{"id":330772,"date":"2021-04-26T20:44:53","date_gmt":"2021-04-26T17:44:53","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=330772"},"modified":"2021-04-26T20:44:53","modified_gmt":"2021-04-26T17:44:53","slug":"pes%c9%99sinin-zirv%c9%99sin%c9%99-ucalan-nurlu-%c9%99m%c9%99l-sahibi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=330772","title":{"rendered":"Pe\u015f\u0259sinin zirv\u0259sin\u0259 ucalan nurlu \u0259m\u0259l sahibi"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>G\u00f6rk\u0259mli akademik, Az\u0259rbaycanda oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259ri olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259ri xeyirxahl\u0131q M\u0259l\u0259yi adland\u0131r\u0131rd\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u018fliyevl\u0259r ail\u0259sinin \u0259n\u0259n\u0259sini ya\u015fadan layiqli davam\u00e7\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndi tan\u0131nm\u0131\u015f yetirm\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Bu torpaqda ilk q\u0259d\u0259ml\u0259rini atan, yurd yerinin do\u011fmal\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini ayaq basd\u0131\u011f\u0131 torpa\u011fa \u00f6vladl\u0131q borcunu s\u0259daq\u0259ti il\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rolu olan, tibb elminin \u0259n m\u0259suliyy\u0259tli, z\u0259riflik, z\u0259rg\u0259r d\u0259qiqiliyi t\u0259l\u0259b ed\u0259n oftalmologiya sah\u0259sin\u0259 g\u0259tirdiyi yenilikl\u0259ri il\u0259 bildir\u0259n, t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 deyil, ke\u00e7mi\u015f sovetl\u0259r ittifaq\u0131nda ad-san qazanan akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259zi insanlar\u0131n teleyin\u0259 yaz\u0131lan \u00f6mur pay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259l v\u0259 sonuncu tarixl\u0259rinin eyni aya , f\u0259sl\u0259 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259si t\u0259k-t\u0259k hallarda rast g\u0259linir. Bu, \u00abt\u0259sad\u00fcf\u00fcn\u00bb hans\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259r verdiyini s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tindir. \u018fsas odur ki, Tanr\u0131n\u0131n b\u0259x\u015f etdiyi bu qism\u0259t il\u0259 ba\u015fqalar\u0131na xeyirxahl\u0131q \u0259lini uzadasan, kimis\u0259 sevindir\u0259s\u0259n, arxa, k\u00f6m\u0259k olasan. Ail\u0259nin, c\u0259miyy\u0259tin sevimlisin\u0259 \u00e7evril\u0259n, m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259rini q\u0131sa- 62 illik \u00f6mr\u00fcn\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131ran Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn xeyirxahl\u0131q m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259si idi. Do\u011fuldu\u011fu bahar f\u0259slinin g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini \u015f\u0259xsi keyfiyy\u0259tl\u0259rind\u0259 formala\u015fd\u0131ran, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t v\u0259 elm xadimi, tibb elml\u0259ri doktoru, professor \u018fziz \u018fliyevin ail\u0259sind\u0259 g\u00f6z a\u00e7an, anas\u0131 Leyla xan\u0131mdan insanl\u0131q, safl\u0131q, \u0259sl Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131na xas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6yr\u0259n\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259nil\u0259n xo\u015f s\u00f6zl\u0259r, xatir\u0259l\u0259r \u0259sl insan haqq\u0131nda yaz\u0131lan balladad\u0131r.<\/p>\n<p>1923-c\u00fc ilin aprel ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7an Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m 1985-ci il aprel ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fsa da, q\u0131sa h\u0259yat yolunda g\u00f6st\u0259rdiyi f\u0259dakarl\u0131qlar\u0131 il\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 xatir\u0259l\u0259rd\u0259, \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra yadigar qoydu\u011fu v\u0259 davam etdiril\u0259n elmi t\u0259dqiqatlar\u0131, m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131 il\u0259 ya\u015fay\u0131r. G\u00f6z\u0259l insan, qay\u011f\u0131ke\u015f h\u0259kim. Bu iki s\u00f6zd\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259na vard\u0131r. \u00c7\u00fcnki insanlara \u015f\u0259fal\u0131 \u0259ll\u0259ri il\u0259 h\u0259yat ver\u0259n h\u0259kim qay\u011f\u0131ke\u015f olanda, x\u0259st\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn narahatl\u0131q ke\u00e7irib, n\u0259vazi\u015fi il\u0259 bel\u0259 onu sa\u011faldanda x\u0259st\u0259lik \u00aba\u011f bayraq\u00bb qald\u0131r\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n se\u00e7diyi oftalmologiya elmi is\u0259 ikiqat z\u0259hm\u0259t, \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq t\u0259l\u0259b edir. \u00c7\u00fcnki insanlar\u0131n h\u0259yatdan z\u00f6vq almas\u0131, ya\u015famaq h\u0259v\u0259si, d\u00fcnyaya bax\u0131\u015f\u0131 g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu bax\u0131mdan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n h\u0259yat yolu h\u0259qiqi m\u0259nada n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r m\u0259nal\u0131, z\u0259ngin olub.<br \/>\nQism\u0259tin\u0259 bel\u0259 xo\u015fb\u0259xt tale yaz\u0131lan, qaranl\u0131q g\u00f6zl\u0259r\u0259 nur paylayan, h\u0259yat\u0131n g\u00f6z\u0259llikl\u0259rind\u0259n z\u00f6vq alan, oftalmologiya elmind\u0259 x\u00fcsusi d\u0259st-x\u0259tti il\u0259 iz qoyan akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevaya \u0259b\u0259diya\u015farl\u0131q \u015fans\u0131 qazand\u0131ran onun ba\u015fqalar\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00ab x\u0259rcl\u0259diyi\u00bb yuxusuz gec\u0259l\u0259ri, \u00e7\u0259kdiyi narahatl\u0131qlar, nur verdiyi g\u00f6zl\u0259rin G\u00fcn\u0259\u015fi g\u00f6rm\u0259si idi.<\/p>\n<p><em><strong>Bacar\u0131\u011f\u0131, qabiliyy\u0259ti il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an z\u0259riflik<\/strong><\/em><\/p>\n<p>G\u0259nc Z\u0259rif\u0259d\u0259 tibb elmin\u0259 maraq, insanlara sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259t, qay\u011f\u0131ke\u015flik ail\u0259 \u0259n\u0259n\u0259sind\u0259n qaynaqlansa da, tibb elmin\u0259 yenilikl\u0259r g\u0259tirm\u0259k h\u0259v\u0259si onun g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat yolunun b\u0259l\u0259d\u00e7isi oldu. 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin m\u00fcalic\u0259- profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olan Z\u0259rif\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 kimi B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 Bak\u0131dak\u0131 h\u0259rbi hospitallarda m\u00fcalic\u0259 olunan x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 , yaral\u0131lara qulluq etdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 t\u0259kc\u0259 a\u011f xalatl\u0131 sa\u011flaml\u0131q qoruyucusu kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259di. G\u00fcn\u00fcn\u00fcn xeyli hiss\u0259sini hospitalda ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259si d\u0259 qazand\u0131. \u0130nsanlar\u0131n daha \u00e7ox hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kdiyini g\u00fcnd\u0259lik m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00f6yr\u0259ndi. X\u0259st\u0259l\u0259rinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalmaqla onlara yax\u0131nlar\u0131 kimi n\u0259vazi\u015f g\u00f6st\u0259rir, ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nir, ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 maraqlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>El\u0259 o vaxtlarda i\u015fin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 xo\u015f t\u0259\u0259ss\u00fcrat yaradan Z\u0259rif\u0259ni tan\u0131yanlar onun g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 pe\u015f\u0259sinin tan\u0131nm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisi olaca\u011f\u0131n\u0131 inamla bildirirdil\u0259r. M\u0259zun kimi Hippokrat and\u0131na s\u0259daq\u0259tini \u015f\u0259fal\u0131 \u0259ll\u0259ri v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi nurlu \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 t\u0259sdiql\u0259y\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m bacar\u0131ql\u0131 h\u0259kim kimi haqq\u0131nda deyil\u0259nl\u0259ri t\u0259sdiql\u0259di. Oftalmologiya elmin\u0259 g\u0259tirdiyi yenilikl\u0259ri il\u0259 \u00e7oxlar\u0131n\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131 daha \u00e7ox narahat ed\u0259n o d\u00f6vrd\u0259 x\u00fcsusil\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan troxoma x\u0259st\u0259liyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 metodlar\u0131n\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 idi. \u00d6z \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u015f\u0131ma\u011f\u0131 h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 hesab ed\u0259n Z\u0259rif\u0259 x\u0259st\u0259xanalarda \u00e7al\u0131\u015fmaqla i\u015fini bitmi\u015f hesab etmir, rayonlara gedir, g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259ti azalan x\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259masda olur, k\u00f6rp\u0259l\u0259r\u0259 x\u00fcsusi qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131r. X\u0259st\u0259liyin patologiyas\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u0259yat\u0131n \u00e7\u0259tin s\u0131naqlar\u0131ndan \u00e7\u0131xma\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131n z\u0259hm\u0259td\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259li h\u0259kiml\u0259rd\u0259n \u00f6yr\u0259n\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n yard\u0131m\u00e7\u0131s\u0131 q\u0259tiyy\u0259ti, i\u015fin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, amal\u0131na \u00e7atmaq u\u011frunda yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 idi. \u0130nadkarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yoluxucu, yay\u0131lma imkanlar\u0131 geni\u015f olan bu x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qalib g\u0259lm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 x\u0259st\u0259liyin yaranma v\u0259 yay\u0131lma s\u0259b\u0259bl\u0259rini elmi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259hali aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirirdi. Apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar \u0259sas\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u00abTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomitsinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u00bb adl\u0131 namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 onun elmd\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 ilk u\u011furu olsa da , g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r d\u0259 \u00e7ox idi. Qlaukoma x\u0259st\u0259liyinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si onun maraq g\u00f6st\u0259rdiyi ikinci sah\u0259 oldu. 1967-ci ild\u0259 bacar\u0131ql\u0131 h\u0259kim kimi Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunun g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri kafedras\u0131na dosent v\u0259zif\u0259sin\u0259 d\u0259v\u0259t olunanda da bu sahd\u0259 elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 daha geni\u015f co\u011frafiyada davam etdirdi.<\/p>\n<p>Qazand\u0131\u011f\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 say\u0259sind\u0259 h\u0259mkarlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi f\u0259dakarl\u0131q, yenilik h\u0259v\u0259si Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ma u\u011fur qazand\u0131rd\u0131. Yenilik h\u0259v\u0259sind\u0259 olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m sevib- se\u00e7diyi pe\u015f\u0259sinin sirl\u0259rin\u0259 daha d\u0259rind\u0259n yiy\u0259l\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Moskvadak\u0131 M\u0259rk\u0259zi H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitututunda oftalmologiya \u00fczr\u0259 ixtisasart\u0131rma kursunda \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. \u018fvv\u0259lc\u0259d\u0259n elmi t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rin\u0259, ara\u015fd\u0131rmalara, yeniliy\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259si olan g\u0259nc h\u0259kim kimi Az\u0259rbaycan Oftalmologiya Elmi- T\u0259dqiqat \u0130nstitutunda h\u0259kim-ordinator i\u015fl\u0259diyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u00fcnyada t\u0259tbiq olunan tibb elminin \u0259n m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n\u0131n t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 t\u0259tbiqin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. 1950 -ci ild\u0259 aspiranturaya daxil olmaqla elmi i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirdi.<br \/>\nAz ara\u015fd\u0131r\u0131lan, lakin aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n say\u0131lan diaqnostika, qlaukoma v\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n iltihab\u0131n\u0131n m\u00fcalic\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetir\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131 istehsal prosesind\u0259 qlaukoma il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranan ba\u015fqa g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri daha \u00e7ox narahat edirdi. \u00c7\u0259tinlikl\u0259 d\u0259 olsa qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlardan z\u00f6vq alan, \u00abh\u0259yat m\u00fcbarizl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131naq meydan\u0131d\u0131r\u00bb m\u00fcdrik k\u0259lam\u0131n sehrin\u0259 s\u0131\u011f\u0131nan, bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 elmi t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rini davam etdir\u0259n g\u0259nc h\u0259kim kimi biliyini \u0259sirg\u0259m\u0259di. \u00c7oxillik t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si olan \u00abAz\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0131ra kimya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri i\u015f\u00e7il\u0259rinin g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti\u00bb m\u00f6vzusunda yazd\u0131\u011f\u0131 dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k tibb elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259 ald\u0131. \u018fld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r onun v\u0259zif\u0259d\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 imkan yaratd\u0131. O, \u0259vv\u0259lc\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t H\u0259kiml\u0259ri T\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259 \u0130nstitutunun oftalmologiya kafedras\u0131n\u0131n professoru, sonra is\u0259 kafedra m\u00fcdiri oldu. Amma bu da son deyildi. G\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rinin, g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n, yaratd\u0131\u011f\u0131 yegan\u0259 elmi laboratoriya il\u0259 sovetl\u0259r birliyind\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m az intensiv z\u0259h\u0259rli istehsal sah\u0259l\u0259rind\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131na fizioloji, klinik, funksional, histoloji mexanizml\u0259rin t\u0259sirinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fczr\u0259 bir s\u0131ra qiym\u0259tli t\u0259dqiqatlar apard\u0131. D\u00fcnyan\u0131n elmi ictimaiyy\u0259tinin mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olan \u00abXroniki yod intoksikasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oftalmologiya\u00bb \u00ab Yod s\u0259nayesind\u0259 g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 x\u0259st\u0259liyinin profilaktikas\u0131\u00bb, \u00ab \u015ein istehsal\u0131nda g\u00f6z\u00fcn pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131\u00bb adl\u0131 monoqrafiyalar\u0131 il\u0259 xarici h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n da diqq\u0259tini c\u0259lb etdi. Misilsiz xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m oftalmologiya elmind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k t\u0259ltif olan M.\u0130.Averbax ad\u0131na m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc. G\u00f6z\u00fcn z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin profilaktikas\u0131, g\u00f6rm\u0259 orqanlar\u0131nda b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259rin diaqnostikas\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi axtar\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 1983- c\u00fc ild\u0259 AMEA-n\u0131n akademiki se\u00e7ilir. Bak\u0131da m\u0259i\u015f\u0259t kondinsionerl\u0259ri zavodunda yaratd\u0131\u011f\u0131 laboratoriya d\u00fcnyada yegan\u0259 olmaqla, h\u0259m d\u0259 onun ikinci i\u015f yeri idi. M\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil ed\u0259n qad\u0131nlar onun h\u0259m x\u0259st\u0259l\u0259ri, h\u0259m d\u0259 yax\u0131n r\u0259fiq\u0259l\u0259ri idi. H\u0259kmin \u0259n ba\u015fl\u0131ca keyfiyy\u0259ti olan xeyirxahl\u0131\u011f\u0131 elmi t\u0259cr\u00fcb\u0259si il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m h\u0259mkarlar\u0131 aras\u0131nda oldu\u011fu kimi zavodun kollektivinin d\u0259 sevimlisi oldu. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 xeyirxahl\u0131\u011f\u0131, faydal\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ictimai xadim, xeyirxah \u0259m\u0259l sahibi ad\u0131n\u0131 qazanan, Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131na xas milli-m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259ri q\u0131sa, lakin m\u0259nal\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rind\u0259 formala\u015fd\u0131ran Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n h\u0259yat yolu bir n\u00fcmun\u0259, insanl\u0131q dastan\u0131d\u0131r. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 elmi m\u0259qal\u0259nin, maraql\u0131 monoqrafiyalar\u0131n m\u00fc\u0259llifi olan Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n \u00abY\u00fcks\u0259k etimad\u00bb kitab\u0131 is\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259kimin \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi formala\u015fmas\u0131 prosesin\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7i, yard\u0131m\u00e7\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Tale yollar\u0131: V\u0259fal\u0131 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, mehriban ana<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n pe\u015f\u0259 se\u00e7imi il\u0259 deyil, \u00f6m\u00fcr- g\u00fcn yolunu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259nd\u0259 d\u0259 a\u011fl\u0131n hikm\u0259tin\u0259 s\u0131\u011f\u0131nd\u0131. Sa\u011flam d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, insanlar\u0131 tan\u0131maq qabiliyy\u0259ti il\u0259 bu s\u0131naqdan da u\u011furla \u00e7\u0131xd\u0131. \u0130ctimai &#8211; siyasi xadim \u018fziz \u018fliyevin sevimli q\u0131z\u0131 Z\u0259rif\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n sevimlisi, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi se\u00e7\u0259nd\u0259 d\u0259 yan\u0131lmad\u0131. \u018ffsan\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n tale yollar\u0131 bu c\u00fctl\u00fcy\u0259 daim u\u011fur g\u0259tirdi.<\/p>\n<p>M\u0259l\u0259k simal\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131 formala\u015fd\u0131ran xeyirxahl\u0131q simvolu adland\u0131ranlar\u0131n s\u00f6zl\u0259rind\u0259 h\u0259qiq\u0259t vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn varl\u0131qlar\u0131n i\u015f\u0131qdan yarand\u0131\u011f\u0131, nurla g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdiyi \u015f\u0259ksizdir. Pe\u015f\u0259sinin vur\u011funu olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m ail\u0259sin\u0259 d\u0259 anal\u0131q \u015f\u0259fq\u0259ti il\u0259 nur g\u0259tirdi. Tan\u0131nm\u0131\u015f d\u00f6vl\u0259t xadimi, t\u0259cr\u00fcb\u0259li siyas\u0259t\u00e7i ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev kimi bir dahinin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 olmaq \u00e7\u0259tin, m\u0259suliyy\u0259tli, eyni zamanda \u015f\u0259r\u0259fli idi. Sevib-se\u00e7diyi pe\u015f\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiql\u0259y\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m<br \/>\nqay\u011f\u0131ke\u015f ana kimi \u00f6vladlar\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t ruhunda t\u0259rbiy\u0259 etmi\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 d\u00fcnyada tan\u0131dan , ad\u0131 m\u0259\u015fhur liderl\u0259rl\u0259 qo\u015fa \u00e7\u0259kil\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev kimi siyas\u0259t\u00e7ini xalq\u0131m\u0131za b\u0259x\u015f etmi\u015fdi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 m\u0259tan\u0259ti il\u0259 qalib g\u0259l\u0259n, h\u0259tta repressiya t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 ya\u015fayan atas\u0131, tibb elmini ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat ideyas\u0131na \u00e7evir\u0259n, tan\u0131nm\u0131\u015f h\u0259kim \u018fziz \u018fliyevin pe\u015f\u0259sini davam etdir\u0259n Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m g\u0259lini oldu\u011fu \u018fliyevl\u0259r ail\u0259sinin d\u0259 ad\u0259t \u2013\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131na xas s\u0259daq\u0259tl\u0259 davam etdirmi\u015fdi. C\u0259miyy\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz v\u0259 h\u00f6rm\u0259t qazanmaq, minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n sevimlisin\u0259, hamisin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131nda, qay\u011f\u0131ke\u015f h\u0259yat yolda\u015f\u0131, mehriban ana kimi formala\u015fd\u0131ran Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tini tamamlayan onun h\u0259yata ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, xeyirxah \u0259m\u0259l sahibi olmas\u0131 idi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131 tan\u0131yanlar\u0131n, onun haqq\u0131nda xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u0259nl\u0259rin ilk s\u00f6z\u00fc bu olur: Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m g\u00f6z\u0259llik, m\u0259rh\u0259m\u0259t ilah\u0259si idi. Tanr\u0131n\u0131n se\u00e7il\u0259n, sevimli b\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m tipik \u015e\u0259rq qad\u0131n\u0131, ail\u0259sini, oca\u011f\u0131n\u0131 qoruyan, c\u0259fake\u015f h\u0259yat yolda\u015f\u0131, etibarl\u0131 dost, \u00f6vladlar\u0131n\u0131 \u0259sl v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r kimi yeti\u015fdir\u0259n v\u0259 ham\u0131ya n\u00fcmun\u0259 olan bir ana obraz\u0131 idi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ma s\u0259daq\u0259tini \u00ab Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m kimi h\u0259yat yolda\u015f\u0131m oldu\u011funa v\u0259 o, ail\u0259md\u0259 \u00e7ox y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi m\u00fchit yaratd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259n xo\u015fb\u0259xt olmu\u015fam. H\u0259yat\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olduguma g\u00f6r\u0259 ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 fikir verm\u0259y\u0259 vaxt\u0131m olmay\u0131b. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 o da bu v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259, s\u0259daq\u0259tl\u0259, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259har\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirib\u2026 Bu g\u00fcn xo\u015fb\u0259xt g\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m kimi b\u00f6y\u00fck bir insan Yer \u00fcz\u00fcn\u0259 g\u0259lib, m\u0259nim h\u0259yat\u0131m\u0131 xo\u015fb\u0259xt edib, m\u0259n\u0259 g\u00f6z\u0259l \u00f6vladlar b\u0259x\u015f edib. Eyni zamanda q\u0259mli g\u00fcn\u00fcmd\u00fcr. On il ke\u00e7s\u0259 d\u0259 , m\u0259n bu q\u0259md\u0259n ayr\u0131la bilmir\u0259m\u00bb s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 bildir\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev s\u0259daq\u0259tli \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131na v\u0259fa borcunu Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva ad\u0131na poliklinikan\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda f\u0259xri kitabda yazd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir: \u00ab M\u0259nim \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131m m\u0259rhum Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan poliklinika il\u0259 tan\u0131\u015f olmaq, onun xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr edil\u0259n gu\u015f\u0259ni seyr etm\u0259k m\u0259ni d\u0259rin hissiyatlara g\u0259tirdi. Xatirimd\u0259n he\u00e7 vaxt \u00e7\u0131xmayan, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259ziz olan insan\u0131n h\u0259yat v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n bu gu\u015f\u0259 m\u0259ni co\u015fdurdu. Bunlar ham\u0131s\u0131 onun insani keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259, b\u00f6ykl\u00fcy\u00fcn\u0259, b\u00f6y\u00fck elmi v\u0259 h\u0259kimlik xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 layiqli abid\u0259dir. Bu xeyirxah i\u015fd\u0259 z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin ham\u0131s\u0131na t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Heyd\u0259r \u018fliyev\u00bb<\/p>\n<p>S\u0259daq\u0259tli \u00f6m\u00fcr g\u00fcn yolda\u015f\u0131, b\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fan, y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 d\u0259 se\u00e7il\u0259n ziyal\u0131lardan olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131 n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00abHeyd\u0259r \u018fliyev: Tale yollar\u0131\u00bb kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi Nikolay Zenkovi\u00e7 yaz\u0131r: \u00abM\u0259n Siyasi B\u00fcro \u00fczvl\u0259rinin arvadlar\u0131 bar\u0259d\u0259 bioqrafik m\u0259lumatlar\u0131 diqq\u0259tl\u0259 ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015fam, m\u00fcqayis\u0259 etmi\u015f\u0259m. Hans\u0131 n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lmi\u015f\u0259m. Ayd\u0131n olub ki, onlar aras\u0131nda \u0259n savadl\u0131 qad\u0131n Siyasi B\u00fcro \u00fczv\u00fc Heyd\u0259r \u018fliyevin xan\u0131m\u0131 olub. O, h\u0259tta Sov. \u0130KP MK ba\u015f katibinin arvad\u0131 Raisa Maksimovnadan da savadl\u0131 idi. \u00d6z\u00fc d\u0259 t\u0259kc\u0259 savadl\u0131 yox, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m h\u0259rt\u0259r\u0259fli bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi. SSR\u0130 siyasi r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin o biri \u00fczvl\u0259rinin evdar qad\u0131n olan maraqs\u0131z arvadlar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 d\u00fcnyada tan\u0131nan bir insan idi.\u00bb<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n ictimai i\u015fl\u0259rd\u0259 f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131, c\u0259miyy\u0259td\u0259 tutdu\u011fu m\u00f6vqeyi y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n, onun \u00f6vladlar\u0131 bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini bildir\u0259n m\u00fc\u0259llif yaz\u0131r: \u00ab Yuxar\u0131larda\u00bb \u0259yl\u0259\u015f\u0259n 229 n\u0259f\u0259rin u\u015faqlar\u0131ndan \u0259n b\u00f6y\u00fck u\u011fur qazananlar 3 n\u0259f\u0259rdir. Birinci yerd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin o\u011flu \u0130lham durur. O, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidentidir. Siyasi B\u00fcronun o biri \u00fczvl\u0259rinin \u00f6vladlar\u0131ndan he\u00e7 biri bu c\u00fcr b\u00f6y\u00fck u\u011fura nail olmam\u0131\u015flar. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 ONU s\u0259mimi q\u0259bul etmi\u015fl\u0259r, onunla yax\u015f\u0131, i\u015fg\u00fczar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmu\u015flar.\u00bb Bu qiym\u0259t bir ana kimi d\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ma veril\u0259n d\u0259y\u0259rdir<\/p>\n<p>Onun musiqi istedad\u0131n\u0131 h\u0259kimlik pe\u015f\u0259si il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259n, he\u00e7 birin\u0259 \u00abbirincilik qazand\u0131ra\u00bb bilm\u0259diyni qeyd ed\u0259n, q\u0131rx ild\u0259n art\u0131q SSR\u0130 B\u0259st\u0259karlar \u0130ttifaq\u0131na ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etmi\u015f Tixon Xrennikovun qeydl\u0259ri d\u0259 maraql\u0131d\u0131r: \u00abFundamental erudisiyas\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n parlaq \u015f\u0259xsiyy\u0259t Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m heyr\u0259tamiz insan idi. Musiqini, \u0259d\u0259biyyat\u0131, x\u00fcsusil\u0259 poeziyan\u0131 pe\u015f\u0259si q\u0259d\u0259r sevib, d\u0259y\u0259r ver\u0259n kamil bir insan, \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi.\u00bb<\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f oftalmoloq, akademik, g\u00f6z\u0259llik ilah\u0259si, xeyirxahl\u0131q m\u0259l\u0259yi ad\u0131n\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 qazanan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m haqq\u0131nda deyil\u0259nl\u0259rin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si bel\u0259dir: Nurdan yaranm\u0131\u015fd\u0131, nura \u00e7evrildi. O, nur ki, \u00e7oxlar\u0131na ya\u015famaq, t\u0259bi\u0259td\u0259n z\u00f6vq almaq sevinci b\u0259x\u015f etdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rk\u0259mli akademik, Az\u0259rbaycanda oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259ri olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259ri xeyirxahl\u0131q M\u0259l\u0259yi adland\u0131r\u0131rd\u0131 \u018fliyevl\u0259r ail\u0259sinin \u0259n\u0259n\u0259sini ya\u015fadan layiqli davam\u00e7\u0131 \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndi tan\u0131nm\u0131\u015f yetirm\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Bu torpaqda ilk q\u0259d\u0259ml\u0259rini atan, yurd yerinin do\u011fmal\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini ayaq basd\u0131\u011f\u0131 torpa\u011fa \u00f6vladl\u0131q borcunu s\u0259daq\u0259ti il\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rolu olan, tibb elminin \u0259n m\u0259suliyy\u0259tli, z\u0259riflik, z\u0259rg\u0259r d\u0259qiqiliyi t\u0259l\u0259b ed\u0259n oftalmologiya sah\u0259sin\u0259 g\u0259tirdiyi yenilikl\u0259ri il\u0259 bildir\u0259n, t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 deyil, ke\u00e7mi\u015f sovetl\u0259r ittifaq\u0131nda ad-san qazanan akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevad\u0131r. B\u0259zi insanlar\u0131n teleyin\u0259 yaz\u0131lan \u00f6mur pay\u0131n\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":330773,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/8baca01b158693104794112434610993442.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00f6rk\u0259mli akademik, Az\u0259rbaycanda oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259ri olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259ri xeyirxahl\u0131q M\u0259l\u0259yi adland\u0131r\u0131rd\u0131 \u018fliyevl\u0259r ail\u0259sinin \u0259n\u0259n\u0259sini ya\u015fadan layiqli davam\u00e7\u0131 \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndi tan\u0131nm\u0131\u015f yetirm\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Bu torpaqda ilk q\u0259d\u0259ml\u0259rini atan, yurd yerinin do\u011fmal\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini ayaq basd\u0131\u011f\u0131 torpa\u011fa \u00f6vladl\u0131q borcunu s\u0259daq\u0259ti il\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330772"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=330772"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/330772\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/330773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=330772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=330772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=330772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}