{"id":335479,"date":"2021-05-07T21:07:23","date_gmt":"2021-05-07T18:07:23","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=335479"},"modified":"2021-05-07T21:07:23","modified_gmt":"2021-05-07T18:07:23","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-say%c9%99sind%c9%99-az%c9%99rbaycan-c%c9%99nubi-qafqazin-lider-dovl%c9%99tin%c9%99-cevrildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=335479","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evrildi"},"content":{"rendered":"<p>M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi, xilaskar\u0131 v\u0259 qurucusu, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursu v\u0259 bu kursun u\u011furlu davam\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 son onillikl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 t\u0259kc\u0259 regionda deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada n\u00fcfuzlu v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yenil\u0259\u015f\u0259n, m\u00fcasirl\u0259\u015f\u0259n, modern d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu fikri d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir q\u0259d\u0259r son iki y\u00fcz ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 ekskurs ed\u0259k. XIII \u0259srin ax\u0131rlar\u0131na q\u0259d\u0259r C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259sas v\u0259 hakim xalq\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 idi. Lakin 1800-ci ild\u0259n ba\u015flayan Rus-T\u00fcrk v\u0259\u00a0 Rus-\u0130ran m\u00fcharib\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0 Car Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n C\u0259nubi Qafqaz i\u015f\u011fal edildikd\u0259n sonra ilk olaraq Tbilisi (Tiflis) \u015f\u0259h\u0259ri regionun m\u0259rk\u0259zi oldu, \u00e7ar\u0131n Qafqaza t\u0259yin etdiyi cani\u015finl\u0259r v\u0259 dig\u0259r v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r Tiflisd\u0259 otururdular, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t idar\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, Qori M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131, dig\u0259r elmi v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r orada yerl\u0259\u015firdi. M\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t postlar\u0131na is\u0259 \u0259sas\u0259n g\u00fcrc\u00fcl\u0259r v\u0259 erm\u0259nil\u0259r t\u0259yin olunurdular. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundov, Abasqulu A\u011fa Bak\u0131vanov v\u0259 ba\u015fqa az\u0259rbaycanl\u0131lar da cani\u015finliyin d\u0259ft\u0259rxanas\u0131nda t\u0259r\u00e7\u00fcm\u0259\u00e7i v\u0259 ya katib v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n yuxar\u0131 ged\u0259 bilmirdil\u0259r. \u00c7ar ordusunda\u00a0 zabit kimi xidm\u0259t\u0259\u00a0 m\u00fcs\u0259lmanlar\u00a0 t\u0259k-t\u0259k hallarda istisnalarla burax\u0131l\u0131rd\u0131. Siyasi, inzibati v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259z indiki G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n paytaxt\u0131 Tbilisi oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 \u0259sas siyas\u0259t\u00e7il\u0259r, inqilab\u00e7\u0131lar, h\u0259rbi generallar, musiqi\u00e7il\u0259r, alim v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar da orada ya\u015fay\u0131r v\u0259 g\u00fcrc\u00fc v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin aras\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131.1890-c\u0131 ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin mill\u0259t\u00e7i Da\u015fnaks\u00fctyun Partiyas\u0131 da m\u0259hz Tiflisd\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>1917-ci ilin fevral inqilab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7arizmin s\u00fcqutundan sonra hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n yeni siyas\u0259t\u00e7il\u0259r aras\u0131nda\u00a0 g\u00fcrc\u00fc v\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil edirdil\u0259r. Kommunist-bol\u015fevikl\u0259r aras\u0131ndan \u00e7\u0131xan \u0130. Stalin, S.Orcanikidze, S.\u015eaumyan, A.Mikoyan, Mirzoyan, L. Beriya v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da n\u0259inki Qafqazda, b\u00fct\u00fcn ke\u00e7mi\u015f \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 at oynad\u0131r, t\u0259kc\u0259 Qafqaz\u0131n yox, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n taleyin\u0259 aid m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri onlar h\u0259ll edirdil\u0259r. N\u0259riman N\u0259rimanov v\u0259 ba\u015fqa az\u0259rbaycanl\u0131 siyas\u0259t\u00e7il\u0259r is\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda azl\u0131qda qald\u0131qlar\u0131na\u00a0 g\u00f6r\u0259 bir i\u015f g\u00f6r\u0259 bilmirdil\u0259r. Nax\u00e7\u0131vana Muxtar Respublika statusunun verilm\u0259si v\u0259 bu status hal\u0131nda onun blokadaya al\u0131nmas\u0131, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa Muxtar Vilay\u0259t statusunun verilm\u0259si, Z\u0259ng\u0259zurun Erm\u0259nistan Respublikas\u0131na birl\u0259\u015fdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259\u00a0 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259laq\u0259sinin k\u0259silm\u0259si m\u0259hz Sovet hakimiyy\u0259tinin ilk ill\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015fdir. Bu proses, y\u0259ni az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n g\u00fcrc\u00fc v\u0259 erm\u0259nil\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131 hallar\u0131na\u00a0 yer verm\u0259k d\u00fcz 1960-ci ill\u0259r\u0259\u00a0 q\u0259d\u0259r davam etmi\u015fdir. 1970-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7mi\u015f Sovet r\u0259hb\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131 daim r\u0259smi qurultay v\u0259 plenumlar\u0131n tribunalar\u0131nda t\u0259nqid edir, m\u0259i\u015f\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 is\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar sovet xalqlar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rind\u0259 savads\u0131z,\u00a0 x\u0131rda tacir v\u0259 geri qalm\u0131\u015f mill\u0259t imicind\u0259 q\u0259bul edilirdil\u0259r. Qafqaz xalqlar\u0131na m\u0259xsus olan birisini Rusiyada g\u00f6r\u0259nd\u0259 ilk olaraq \u201cqruzin\u201d v\u0259 ya \u201carmyanin\u201d dey\u0259 soru\u015furdular.<\/p>\n<p>1969-cu il iyulun 14-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Birinci katibi se\u00e7ildikd\u0259n v\u0259 Sovet Az\u0259rbaycan\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri olduqdan sonra v\u0259ziyy\u0259t k\u00f6k\u00fcnd\u0259n d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. M\u00fcdrik v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n d\u00f6vl\u0259t xadimi olan Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259\u00a0 son 200 il \u0259rzind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f imici d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda qabaqc\u0131l, r\u0259qab\u0259t\u0259davaml\u0131 iqtisadiyyat, rentabelli\u00a0 s\u0259naye v\u0259 k\u0259nd t\u0259ss\u0259rr\u00fcfat\u0131 yarad\u0131ld\u0131, sa\u011flam ideya-siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259 i\u015fi apar\u0131ld\u0131, r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa v\u0259 korrupsiyaya, qanun pozuntusu hallar\u0131na, m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi\u00a0 a\u015f\u0131lanmalara qar\u015f\u0131 ciddi m\u00fcbariz\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259k kollektivl\u0259rind\u0259, sovxoz v\u0259 kolxozlarda, s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, ali v\u0259 orta ixtisas m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 ciddi\u00a0 nizam-intizam v\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f yarad\u0131ld\u0131. Vaxtil\u0259 planlar\u0131 doldura bilm\u0259y\u0259n v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k tribunalardan danlan\u0131lan Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi indi \u0259n qabaqc\u0131l yerl\u0259rd\u0259 durur, y\u00fcks\u0259k tribunalardan adlar\u0131 q\u00fcrurla \u00e7\u0259kilirdi. Az\u0259rbaycan dalbadal 12 d\u0259f\u0259 o vaxtlar b\u00fct\u00fcn SSR\u0130 miqyas\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n sosializm yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n qalibi olmu\u015f, n\u00fcfuzlu bir respublikaya \u00e7evrilmi\u015fdi v\u0259 \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259r bir vasit\u0259 il\u0259 tam ya\u015fama\u011fa qadir olan, \u0130ttifaq b\u00fcdc\u0259sin\u0259 g\u0259lir g\u0259tir\u0259n qabaqc\u0131l bir respublikaya \u00e7evrilmi\u015fdi. \u0130ndi art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n birinci \u015f\u0259xsi olan Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u00fcfuzu il\u0259 t\u0259kc\u0259 SSR\u0130-nin h\u0259r bir g\u00fc\u015f\u0259sind\u0259 hesabla\u015f\u0131rd\u0131lar. Vaxtil\u0259 t\u0259hsild\u0259n v\u0259 ordudan yay\u0131nan bir xalq\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri indi SSR\u0130-nin qabaqc\u0131l ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 oxuyur, m\u00fcxt\u0259lif pe\u015f\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 kadrlar kimi yeti\u015fib respublikam\u0131za qay\u0131d\u0131rd\u0131lar. Bu \u0259zmkar v\u0259 titanik f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259sind\u0259 1970-ci ill\u0259rin sonunda Az\u0259rbaycan h\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259 qabaqlad\u0131. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyev Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si Siyasi B\u00fcrosunun \u00fczv\u00fc se\u00e7ildi v\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Soveti S\u0259drinin Birinci m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olundu. \u0130ndi art\u0131q Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck o\u011flu Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130 v\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda h\u0259m G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Eduard \u015eevarnadzed\u0259n, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Karen D\u0259mir\u00e7iyandan qat-qat \u00fcst\u00fcn n\u00fcfuza malik idi. Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqaz\u0131n lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259, t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 regionun \u0259n n\u00fcfuzlu v\u0259 h\u00f6rm\u0259tli bir\u00a0 xalq\u0131na \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Sonra 1985-ci ilin mart\u0131nda Mixail Qorba\u00e7ovun Sovet \u0130ttifaq\u0131 Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin Ba\u015f \u00a0katibi se\u00e7ilm\u0259si v\u0259 1987-ci il oktyabr\u0131n 21-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin Moskvada tutdu\u011fu b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n azad edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t yenid\u0259n g\u00fcrc\u00fcl\u0259rin v\u0259 erm\u0259nil\u0259rin\u00a0 xeyrin\u0259 d\u0259yi\u015fdi. Eduard \u015eevarnadze SSR\u0130 xarici i\u015fl\u0259r naziri v\u0259zif\u0259sin\u0259 t\u0259yin olundu. Erm\u0259nil\u0259r d\u0259 M.Qorba\u00e7ovun \u0259traf\u0131nda \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Lakin t\u0259kc\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 milli ayr\u0131-se\u00e7kilik siyas\u0259ti davam etdirilirdi. Bu siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259si olaraq 1988-ci ilin sonlar\u0131nda Erm\u0259nistanda ya\u015fayan 300 min\u0259 yax\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6z ata-baba torpaqlar\u0131ndan qovuldu,1990-c\u0131 ild\u0259 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259ri,1992-ci ilin fevral\u0131nda Xocal\u0131 faci\u0259si t\u00f6r\u0259dildi. Bir s\u00f6zl\u0259, bizim xalq\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn faci\u0259l\u0259r z\u0259if r\u0259hb\u0259rl\u0259rin hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 r\u0259hb\u0259rsizlikd\u0259n ba\u015f verdi. Bu bax\u0131mdan,1988-1992-ci ill\u0259r Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 \u0259n qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259rin ba\u015f verdiyi, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q, d\u0259r\u0259b\u0259ylik, anarxiya v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si ill\u0259ri kimi d\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 xalq\u0131m\u0131z da \u0259n b\u00f6y\u00fck n\u00f6vb\u0259ti faci\u0259l\u0259ri d\u0259 h\u0259min ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ya\u015fay\u0131b.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin iyunun 15-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev yenid\u0259n Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259ri se\u00e7ildikd\u0259n sonra\u00a0 respublikam\u0131zda m\u00f6hk\u0259m ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rpa olundu, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131, milli h\u0259mr\u0259ylik yarand\u0131.<\/p>\n<p>Z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 malik olan Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259mizi d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc b\u0259lalardan xilas etm\u0259yin yollar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bilirdi. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda 1994-c\u00fc ilin sentyabr\u0131n 20-d\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d, daha sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rinin neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 30-a q\u0259d\u0259r neft m\u00fcqavil\u0259si imzaland\u0131, Bak\u0131-Novorassiysk, Bak\u0131-Supsa, Bak\u0131-Tbilisi- Ceyhan neft k\u0259m\u0259rl\u0259ri \u00e7\u0259kildi, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n u\u011furlu neft-qaz strategiyas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na k\u00fclli miqdar investisiya qoyuldu v\u0259 \u00f6lk\u0259 b\u00fcdc\u0259sin\u0259 milyardlarla dollar v\u0259sait daxil oldu. \u0130ndi Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 c\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u00fcmumi iqtisadiyyat\u0131n\u0131n 75 faizin\u0259 sahibdir. B\u00fct\u00fcn iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n TAP, TANAP v\u0259 ba\u015fqa\u00a0 neft-qaz v\u0259 tranzit, n\u0259qliyat-kommunikasiya layih\u0259l\u0259rinin sahibidir. G\u00fcrc\u00fcstan biz\u0259 dost \u00f6lk\u0259 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bu layih\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259nir v\u0259 \u0259lveri\u015fli tranzit \u00f6lk\u0259 statusu rolunu oynay\u0131r, amma Erm\u0259nistan is\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00f6vqe tutdu\u011funa v\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn regional v\u0259 beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rd\u0259n k\u0259narda qald\u0131. Bununla da onun iqtisadiyyat\u0131 tam \u00e7\u00f6k\u00fcb v\u0259 dil\u0259n\u00e7i v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra Erm\u0259nistanla at\u0259\u015fk\u0259s imzalanmas\u0131na nail oldu v\u0259 respublikam\u0131z MDB-nin \u00fczv\u00fc oldu. Lakin \u00f6t\u0259n tarixi d\u00f6vr Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fczg\u00fcn, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t yeritdiyini s\u00fcbut etdi. Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259sinin i\u015f\u011fal olunmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 ruhdan salmad\u0131, \u0259ksin\u0259 m\u00fcdrik r\u0259hb\u0259r olan Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lind\u0259 qalan resurslar\u0131n\u0131 v\u0259 ehtiyat m\u0259nb\u0259l\u0259rini i\u015f\u0259 salaraq sivil d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f \u0259laq\u0259l\u0259r quraraq iqtisadiyyat\u0131 dir\u00e7\u0259ld\u0259 v\u0259 respublikan\u0131 aya\u011fa qald\u0131ra bildi.\u00a0 Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vly\u00fcn\u00fcn toxunulmaz oldu\u011funu, i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n gec-tez azad olunaca\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan edirdi. X\u00f6\u015fb\u0259xtlikd\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursunu Ulu \u00d6nd\u0259rin \u0259n layiqli yetirm\u0259si olan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev davam etdirdi v\u0259 2003-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda o, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ildi. Prezident se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n ke\u00e7\u0259n 17 il \u0259rzind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoydu\u011fu d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik prinsipl\u0259rini b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 davam etdir\u0259r\u0259k bizim m\u00f6vzu \u00fczr\u0259 d\u0259 estafeti n\u0259inki qoruyub saxlaya bildi, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u00fcrurunu v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fini daha ucalara qald\u0131rmaqla ona q\u0259hr\u0259man v\u0259 qalib xalq statusu qazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, g\u00f6zl\u0259nil\u0259n g\u00fcn g\u0259ldi. 2020-i il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 ba\u015flanan v\u0259 44 g\u00fcn davam ed\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan Ordusu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m q\u0259l\u0259b\u0259 qazand\u0131. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si h\u0259ll olundu v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011faldan azad edildi.<\/p>\n<p>2020-ci ild\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliy\u0259, m\u00fcst\u0259qilliy\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 v\u0259 \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 da \u00f6z\u00fcn\u0259 inam\u0131n\u0131 daha da art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Pandemiya s\u0259b\u0259bind\u0259n yaranm\u0131\u015f iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r xalq\u0131m\u0131z\u0131n qalib ruhuna, \u00f6z\u00fcn\u0259 inam\u0131na, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lik arzular\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259yib, onu ruhdan salm\u0131r, \u0259ksin\u0259 ona g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcbariz\u0259l\u0259r\u0259 haz\u0131r olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 q\u00fcvv\u0259\u00a0 verir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda d\u00f6vl\u0259timiz i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f torpaqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131na ba\u015flay\u0131b. D\u00f6vl\u0259tiniz\u00a0 yeni tarixi v\u0259zif\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 can at\u0131r. Bu g\u00fcnl\u0259r i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlarda b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri gedir. Bununla b\u0259rab\u0259r d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Nax\u015f\u0131vanla gedi\u015f-g\u0259li\u015fin b\u0259rpas\u0131na m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t verir. \u201cBu bax\u0131mdan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir\u201d dey\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan Televiziyas\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 vur\u011fulay\u0131b: \u201dZ\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131\u00a0 bizim milli, tarixi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k maraqlar\u0131m\u0131za\u00a0 tam cavab verir. Biz Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizini icra ed\u0259c\u0259yik, Erm\u0259nistan bunu ist\u0259s\u0259 d\u0259 ist\u0259m\u0259s\u0259 d\u0259.\u201d Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 Nax\u015f\u0131van\u0131n blokadas\u0131na son qoyulacaq, Az\u0259rbaycan il\u0259 Naxc\u0131van aras\u0131nda h\u0259m d\u0259mir yolu, h\u0259m d\u0259 avtomobil yolu a\u00e7\u0131lacaq. Bununla ba\u011fl\u0131 2020-i ilin noyabr\u0131n 10-da imzalanm\u0131\u015f B\u0259yanat\u0131n 9-cu b\u0259ndind\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn iqtisadi v\u0259\u00a0 n\u0259qliyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin b\u0259rpa olunaca\u011f\u0131 haqda m\u00fcdd\u0259a var. Bundan \u0259lav\u0259, b\u0259rpa prosesind\u0259 La\u00e7\u0131nda, F\u00fczulid\u0259 v\u0259 Z\u0259ngilanda 3 beyn\u0259lxalq hava liman\u0131 tikil\u0259c\u0259k v\u0259 dig\u0259r kommunikasiyalar b\u0259rpa olunacaq, \u201ca\u011f\u0131ll\u0131\u201d \u015f\u0259h\u0259r, k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r sal\u0131nacaq.<\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/05\/07\/\/-f52854cc162040793265201578310041722.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>Qafar \u018fliyev,<\/strong><br \/>\n<em>siyasi elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,<br \/>\nsabiq YAP Siyasi \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi, xilaskar\u0131 v\u0259 qurucusu, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursu v\u0259 bu kursun u\u011furlu davam\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 son onillikl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 t\u0259kc\u0259 regionda deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada n\u00fcfuzlu v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yenil\u0259\u015f\u0259n, m\u00fcasirl\u0259\u015f\u0259n, modern d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu fikri d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir q\u0259d\u0259r son iki y\u00fcz ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 ekskurs ed\u0259k&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":335480,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",820,454,false],"newsmatic-list":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",600,332,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",300,166,false],"newsmatic-small":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",150,83,false],"newsmatic-grid":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",400,222,false],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi, xilaskar\u0131 v\u0259 qurucusu, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursu v\u0259 bu kursun u\u011furlu davam\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 son onillikl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 t\u0259kc\u0259 regionda deyil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada n\u00fcfuzlu v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 yenil\u0259\u015f\u0259n, m\u00fcasirl\u0259\u015f\u0259n, modern d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu fikri d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir q\u0259d\u0259r son iki y\u00fcz ild\u0259 ba\u015f ver\u0259n tarixi hadis\u0259l\u0259r\u0259 ekskurs ed\u0259k....","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/335479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=335479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/335479\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/335480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=335479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=335479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=335479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}