{"id":33645,"date":"2019-01-21T08:41:44","date_gmt":"2019-01-21T05:41:44","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=33645"},"modified":"2019-01-21T08:41:44","modified_gmt":"2019-01-21T05:41:44","slug":"copcu-usagin-olumun%c9%99-s%c9%99b%c9%99b-ola-bil%c9%99r-h%c9%99kiml%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=33645","title":{"rendered":"\u00c7\u00f6p\u00e7\u00fc u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r \u2013 H\u0259kiml\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n q\u0131zd\u0131rmas\u0131 varsa, i\u015ftahadan d\u00fc\u015f\u00fcbs\u0259, h\u0259kimin yazd\u0131\u011f\u0131 d\u0259rman t\u0259sir etmirs\u0259, bu halda Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n b\u0259z\u0259n \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcy\u0259 \u00fcz tutmaqdan savay\u0131 ba\u015fqa yolu qalm\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fc adland\u0131ran bu pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolunda ili\u015fib qalan k\u0259nar cisml\u0259ri sad\u0259 yolla, buruna \u00fcf\u00fcrm\u0259kl\u0259 xaric edirl\u0259r. Valideynl\u0259r bel\u0259 prosedurdan sonra q\u0131zd\u0131rman\u0131n yoxa \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131, u\u015fa\u011f\u0131n normal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r. Texnologiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fayan insan\u0131n h\u0259kimin yox, \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcn\u00fcn yan\u0131na getm\u0259si, \u0259slind\u0259, t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furur.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdributorNativeVideo0\" class=\"AdributorNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki, bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan psixoloq Taryel Fazilo\u011flu problemin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 3 \u0259sas meyar\u0131n oldu\u011funu deyib.<\/p>\n<p>&#8220;Birinci meyar mental psixologiyaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259d\u0259 olan inanclar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcqoruma instinkti var. \u00c7\u00f6p\u00e7\u00fc yan\u0131na getm\u0259k pir\u0259, oca\u011fa, da\u015fa inanmaq kimidir. \u0130kincisi, k\u00fctl\u0259 psixologiyas\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259n sosial meyard\u0131r. \u0130nsanlar bir-birin\u0259 t\u0259sir ed\u0259r\u0259k prosesi apar\u0131rlar. Baba-n\u0259n\u0259 inan\u0131r buna, \u00f6z \u00f6vlad\u0131, n\u0259v\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni t\u0259lqin edir, \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcy\u0259 getm\u0259yi laz\u0131ml\u0131 bilir, h\u0259tta o\u011ful-q\u0131za bel\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 t\u0259zyiq vasit\u0259sil\u0259 yeridirl\u0259r. \u0130nanc bu yolla ya\u015fay\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc meyar iki qaynaql\u0131 psixoloji forma il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. Y\u0259ni Az\u0259rbaycanda insanlar\u0131n t\u0131bb sah\u0259sin\u0259 olan g\u00fcv\u0259nsizliyind\u0259n qaynaqlan\u0131r: insanlar t\u00fcrk\u0259\u00e7ar\u0259y\u0259 daha \u00e7ox meyill\u0259nirl\u0259r. H\u0259m d\u0259 bizim insanlar sa\u011flaml\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 el\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirmir. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259xs h\u0259r 6 aydan bir \u00fcmumi tibbi yoxlamadan ke\u00e7ir? Az\u0259rbaycanda bel\u0259l\u0259rinin say\u0131 1 faiz varm\u0131, yoxmu, b\u00f6y\u00fck sual do\u011furur. Bu amill\u0259r \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcl\u0259rin m\u0259\u015fhur olmas\u0131, varlanmas\u0131n\u0131 yol a\u00e7\u0131r&#8221;, &#8211; psixoloq deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcl\u00fck v\u0259 ox\u015far hallarla ba\u011fl\u0131 geni\u015f, k\u00fctl\u0259vi, profilaktik informasiya t\u0259dbirl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131, c\u0259miyy\u0259t m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmal\u0131, psixoloji baryerl\u0259ri a\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir:<\/p>\n<p>&#8220;Eyni problem el\u0259 fal\u00e7\u0131larla ba\u011fl\u0131 ya\u015fan\u0131r, onlara efir\u0259 yol a\u00e7\u0131l\u0131r, bir m\u00fcdd\u0259t sonra he\u00e7 bir t\u0259hsili olmayan birisi \u00f6z\u00fcn\u00fc psixoloq adland\u0131r\u0131r. Bu tip m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn qanunvericilikd\u0259 d\u0259 d\u0259yi\u015fikliy\u0259 ehtiyac var. Qanunda bo\u015fluq \u00e7oxdur&#8221;.<\/p>\n<p>Qulaq, burun, bo\u011faz v\u0259 ba\u015f-boyun c\u0259rrah\u0131, uzman doktor Elnur \u018fkb\u0259rov problemin h\u0259llinin el\u0259 d\u0259 asan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00f6p daha \u00e7ox u\u015faqlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bu tip probleml\u0259 valideyn ya pediatra, ya da qulaq-burun-bo\u011faz h\u0259kimin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. \u00c7\u00f6p\u00fcn \u0259lam\u0259tl\u0259ri y\u00fcks\u0259k q\u0131zd\u0131rma, bo\u011fazda a\u011fr\u0131, udqunma \u00e7\u0259tinliyi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259z\u0259n bu m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r diaqnozu d\u00fczg\u00fcn t\u0259yin ed\u0259, \u00fcst t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131ndak\u0131 yad cismi, y\u0259ni \u00e7\u00f6p\u00fc a\u015fkarlaya bilmirl\u0259r. Bunun \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn endoskopiya h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Burun bo\u015flu\u011fu, burun-udlaq, \u0259sn\u0259k v\u0259 q\u0131rtla\u011f\u0131n m\u00fcayin\u0259si apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yad cismi yaln\u0131z bu halda g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu tip m\u00fcayin\u0259nin u\u015faqlara apar\u0131lmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n texniki probleml\u0259r\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. H\u0259kimin endoskopiya imkanlar\u0131 m\u0259hdud oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn diaqnostik \u00e7\u0259tinlikl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, yad cisml\u0259ri xaric etm\u0259k onun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u015fk\u00fcl\u0259 \u00e7evrilir. Haz\u0131rda b\u0259zi klinikalarda pediatrik endoskopiyan\u0131n icras\u0131 m\u00fcasir avadanl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 art\u0131q m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bab\u0259t m\u00fchitind\u0259 \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcy\u0259 el\u0259 d\u0259 ehtiyac qalmay\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259kim Az\u0259rbaycanda b\u0259zi tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin bel\u0259 \u00f6z u\u015faqlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fc yan\u0131na aparma\u011f\u0131na neqativ yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00f6p\u00e7\u00fc dediyimiz &#8220;m\u00fct\u0259x\u0259ssis&#8221; h\u0259r hans\u0131 bir tibbi prosedurun apar\u0131lmas\u0131na h\u00fcquqi statusu olan \u015f\u0259xs deyil. Orqanizm\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 ed\u0259r\u0259k yad cismin xaric edilm\u0259si onun s\u0259lahiyy\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n k\u0259nard\u0131r. Ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k hans\u0131sa xo\u015fag\u0259lm\u0259z durumda \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcn\u00fcn cavabdehliyi m\u0259s\u0259l\u0259si g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fc yad cismi \u00fcfl\u0259m\u0259kl\u0259 v\u0259 ya barma\u011f\u0131 il\u0259 xaric etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 zaman o, alt t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131na, daha d\u0259qiq des\u0259k, s\u0259s yar\u0131\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259sin\u0259, traxeya v\u0259 ya bronxlara d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Bu halda x\u00fcsusi c\u0259rrahi komanda v\u0259 avadanl\u0131q olmadan yad cismin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 n\u0259inki \u00e7\u0259tinl\u0259\u015f\u0259r, h\u0259tta asfiksiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 u\u015faq t\u0259l\u0259f ola bil\u0259r. Bu n\u0259z\u0259rd\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir k\u0259ndd\u0259, ya evd\u0259 bel\u0259 proseduran apar\u0131lmas\u0131 d\u00fczg\u00fcn deyil. \u00c7ox risklidir, \u0259slind\u0259. Yad cismin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, material\u0131 v\u0259 ili\u015fib qald\u0131\u011f\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolunun s\u0259viyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq bu m\u00fcdaxil\u0259 poliklinikada da icra oluna bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, damaq badamc\u0131\u011f\u0131na saplanm\u0131\u015f yad bir cismi poliklinikada, ambulator \u015f\u0259raitd\u0259 k\u0259narla\u015fd\u0131rmaq olar. Amma q\u0131rtlaqda, alt t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131nda v\u0259 yaxud burun-udlaq s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qalan yad cismin xaric edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi tibbi avadanl\u0131\u011fa ehtiyac var&#8221;.axar.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n q\u0131zd\u0131rmas\u0131 varsa, i\u015ftahadan d\u00fc\u015f\u00fcbs\u0259, h\u0259kimin yazd\u0131\u011f\u0131 d\u0259rman t\u0259sir etmirs\u0259, bu halda Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n b\u0259z\u0259n \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcy\u0259 \u00fcz tutmaqdan savay\u0131 ba\u015fqa yolu qalm\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fc adland\u0131ran bu pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolunda ili\u015fib qalan k\u0259nar cisml\u0259ri sad\u0259 yolla, buruna \u00fcf\u00fcrm\u0259kl\u0259 xaric edirl\u0259r. Valideynl\u0259r bel\u0259 prosedurdan sonra q\u0131zd\u0131rman\u0131n yoxa \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131, u\u015fa\u011f\u0131n normal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r. Texnologiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fayan insan\u0131n h\u0259kimin yox, \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcn\u00fcn yan\u0131na getm\u0259si, \u0259slind\u0259, t\u0259\u0259cc\u00fcb do\u011furur. ARANTV.AZ bildirir ki, bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan psixoloq Taryel Fazilo\u011flu problemin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 3 \u0259sas meyar\u0131n oldu\u011funu deyib. &#8220;Birinci meyar mental psixologiyaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259d\u0259 olan inanclar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcqoruma&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":33646,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/copcu_2838485.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u015fa\u011f\u0131n q\u0131zd\u0131rmas\u0131 varsa, i\u015ftahadan d\u00fc\u015f\u00fcbs\u0259, h\u0259kimin yazd\u0131\u011f\u0131 d\u0259rman t\u0259sir etmirs\u0259, bu halda Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n b\u0259z\u0259n \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fcy\u0259 \u00fcz tutmaqdan savay\u0131 ba\u015fqa yolu qalm\u0131r. \u00d6z\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6p\u00e7\u00fc adland\u0131ran bu pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolunda ili\u015fib qalan k\u0259nar cisml\u0259ri sad\u0259 yolla, buruna \u00fcf\u00fcrm\u0259kl\u0259 xaric edirl\u0259r. Valideynl\u0259r bel\u0259 prosedurdan sonra q\u0131zd\u0131rman\u0131n yoxa \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131n\u0131, u\u015fa\u011f\u0131n normal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r. Texnologiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33645"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33645"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33645\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/33646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}