{"id":327634,"date":"2021-04-20T09:06:39","date_gmt":"2021-04-20T06:06:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=327634"},"modified":"2021-04-20T09:06:39","modified_gmt":"2021-04-20T06:06:39","slug":"modern-diplomacy-ikinci-qarabag-muharib%c9%99si-erm%c9%99nistan-ucun-ciddi-iqtisadi-probleml%c9%99r-yaradib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=327634","title":{"rendered":"\u201cModern Diplomacy\u201d: \u201c\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi iqtisadi probleml\u0259r yarad\u0131b\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin (BMTM) apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Orxan Ba\u011f\u0131rovun \u201cSuvey\u015f kanal\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 Orta Koridorun \u0259h\u0259miyy\u0259tini ortaya qoydu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259si A\u0130-nin n\u00fcfuzlu \u201cModern Diplomacy\u201d portal\u0131nda, \u201c\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259ri\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259si is\u0259 AB\u015e-\u0131n \u201cEurasia Review\u201d n\u0259\u015frind\u0259 d\u0259rc edilib.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cS\u00fcvey\u015f kanal\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 Orta Koridorun \u0259h\u0259miyy\u0259tini ortaya qoydu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259d\u0259 S\u00fcvey\u015f kanal\u0131n\u0131n y\u00fck g\u0259mil\u0259rinin h\u0259r\u0259k\u0259ti ba\u011flanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan b\u00f6hran\u0131n Orta D\u0259hlizin \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131rmas\u0131ndan b\u0259hs olunur. Qeyd edilir ki, S\u00fcvey\u015f kanal\u0131nda ya\u015fanan b\u00f6hran beyn\u0259lxalq y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n bu mar\u015frutdan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 riskl\u0259r bar\u0259d\u0259 suallar do\u011furub. Bildirilib ki, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bu mar\u015fruta alternativ mar\u015frutlar\u0131 t\u0259klif v\u0259 t\u0259bli\u011f etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Bel\u0259 ki, Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n S\u00fcvey\u015f kanal\u0131ndan ke\u00e7\u0259n yola alternativ kimi \u015eimal d\u0259nizi mar\u015furtu, \u0130ran t\u0259r\u0259find\u0259n is\u0259 \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat D\u0259hlizi ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif hesab edir ki, Suvey\u015f kanal\u0131na alternativ yola \u00e7evrilm\u0259k imkanlar\u0131na malik olan \u0259sas yol \u015e\u0259rq-Q\u0259rb N\u0259qliyyat D\u0259hlizidir (Orta D\u0259hliz). \u00c7\u00fcnki bu d\u0259hliz h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi n\u0259qliyyat yollar\u0131, h\u0259m d\u0259 t\u0259klif edil\u0259n alternativl\u0259r il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bir s\u0131ra \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259r\u0259 malikdir. Transsibir d\u0259mir yolu il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 Orta D\u0259hliz 2 min kilometr q\u0131sad\u0131r v\u0259 daha \u0259lveri\u015fli iqlim\u0259 malik \u0259razil\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir. \u018fn\u0259n\u0259vi d\u0259niz yolu il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 is\u0259 bu mar\u015frutla y\u00fckl\u0259ri \u00c7ind\u0259n Avropaya 3 d\u0259f\u0259 daha tez \u00e7atd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. T\u0259klif edil\u0259n dig\u0259r alternativ yola g\u0259ldikd\u0259, \u015eimal d\u0259nizi mar\u015frutu ilin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si qarla \u00f6rt\u00fcl\u00fc olur v\u0259 bu mar\u015frut \u00fczr\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 g\u0259mil\u0259r\u0259 ehtiyac var. \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d N\u0259qliyyat D\u0259hlizi is\u0259 S\u00fcvey\u015f kanal\u0131na birba\u015fa r\u0259qib ola bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki bu d\u0259hliz S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 kimi, \u015e\u0259rqi Asiyan\u0131 Avropa il\u0259 deyil, Hind okean\u0131 v\u0259 Fars k\u00f6rf\u0259zini \u015eimali Avropa il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. \u015eimal-C\u0259nub d\u0259hlizi yaln\u0131z Orta D\u0259hliz\u0259 inteqrasiya olundu\u011fu halda S\u00fcvey\u015f kanal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Orta D\u0259hlizin malik oldu\u011fu \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259r v\u0259 dig\u0259r alternativl\u0259rin \u00e7at\u0131\u015fmaz t\u0259r\u0259fl\u0259ri onu S\u00fcvey\u015f kanal\u0131ndan ke\u00e7\u0259n mar\u015frut \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 alternativ\u0259 \u00e7evirir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259ri\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 is\u0259 \u0259sas diqq\u0259t \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 iqtisadi probleml\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lib. M\u0259qal\u0259d\u0259 qeyd edilir ki, m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n itirdiyi h\u0259rbi texnikan\u0131n d\u0259y\u0259ri 3,8 milyard dollardan \u00e7oxdur v\u0259 bu, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259nin son 10 ild\u0259ki \u00fcmumi h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rinin 77 faiz\u0259 q\u0259d\u0259rini t\u0259\u015fkil edir. Bu, b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 z\u0259r\u0259ri olmaqla yana\u015f\u0131, Erm\u0259nistan ordusunun d\u00f6y\u00fc\u015f potensial\u0131n\u0131 tamamil\u0259 itirm\u0259si dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r ki, m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistanda enerji, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 maliyy\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 ciddi probleml\u0259r yaran\u0131b. \u018fvv\u0259la, Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki 36 su elektrik stansiyas\u0131ndan 30-u \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259ti itirib. Bu stansiyalar i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 \u0259razil\u0259rin enerji t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n 53 faizini, Erm\u0259nistan\u0131n enerji t\u0259chizat\u0131n\u0131n is\u0259 7 faizini t\u0259\u015fkil edirdi. Erm\u0259nistan enerji istehsal\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 150 min ton m\u00fcxt\u0259lif tax\u0131l m\u0259hsullar\u0131n\u0131n yeti\u015fdirildiyi 90 min hektar \u0259kin sah\u0259sind\u0259n d\u0259 m\u0259hrum olub. Bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 istehsal edil\u0259n tax\u0131l m\u0259hsullar\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n yerli t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n 25 faizini \u00f6d\u0259yirdi. Bu itkil\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan enerji v\u0259 \u0259rzaq \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. M\u00fcharib\u0259, eyni zamanda, Erm\u0259nistan\u0131n maliyy\u0259 sektoruna da b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. M\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rin artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rini \u00e7oxald\u0131b (85 milyon dollar) v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 2020-ci ild\u0259 b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 27 faiz\u0259, b\u00fcdc\u0259 k\u0259srinin \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda pay\u0131 is\u0259 7,6 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b. Artan x\u0259rcl\u0259ri qar\u015f\u0131lamaq \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan xarici borc c\u0259lb etm\u0259li oldu\u011fundan, d\u00f6vl\u0259t borcu artaraq t\u0259hl\u00fck\u0259li s\u0259viyy\u0259y\u0259 &#8211; \u00dcDM-in 66,5 faizin\u0259 \u00e7at\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 haz\u0131rda Erm\u0259nistan 2021-ci ilin b\u00fcdc\u0259 layih\u0259sini icra etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, m\u00fcharib\u0259 Erm\u0259nistanda h\u0259m d\u0259 makroiqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 yol a\u00e7\u0131b. Bel\u0259 ki, 2020-ci ilin yekunlar\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00dcDM 8,5 faiz azal\u0131b v\u0259 bu, regionda \u0259n pis g\u00f6st\u0259ricidir. Bundan ba\u015fqa, m\u00fcharib\u0259 ba\u015flad\u0131qdan sonra Erm\u0259nistan\u0131n milli valyutas\u0131 8,6 faiz ucuzla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259qal\u0259nin sonunda qeyd edilir ki, m\u00fcharib\u0259nin Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 ciddi m\u0259nfi iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259ri olacaq v\u0259 onun maliyy\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini sars\u0131dacaq.AZ\u018fRTAC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin (BMTM) apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Orxan Ba\u011f\u0131rovun \u201cSuvey\u015f kanal\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 Orta Koridorun \u0259h\u0259miyy\u0259tini ortaya qoydu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259si A\u0130-nin n\u00fcfuzlu \u201cModern Diplomacy\u201d portal\u0131nda, \u201c\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259ri\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259si is\u0259 AB\u015e-\u0131n \u201cEurasia Review\u201d n\u0259\u015frind\u0259 d\u0259rc edilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cS\u00fcvey\u015f kanal\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 Orta Koridorun \u0259h\u0259miyy\u0259tini ortaya qoydu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259d\u0259 S\u00fcvey\u015f kanal\u0131n\u0131n y\u00fck g\u0259mil\u0259rinin h\u0259r\u0259k\u0259ti ba\u011flanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan b\u00f6hran\u0131n Orta D\u0259hlizin \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131rmas\u0131ndan b\u0259hs olunur. Qeyd edilir ki, S\u00fcvey\u015f kanal\u0131nda ya\u015fanan b\u00f6hran beyn\u0259lxalq y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n bu mar\u015frutdan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 riskl\u0259r bar\u0259d\u0259 suallar do\u011furub. Bildirilib ki, ona g\u00f6r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":327635,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19.jpg",620,405,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19.jpg",620,405,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19.jpg",620,405,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19-559x365.jpg",559,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19.jpg",620,405,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19.jpg",620,405,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19.jpg",620,405,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/FotoJet-19.jpg",620,405,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Beyn\u0259lxalq M\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin T\u0259hlili M\u0259rk\u0259zinin (BMTM) apar\u0131c\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Orxan Ba\u011f\u0131rovun \u201cSuvey\u015f kanal\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 Orta Koridorun \u0259h\u0259miyy\u0259tini ortaya qoydu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259si A\u0130-nin n\u00fcfuzlu \u201cModern Diplomacy\u201d portal\u0131nda, \u201c\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadi n\u0259tic\u0259l\u0259ri\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u0259qal\u0259si is\u0259 AB\u015e-\u0131n \u201cEurasia Review\u201d n\u0259\u015frind\u0259 d\u0259rc edilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, \u201cS\u00fcvey\u015f kanal\u0131n\u0131n ba\u011flanmas\u0131 Orta Koridorun \u0259h\u0259miyy\u0259tini ortaya qoydu\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259d\u0259 S\u00fcvey\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/327634"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=327634"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/327634\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/327635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=327634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=327634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=327634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}