r. Firdovsinin \u201c\u015eahnam\u0259\u201dsind\u0259n t\u0259sirl\u0259n\u0259r\u0259k, \u201cX\u0259ms\u0259\u201dni yaradan, bununla d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131na yeni n\u00fcmun\u0259 &#8211; be\u015f b\u00f6y\u00fck dastan\u0131n bir arada topland\u0131\u011f\u0131 \u201cBe\u015flik\u201d b\u0259x\u015f ed\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi, \u201c\u015eairl\u0259rin pey\u011f\u0259mb\u0259ri\u201d say\u0131lan Firdovsini k\u00f6lg\u0259d\u0259 qoyub, \u00f6z m\u00fcasirl\u0259ri v\u0259 \u0259srl\u0259r boyu ondan t\u0259sirl\u0259n\u0259n \u0259dibl\u0259r aras\u0131nda \u201c\u015eairl\u0259rin Tanr\u0131s\u0131\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u015e\u0259rq \u0259d\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259sin\u0259 yeni bir t\u0259rz g\u0259tir\u0259n Nizami Firdovsi v\u0259 S\u0259nai kimi s\u0259l\u0259fl\u0259rinin \u0259d\u0259bi irsinin sad\u0259 davam\u00e7\u0131s\u0131 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 onu yarad\u0131c\u0131, t\u0259nqidi \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdir\u0259n v\u0259 y\u00fcks\u0259ld\u0259n bir m\u00fct\u0259f\u0259kkir kimi tan\u0131n\u0131r. \u015eair \u00f6lm\u0259z sevgini, adil v\u0259 ya q\u0259ddar h\u00f6kmdarlar\u0131n \u0259dal\u0259tini v\u0259 z\u00fclm\u00fcn\u00fc, insan hans\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259 m\u00f6vqe tutmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq sad\u0259liyin \u0259sas \u015f\u0259rt oldu\u011funu, var-d\u00f6vl\u0259tin insana h\u0259r zaman rahatl\u0131q g\u0259tirm\u0259diyini, insan ruhunun t\u0259mizliyinin h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u201cX\u0259ms\u0259\u201dy\u0259 daxil olan \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 Nizami estetik-f\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015flar\u0131, ideyalar\u0131, enskolpedik bilikl\u0259rini poeziya dilind\u0259 \u00e7evir\u0259r\u0259k \u015e\u0259rq intibah\u0131n\u0131n m\u0259n\u0259vi-estetik d\u0259y\u0259rl\u0259r tablosunu yarad\u0131b, b\u0259\u015f\u0259r \u0259d\u0259bi irsinin, d\u00fcnya \u015fer x\u0259zin\u0259sinin d\u0259y\u0259rli s\u0259rv\u0259tin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>\u201cK\u00f6m\u0259k qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7 ey yaradan, G\u00f6st\u0259r Nizamiy\u0259 d\u00fcz yolu h\u0259r an\u201d &#8211; dey\u0259n q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259tkar saray \u015fairi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir, h\u00f6kmdarlar\u0131 v\u0259sf etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 saray\u0131n g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n \u00fcz\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131r, azad ruhunun b\u00fclb\u00fcl kimi q\u0259fs\u0259d\u0259 saxlanmas\u0131na imkan vermir. \u015eeirl\u0259rind\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcf izl\u0259ri ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, ki, n\u00fccum elminin \u0259bc\u0259d \u0259lifbas\u0131 il\u0259 hesablananda Nizaminin ad\u0131n\u0131n h\u0259rfl\u0259rinin c\u0259mi 1001 n\u0259tic\u0259sini verir.<\/p>\n<p>Didaktik\u2013f\u0259ls\u0259fi v\u0259 lirik \u0259d\u0259bi-fls\u0259fi fikirl\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u015fair d\u00fcnyan\u0131n v\u0259 insan\u0131n yaran\u0131\u015f\u0131ndan, \u00f6m\u00fcr deyil\u0259n bir h\u0259yat\u0131n bir g\u00fcn bit\u0259c\u0259yind\u0259n b\u0259hs edir, Onun fikirl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 insan kainatda \u0259n adil v\u0259 z\u0259ngin varl\u0131qd\u0131r. \u0130nsan\u0131n xisl\u0259tind\u0259 olan sevgi d\u0259 onu d\u00fcnyada ya\u015fama\u011fa s\u00f6vq etdirir. D\u00fcnyan\u0131n yaranmas\u0131na is\u0259 sevginin s\u0259b\u0259b oldu\u011funu insanlara \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>\u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d dastan\u0131nda \u015fair insana ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k olan \u0259n f\u0259zil\u0259tli xarakterl\u0259rd\u0259n, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rd\u0259n, \u0259dal\u0259td\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131r. Z\u00fclm\u00fcn qar\u015f\u0131l\u0131qs\u0131z qalmayaca\u011f\u0131na inand\u0131r\u0131r. Kainat\u0131n, yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n da \u0259dal\u0259tl\u0259, nizam-intizamla b\u0259rq\u0259rar oldu\u011funu h\u00f6kmdarlara \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259rin\u0259 v\u0259 z\u00fclmkarl\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Allah t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0259zalanaca\u011f\u0131ni x\u0259b\u0259rdar edir. Nizaminin t\u0259birinc\u0259 \u0259dal\u0259t insan\u0131n yard\u0131l\u0131\u015f\u0131nda onun xisl\u0259tin\u0259 hopdurulan sevgidir. R\u0259iyy\u0259tin haqq\u0131n\u0131 yey\u0259n pad\u015fah\u0131n xalq t\u0259r\u0259find\u0259n sevilm\u0259diyini b\u0259yan edir. \u0130nsanl\u0131q m\u0259tr\u0259b\u0259sinin b\u00fct\u00fcn xilq\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. V\u0259 bu keyfiyy\u0259tl\u0259ri ibr\u0259tamiz hekyat\u0259l\u0259rl\u0259rl\u0259 n\u0259zm\u0259 d\u00fcz\u0259r\u0259k beytl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 insan\u0131n ruhuna ax\u0131d\u0131r. \u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 \u00fclvi m\u0259h\u0259bb\u0259td\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n, \u015eirinin d\u0259 g\u00f6z\u0259lliyini v\u0259 m\u00fcdrikliyini x\u00fcsusi bir \u015f\u00f6vql\u0259 v\u0259sf edir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 is\u0259 h\u00f6kmdar \u0130sg\u0259nd\u0259r Z\u00fclq\u0259rineyi \u2013 Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259rin h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0259dal\u0259tini, b\u00f6y\u00fck z\u0259ka sahibi oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olub. Bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \u0259s\u0259rind\u0259 \u015fair \u0259slind\u0259 arzulad\u0131\u011f\u0131 ideal adil h\u00f6kmdar\u0131n &#8211; \u0130sg\u0259nd\u0259rin b\u00fct\u00fcn m\u00fcsb\u0259t sif\u0259tl\u0259rini oxucuya g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259, onun d\u00fcha sahibi olmas\u0131, s\u0259xav\u0259tli, a\u011f\u0131ll\u0131, sakit, zehinli, z\u0259hm\u0259tke\u015f, birin\u0259 c\u0259za verdiyi t\u0259qdird\u0259 y\u00fcz \u00f6l\u00e7\u00fcb-bir bir\u00e7diyini, filosof m\u0259clisl\u0259rind\u0259 oturan, elm adamlar\u0131n\u0131 dinl\u0259y\u0259n adil bir h\u00f6kmdar\u0131 kimi sif\u0259tl\u0259rd\u0259 t\u0259qdim edir. B\u00f6y\u00fck qazax yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Muxtar Auvezov qazax m\u00fct\u0259f\u0259kkiri Abay\u0131n \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r\u201d \u0259s\u0259rini Nizamid\u0259n t\u0259sirl\u0259n\u0259r\u0259k yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir.<\/p>\n<p>\u201cXosrov v\u0259 \u015eirin\u201d dastan\u0131n\u0131\u0131n \u0259d\u0259bi q\u0259hr\u0259manlar\u0131 q\u0259dim poeziya \u0259n\u0259nl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259n f\u0259rql\u0259nir. Bir qad\u0131n g\u00f6z\u0259lliyinin bel\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fcn\u0259 q\u0259dim \u0259d\u0259biyyatlarda dem\u0259k olar ki, rast g\u0259linmir.<\/p>\n<p>\u201cX\u0259ms\u0259\u201dd\u0259 ba\u015f ver\u0259n vaqe\u0259l\u0259r m\u0259cara dolu hekay\u0259tl\u0259rl\u0259, r\u0259vay\u0259tl\u0259r v\u0259 maraql\u0131 \u0259fsan\u0259l\u0259rl\u0259, insan\u0131 heyran ed\u0259n hadis\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fir. \u015eairin istedad\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc bir d\u0259 ondad\u0131r ki, onun bir q\u0259hr\u0259man\u0131 o birisin\u0259 b\u0259nz\u0259mir. H\u0259r d\u00f6vr\u00fcn \u00f6z q\u0259hr\u0259man\u0131, h\u0259r hadis\u0259nin \u00f6z s\u00fcjet x\u0259tti var. H\u0259tta obrazlar bir biri il\u0259 fikir, s\u00f6z yar\u0131\u015fmalar\u0131na gir\u0259r\u0259k, h\u0259qiq\u0259tin harada oldu\u011funu axtar\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Xosrovla F\u0259rhad\u0131 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131ran \u015fair, onlar\u0131 bir-biri il\u0259 deyi\u015fdirir, Bu da q\u0259dim t\u00fcrk \u0259n\u0259nl\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n dan\u0131\u015f\u0131q m\u0259d\u0259niyy\u0259tidir.<\/p>\n<p>Xosrov \u0259vv\u0259l sordu: &#8220;Hardansan, cavan?&#8221;<\/p>\n<p>F\u0259rhad cavab verdi: &#8220;Dost diyar\u0131ndan.&#8221;<\/p>\n<p>Dedi: &#8220;O diyarda hans\u0131 s\u0259n\u0259t var?&#8221;<\/p>\n<p>Dedi: &#8220;Q\u0259mi al\u0131b, can\u0131 sat\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Dedi: &#8220;Can\u0131 satmaq he\u00e7 \u0259d\u0259b deyil.&#8221;<\/p>\n<p>Dedi: &#8220;A\u015fiql\u0259rd\u0259 bu \u0259c\u0259b deyil.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eairin fikirinc\u0259, n\u0259 olursa olsun, insan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran v\u0259zif\u0259 y\u00fcks\u0259k t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u0259 v\u0259 kamilliy\u0259 can atmas\u0131d\u0131r. O \u00f6z \u015ferl\u0259ri il\u0259 insanlar\u0131n \u00fcr\u0259yin\u0259 v\u0259 beynin\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t, v\u0259fa, m\u0259rh\u0259m\u0259t toxumu s\u0259pir. Hiyl\u0259g\u0259rlikd\u0259n uzaq \u0259dal\u0259tli c\u0259miyy\u0259t, \u0259m\u0259ksev\u0259r v\u0259 namuslu insan yeti\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259tta q\u0259dim t\u00fcrkl\u0259rin \u00d6t\u00fck\u0259n \u0259fsan\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 misallar g\u0259tirir, \u0259dal\u0259tli bur d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ni olan c\u0259miyy\u0259ti arzu ed\u0259n \u018fbu Nasir \u018fl-F\u0259rabinin fikirl\u0259ri il\u0259 hesabla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 obrazlar\u0131n dili, m\u0259kan\u0131 v\u0259 yeri il\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 almaqla h\u0259m \u015fair filosof, h\u0259m d\u0259 \u015fair s\u0259n\u0259tkar kimi h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u00fcn , h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin qar\u015f\u0131s\u0131na m\u0259qs\u0259dl\u0259r qoyur.<\/p>\n<p>\u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d poemas\u0131nda \u015fairin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259r obraz\u0131 \u00f6z \u00f6lk\u0259sinin rifah\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Onun fikrinc\u0259, h\u00f6kmdar g\u00fccl\u00fc olmadan \u0259vv\u0259l elmli-bilikli olmal\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130sg\u0259nd\u0259ri r\u0259iyy\u0259ti hesab etdiyi filosoflar\u0131n aras\u0131nda g\u00f6st\u0259rir. \u018fn \u00e7\u0259tin m\u0259qamlarda, v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u00f6kmdar \u0130sg\u0259nd\u0259r \u018fr\u0259stun, \u018fflatun, Valis, Sokrat, F\u0259rfuryus, H\u00f6rm\u00fcz\u00fcn \u0259hat\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Filosoflarla g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 sual-cavablar, m\u00fclahiz\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00fckamil\u0259l\u0259r \u0259sas yer tutur. M\u00fcharib\u0259 s\u0259hn\u0259l\u0259ri bel\u0259, bu m\u00fczakir\u0259rl\u0259rd\u0259 \u00f6z yerini elm\u0259 verir. Elm b\u00fct\u00fcn m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 qalib g\u0259lir. Bu s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin vaqe\u0259 oldu\u011fu vaxtlarda h\u0259m d\u0259, insan\u0131n \u0259xlaql\u0131 olmas\u0131 da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sg\u0259nd\u0259r d\u00fcnyan\u0131 dola\u015f\u0131b, N\u00fc\u015fab\u0259nin h\u00f6kmdar\u0131 oldu\u011fu Az\u0259rbaycana B\u0259rd\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259lir. N\u00fc\u015fab\u0259 b\u00f6y\u00fck qona\u011f\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 ziyaf\u0259t t\u0259\u015fkil edir v\u0259 s\u00fcfr\u0259 a\u00e7\u0131r. Onun s\u00fcfr\u0259y\u0259 yem\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 da\u015f v\u0259 incil\u0259ri d\u00fczm\u0259si \u0130sg\u0259nd\u0259ri t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirir v\u0259 bunun s\u0259b\u0259bini soru\u015fduqda \u015fahzad\u0259d\u0259b bel\u0259 bir cavab al\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cDa\u015f\u0131n ki bo\u011faza yolu yox daha,<\/p>\n<p>Faydas\u0131z, yaramaz bel\u0259 da\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn<\/p>\n<p>Bu q\u0259d\u0259r vuru\u015fmaq, \u00e7arp\u0131\u015fmaq ne\u00e7\u00fcn?<\/p>\n<p>\u0130ndi ki, yem\u0259y\u0259 yaramaz bu da\u015f,<\/p>\n<p>D\u00fcnyada onula ucalarm\u0131 ba\u015f?<\/p>\n<p>D\u0259y\u0259rsiz bir da\u015f ki, olmay\u0131r yem\u0259k,<\/p>\n<p>Onun\u00e7\u00fcn bu q\u0259dr z\u0259hm\u0259t n\u0259 g\u0259r\u0259k?<\/p>\n<p>Yollardan da\u015flar\u0131 almaq laz\u0131mk\u0259n,<\/p>\n<p>Da\u015f\u0131 da\u015f \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyursan n\u0259d\u0259n?<\/p>\n<p>\u201c\u0130sg\u0259nd\u0259rnam\u0259\u201d poemas\u0131nda \u015fair \u0259s\u0259rinin q\u0259hr\u0259man\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259ri \u201cFiravan \u015f\u0259h\u0259r\u201d axtar\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131r. O, bir \u015f\u0259h\u0259r\u0259 rast g\u0259lir. \u015e\u0259h\u0259r \u0259hli firavanl\u0131q i\u00e7\u0259risind\u0259 ya\u015fay\u0131r. Bu \u015f\u0259h\u0259rin darvazalar\u0131, evl\u0259rinin qap\u0131lar\u0131 b\u0259rli b\u0259z\u0259kli v\u0259 q\u0131f\u0131ls\u0131zd\u0131r. \u0130sg\u0259nd\u0259r \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015fayan qocalardan bel\u0259 bir ideal c\u0259miyy\u0259ti ne\u00e7\u0259 qurduqlar\u0131n\u0131 soru\u015fur. Onlar cavab verirl\u0259r ki, onlar\u0131n h\u0259yat meyar\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fck v\u0259 s\u0259daq\u0259tdir. Onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tind\u0259 b\u0259rab\u0259rlik h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. Bel\u0259 bir firavan, \u0259dal\u0259tli, xo\u015fb\u0259xt c\u0259miyy\u0259tin t\u00fcrk diyar\u0131nda olmas\u0131 haqq\u0131nda t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n q\u0259dim dastanlar\u0131nda v\u0259 \u0259fsan\u0259l\u0259rind\u0259 yaz\u0131l\u0131b. \u018fbu Nasir \u018fl-F\u0259rabi d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn traktatlar\u0131nda t\u0259svir ed\u0259r\u0259k onu \u201cM\u0259nqi el\u201d \u2013 \u201c\u018fb\u0259di el\u201d adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>N.G\u0259nc\u0259vinin f\u0259ls\u0259fi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, sosial-utopik bax\u0131\u015flar\u0131 bel\u0259 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, o s\u00f6z\u00fcn \u0259sil m\u0259nas\u0131nda orta \u0259srl\u0259rd\u0259ki m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u00fcrk ideallar\u0131n\u0131, ya\u015fam t\u0259rzini, \u0259dal\u0259tini, t\u00fcrk v\u0259 milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259bli\u011f edir. Onun bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri q\u0259dim t\u00fcrk \u0259lyazmalar\u0131nda bu g\u00fcn d\u0259 qrunub saxlanmaqdad\u0131r. Nizami t\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzinin, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin milli s\u0259rv\u0259tidir, des\u0259k yan\u0131lmar\u0131q. \u015e\u0259rqin b\u00fct\u00fcn m\u0259\u015fhur \u015fairl\u0259ri v\u0259 filosoflar\u0131, m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259ri Nizami yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n, f\u0259ls\u0259fi fikir m\u0259kt\u0259bind\u0259n yararlan\u0131blar. Bu m\u0259nada qazax poeziyas\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli imzalar\u0131 olan \u015eortanbay, Dulat, Abay, \u015e\u0259k\u0259rim, \u015e\u0259ngerey, \u015e\u0259di, M\u0259\u015fhur Jusup, Akan Seri, Turmahambet kimi s\u00f6z ustadlar\u0131 da \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131qlar\u0131nda mahir z\u0259rg\u0259r kimi Nizami x\u0259zin\u0259sinin da\u015f-qa\u015f\u0131ndan istifad\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 175 illik yubileyi qeyd edil\u0259n ulu Abay\u0131n da Nizami G\u0259nc\u0259vi irsind\u0259n d\u0259rind\u0259n faydaland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar hiss olunur. Abay\u0131n \u201c\u0130sg\u0259nd\u0259r\u201d \u015feiri da milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. B\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkir Abay\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini oxuyanda \u015fahidi olursan ki, o h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, ustad\u0131 Nizaminin qoydu\u011fu yol il\u0259 getm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Nizaminin utopik c\u0259miyy\u0259t ideyalar\u0131n\u0131, \u0259dal\u0259t v\u0259 firavan d\u00f6vl\u0259t, habel\u0259, insan\u0131n elm \u00f6yr\u0259nm\u0259sinin \u0259sas \u015f\u0259rt oldu\u011funu t\u0259bli\u011f edir. N.G\u0259nc\u0259vi \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsind\u0259 Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259riin adil v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tli, s\u0259xav\u0259tli, m\u0259rd c\u0259 q\u00fcdr\u0259tli obraz\u0131n\u0131 yaratd\u0131\u011f\u0131 halda, dig\u0259r pad\u015fahalr\u0131n z\u00fclmkar v\u0259 q\u0259ddarl\u0131qlar\u0131n\u0131, \u0259dal\u0259tli olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259nqid edir, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcn real m\u0259nz\u0259risini yard\u0131r. Nizami G\u0259nc\u0259vid\u0259n ilhamlanaraq, eyni yolu davam ed\u0259n \u018fli\u015fir N\u0259vai d\u0259 Nizami ideyalar\u0131na sadiq qald\u0131\u011f\u0131 halda, Abay \u0130sg\u0259nd\u0259r obraz\u0131n\u0131 yaradark\u0259n onu x\u0259sis, qani\u00e7\u0259n, a\u00e7g\u00f6z, q\u0259sbkar kimi q\u0259l\u0259m\u0259 ver\u0259rir, onun m\u00fcasiri olan \u018fr\u0259stunu m\u00fcdrik, a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 \u0259dal\u0259tli bir obraz kimi t\u0259qdim edir. Yaz\u0131r ki: \u00abVar\u0131 ba\u015fdan a\u015fan \u015fah olmaqdansa, H\u0259yat\u0131 d\u0259rk ed\u0259n bir qul olasan\u201d. \u201cB\u0259nd\u0259nin doymayan g\u00f6z\u00fc, yaln\u0131z bir ovuc torpaq t\u00f6k\u00fcl\u0259nd\u0259n sonra doyur\u201d m\u0259s\u0259li il\u0259 c\u0259miyy\u0259ti r\u0259zillikl\u0259rd\u0259n, \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259rd\u0259n ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 m\u00fcqayis\u0259l\u0259ri apard\u0131qda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, Nizami il\u0259 Abay yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n qanunuy\u011fun v\u0259 ox\u015far c\u0259h\u0259tl\u0259ri \u00e7oxdur:<\/p>\n<p>Nizami:<\/p>\n<p>Ba\u015flan\u011f\u0131c da, son da taledir ancaq<\/p>\n<p>Yax\u015f\u0131l\u0131q insandan miras qalacaq.<\/p>\n<p>Abay:<\/p>\n<p>Dem\u0259sinl\u0259r h\u0259yat bu g\u00fcn parlaqd\u0131r,<\/p>\n<p>B\u0259\u015f\u0259r bu g\u00fcn insan, sabah torpaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu Abaydan sonra yeti\u015f\u0259n qazax \u015fairl\u0259ri d\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 sadiq qald\u0131lar. 1947-ci ild\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vinin 800 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 qazax \u015fairl\u0259ri T.Jarakov, T.\u018flimkulov, Q.Ormanov, K.Amanjolov, J.S\u0131zd\u0131kov, D.\u018fbilov, A.Jumaqaliyev kimi \u015fairl\u0259r \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d poemas\u0131n\u0131 qazax dilin\u0259 \u00e7evirdil\u0259r. 1980-ci ild\u0259 is\u0259 \u015fair K.Bekkoxin \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d \u0259s\u0259rini t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdi.<\/p>\n<p>Nizami G\u0259nc\u0259vi otuz ya\u015f\u0131ndan sonra q\u0131p\u00e7aq q\u0131z\u0131 Afaq il\u0259 evl\u0259ndi. \u018fs\u0259rl\u0259rind\u0259ki \u0259n g\u00f6z\u0259l obrazlar\u0131n simas\u0131nda g\u00f6z\u0259l v\u0259 m\u0259lah\u0259tli Afaqa m\u0259h\u0259bb\u0259t dastanlar\u0131, \u015feirl\u0259ri h\u0259sr el\u0259di. Nizami G\u0259nc\u0259vinin h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015f\u0259c\u0259r\u0259sini d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259n\u0259n \u015fair K.Bekkoxin 1974-c\u00fc ild\u0259 \u201cAfaqnam\u0259\u201d dastan\u0131n\u0131 yazd\u0131. Qazax\u0131stan\u0131n K.Kuan\u0131\u015fbayev ad\u0131na Musiqili Dram Teatr\u0131 is\u0259 2019-cu ild\u0259 \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d \u0259s\u0259rini s\u0259hn\u0259y\u0259 qoydu.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, h\u0259r s\u0259tri bir hikm\u0259t x\u0259zin\u0259si olan, h\u0259r n\u0259sn\u0259nin bu d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7\u0259c\u0259yini, yaln\u0131z s\u00f6zl\u0259rin yad\u0131\u011far qalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259n t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n dahi \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vi v\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 ziya insanl\u0131q, d\u00fcnya durduqca \u015f\u0259f\u0259q sa\u00e7araq, k\u00f6n\u00fcll\u0259ri nurland\u0131racaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk Akademiyas\u0131 da Az\u0259rbaycan Prezidenti q\u0259rar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k, 2021-ci ili Qazax\u0131standa \u201cNizami \u0130li\u201d elan edib v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 yubiley t\u0259dbirl\u0259rini t\u015fkilat\u0131n 2021-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131na daxil edib.<\/p>\n<p>Akademiya 2018-ci ild\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirin b\u0259zi \u0259s\u0259rl\u0259rini Qazax dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib v\u0259 \u201cT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 \u0259d\u0259biyyat antologiyalar\u0131\u201d seriyas\u0131ndan \u201cAz\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 antologiyas\u0131\u201dna dahi \u015fairin h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259rini daxil edib. Bu il is\u0259 \u015fairin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d, \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rinin yer ald\u0131\u011f\u0131 n\u0259fis t\u0259rtibatl\u0131 x\u00fcsusi n\u0259\u015fr haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, pandemiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, yax\u0131n vaxtlarda \u015fairin do\u011fuldu\u011fu G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 T\u00fcrk Akademiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n daha bir beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 haz\u0131rl\u0131q gedir. Orada Nizaminin \u0259s\u0259rl\u0259rini d\u00fcnya dill\u0259rin\u0259 \u00e7evir\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7il\u0259rin, nizami\u015f\u00fcnas aliml\u0259rin v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar\u0131n, i\u015ftirak\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu t\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u015fairin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d \u0259s\u0259rini Qazax\u0131standa s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdir\u0259n K.Kuan\u0131\u015fbayev ad\u0131na Qazax\u0131stan Milli Akademik Teatr\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131 qrupunun G\u0259nc\u0259 v\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 s\u0259f\u0259ri v\u0259 orada \u0259s\u0259rin tama\u015faya qoyulmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, 2020-ci il dekabr\u0131n 30-da b\u00f6y\u00fck filosof \u015fairin ideyalar\u0131n\u0131 d\u00fcnya miqyas\u0131nda t\u0259bli\u011f etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q memorandumu imzalad\u0131q.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Nizami G\u0259nc\u0259vi irsinin t\u0259dqiqi v\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda t\u0259bli\u011fi Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk Akademiyas\u0131n\u0131n da prioritetl\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bu bax\u0131mdan, m\u00fcxt\u0259lif xalqlar v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r aras\u0131nda dialoq, tolerantl\u0131q v\u0259 anla\u015fman\u0131n t\u0259bli\u011fi bax\u0131m\u0131ndan \u201cNizami G\u0259nc\u0259vi \u0130li\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k layih\u0259l\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 formala\u015fd\u0131racaq, b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirin irsinin daha \u0259trafl\u0131 t\u0259dqiqin\u0259 \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259 olacaq.<\/p>\n<p><strong>Prof. Dr. Darxan K\u0131d\u0131r\u0259li,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qaf da\u011f\u0131n\u0131n boynuna dolanan p\u0259mb\u0259 buludlara b\u00fcr\u00fcn\u00fcb, ya\u015f\u0131l-ya\u015f\u0131l ormanlar\u0131n arxas\u0131nca d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, s\u00f6z x\u0259zin\u0259sind\u0259n b\u0259rli-b\u0259z\u0259kli don geyin\u0259n nazl\u0131-q\u0259mz\u0259li sonaya b\u0259nz\u0259y\u0259n, heyr\u0259tamiz hekay\u0259l\u0259r, \u015feirl\u0259r g\u00f6vh\u0259rl\u0259r yurdundan qazax elin\u0259 g\u0259lib yeti\u015fib. Burada qazaxlar\u0131n k\u00f6n\u00fcl\u00fcn\u0259 dolub, k\u00f6n\u00fcl sirri olub saxlan\u0131b, \u0259n g\u00f6z\u0259l mahn\u0131 kimi, \u015fer kimi karvan-karvan yollardan \u00f6t\u00fcb, b\u00fct\u00fcn qazax mahal\u0131na yay\u0131l\u0131b. Bu hekay\u0259tl\u0259rd\u0259ki p\u0259ril\u0259r v\u0259 iblisl\u0259rin, simurq qu\u015flar\u0131 v\u0259 \u0259jdahalar\u0131n, b\u00fcllur g\u00f6zl\u00fc bulaqlar\u0131n, d\u0259ryalardak\u0131 bal\u0131qlar\u0131n da \u00f6z dili, \u00f6z v\u0259sfi, \u00f6z m\u0259qam\u0131 vard\u0131r. Bu g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri, bu hekay\u0259tl\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 alan qarda\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n sevimli o\u011flu, d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fairi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":326806,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/nnnnnnn.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Qaf da\u011f\u0131n\u0131n boynuna dolanan p\u0259mb\u0259 buludlara b\u00fcr\u00fcn\u00fcb, ya\u015f\u0131l-ya\u015f\u0131l ormanlar\u0131n arxas\u0131nca d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, s\u00f6z x\u0259zin\u0259sind\u0259n b\u0259rli-b\u0259z\u0259kli don geyin\u0259n nazl\u0131-q\u0259mz\u0259li sonaya b\u0259nz\u0259y\u0259n, heyr\u0259tamiz hekay\u0259l\u0259r, \u015feirl\u0259r g\u00f6vh\u0259rl\u0259r yurdundan qazax elin\u0259 g\u0259lib yeti\u015fib. Burada qazaxlar\u0131n k\u00f6n\u00fcl\u00fcn\u0259 dolub, k\u00f6n\u00fcl sirri olub saxlan\u0131b, \u0259n g\u00f6z\u0259l mahn\u0131 kimi, \u015fer kimi karvan-karvan yollardan \u00f6t\u00fcb, b\u00fct\u00fcn qazax mahal\u0131na yay\u0131l\u0131b. Bu hekay\u0259tl\u0259rd\u0259ki p\u0259ril\u0259r v\u0259 iblisl\u0259rin, simurq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326805"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=326805"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/326805\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/326806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=326805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=326805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=326805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}