{"id":328872,"date":"2021-04-22T14:02:50","date_gmt":"2021-04-22T11:02:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=328872"},"modified":"2021-04-22T14:02:50","modified_gmt":"2021-04-22T11:02:50","slug":"xroniki-yuxusuzluqla-qocaliqda-yaranan-demensiya-arasinda-%c9%99laq%c9%99-tapilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=328872","title":{"rendered":"Xroniki yuxusuzluqla qocal\u0131qda yaranan demensiya aras\u0131nda \u0259laq\u0259 tap\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>Uzun ill\u0259rdir ki, apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcnt\u0259z\u0259m yuxusuzluq ah\u0131l ya\u015flarda ciddi demensiya simptomlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Demensiya-ah\u0131l ya\u015flarda d\u0259rrak\u0259d\u0259 probleml\u0259r, yadda\u015f\u0131n itm\u0259si, \u0259qli bacar\u0131qlar\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sidir. Bu proses t\u0259kba\u015f\u0131na formala\u015fm\u0131r, alkoqolizm, beyin travmalar\u0131, Al\u00e7zeymer, da\u011f\u0131n\u0131q skleroz kimi m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Lakin demensiya dem\u0259k olar ki, m\u00fcalic\u0259 olunmayan bir x\u0259st\u0259likdir. Demenesiya insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin, \u0259hval-ruhiyy\u0259sinin d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib-\u00e7\u0131xar\u0131r, h\u0259tta b\u0259z\u0259n bel\u0259 ya\u015fl\u0131lara m\u00fctl\u0259q kims\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259li olur.\u00a0Bu v\u0259ziyy\u0259tin xo\u015fag\u0259lm\u0259z simptomlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn erk\u0259n ik\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Son t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rib ki, cavan ya\u015flarda yuxu saat\u0131n\u0131n q\u0131sald\u0131lmas\u0131 ya\u015fland\u0131qda \u0259qli probleml\u0259rl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Demensiyan\u0131n ilk \u0259lam\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fc uzun ill\u0259r sonra, h\u0259tta onillikl\u0259r sonra g\u00f6st\u0259rir.\u00a0Paris Universitetinin aliml\u0259ri t\u0259dqiqatlar\u0131 \u00fc\u00e7 onillik \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131blar. On mind\u0259n \u00e7ox k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 uzun ill\u0259r apar\u0131lan t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r zaman\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rin h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 sa\u011flaml\u0131q g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar yuxu normas\u0131 kimi 7 saat yuxunu m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r, 6 saatdan az gec\u0259 yuxusunun is\u0259 kafi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiribl\u0259r. Ya\u015fl\u0131larda demensiya x\u0259st\u0259liyini m\u00fcalic\u0259 etm\u0259yin bir yolu olmasa da, bu c\u00fcr statistik t\u0259dqiqatlar fiziki v\u0259 zehni aktivliyin, balansl\u0131 bir p\u0259hrizin v\u0259 z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259rin olmamas\u0131n\u0131n beynimizin uzun ill\u0259r sa\u011flam qalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etdiyini s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cNature Communications\u201d elmi jurnal\u0131nda d\u0259rc edilmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun ill\u0259rdir ki, apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcnt\u0259z\u0259m yuxusuzluq ah\u0131l ya\u015flarda ciddi demensiya simptomlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Demensiya-ah\u0131l ya\u015flarda d\u0259rrak\u0259d\u0259 probleml\u0259r, yadda\u015f\u0131n itm\u0259si, \u0259qli bacar\u0131qlar\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sidir. Bu proses t\u0259kba\u015f\u0131na formala\u015fm\u0131r, alkoqolizm, beyin travmalar\u0131, Al\u00e7zeymer, da\u011f\u0131n\u0131q skleroz kimi m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 ba\u015f verir. Lakin demensiya dem\u0259k olar ki, m\u00fcalic\u0259 olunmayan bir x\u0259st\u0259likdir. Demenesiya insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin, \u0259hval-ruhiyy\u0259sinin d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib-\u00e7\u0131xar\u0131r, h\u0259tta b\u0259z\u0259n bel\u0259 ya\u015fl\u0131lara m\u00fctl\u0259q kims\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259li olur.\u00a0Bu v\u0259ziyy\u0259tin xo\u015fag\u0259lm\u0259z simptomlar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn erk\u0259n ik\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Son t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rib ki, cavan ya\u015flarda yuxu saat\u0131n\u0131n q\u0131sald\u0131lmas\u0131 ya\u015fland\u0131qda \u0259qli probleml\u0259rl\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":328873,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/79d37fb2161908830672718382610884647.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Uzun ill\u0259rdir ki, apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u00fcnt\u0259z\u0259m yuxusuzluq ah\u0131l ya\u015flarda ciddi demensiya simptomlar\u0131n\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Demensiya-ah\u0131l ya\u015flarda d\u0259rrak\u0259d\u0259 probleml\u0259r, yadda\u015f\u0131n itm\u0259si, \u0259qli bacar\u0131qlar\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sidir. Bu proses t\u0259kba\u015f\u0131na formala\u015fm\u0131r, alkoqolizm, beyin travmalar\u0131, Al\u00e7zeymer, da\u011f\u0131n\u0131q skleroz kimi m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 ba\u015f verir. Lakin demensiya dem\u0259k olar ki, m\u00fcalic\u0259 olunmayan bir x\u0259st\u0259likdir. Demenesiya insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328872"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=328872"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328872\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/328873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=328872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=328872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=328872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}