{"id":339332,"date":"2021-05-21T10:02:06","date_gmt":"2021-05-21T07:02:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=339332"},"modified":"2021-05-21T10:02:06","modified_gmt":"2021-05-21T07:02:06","slug":"ilham-%c9%99liyevin-istiraki-il%c9%99-nizami-g%c9%99nc%c9%99vi-beyn%c9%99lxalq-m%c9%99rk%c9%99zi-muzakir%c9%99l%c9%99r-kecirib-yenil%c9%99nib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=339332","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi m\u00fczakir\u0259l\u0259r ke\u00e7irib &#8211; YEN\u0130L\u018fN\u0130B"},"content":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, may\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d adl\u0131 videoformatda m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fczakir\u0259l\u0259ri a\u00e7an D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n sabiq vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259dri\u00a0<strong>\u0130smail Serag\u0259ldin<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cC\u0259nab Prezident, Zati-alil\u0259ri, xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar! Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczvl\u0259ri v\u0259 dostlar\u0131!<\/p>\n<p>Bu, m\u0259rk\u0259z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir g\u00fcnd\u00fcr. Biz \u00e7ox \u015fad\u0131q ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev bizim dialoqa qo\u015fulur v\u0259 Az\u0259rbaycan, el\u0259c\u0259 d\u0259 regionla ba\u011fl\u0131 \u00f6z planlar\u0131 v\u0259 ist\u0259kl\u0259rini biziml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. C\u0259nab Prezident, s\u0259kkiz il \u00f6nc\u0259, Siz dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vinin irsini tan\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zin yarad\u0131lmas\u0131na dair tap\u015f\u0131r\u0131q verdiniz. Bu quruma beyn\u0259lxalq \u00fczvl\u0259r qo\u015fuldu, onun \u0130dar\u0259 Hey\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. Daha sonra M\u0259rk\u0259zin i\u015fini v\u0259 proqram\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ms\u0259drl\u0259r se\u00e7ildi v\u0259 ba\u015f katib t\u0259yin olundu.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Siz biz\u0259 etimad g\u00f6st\u0259rdiniz v\u0259 \u00fcmid edirik, biz Sizin etimad\u0131n\u0131z\u0131 do\u011frulda bildik. S\u0259kkizillik d\u00f6vrd\u0259 \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, Siz d\u0259 onlara b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k vermisiniz. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 get-ged\u0259 daha \u00e7ox tan\u0131n\u0131r. Bak\u0131 Qlobal Forumu regionda birinci d\u0259r\u0259c\u0259li t\u0259dbir\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259qvimd\u0259 x\u00fcsusi yer tutma\u011fa nail olub. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edib. Forumdan ba\u015fqa, M\u0259rk\u0259z bir \u00e7ox dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 t\u0259\u015fkil etdi, Balkanlar\u0131, C\u0259nubi Qafqaz\u0131 v\u0259 Avropan\u0131 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xartd\u0131. Daha sonra, t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z beyn\u0259lxalq f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k, AB\u015e v\u0259 BMT il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r qurmaq strategiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul etdi v\u0259 daha da inki\u015faf ed\u0259n \u00c7in\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 biz Nizaminin irsini v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 malik \u00f6lk\u0259 kimi m\u00f6vqeyini t\u0259\u015fviq etmi\u015fik. Biz b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n m\u00fczakir\u0259 edildiyi platformaya \u00e7evrilmi\u015fik. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi t\u0259dris, d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck, dialoq v\u0259 anla\u015fma \u00fcnvan\u0131 kimi tan\u0131nma\u011fa ba\u015flad\u0131. Lakin bundan sonra pandemiya ba\u015f verdi. Biz 2020-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k Bak\u0131 Qlobal Forumunu t\u0259xir\u0259 salmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131q. Bununla bel\u0259, y\u0259qin Siz m\u0259mnunluqla q\u0259bul ed\u0259rsiniz ki, 2021-ci ilin sonrak\u0131 aylar\u0131nda Bak\u0131 Qlobal Forumunun \u00e7ox u\u011furla ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 israrl\u0131y\u0131q. Biz \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin t\u0259limatlar\u0131 il\u0259 v\u0259 ba\u015f katib R\u00f6v\u015f\u0259n Muradovun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi katiblikl\u0259 birg\u0259 \u201cBak\u0131 Qlobal Forumu 2021\u201din m\u0259zmunu v\u0259 t\u0259\u015fkili sah\u0259sind\u0259 Hikm\u0259t Hac\u0131yev v\u0259 Sizin Protokol xidm\u0259tinizl\u0259 s\u0131x i\u015fl\u0259yirik ki, t\u0259dbirimiz t\u0259qvim\u0259 v\u0259 ist\u0259kl\u0259rimiz\u0259 uy\u011fun ke\u00e7sin.<\/p>\n<p>COVID-19 pandemiyas\u0131na, m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259rin t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmas\u0131na baxmayaraq, m\u0259rk\u0259zimiz \u00e7ox f\u0259al i\u015fl\u0259yir. Biz yeni texnologiyalardan tam yararlanmaqla \u00f6z s\u0259yl\u0259rimizi g\u00f6st\u0259ririk. Biz 28 konfransa, 90 sessiyaya ev sahibliyi etdik. T\u0259dbirl\u0259rimizd\u0259 370 m\u0259ruz\u0259\u00e7i \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib, 60 \u00f6lk\u0259d\u0259n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar biz\u0259 qo\u015fulub. \u0130st\u0259nil\u0259n m\u00f6vzular\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fik: pandemiya qar\u015f\u0131s\u0131nda qlobal h\u0259mr\u0259ylikd\u0259n tutmu\u015f, formala\u015fan d\u00fcnya nizam\u0131 v\u0259 multilateralizmin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si yollar\u0131na q\u0259d\u0259r. \u018frzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, t\u0259hsil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, s\u00fclh\u00fcn \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n rolu da m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u0259rk\u0259n biz m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259\u015fkilatlarla, tan\u0131nm\u0131\u015f laureatlarla v\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q qurmu\u015fuq. Dostlar\u0131m\u0131z v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131n\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Biz \u00c7ind\u0259n olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259y\u0259 &#8211; elml\u0259r doktoru \u015eana bizim beyn\u0259lxalq dostlar \u015furam\u0131za h\u0259ms\u0259drlik etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdar\u0131q.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, biz pandemiyaya v\u0259 onun f\u0259sadlar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259yl\u0259rd\u0259 v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rind\u0259 \u00e7ox f\u0259al\u0131q. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, Zati-alil\u0259riniz, bu i\u015fl\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259n m\u00fcsb\u0259t r\u0259y al\u0131b. Biz, h\u0259m\u00e7inin bir \u00e7ox materiallar\u0131 \u00e7ap edib yaym\u0131\u015f\u0131q. Bu i\u015f\u0259 bir \u00e7ox yerli tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri c\u0259lb etmi\u015fik. F\u0259aliyy\u0259timiz media t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib. Bir ild\u0259 12 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr m\u0259ktubu alm\u0131\u015f\u0131q. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259r hiss\u0259si \u201cEhtiyac\u0131 olan insanlara yard\u0131m\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259qdim edilib. Haz\u0131rda \u0130ngilt\u0259r\u0259nin sabiq Ba\u015f naziri Qordon Braun bizim ad\u0131m\u0131zdan 7-l\u0259r v\u0259 20-l\u0259r Qrupuna t\u0259qdim edil\u0259c\u0259k m\u0259ktubun yekun variant\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, dey\u0259 bil\u0259rik, bu d\u00f6vr m\u0259rk\u0259zin artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu il\u0259 yadda qalan, \u00e7ox intensiv i\u015f il\u0259 se\u00e7il\u0259n, m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n elml\u0259r akademiyalar\u0131, elmi t\u0259sisatlar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndiyi il olub. D\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131nda da m\u00f6vqeyimizi g\u00fccl\u0259ndirdik. \u00dcmid edirik ki, sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Zati-aliniz\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fl\u0259ri g\u0259l\u0259n h\u0259ft\u0259l\u0259r \u0259rzind\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, m\u0259n nitqimi \u00e7ox davam etdir\u0259 bil\u0259rdim. Lakin, bilir\u0259m ki, ham\u0131 m\u0259hz Sizi dinl\u0259m\u0259yi \u00e7ox arzulay\u0131r. S\u00f6z verir\u0259m ki, yax\u0131n vaxtlarda i\u015fimiz bar\u0259d\u0259 hesabat\u0131 yekunla\u015fd\u0131r\u0131b diqq\u0259tiniz\u0259 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259yik v\u0259 onu bu il Qlobal Forumda paylayaca\u011f\u0131q. \u00dcmid edirik ki, Zati-aliniz M\u0259rk\u0259zin h\u0259m pandemiyadan \u0259vv\u0259lki, h\u0259m d\u0259 sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n tam raz\u0131 qalacaq.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 icaz\u0259nizl\u0259 m\u0259n s\u00f6z\u00fc h\u00f6rm\u0259tli xan\u0131m h\u0259ms\u0259dr Vayra Vike-Freyberqaya verir\u0259m.<\/p>\n<p>Sa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cSa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p>Latviya Respublikas\u0131n\u0131n sabiq Prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259dri\u00a0<strong>Vayra Vike-Freyberqa<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib:<\/p>\n<p>\u201cZati-alil\u0259ri, c\u0259nab Prezident! Xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar!<\/p>\n<p>Biz bu g\u00fcn Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Zati-alil\u0259ri c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev aras\u0131nda dialoqda i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n b\u00f6y\u00fck iftixar hissi duyuruq. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 Prezidentin nitqi il\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131q. Sonra is\u0259 sual-cavablara ke\u00e7\u0259c\u0259yik. Biz d\u0259v\u0259timizi q\u0259bul etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259nab Prezident\u0259 minn\u0259tdar\u0131q.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, d\u00fcnyan\u0131n bu \u00e7\u0259tin durumunda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyi, \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 dair planlar\u0131m\u0131zla v\u0259 onlar\u0131n d\u00fcnya g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 nec\u0259 uy\u011funla\u015fmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Sizin m\u00fclahiz\u0259l\u0259rinizi s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirik. C\u0259nab Prezident, \u015f\u0259rhl\u0259rinizi e\u015fitm\u0259yi s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 arzulay\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev<\/strong>\u00a0t\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ox sa\u011f olun. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u00f6rm\u0259tli h\u0259ms\u0259drl\u0259ri, xan\u0131m Vike-Freyberqa v\u0259 c\u0259nab Serag\u0259ldin.<\/p>\n<p>\u0130lk \u00f6nc\u0259, m\u0259n bu g\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n m\u00fczakir\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 salamlamaq ist\u0259rdim. F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Nizami M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259drin\u0259 v\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 bu m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki hesab edir\u0259m ki, bu, \u00e7ox yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n t\u0259dbirdir. T\u0259klif etdiyiniz m\u00f6vzuya g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, \u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d, fikrimc\u0259, qlobal g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir, \u00e7\u00fcnki bu yax\u0131nlarda C\u0259nubi Qafqaz regionunda k\u0259skin d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r oldu. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yeni v\u0259ziyy\u0259t yeni yana\u015fmalar\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Lakin, \u0259vv\u0259lc\u0259, m\u0259n pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zini t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu M\u0259rk\u0259z yeni \u015f\u0259rait\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ox m\u00fcdrik formada uy\u011funla\u015fd\u0131rd\u0131. Pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini yeni formada davam etdirdi. Eyni zamanda, bu f\u0259al i\u015fin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0259kkiz il \u0259rzind\u0259 M\u0259rk\u0259z d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259sisatlardan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Onun geni\u015f f\u0259aliyy\u0259ti, \u0259slind\u0259, d\u00fcnyada s\u00fclh, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitlik i\u015fin\u0259 xidm\u0259t edir. M\u0259rk\u0259zin \u00fczvl\u0259ri \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, yaxud beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara uzun ill\u0259r r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f m\u0259\u015fhur d\u00fcnya siyas\u0259t\u00e7il\u0259ridir. Sizin t\u0259cr\u00fcb\u0259niz h\u0259qiq\u0259t\u0259n unikald\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, bu c\u00fcr t\u0259cr\u00fcb\u0259nin bir araya toplanmas\u0131, hesab edir\u0259m ki, bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada nadir hadis\u0259dir.<\/p>\n<p>N\u0259yin ba\u015f verdiyi v\u0259 n\u0259yin ba\u015f ver\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259vv\u0259lc\u0259, dem\u0259k ist\u0259rdim ki, regionda son hadis\u0259l\u0259r, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si v\u0259ziyy\u0259ti tam d\u0259yi\u015fdi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yana\u015fmaya, yeni g\u00fcnd\u0259liy\u0259 ehtiyac duyulur.<\/p>\n<p>\u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda m\u00fczakir\u0259ni y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir\u0259m, \u00e7\u00fcnki bizim m\u0259hz buna ehtiyac\u0131m\u0131z var. Dem\u0259k olar ki, 30 il \u00e7\u0259k\u0259n i\u015f\u011fal fakt\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n, Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00f6vqeyini birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan etdi ki, biz \u0259razil\u0259r azad olunmayana q\u0259d\u0259r Erm\u0259nistanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259y\u0259c\u0259yik. Hesab edir\u0259m, Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fc d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, onlar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck s\u0259hv\u0259 yol veribl\u0259r. Onlar vaxt itirdil\u0259r. \u018fg\u0259r bug\u00fcnk\u00fc Erm\u0259nistandak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, Erm\u0259nistan m\u00fcst\u0259qilliyi qazanan zaman il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha a\u011f\u0131rd\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n ordusu bel\u0259 yoxdur. O, tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. \u00d6lk\u0259 alt\u0131 aydan \u00e7oxdur ki, daimi siyasi b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259dir. C\u0259miyy\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inams\u0131zl\u0131q yaran\u0131b, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittiham ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. B\u0259zi siyasi liderl\u0259rin ritorikas\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir q\u0259bul edil\u0259n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259n tam uzaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, onlar vaxt itirdil\u0259r. Onlar Az\u0259rbaycan\u0131n enerji v\u0259 da\u015f\u0131malar\u0131n inki\u015faf\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rind\u0259n m\u0259hrum oldular. N\u0259hay\u0259t, onlar i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri \u0259razil\u0259ri itirdil\u0259r. O \u0259razil\u0259r ki, onlara n\u0259 tarixi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, n\u0259 d\u0259 ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan m\u0259xsus deyildi. \u0130ndi is\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n, sonra is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin 10 noyabr tarixli birg\u0259 B\u0259yanat il\u0259 art\u0131q h\u0259ll olunub.<\/p>\n<p>Biz indi g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. 30 illik i\u015f\u011fala, azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 da\u011f\u0131nt\u0131lara v\u0259 onlar\u0131n m\u0259hv etdikl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r salma\u011fa, vahid inteqrasiya edilmi\u015f C\u0259nubi Qafqaz regionunun bir hiss\u0259si olaraq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini planla\u015fd\u0131rma\u011fa haz\u0131rd\u0131r. \u00dcmid edirik ki, vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 biz, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, C\u0259nubi Qafqazda f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan v\u0259 inteqrasiyadan dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Biz art\u0131q \u00e7ox m\u00fch\u00fcm t\u0259klifl\u0259rl\u0259 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fik v\u0259 yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onlar 10 noyabr 2020-ci il tarixli birg\u0259 B\u0259yanatda da \u0259ks olunub. Bu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259, kommunikasiyalar\u0131n v\u0259 yeni da\u015f\u0131malar d\u0259hlizl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015f art\u0131q ba\u015flay\u0131b. Az\u0259rbaycan bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 art\u0131q texniki v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 ay\u0131r\u0131b. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131ld\u0131qdan sonra b\u00fct\u00fcn region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yaranacaq. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa v\u0259 \u00fcmumi g\u0259l\u0259c\u0259yimizin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na a\u00e7\u0131qd\u0131r, \u00e7\u00fcnki biz ist\u0259s\u0259k d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259k d\u0259 qon\u015fuyuq v\u0259 yana\u015f\u0131 ya\u015famal\u0131y\u0131q v\u0259 bir daha bu birg\u0259 ya\u015faman\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259liyik. Bu, asan deyil. Burada emosiyalar var. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259rl\u0259r etdiyi zaman v\u0259 tam yerl\u0259-yeksan olunan yerl\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259, siz y\u0259qin ki, t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rsiniz, hans\u0131 hissl\u0259ri ke\u00e7irirl\u0259r. Lakin siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin rolu \u00f6z g\u00fcnd\u0259likl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259n v\u0259 yaln\u0131z qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t say\u0259sind\u0259 regionda dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin olaca\u011f\u0131n\u0131 izah etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 d\u0259, yax\u015f\u0131 olard\u0131 m\u0259n burada \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131 dayand\u0131r\u0131m. \u00c7\u00fcnki siz bilirsiniz, bir ne\u00e7\u0259 Bak\u0131 Qlobal Forumu zaman\u0131 m\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f haqq\u0131nda dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam. Ona g\u00f6r\u0259 siz d\u0259qiq bilirsiniz n\u0259 ba\u015f verib, nec\u0259 ba\u015f verib, n\u0259tic\u0259l\u0259r n\u0259dir. Hesab edir\u0259m ki, bunu t\u0259krar etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Daha yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, dialoqumuza \u00e7ox vaxt ay\u0131raq.<\/p>\n<p>\u00c7ox sa\u011f olun, ist\u0259diyiniz suala cavab verm\u0259y\u0259 haz\u0131ram\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m c\u0259nab Prezident. Ayd\u0131n giri\u015f nitqiniz, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczvl\u0259ri v\u0259 dostlar\u0131 il\u0259 dialoq qurmaq fikrini d\u0259st\u0259kl\u0259diyiniz \u00fc\u00e7\u00fcn Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildiririk. Bu, \u00e7ox \u0259lam\u0259tdar bir t\u0259dbirdir, ona b\u00f6y\u00fck maraq var. Auditoriyam\u0131z\u0131n \u015f\u0259xs\u0259n Siz\u0259 sual \u00fcnvanlamaq imkan\u0131na malik olmas\u0131 onlar\u0131 \u00e7ox sevindirir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 biz bu dialoqda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bug\u00fcnk\u00fc t\u0259dbir\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015f \u00e7oxlu sayda i\u015ftirak\u00e7\u0131dan m\u00fcraci\u0259t alm\u0131\u015f\u0131q. Bu t\u0259dbirin moderatorlu\u011funu \u00fcz\u0259rim\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259kl\u0259 m\u0259nim auditoriyadan v\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lardan birinci xahi\u015fim bundan ibar\u0259tdir: sual\u0131n\u0131z\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r y\u0131\u011fcam ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131n ki, sizd\u0259n sonra g\u0259l\u0259nl\u0259rin d\u0259 Zati-alil\u0259ri c\u0259nab Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259xav\u0259tl\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f vaxt c\u0259dv\u0259lin\u0259 uy\u011fun olaraq sual verm\u0259k imkan\u0131 olsun.<\/p>\n<p>M\u0259n sual ver\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259ri maraq g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri m\u00f6vzulara uy\u011fun olaraq iki v\u0259 ya daha \u00e7ox \u015f\u0259xsd\u0259n ibar\u0259t qrupa daxil etmi\u015f\u0259m. H\u0259r bir \u00fcmumi m\u00f6vzu \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n birinci natiqi t\u0259qdim ed\u0259c\u0259y\u0259m v\u0259 ondan suallar\u0131n\u0131 verm\u0259yi xahi\u015f ed\u0259c\u0259y\u0259m. Sonra ikinci natiqi t\u0259qdim ed\u0259c\u0259y\u0259m v\u0259 ona da sual verm\u0259k imkan\u0131 yaradaca\u011fam. Yaln\u0131z bundan sonra Zati-alil\u0259ri c\u0259nab Prezident suallar\u0131 cavabland\u0131racaq. Bu, biz\u0259 dialoqumuzu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00f6vcud vaxt \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu q\u0259d\u0259r \u00e7ox sual\u0131n verilm\u0259sin\u0259 imkan yaradacaq. G\u0259lin, sual-cavab sessiyas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q elan ed\u0259k. \u0130lk sual \u00f6n\u0259mli regional t\u0259r\u0259f olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli geostrateji \u00f6lk\u0259 kimi rolu haqq\u0131ndad\u0131r. Birinci sual \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fc A\u011f evd\u0259 2005-2007-ci ill\u0259rd\u0259 AB\u015e-\u0131n Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda C\u0259nubi v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 direktor, AB\u015e d\u00f6vl\u0259t katibinin Avropa v\u0259 Avrasiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 sabiq k\u00f6m\u0259k\u00e7isi v\u0259 Nazarbayev Universitetinin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc c\u0259nab Deyvid Merkel\u0259 verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. C\u0259nab Merkel, s\u00f6z sizindir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Deyvid Merkel:<\/strong>\u00a0\u201c\u00c7ox sa\u011f olun, c\u0259nab Prezident, Sizi g\u00f6rm\u0259k \u00e7ox xo\u015fdur. Sizinl\u0259 tezlikl\u0259 Bak\u0131da \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259yi s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. Sizin v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck heyran\u0131 olan m\u0259rhum Zbiqnev Bzejinski Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00f6y\u00fck \u015fahmat l\u00f6vh\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm strateji m\u0259rk\u0259z adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin enerji resurslar\u0131n\u0131 Q\u0259rb\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259yini demi\u015fdi. Bunun \u0259ksin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya regionunda Rusiyan\u0131n dominantl\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaraca\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi. O vaxtdan b\u0259ri \u00e7ox \u015feyl\u0259r ba\u015f verib v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015fahmat l\u00f6vh\u0259sin\u0259 yenid\u0259n n\u0259z\u0259r salmaq vaxt\u0131 yeti\u015fib. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin h\u0259llini, \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Az\u0259rbaycan\u0131n enerji resurslar\u0131n\u0131n Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131ndak\u0131 rolu, Asiyan\u0131n logistik n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n geostrateji c\u0259h\u0259td\u0259n m\u00fch\u00fcm \u0259razi say\u0131lan Avropaya birl\u0259\u015fm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli il\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli inki\u015faf banklar\u0131n\u0131n oynaya bil\u0259c\u0259yi rolu haqq\u0131nda dan\u0131\u015fa bil\u0259rsinizmi? T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, \u00e7ox sa\u011f olun. \u018fslind\u0259, c\u0259nab Merkel t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fc\u00e7 sual verilib v\u0259 m\u0259n onlar\u0131 cavabland\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam. Enerjinin Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, tarixi layih\u0259 olan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin tamamlanmas\u0131 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u00f6t\u0259n ilin sonuncu g\u00fcn\u00fc \u0259lam\u0259tdar bir g\u00fcn olmu\u015fdur. S\u0259rb\u0259st inteqrasiya olunmu\u015f 3.5 min kilometr uzunlu\u011funda qaz boru x\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirilmi\u015f v\u0259 bir layih\u0259 kimi bir-birin\u0259 ba\u011flanm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 tarixi hadis\u0259 idi. \u00c7\u00fcnki layih\u0259 b\u00fct\u00fcn n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n &#8211; maliyy\u0259, siyasi v\u0259 texniki bax\u0131mdan b\u00f6y\u00fck bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f idi. Biz h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 yax\u015f\u0131 bir komanda, bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259ni t\u0259msil ed\u0259n komanda olaraq \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Biz Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verdik. Az\u0259rbaycanda yeni yataqlar\u0131n k\u0259\u015ff edilm\u0259sini v\u0259 t\u0259bii qaz\u0131n hasilat\u0131n\u0131n yeni s\u0259viyy\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq bu, g\u0259l\u0259c\u0259k onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 davam ed\u0259c\u0259k layih\u0259dir. Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa qit\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni qazd\u0131r, haz\u0131rda Avropaya qaz\u0131n yegan\u0259 yeni m\u0259nb\u0259yidir v\u0259 c\u0259lb olunmu\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirib. Bel\u0259likl\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259 tamamlanm\u0131\u015f kimi hesab olunur.<\/p>\n<p>Asiyan\u0131 Avropa il\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn logistik d\u0259st\u0259kd\u0259n v\u0259 \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcnd\u0259n dan\u0131\u015fanda dem\u0259liyik ki, bunlar da beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259liyin m\u00fch\u00fcm hiss\u0259sidir. Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razisind\u0259 b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rini tamamlay\u0131b v\u0259 \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bizim Asiya v\u0259 Avropadak\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flarla m\u00fch\u00fcm ba\u011flant\u0131m\u0131z var. Bu \u00f6n\u0259mli layih\u0259nin bir hiss\u0259si olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz \u00f6z infrastrukturumuzu, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259niz liman\u0131n\u0131, X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u0259mi park\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259mir yolu imkanlar\u0131n\u0131 t\u0259min edirik. Bel\u0259likl\u0259, biz bu layih\u0259y\u0259 maliyy\u0259 v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n investisiya yat\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. \u00dcmid edir\u0259m ki, bu iki m\u00fch\u00fcm sah\u0259 &#8211; enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 n\u0259qliyyat t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi n\u0259inki t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli rol oynayacaq, &#8211; \u00e7\u00fcnki bu, \u0259lav\u0259 g\u0259lirl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq, &#8211; h\u0259m d\u0259 regional sabitliy\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki \u00f6lk\u0259l\u0259r bir-birind\u0259n as\u0131l\u0131 olur, \u00f6lk\u0259l\u0259r bir g\u0259mid\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bir komandan\u0131n \u00fczv\u00fc olur v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259yin s\u0259viyy\u0259si artacaq.<\/p>\n<p>C\u0259nab Merkelin beyn\u0259lxalq banklarla ba\u011fl\u0131 sonuncu sual\u0131na g\u0259ldikd\u0259, Siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, biz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259nd\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0259sas beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131 bizim t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z idi. D\u00fcnya Bank\u0131, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131 v\u0259 \u00c7in t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis olunmu\u015f \u0130nfrastruktur v\u0259 \u0130nvestisiya Bank\u0131. B\u00fct\u00fcn apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131 layih\u0259d\u0259 i\u015ftirak edirdi v\u0259 bu, layih\u0259y\u0259 d\u0259st\u0259k olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kommersiya banklar\u0131na \u00fcnvanlanm\u0131\u015f a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n bir mesaj idi. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 layih\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, biz builki yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259 b\u00fcdc\u0259mizd\u0259n 1.3 milyard AB\u015e dollar\u0131 ay\u0131rm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 s\u0259mimi s\u00f6yl\u0259s\u0259m biz banklardan kredit almaq ist\u0259mirik. Bizim d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdiyimiz investisiya yat\u0131rmaq imkanlar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 investisiya yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu imkanlar var. Bizim b\u00f6y\u00fck yenid\u0259nqurma planlar\u0131m\u0131z var. Buna g\u00f6r\u0259 banklar\u0131n Az\u0259rbaycana, \u0259slind\u0259, laz\u0131m olmayan birba\u015fa maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi verm\u0259si \u0259v\u0259zin\u0259, \u0259cn\u0259bi v\u0259 yerli investorlara i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259si bizi sevindirmi\u015f olard\u0131. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130kinci i\u015ftirak\u00e7\u0131m\u0131zdan, 2010-2012-ci ill\u0259rd\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Ba\u015f nazirinin m\u00fcavini, 2008-ci ild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri olmu\u015f xan\u0131m Eka Tke\u015fela\u015fvilid\u0259n sual verm\u0259sini xahi\u015f etm\u0259k ist\u0259rdim. Eka, buyurun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Eka Tke\u015fela\u015fvili:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Eka Tke\u015fela\u015fvili:<\/strong>\u00a0\u201cZati-alil\u0259ri, Az\u0259rbaycan regionda transformasiya xarakterli layih\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259rk\u0259z rolunu oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bu, Qafqaz\u0131n Avropan\u0131n \u00fcmumi enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fczr\u0259 \u00f6n\u0259mli b\u00fcro \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259, qlobal miqyasda beyn\u0259lxalq ticar\u0259tin v\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na imkan verir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k bu istiqam\u0259td\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n hadis\u0259l\u0259ri nec\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259rdiniz? Sizc\u0259, t\u0259r\u0259qqinin miqyas\u0131n\u0131 art\u0131rmaq an\u0131 yeti\u015fibmi? Lakin h\u0259m d\u0259 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131 b\u0259zi \u00e7at\u0131\u015fmayan b\u0259ndl\u0259r v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar da var\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rola verdiyiniz qiym\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, yaln\u0131z t\u0259kc\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz bu vacib layih\u0259l\u0259ri tamamlaya bilm\u0259zdik v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn bu layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 zaman\u0131 bizim G\u00fcrc\u00fcstanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik idi. Bildiyiniz kimi, m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycandan \u00e7\u0259kilmi\u015f ilk boru x\u0259tti G\u00fcrc\u00fcstana ged\u0259n Bak\u0131-Supsa boru x\u0259tti idi. Bu k\u0259m\u0259r 1990-c\u0131 ill\u0259rin ax\u0131r\u0131nda istismara verilmi\u015fdir v\u0259 Az\u0259rbaycan neftinin beyn\u0259lxalq bazarlara ixrac\u0131na ba\u015flama\u011fa imkan yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan k\u0259m\u0259ri 6-7 il sonra \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 inki\u015faf\u0131n bir m\u0259rh\u0259l\u0259si idi. Bu, C\u0259nubi Qafqaz regionunda tamamil\u0259 yeni bir v\u0259ziyy\u0259ti yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bizim birg\u0259 irad\u0259mizin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc idi.<\/p>\n<p>Tam ayd\u0131nd\u0131r ki, enerji v\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri C\u0259nubi Qafqaz\u0131 transformasiyaya u\u011frad\u0131b, regionun iki \u00f6lk\u0259sin\u0259 &#8211; G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Az\u0259rbaycana \u0259lav\u0259 maliyy\u0259 ehtiyatlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan verib, \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin beyn\u0259lxalq t\u0259r\u0259fda\u015flar qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131rma\u011fa imkan yarad\u0131b. Sonradan biz\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rin\u0259, elektrik enerjisi istehsal\u0131 sisteml\u0259rinin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si layih\u0259l\u0259rin\u0259 investisiya yat\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q yaratma\u011fa imkan verib. Bu g\u00fcn C\u0259nubi Qafqazda \u0259limizd\u0259 olanlar\u0131n t\u0259m\u0259li bizim birg\u0259 s\u0259yl\u0259rimiz say\u0259sind\u0259 qoyulub. \u00c7at\u0131\u015fmayan b\u0259ndl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, hesab edir\u0259m ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin sonuncu hiss\u0259si olan Trans-Adriatik boru x\u0259ttinin tamamlanmas\u0131ndan sonra b\u00fct\u00fcn b\u0259ndl\u0259r bir-birin\u0259 ba\u011flan\u0131b. Eyni zamanda, bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun tamamlanmas\u0131 X\u0259z\u0259r regionu, Qafqaz v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 regionunda b\u00fct\u00fcn b\u0259ndl\u0259ri bir-birin\u0259 ba\u011flay\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz yeni b\u0259ndl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan g\u0259l\u0259c\u0259k planlar haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259rik. M\u0259s\u0259l\u0259n, haz\u0131rda \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259diymiz layih\u0259l\u0259rd\u0259n biri Q\u0259rbi Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin infrastrukturuna qo\u015fulmaqla, Avropan\u0131n enerji bazar\u0131nda i\u015ftirak\u0131m\u0131z\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259tdir. Biz haz\u0131rda h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qaz\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sabiq Yuqoslaviyan\u0131n bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259si il\u0259 f\u0259al dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259yik. Bilirsiniz, bir m\u00fch\u00fcm layih\u0259ni bitirdikd\u0259n, missiyan\u0131 yerin\u0259 yetirdiyinizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckd\u0259n sonra b\u0259zi yeni ideyalar yaran\u0131r v\u0259 t\u0259r\u0259qqi \u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u018fmin\u0259m ki, biz faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rini d\u0259 tapaca\u011f\u0131q, \u00f6lk\u0259l\u0259r komandas\u0131n\u0131 v\u0259 dostlu\u011fumuzu geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident. N\u00f6vb\u0259ti iki sualda Az\u0259rbaycan\u0131n konkret \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs olunacaq. Birinci sual \u00fc\u00e7\u00fcn xan\u0131m Tzipi Livniy\u0259 s\u00f6z verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Xan\u0131m Livni 2002-2010-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130srailin xarici i\u015fl\u0259r naziri olub\u201d.<\/p>\n<p><strong>Tzipi Livni:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u0259n \u0130sraild\u0259 Turizm v\u0259 Ticar\u0259tin \u0130nki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin a\u00e7\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn minn\u0259tdaram. M\u0259nim sual\u0131m AB\u015e, AB\u015e-\u0131n yeni administrasiyas\u0131 v\u0259 Rusiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sizin bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin regionla v\u0259 regionun \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla \u0259laq\u0259li siyas\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6zl\u0259ntiniz n\u0259dir?\u201d<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, indi is\u0259 g\u0259lin sual\u0131n\u0131 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z\u00fc 2005-2010-cu ill\u0259rd\u0259 Ukraynan\u0131n Prezidenti olmu\u015f Viktor Yu\u015f\u015fenkoya ver\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Viktor Yu\u015f\u015fenko:<\/strong>\u00a0\u201cH\u00f6rm\u0259tli c\u0259nab Prezident \u0130lham Heyd\u0259r o\u011flu. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u0259n Sizi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu, h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si 30 il \u00e7\u0259k\u0259n bir arzu idi. Bildiyiniz kimi, 2006-c\u0131 ild\u0259 biz d\u00f6rd \u00f6lk\u0259d\u0259n ibar\u0259t olan beyn\u0259lxalq GUAM t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131 yaratd\u0131q. Bu t\u0259\u015fkilat t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, iqtisadiyyat, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, humanitar \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 infrastruktur m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131 idi. Bu t\u0259\u015fkilat\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn yol x\u0259rit\u0259sini n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?\u201d<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, Sizin cavab\u0131n\u0131z\u0131 s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirik\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Birinci sual AB\u015e v\u0259 Rusiyan\u0131n regiondak\u0131 siyas\u0259tind\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimizl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Rusiya v\u0259 AB\u015e Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259ri kimi dem\u0259k olar ki, 30 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda f\u0259al dan\u0131\u015f\u0131qlar prosesinin bir hiss\u0259si olublar. \u018ffsuslar olsun ki, bu dan\u0131\u015f\u0131qlar he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259di. Lakin, eyni zamanda, indi AB\u015e-la Rusiya aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 oldu\u011fu bir vaxtda x\u00fcsusil\u0259 ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli m\u0259s\u0259l\u0259si b\u0259lk\u0259 d\u0259 Rusiya v\u0259 AB\u015e-\u0131n \u00e7ox f\u0259al v\u0259 \u00e7ox a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etdiyi yegan\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 idi. Bel\u0259likl\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 \u0259n az\u0131 bu iki superg\u00fcc\u00fcn s\u0259mimi \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi bir sah\u0259y\u0259 malik olmaqla m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Eyni zamanda, dem\u0259k ist\u0259rdim ki, pandemiyadan \u0259vv\u0259l Rusiya v\u0259 AB\u015e-\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li h\u0259rbi r\u0259smil\u0259ri, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin ordular\u0131n\u0131n ba\u015f q\u0259rargah r\u0259isl\u0259ri Bak\u0131da m\u00fct\u0259madi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irirdil\u0259r. Rusiya ordusunun ba\u015f q\u0259rargah r\u0259isi v\u0259 NATO-nun h\u0259rbi komandiri d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 Bak\u0131da silsil\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131blar. Onlar h\u0259r hans\u0131 ba\u015fqa bir m\u0259kan se\u00e7\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. Lakin Bak\u0131n\u0131n se\u00e7ilm\u0259si, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259tinin h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricisi, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259miz\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li h\u00f6rm\u0259tin v\u0259 etimad\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Biz bunlar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259kan kimi se\u00e7ilm\u0259sind\u0259 \u0259sas amil hesab edirik.<\/p>\n<p>Bizim AB\u015e-la \u0259laq\u0259l\u0259rimiz Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizd\u0259n daha az \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Bu da ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir, \u00e7\u00fcnki bizim Rusiya il\u0259 uzun tarix\u0259 malik \u0259laq\u0259l\u0259rimiz var v\u0259 biz qon\u015fuyuq. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bizim Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz \u00e7ox\u015fax\u0259lidir, dem\u0259k olar ki, h\u0259r bir sah\u0259ni \u0259hat\u0259 edir. AB\u015e-la \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas sah\u0259l\u0259ri terrorizml\u0259 m\u00fcbariz\u0259, ist\u0259r \u0130raqda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u018ffqan\u0131standa s\u00fclhm\u0259raml\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar, haz\u0131rda enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 b\u0259zi ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rdir. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 bizim bu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 siyas\u0259timiz h\u0259r zaman sabit v\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan olub. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259 il\u0259 bizim strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz var. S\u00f6zs\u00fcz ki, g\u00fcnd\u0259lik f\u0259rqlidir, lakin \u00e7ox a\u00e7\u0131q, \u00e7ox ayd\u0131nd\u0131r v\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z he\u00e7 bir hal ba\u015f vermir. \u00c7\u00fcnki biz h\u0259r zaman n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fumuzu deyirik v\u0259 h\u0259r zaman dediyimiz s\u00f6z\u00fcn arxas\u0131nda dayan\u0131r\u0131q. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa nail olma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hz budur v\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda bir-biri il\u0259 yax\u015f\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri olmayan yegan\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r Rusiya v\u0259 AB\u015e deyil. Z\u0259nnimc\u0259, AB\u015e v\u0259 Rusiyan\u0131n Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259ti sabit olma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k v\u0259 m\u0259nim y\u00fcks\u0259k r\u00fctb\u0259li r\u0259smil\u0259r, Rusiya Prezidenti, AB\u015e-\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri, eyni zamanda, Rusiyan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri il\u0259 son t\u0259maslar\u0131m onu g\u00f6st\u0259rir ki, biz h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirik v\u0259 h\u0259r iki t\u0259r\u0259f bu \u0259laq\u0259l\u0259ri strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r hesab edir.<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259llind\u0259n sonra d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259yi planla\u015fd\u0131rmaq daha asan olacaq. \u00c7\u00fcnki bu m\u00fcnaqi\u015f\u0259 bizim \u00e7ox f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131na sahib ola bil\u0259c\u0259yimiz, lakin bu v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bd\u0259n sahib ola bilm\u0259diyimiz b\u0259zi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada \u0259ng\u0259l t\u00f6r\u0259dirdi. Bel\u0259likl\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli tamamil\u0259 yeni m\u00fchit yarad\u0131r v\u0259 \u00fcmid edirik ki, Rusiya v\u0259 AB\u015e \u00f6lk\u0259miz\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin h\u00f6rm\u0259tli Prezident Yu\u015f\u015fenkonun GUAM-la ba\u011fl\u0131 sual\u0131na cavab verm\u0259k ist\u0259rdim. O, bu t\u0259\u015fkilat\u0131n d\u0259yi\u015fildiyi v\u0259 ona yeni ad \u2013 Demokratiya v\u0259 \u0130qtisadi \u0130nki\u015faf Namin\u0259 T\u0259\u015fkilat ad\u0131 veril\u0259n vaxtlar\u0131 xat\u0131rlad\u0131. Viktor Andreyevi\u00e7in do\u011fru qeyd etdiyi kimi, GUAM-\u0131n g\u00fcnd\u0259liyi \u00e7ox geni\u015f idi v\u0259 o, \u00e7ox yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r ki, onun Ukraynada prezidentliyi d\u00f6vr\u00fc b\u0259lk\u0259 d\u0259 GUAM-\u0131n \u0259n f\u0259al d\u00f6vr\u00fc idi. Biz h\u0259r il m\u00fct\u0259madi olaraq m\u00fcxt\u0259lif paytaxtlarda sammitl\u0259r ke\u00e7irirdik, qeyri-r\u0259smi m\u00fczakir\u0259l\u0259rimiz olurdu. Biz, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bu t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00e7ox f\u0259al inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131rd\u0131q. Bir \u00e7ox hallarda b\u0259zi ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rin prezidentl\u0259ri d\u0259 biz\u0259 qo\u015fulurdu, bu is\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n c\u0259lbedici oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rirdi. Lakin \u0259ziz dostum Viktor da \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilir ki, GUAM-da apar\u0131c\u0131 rolu m\u0259hz Ukrayna oynay\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 o, hakimiyy\u0259td\u0259n ged\u0259nd\u0259n sonra siyasi g\u00fcnd\u0259likd\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r faktiki olaraq t\u0259\u015fkilat\u0131n v\u0259ziyy\u0259tinin bir q\u0259d\u0259r pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. O, Ukraynan\u0131n xarici siyas\u0259tinin prioritetl\u0259rind\u0259n biri olma\u011f\u0131 dayand\u0131rd\u0131. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 biz yava\u015f-yava\u015f GUAM-\u0131n \u0259vv\u0259lki dinamikas\u0131n\u0131 itirdiyini g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131q. Daha az g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilir, t\u0259maslar v\u0259 birg\u0259 layih\u0259l\u0259r daha azd\u0131r. Buna baxmayaraq, bizim h\u0259min vaxt m\u00fczakir\u0259 etdiyimiz m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan neftinin Ukraynaya n\u0259qli ba\u015f tutdu v\u0259 t\u0259kc\u0259 bu, deyil.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Ukraynada \u00e7ox geni\u015f paylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 malikdir. Bizim c\u0259nab Prezident Yu\u015f\u015fenko il\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259diyimiz m\u0259s\u0259l\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycandan Ukraynaya neft t\u0259chizat\u0131 indi reall\u0131qd\u0131r. GUAM-\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 onlar\u0131n xarici siyas\u0259tinin prioriteti olub-olmamas\u0131 yen\u0259 d\u0259 \u0259sas\u0259n, Ukrayna h\u00f6kum\u0259tinin g\u00fcnd\u0259liyind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu, t\u0259\u015fkilat\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc f\u0259alla\u015fd\u0131rmas\u0131 v\u0259 ya bir n\u00f6v g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00f6vqeyind\u0259 qalmas\u0131nda \u0259sas amil olacaq. S\u00f6zs\u00fcz ki, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bir s\u0131ra daxili m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada b\u0259zi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yaratd\u0131. \u00c7\u00fcnki b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u00f6kum\u0259t d\u0259yi\u015fikliyi el\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 ba\u015f verdi ki, onlar\u0131n h\u0259tta \u00f6z xarici siyas\u0259t g\u00fcnd\u0259likl\u0259rini formala\u015fd\u0131rma\u011fa vaxt\u0131 olmad\u0131. Lakin Az\u0259rbaycan bu m\u0259nada h\u0259r zaman sabit \u00f6lk\u0259 olub v\u0259 \u0259g\u0259r b\u00fct\u00fcn \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n bel\u0259 bir t\u0259l\u0259b olsa, biz do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Ukrayna il\u0259, G\u00fcrc\u00fcstanla ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri inki\u015faf edir, enerji sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf edir. Haz\u0131rda is\u0259 n\u0259qliyyat&#8230; Ukrayna b\u0259z\u0259n M\u0259rk\u0259zi Asiyaya mallar g\u00f6nd\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n logistik v\u0259 n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259n istifad\u0259 edirdi. Bel\u0259likl\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bizim, sad\u0259c\u0259 olaraq, praqmatizm\u0259, GUAM \u00f6lk\u0259l\u0259rinin bir-birin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r zaman n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259y\u0259 \u0259saslanaraq g\u0259l\u0259c\u0259k add\u0131mlar\u0131 planla\u015fd\u0131rma\u011fa ehtiyac\u0131m\u0131z var. Dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m, t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm elementl\u0259rind\u0259n biri odur ki, biz \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 h\u0259r zaman BMT-d\u0259 bir-birimizi d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fik v\u0259 bu vahid m\u00f6vqe \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin a\u011fr\u0131l\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqda h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirdi\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident. Siz bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l s\u00f6yl\u0259diniz ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fdak\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rinizi d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dinl\u0259m\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail olaca\u011f\u0131q. Lakin bug\u00fcnk\u00fc m\u00f6vzu Sizin qon\u015funuz Erm\u0259nistanla \u0259laq\u0259l\u0259rinizin g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Biz\u0259 bu \u00fcmumi m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 4 sual \u00fcnvanlan\u0131b. Biz onlar\u0131 iki-iki cavabland\u0131ra bil\u0259rikmi? Sual \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z AB\u015e-\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131ndak\u0131 sabiq s\u0259firi Robert Sekutaya verilir. C\u0259nab s\u0259fir, buyurun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Robert Sekuta:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Robert Sekuta:<\/strong>\u00a0\u201cBurada olmaqdan v\u0259 Sizi virtual da olsa, g\u00f6rm\u0259kd\u0259n \u00e7ox m\u0259mnunam. M\u0259n X\u0259z\u0259r Siyas\u0259t M\u0259rk\u0259zinin \u0130dar\u0259 Hey\u0259tini t\u0259msil ed\u0259n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti il\u0259 birlikd\u0259 Bak\u0131dayam. Buraya Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin ba\u015f ofisind\u0259n g\u0259lir\u0259m. Siz\u0259 dem\u0259liy\u0259m, m\u0259n v\u0259 bir s\u0131ra sabiq AB\u015e s\u0259firl\u0259ri Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi il\u0259 i\u015fl\u0259yirik ki, d\u00fcnya liderl\u0259rini \u201c\u00c7atam Hauz\u201d qaydalar\u0131na uy\u011fun olaraq Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 c\u0259lb ed\u0259 bil\u0259k. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, x\u00fcsusil\u0259 Sizin administrasiyan\u0131z, Hikm\u0259t Hac\u0131yev Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi il\u0259 i\u015f bax\u0131m\u0131ndan biz\u0259 \u00e7ox yard\u0131m\u00e7\u0131 olub, biz buna g\u00f6r\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 minn\u0259tdar\u0131q. C\u0259nab Prezident, s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rinizin davam\u0131 olaraq dem\u0259k ist\u0259rdim ki, Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-\u0131n hans\u0131 rolu oynamas\u0131n\u0131, hans\u0131 add\u0131mlar\u0131 atmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259rdiniz. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, Siz bu suala cavab verm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l biz 2002-2004-c\u00fc ill\u0259rd\u0259, h\u0259m\u00e7inin 2008-2011-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130taliyan\u0131n xarici i\u015fl\u0259r naziri, 2004-2008-ci ill\u0259rd\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n komissar\u0131 olmu\u015f c\u0259nab Franko Frattininin d\u0259 sual\u0131n\u0131 e\u015fid\u0259 bil\u0259rikmi? C\u0259nab Frattini, biz sizin sual\u0131n\u0131z\u0131 dinl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q\u201d.<\/p>\n<p><strong>Franko Frattini:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, virtual da olsa, Sizi g\u00f6rm\u0259kd\u0259n m\u0259mnunam. M\u0259n, \u0259vv\u0259lc\u0259, bir daha dem\u0259k ist\u0259rdim ki, Sizin bir q\u0259d\u0259r \u00f6nc\u0259 qeyd etdiyiniz kimi, biz birlikd\u0259 bir s\u0131ra mane\u0259l\u0259ri d\u0259f ed\u0259nd\u0259n sonra \u0130taliya Trans-Adriatik boru k\u0259m\u0259rinin m\u00fck\u0259mm\u0259l f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n tam m\u0259mnundur.<\/p>\n<p>M\u0259nim Erm\u0259nistanla ba\u011fl\u0131 sual\u0131m var. Siz o \u00f6lk\u0259ni qeyd etdiniz. M\u0259nd\u0259 bel\u0259 bir t\u0259\u0259ss\u00fcrat var ki, Erm\u0259nistanda ya\u015fayan sad\u0259 insanlar\u0131n daxili siyasi t\u0259bli\u011fat s\u0259b\u0259bind\u0259n t\u0259crid olunmalar\u0131ndan, Qafqaz\u0131n qalan hiss\u0259si v\u0259 onun h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259nar\u0131nda yax\u015f\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin onlar\u0131n maraqlar\u0131na tam uy\u011fun olmas\u0131ndan b\u0259lk\u0259 d\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259ri yoxdur. Sizc\u0259, Erm\u0259nistanda b\u0259lk\u0259 d\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259diyini erm\u0259ni xalq\u0131n\u0131n anlamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dost \u0259lini uzatmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259n konkret t\u0259klif n\u0259 olard\u0131?\u201d<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Az\u0259rbaycanla Erm\u0259nistan aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259rin normalla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-\u0131n hans\u0131 add\u0131mlar ata bil\u0259c\u0259yin\u0259 g\u0259linc\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, AB\u015e \u00e7ox i\u015f g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. O, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259dir, AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, m\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm v\u0259 hiss etdiyim q\u0259d\u0259ril\u0259 indi AT\u018fT bir n\u00f6v yeni f\u0259aliyy\u0259t format\u0131 axtar\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnki bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l dediyim kimi, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 h\u0259ll olunub. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Minsk qrupu \u00fc\u00e7\u00fcn yeni g\u00fcnd\u0259lik olmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6z aralar\u0131nda raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259lidir. M\u0259n Minsk qrupu s\u0259firl\u0259ri il\u0259 sonuncu d\u0259f\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 v\u0259 biz g\u0259l\u0259c\u0259k bar\u0259d\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparanda dedim ki, onlardan t\u0259klifl\u0259r g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki h\u0259ll yolunu tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 t\u0259klifl\u0259ri ver\u0259n, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259ni yax\u0131nla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan onlar olub. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 bu g\u00fcn ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm q\u0259d\u0259ril\u0259 Minsk qrupu m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada yeni kimlik olmasa da, \u0259n az\u0131 yeni f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259si axtar\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. AB\u015e h\u0259ms\u0259drl\u0259rd\u0259n biri kimi s\u00f6zs\u00fcz ki, \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Eyni zamanda, biz bilirik ki, AB\u015e d\u00fcnyan\u0131n h\u0259r bir regionunda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri normalla\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259k v\u0259 icmalara bizim yana\u015f\u0131 ya\u015famal\u0131 oldu\u011fumuzu ba\u015fa salmaq istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259r y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan c\u0259miyy\u0259tinin daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259klif ver\u0259 bil\u0259c\u0259yimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 c\u0259nab Frattininin sual\u0131na cavab olaraq, m\u0259n h\u0259r iki suala cavab verm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tutard\u0131m, \u00e7\u00fcnki onlar bir-biri il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan siyasi istebli\u015fmenti Az\u0259rbaycan\u0131 iblisl\u0259\u015fdirirdi, onlar ictimai r\u0259yi \u00e7a\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131, Az\u0259rbaycanla v\u0259 bizim n\u0259 ist\u0259diyimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 tamamil\u0259 qeyri-real m\u0259nz\u0259r\u0259 yarad\u0131rd\u0131. Biz, sad\u0259c\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa etm\u0259k ist\u0259yirdik, tarix\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259sas\u0259n biz\u0259 m\u0259xsus olmu\u015f \u0259razil\u0259rimizi geri qaytarmaq ist\u0259yirdik. Biz bir milyon az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6z evl\u0259rin\u0259 geri qay\u0131tmas\u0131n\u0131 ist\u0259yirdik v\u0259 bizim t\u0259l\u0259bimiz legitim idi. Beyn\u0259lxalq h\u00fcququ pozan v\u0259 bizim \u0259razil\u0259rimizi i\u015f\u011fal ed\u0259n \u00f6lk\u0259 Erm\u0259nistan idi. Lakin Erm\u0259nistan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 olan nifr\u0259tin s\u0259viyy\u0259si, az\u0259rbaycanofobiya, Az\u0259rbaycan\u0131n iblisl\u0259\u015fdirilm\u0259si o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k idi ki, erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259tinin bir hiss\u0259si haql\u0131 olduqlar\u0131na inanma\u011fa ba\u015flad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 indi ba\u015f ver\u0259nl\u0259r m\u0259n dey\u0259rdim ki, Erm\u0259nistan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 \u00e7ox ciddi psixoloji dramd\u0131r. Onlar ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r ki, 30 ildir bu \u00f6lk\u0259ni idar\u0259 ed\u0259n liderl\u0259r xalqa yalan dan\u0131\u015f\u0131blar. Onlar h\u0259tta 44 g\u00fcnl\u00fck \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 da yalan dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Deyirdil\u0259r ki, d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fc udurlar, deyirdil\u0259r ki, yeni \u0259razil\u0259ri n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r v\u0259 de-fakto ham\u0131 bilirdi ki, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda bunun tam \u0259ksi ba\u015f verirdi. Bel\u0259likl\u0259, birincisi, onlar reall\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidirl\u0259r. Regionda yeni reall\u0131q yaran\u0131b, daha d\u0259qiq des\u0259m, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131l\u0131b v\u0259 Erm\u0259nistan, onun c\u0259miyy\u0259ti bu reall\u0131\u011fa uy\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r. Onlar \u00f6z liderl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 kimi g\u00fcnahland\u0131rmamal\u0131d\u0131rlar. M\u00fcst\u0259qillikl\u0259rinin \u0259vv\u0259lind\u0259n b\u00fct\u00fcn liderl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rini f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259yirdi.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r \u0259dal\u0259tin q\u0259l\u0259b\u0259si, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn q\u0259l\u0259b\u0259si v\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin yerin\u0259 yetirilm\u0259si idi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, n\u0259 etm\u0259lidir, onlar Az\u0259rbaycan\u0131 iblisl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 son qoymal\u0131d\u0131rlar. \u0130kincisi, onlar qisas almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259tta s\u00f6zd\u0259 olsa bel\u0259, h\u0259r hans\u0131 c\u0259hdd\u0259n tamamil\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259lidirl\u0259r. \u018ffsuslar olsun ki, Erm\u0259nistan siyasi dair\u0259l\u0259rind\u0259 bu revan\u015fist hissl\u0259r geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda onlar parlament se\u00e7kil\u0259ri \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259dirl\u0259r. Biz g\u0259rginliyin y\u00fcks\u0259ldiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck v\u0259 bir-birini aradan qald\u0131rma\u011fa haz\u0131r olan b\u00fct\u00fcn siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n yegan\u0259 amil az\u0259rbaycanofobiyad\u0131r. Onlar tamamil\u0259 \u0259ks t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n, Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 m\u00fcst\u0259qil olmas\u0131na imkan verm\u0259y\u0259n bu siyas\u0259ti davam etdirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n, h\u0259rbi c\u0259h\u0259td\u0259n tamamil\u0259 as\u0131l\u0131 \u00f6lk\u0259dir v\u0259 s\u0259b\u0259b i\u015f\u011fald\u0131r. \u018fg\u0259r i\u015f\u011fal olmasayd\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcst\u0259qil v\u0259 ya yar\u0131mm\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox t\u0259sir vasit\u0259l\u0259ri, daha \u00e7ox imkanlar\u0131 olard\u0131. Lakin n\u0259 ba\u015f verm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, biz bir daha g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 demi\u015f\u0259m ki, biz s\u0259hif\u0259ni ba\u011flamal\u0131y\u0131q, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. Biz art\u0131q t\u0259klif vermi\u015fik, lakin \u0259fsuslar olsun ki, Erm\u0259nistan r\u0259hb\u0259rliyi cavab verm\u0259yib. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, biz Erm\u0259nistanla s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flama\u011fa haz\u0131r\u0131q. M\u00fcharib\u0259y\u0259 son qoymaq, ist\u0259nil\u0259n potensial h\u0259rbi qar\u015f\u0131durma riskini minimuma endirm\u0259k v\u0259 ya aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bizim Erm\u0259nistanla s\u00fclh raz\u0131la\u015fmas\u0131na, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin delimitasiyas\u0131na ehtiyac\u0131m\u0131z var. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00fc\u00e7\u00fcn birg\u0259 s\u0259yl\u0259r\u0259 ehtiyac var, biz bunu birt\u0259r\u0259fli qaydada ed\u0259 bilm\u0259rik. Eyni zamanda, m\u00fcharib\u0259 dayanandan &#8211; noyabr\u0131n 10-dan sonra haz\u0131r oldu\u011fumuzu, m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 birlikd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r oldu\u011fumuzu n\u00fcmayi\u015f etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 m\u00fch\u00fcm jest etdik. Onlardan biri humanitar m\u0259s\u0259l\u0259 idi. Biz m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 saxlan\u0131lanlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131 qa\u00e7\u0131b ged\u0259rk\u0259n t\u0259rk edil\u0259n m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259ri d\u0259rhal azad etdik. Biz \u00e7ox sayda ya\u015fl\u0131 erm\u0259ninin qay\u011f\u0131s\u0131na qald\u0131q, onlar\u0131 x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirdik v\u0259 Q\u0131rm\u0131z\u0131 Xa\u00e7a t\u0259hvil verdik, onlar sa\u011f-salamat geri qay\u0131td\u0131lar.<\/p>\n<p>Onlar 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 bizim torpaqlar\u0131 i\u015f\u011fal ed\u0259nd\u0259 bunun eynisini etm\u0259mi\u015fdil\u0259r. Biz me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259, da\u011flarda c\u0259s\u0259dl\u0259ri axtar\u0131rd\u0131q. Biz t\u0259xmin\u0259n 1600 \u0259sg\u0259rin c\u0259s\u0259dini Erm\u0259nistana qaytard\u0131q. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn deyim ki, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra dem\u0259k olar 4000 Az\u0259rbaycan h\u0259rb\u00e7isi h\u0259l\u0259 d\u0259 itkindir, onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti q\u0259tl\u0259 yetirilib v\u0259 onlar biz\u0259 he\u00e7 bir c\u0259s\u0259d qaytarmay\u0131b. F\u0259rq budur. Bundan \u0259lav\u0259, m\u00fcharib\u0259 dayanandan sonra bizd\u0259 100-d\u0259n \u00e7ox adam minaya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k h\u0259lak olub v\u0259 ya a\u011f\u0131r yaralan\u0131b. Erm\u0259nistan biz\u0259 minalar\u0131n x\u0259rit\u0259sini verm\u0259kd\u0259n imtina edir. Biz d\u0259qiq bilirik ki, onlarda b\u0259lk\u0259 d\u0259 az\u0131 bir milyon minan\u0131n basd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n x\u0259rit\u0259 var. Onlar bunu biz\u0259 verm\u0259kd\u0259n imtina edir. Bilirsiniz ki, minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u00e7ox \u00e7\u0259tin, \u00e7ox bahal\u0131 bir prosesdir v\u0259 \u00e7ox vaxt apar\u0131r. Biz \u0259razil\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259liyik, minalar t\u0259mizl\u0259nm\u0259d\u0259n bu, m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda biz Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na bizim i\u015f\u011faldan azad etdiyimiz \u0259razil\u0259rd\u0259n ke\u00e7\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259n magistral yolun 21 kilometrind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 veririk. Bu, xo\u015f m\u0259ram\u0131n daha bir g\u00f6st\u0259ricisidir. Biz Rusiyan\u0131n \u201cQazprom\u201d \u015firk\u0259tin\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n Erm\u0259nistana t\u0259bii qaz n\u0259ql etm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verdik, \u00e7\u00fcnki Rusiya t\u0259r\u0259fd\u0259 t\u0259mir i\u015fl\u0259ri gedirdi. Bir aydan \u00e7ox m\u00fcdd\u0259td\u0259 erm\u0259ni istehlak\u00e7\u0131lar qaz\u0131 Az\u0259rbaycandan \u0259ld\u0259 edirdil\u0259r. B\u0259s, Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti \u00f6z xalq\u0131n\u0131 bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rd\u0131m\u0131? Xeyr. H\u0259tta bu yax\u0131nlarda bizim k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 azad etdiyimiz h\u0259min saxlan\u0131lan 14 h\u0259rb\u00e7iy\u0259 g\u00f6r\u0259 onlar t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr bel\u0259 etm\u0259dil\u0259r. Onlar h\u0259r k\u0259s\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etdi. Rusiyal\u0131 s\u00fclhm\u0259raml\u0131lara t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etdi. AB\u015e administrasiyas\u0131na t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etdi. Amma biz\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259ri azad ed\u0259nl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etm\u0259dil\u0259r. Bu, onu g\u00f6st\u0259rir ki, onlar normal davran\u0131\u015fa haz\u0131r deyill\u0259r. Onlar Az\u0259rbaycan\u0131 iblisl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 son qoyma\u011fa haz\u0131r deyill\u0259r. Bu g\u00fcn \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d erm\u0259ni siyasi l\u00fc\u011f\u0259tind\u0259 \u0259n pis t\u0259hqirdir. Onlar bir-birini t\u0259hqir etm\u0259k ist\u0259y\u0259nd\u0259, bir-birini az\u0259rbaycanl\u0131 adland\u0131r\u0131rlar. Bu, \u00f6lk\u0259ni idar\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259buledilm\u0259zdir. Lakin yen\u0259 d\u0259 biz n\u0259 t\u0259klif etmi\u015fik. Biz n\u0259qliyyat m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259klif etmi\u015fik. Eyni zamanda, Erm\u0259nistan\u0131n iki yax\u0131n dostu il\u0259 &#8211; Rusiya v\u0259 \u0130ranla d\u0259mir yolu \u0259laq\u0259si olacaq. Bu d\u0259mir yolu \u0259laq\u0259si m\u00f6vcud deyil. Bel\u0259likl\u0259, biz bunu t\u0259klif etdik v\u0259 siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, proses gedir. Proses ba\u015flay\u0131b, bu, asan deyil, lakin ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>C\u0259nab s\u0259fir Sekutan\u0131n sual\u0131na qay\u0131daraq deyim ki, bizim d\u0259st\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. Bizim Minsk qrupunun, h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB\u015e-\u0131n d\u0259st\u0259yin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var, region \u00f6lk\u0259l\u0259rinin, h\u0259m\u00e7inin h\u0259r zaman regionda m\u00fcsb\u0259t inki\u015faf\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n T\u00fcrkiy\u0259nin d\u0259st\u0259yin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bizim Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yin\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var. \u00c7\u00fcnki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, nadir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 olacaq v\u0259 Erm\u0259nistan bu \u015fans\u0131 \u0259ld\u0259n vers\u0259, pe\u015fman olacaq. Bu, son \u015fansd\u0131r. Otuz il ke\u00e7ib, qeyd etdiyim kimi, onlar\u0131n haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti 1991-ci ild\u0259 oldu\u011fundan daha pisdir. Bel\u0259likl\u0259, bu, son \u015fansd\u0131r, onlar bunu \u0259ld\u0259n vers\u0259l\u0259r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 daha \u00e7\u0259tin olacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130caz\u0259 verin, s\u00f6z\u00fc 2012-2017-ci ill\u0259rd\u0259 Bolqar\u0131stan\u0131n Prezidenti olmu\u015f c\u0259nab Rosen Plevneliyev\u0259 verim\u201d.<\/p>\n<p><strong>Rosen Plevneliyev:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, h\u0259r k\u0259sin ad\u0131ndan bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczv\u00fc olma\u011f\u0131m\u0131zdan b\u00f6y\u00fck f\u0259r\u0259h hissi ke\u00e7iririk. Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 v\u0259 M\u0259rk\u0259zin katibliyinin g\u0259nc \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131n s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli, g\u00fccl\u00fc v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li bir t\u0259sisat olaraq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Biz bir \u00e7ox qurumlar\u0131n \u00fczv\u00fcy\u00fck, ancaq Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi dig\u0259rl\u0259rd\u0259n h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Bundan \u0259lav\u0259, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki Q\u0259l\u0259b\u0259niz bizi \u00e7ox m\u0259mnun etdi. Siz qanunun aliliyini t\u0259min etdiniz, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdiniz v\u0259 xalqa \u0259dal\u0259t b\u0259x\u015f etdiniz. M\u0259nim sual\u0131m Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin iqtisadiyyat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu ill\u0259r davam ed\u0259n i\u015f\u011fal n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min b\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7\u0259tindir v\u0259 iqtisadiyyata hans\u0131 ziyan d\u0259yib? Biz &#8211; Sizin dostlar\u0131n\u0131z v\u0259 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na yard\u0131m etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 ed\u0259 bil\u0259r?\u201d<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cS\u00f6z\u00fc 1987-2015-ci ill\u0259rd\u0259 Anti-Diffamasiya Liqas\u0131n\u0131n direktoru olmu\u015f c\u0259nab Abraham Foksmana verir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Abraham Foksman:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, Sizi virtual olsa da, g\u00f6rm\u0259k imkan\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m v\u0259 tezlikl\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 \u00fcmid edir\u0259m. C\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130srail D\u00f6vl\u0259ti il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 haz\u0131rda ya\u015fanan b\u00f6hran fonunda?\u201d<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fvv\u0259lc\u0259, c\u0259nab Plevneliyevin sual\u0131na cavab verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. C\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan\u0131n Q\u0259l\u0259b\u0259si v\u0259 qanunun aliliyinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 xo\u015f s\u00f6zl\u0259riniz\u0259 v\u0259 d\u0259st\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 siz\u0259 d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. Biz m\u0259nim sizin g\u00f6z\u0259l \u00f6lk\u0259niz\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259rim v\u0259 sizin Az\u0259rbaycanda oldu\u011funuz vaxtlarda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259llini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik. M\u0259n h\u0259r zaman sizin \u0259dal\u0259t v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa \u0259saslanan a\u00e7\u0131q m\u00f6vqeyinizi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015f\u0259m. S\u0259mimi t\u0259brikl\u0259riniz\u0259 g\u00f6r\u0259 siz\u0259 d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m.<\/p>\n<p>Art\u0131q qeyd etdiyim kimi, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r tamamil\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. M\u0259nim azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259rim olub v\u0259 avtomobill\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259rk\u0259n 400-450 kilometr yolboyu yaln\u0131z da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Son alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 m\u0259nin azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 bir \u00e7ox s\u0259f\u0259rl\u0259rim olub, \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin 90 faizi tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. H\u0259min da\u011f\u0131nt\u0131lar Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 ba\u015f verm\u0259yib. Bu \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri bombardman etm\u0259kl\u0259 bu hala salmaq m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131. Bunlar sonrak\u0131 d\u00f6n\u0259md\u0259 ba\u015f verib. \u018fvv\u0259lc\u0259, onlar bizim in\u015fa etdiyimiz evl\u0259rin v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin tikinti materiallar\u0131n\u0131, dam \u00f6rt\u00fckl\u0259rini v\u0259 p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259rini o\u011furlay\u0131rd\u0131lar. Daha sonra is\u0259 onlar i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlarda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259ni irsini silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar &#8211; i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 torpaqlarda 60-dan art\u0131q m\u0259scid da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n dig\u0259r m\u0259qs\u0259di \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rimizi da\u011f\u0131tmaqdan ibar\u0259t idi ki, az\u0259rbaycanl\u0131lar he\u00e7 vaxt oraya geri d\u00f6n\u0259 bilm\u0259sinl\u0259r v\u0259 \u0259slind\u0259, bu g\u00fcn geri d\u00f6nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir \u015f\u0259rait yoxdur. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan, yaln\u0131z \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisi 40 min n\u0259f\u0259rd\u0259n ibar\u0259t A\u011fdam tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. M\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l 25-30 min sakini olmu\u015f F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259ri darmada\u011f\u0131n edilib. F\u00fczulini oktyabr ay\u0131nda azad ed\u0259nd\u0259n sonra m\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f verdim ki, binalar\u0131n birinin \u00fcz\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131 dal\u011faland\u0131rs\u0131nlar. Onlar is\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn bir d\u0259n\u0259 olsun bel\u0259 salamat bina tapa bilm\u0259dil\u0259r v\u0259 bayra\u011f\u0131 a\u00e7\u0131q \u0259razid\u0259 y\u00fcks\u0259ltdik. Dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t eynidir, b\u00fct\u00fcn infrastruktur da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b v\u0259 bel\u0259likl\u0259, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r \u00e7oxdur. Lakin biz art\u0131q i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. Bu ilin sonunad\u0259k azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r 100 faiz elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259min edil\u0259c\u0259k. Biz magistral yollar\u0131n in\u015fas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. 10 noyabr B\u0259yanat\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonra orada ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r\u0259 \u0259razil\u0259ri t\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 20 g\u00fcn vaxt verildi. S\u00f6hb\u0259t \u00fc\u00e7 rayondan gedir ki, biz onlar\u0131 10 noyabr B\u0259yanat\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 azad etdik. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu, Erm\u0259nistan\u0131n kapitulyasiyas\u0131 s\u0259n\u0259di idi. H\u0259min 20 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 onlar \u00f6zl\u0259rinin ya\u015fad\u0131qlar\u0131, lakin oralardan qovulan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tikdiyi evl\u0259ri yand\u0131r\u0131rd\u0131lar. Onlar a\u011faclar\u0131 k\u0259sir v\u0259 yand\u0131r\u0131r, evl\u0259r\u0259 od vurub v\u0259 vandalizm aktlar\u0131 t\u00f6r\u0259dirdil\u0259r. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r s\u0131f\u0131rdan g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. Biz art\u0131q i\u015fl\u0259r\u0259 start vermi\u015fik. Bizim inki\u015fafla ba\u011fl\u0131 ba\u015f plan\u0131m\u0131z art\u0131q haz\u0131rd\u0131r. Biz d\u0259ymi\u015f z\u0259r\u0259rin hesablanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259v\u0259t etmi\u015fik v\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 ver\u0259c\u0259yik. Onlar qanunsuz olaraq bizim s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizi talay\u0131b, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 q\u0131z\u0131l yataqlar\u0131m\u0131z\u0131. Art\u0131q bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquqi prosedurlara ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u0130nfrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259 art\u0131q start verilib. M\u0259n azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259ri \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131 elan etmi\u015f\u0259m v\u0259 orada \u0259sas\u0259n b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n \u2013 su, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisind\u0259n istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k. Daha dol\u011fun t\u0259s\u0259vv\u00fcr yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r sah\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 Livan\u0131n \u0259razisin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n<p>Biz bir milyondan \u00e7ox insan \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259ri tikm\u0259li v\u0259 infrastruktur yaratmal\u0131y\u0131q. Livan boyda \u0259razil\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir, bunlar\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si d\u0259 da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rdir ki, bu da i\u015fl\u0259ri bir q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Biz bu i\u015f\u0259 sadiqik v\u0259 bunu ed\u0259c\u0259yik. Lakin, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, biz \u0259razil\u0259ri minalardan t\u0259mizl\u0259m\u0259liyik, \u00e7\u00fcnki onlar \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130sraill\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimiz\u0259 dair suala cavab olaraq bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Biz f\u0259al ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131y\u0131q v\u0259 ticar\u0259tin h\u0259cmi artmaqdad\u0131r. \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n vacib sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri turizmdir. Pandemiyadan \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan il\u0259 \u0130srail aras\u0131nda m\u00fcnt\u0259z\u0259m g\u00fcnd\u0259lik u\u00e7u\u015flar h\u0259yata ke\u00e7irilirdi, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259r m\u00f6vcud idi. \u00c7\u00fcnki \u0130sraild\u0259 b\u00f6y\u00fck y\u0259hudi-az\u0259rbaycanl\u0131 icmas\u0131 var, Az\u0259rbaycanda is\u0259 regionda \u0259n \u00e7oxsayl\u0131 f\u0259al y\u0259hudi icmas\u0131 m\u00f6vcuddur. Az\u0259rbaycan\u0131n y\u0259hudi icmas\u0131 Az\u0259rbaycan-\u0130srail ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 \u00e7ox \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n f\u0259al y\u0259hudi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda daha s\u0131x m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n vacib sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesidir. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q uzun ill\u0259rdir davam edir. Sirr deyil ki, Az\u0259rbaycan \u0130srailin m\u00fcdafi\u0259 xarakterli m\u0259hsullar\u0131na tam \u00e7\u0131x\u0131\u015fa malikdir. Biz art\u0131q h\u0259min sah\u0259d\u0259 yeni ir\u0259lil\u0259yi\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259yik. Perspektivli sah\u0259l\u0259rd\u0259n biri k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131d\u0131r. Bilirsiniz ki, olduqca \u00e7\u0259tin iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 \u0130srail d\u00fcnyada \u0259n m\u00fcasir k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si yaratma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olub. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox yax\u015f\u0131 n\u00fcmun\u0259dir v\u0259 biz h\u0259m azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu texnologiyadan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Bel\u0259likl\u0259, texnologiya bizim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fch\u00fcm amilidir. Bu, sizin sual\u0131n\u0131za olan cavab\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:\u00a0<\/strong>\u201cS\u00f6z\u00fc CNN telekanal\u0131nda \u201cFarid Zakariya GPS\u201d verili\u015finin apar\u0131c\u0131s\u0131, m\u0259\u015fhur amerikal\u0131 jurnalist Farid Zakariyaya verm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. O, Bak\u0131 Forumuna d\u0259v\u0259t olunub v\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil edil\u0259n m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Farid Zakariya:<\/strong>\u00a0\u201c\u00c7ox t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Bu t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n m\u0259mnunam. Son iyirmi il \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck inki\u015faf\u0131n \u015fahidi olan Bak\u0131 kimi m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \u015f\u0259h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131x\u0131ram v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf edir\u0259m ki, Zati-alil\u0259ri, Sizinl\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 bilm\u0259dim. C\u0259nab Prezident, AB\u015e-\u0131n yeni, Bayden administrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikriniz n\u0259dir? Bu administrasiyan\u0131n region v\u0259 Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 siyas\u0259tind\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259riniz n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?\u201d<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Zakariya. M\u0259n d\u0259 sizi g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u015fadam v\u0259 \u00fcmid edir\u0259m ki, bu il Bak\u0131da t\u0259\u015fkil olunacaq Qlobal Forumda siz d\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259ksiniz. Sizinl\u0259 Bak\u0131dak\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc v\u0259 uzun m\u00fczakir\u0259mizi xat\u0131rlay\u0131ram, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 ke\u00e7diyi inki\u015faf yolunun bel\u0259 ayd\u0131n t\u0259hlilin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259 sa\u011f olun. AB\u015e-\u0131n yeni administrasiyas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r d\u0259 yeni deyil. Biz Obama-Bayden administrasiyas\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etmi\u015fik. M\u0259n 2016-c\u0131 ild\u0259 Va\u015finqtonda o zaman vitse-prezident v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan c\u0259nab Baydenl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc, ikit\u0259r\u0259fli g\u00fcnd\u0259liyimiz\u0259 daxil olan m\u00f6vzular\u0131n geni\u015f dair\u0259si, beyn\u0259lxalq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox yax\u015f\u0131 v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fczakir\u0259mizi xat\u0131rlay\u0131ram. Yad\u0131mdad\u0131r ki, Prezident Baydenin o zaman regionun problematikas\u0131na dair dol\u011fun m\u0259lumat\u0131 var idi v\u0259 o, AB\u015e il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r verirdi. Bizim art\u0131q t\u0259maslar\u0131m\u0131z olub. Bu yax\u0131nlarda m\u0259nim AB\u015e Prezidentinin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri c\u0259nab Sallivanla telefon dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m olub. Biz regionda m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t v\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etdik. Biz terror\u00e7uluqla m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 \u018ffqan\u0131standa s\u00fclhm\u0259raml\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. Biz ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n \u018ffqan\u0131standa \u0259m\u0259liyyatlarda i\u015ftirak edirik v\u0259 haz\u0131rda orada m\u00f6vcudlu\u011fumuzu davam etdiririk. Bizim h\u0259rb\u00e7il\u0259r oradad\u0131r v\u0259 bu yax\u0131nlarda biz h\u0259tta onlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q.<\/p>\n<p>\u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n daha bir vacib sah\u0259si enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyidir. AB\u015e h\u0259r zaman iri enerji layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131nda yard\u0131m\u00e7\u0131 olub, neft-qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri v\u0259 ya Amerika \u015firk\u0259tl\u0259rinin s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yib. Qeyd etdiyim sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 bizim \u00e7ox\u015fax\u0259li m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz var, lakin biz bu \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirik. X\u00fcsusil\u0259 buraya m\u00fcasir texnologiyalar v\u0259 ticar\u0259t daxildir, \u00e7\u00fcnki ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin s\u0259viyy\u0259si \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Dig\u0259r m\u00f6vzular da var v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz AB\u015e h\u0259rbi avadanl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259yirik. Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bizim bel\u0259 bir imkan\u0131m\u0131z yoxdur. Bu, y\u0259qin ki, Erm\u0259nistanla m\u00fcnaqi\u015f\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 idi. Ancaq art\u0131q m\u00fcnaqi\u015f\u0259 \u00f6z h\u0259llini tap\u0131b v\u0259 bel\u0259likl\u0259, AB\u015e-la m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259b\u0259b g\u00f6rm\u00fcr\u0259m.<\/p>\n<p>Yeni administrasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, bu, yeni administrasiyan\u0131n bizim regionla ba\u011fl\u0131 g\u00fcnd\u0259liyind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. Bizim ilkin t\u0259maslar\u0131m\u0131z olduqca m\u00fcsb\u0259tdir. Bu, biz\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259hlil aparma\u011fa imkan verir. Ancaq z\u0259nnimc\u0259, bir az zaman t\u0259l\u0259b olunacaq ki, administrasiya tam g\u00fcc\u00fc il\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flas\u0131n. H\u0259r \u015fey C\u0259nubi Qafqaz\u0131n prioritetl\u0259r siyah\u0131s\u0131nda harada yer almas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olacaq. Bu, bizim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259si olacaq. Siz anlay\u0131rs\u0131n\u0131z ki, Az\u0259rbaycan il\u0259 AB\u015e aras\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 apar\u0131c\u0131 rol AB\u015e-a m\u0259xsusdur v\u0259 h\u0259r \u015fey qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin g\u00fcnd\u0259liyind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. Ancaq biz strateji t\u0259r\u0259fda\u015f olaraq yax\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q. Hesab edir\u0259m ki, AB\u015e regionda m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 inki\u015faf sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259r. Bilirik ki, AB\u015e-da \u00e7ox f\u0259al erm\u0259ni diasporu var v\u0259 \u0259fsuslar olsun ki, onlar Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 rol oynad\u0131lar. \u0130\u015f\u011fal\u0131n bu q\u0259d\u0259r uzun s\u00fcrm\u0259si onlar\u0131n radikal m\u00f6vqeyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub. Onlar bunun \u0259b\u0259di davam ed\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r, lakin yan\u0131ld\u0131lar. Haz\u0131rda onlar b\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rini s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259cav\u00fczkar kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Halbuki biz yaln\u0131z \u00f6z \u0259razil\u0259rimizi azad etmi\u015fik. Bu, bizim h\u00fcququmuz idi v\u0259 biz bunu etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qrib\u0259n 30 il g\u00f6zl\u0259m\u0259li olduq. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, 1992-ci ild\u0259n 2020-ci il\u0259d\u0259k biz dan\u0131\u015f\u0131qlar m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olmu\u015fuq. BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 1993-c\u00fc ild\u0259 Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n q\u0259tnam\u0259l\u0259r q\u0259bul etdi, lakin onlar ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qald\u0131. Bel\u0259likl\u0259, \u0259min\u0259m ki, AB\u015e administrasiyas\u0131 il\u0259 t\u0259maslarda n\u00f6vb\u0259ti ir\u0259lil\u0259yi\u015fin \u015fahidi olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>M\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 inki\u015faf sah\u0259si vacibdir. Bununla yana\u015f\u0131, hesab edir\u0259m ki, \u00fcmumilikd\u0259 C\u0259nubi Qafqazda t\u0259maslar\u0131n s\u0131naqdan ke\u00e7iril\u0259 bilm\u0259si vacib sah\u0259 ola bil\u0259r. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n G\u00fcrc\u00fcstanla \u0259laq\u0259l\u0259ri vard\u0131r, Erm\u0259nistan\u0131n da G\u00fcrc\u00fcstan il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri var, lakin Az\u0259rbaycan il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259mas v\u0259 ya \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yox idi. B\u0259lk\u0259 d\u0259 art\u0131q \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olub-olmamas\u0131na baxma\u011f\u0131n vaxt\u0131 \u00e7at\u0131b. Biz buna haz\u0131r\u0131q. Bir az \u0259vv\u0259l qeyd etdiyim kimi, biz Erm\u0259nistanla s\u00fclh sazi\u015fi \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q. AB\u015e \u00f6z potensial\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan\u0131 inand\u0131ra bil\u0259r ki, bu, ir\u0259li getm\u0259yin yegan\u0259 yoludur v\u0259 revan\u015f m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259tta a\u011f\u0131llar\u0131na bel\u0259 g\u0259tirilm\u0259si onlar \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca t\u0259hl\u00fck\u0259li olacaq. Y\u0259ni, \u00e7oxlu imkanlar v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r var, ancaq biz AB\u015e administrasiyas\u0131n\u0131n tam olaraq i\u015f\u0259 ba\u015flamas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 mesaj almaq ist\u0259yirik ki, onlar biziml\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nec\u0259 qurmaq ist\u0259yirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130st\u0259rdim bu toplant\u0131ya qat\u0131lan \u00e7ox vacib v\u0259 d\u0259y\u0259rli qona\u011f\u0131 t\u0259qdim edim. Bu qonaqla Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qurub. Qona\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00fcn d\u00fcnyada \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rol oynayan \u00f6lk\u0259ni t\u0259msil edir. C\u0259nab Vanq \u00c7ao 2013-2019-cu ill\u0259rd\u0259 \u00c7inin xarici i\u015fl\u0259r nazirinin m\u00fcavini olub, haz\u0131rda is\u0259 \u00c7in Xalq Xarici \u018flaq\u0259l\u0259r \u0130nstitutunun prezidentidir. C\u0259nab \u00c7ao, s\u00f6z sizindir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vanq \u00c7ao:<\/strong>\u00a0\u201cXan\u0131m Prezident, \u00e7ox sa\u011f olun. Zati-alil\u0259ri c\u0259nab Prezident, \u00c7in Xalq Xarici \u018flaq\u0259l\u0259r \u0130nstitutunun prezidenti olaraq bug\u00fcnk\u00fc videokonfransda i\u015ftirakdan, Zati-alinizin giri\u015f nitqi v\u0259 suallara cavablar\u0131n\u0131 dinl\u0259m\u0259kd\u0259n \u015f\u0259r\u0259f duyuram. \u00c7in il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda dostlu\u011fun uzun tarixi var v\u0259 Zati-aliniz \u00c7inl\u0259 dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u0259r zaman b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verir. Az\u0259rbaycan \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u0259 qo\u015fulan ilk \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olub. Bu g\u00fcn d\u00fcnya d\u0259rin d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. Hesab edirik ki, d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259si bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla ba\u011fl\u0131 s\u0131\u011fortal\u0131 deyil v\u0259 h\u0259min \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n t\u0259kba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259 bilm\u0259z. \u0130kit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha da art\u0131b v\u0259 he\u00e7 vaxt olmad\u0131\u011f\u0131 q\u0259d\u0259r h\u0259lledici rol oynay\u0131r. Bu kontekstd\u0259 Zati-alinizd\u0259n soru\u015fmaq ist\u0259rdim ki, \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz m\u00f6vcud olan yax\u015f\u0131 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 birlikd\u0259 hans\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 nec\u0259 daha da y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131ra bil\u0259r? Bundan \u0259lav\u0259, bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 Zati-aliniz t\u0259r\u0259find\u0259n B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolunun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 inki\u015faf strategiyas\u0131 t\u0259qdim edilib ki, bu, infrastruktur, n\u0259qliyyat, energetika v\u0259 xalqlar aras\u0131nda m\u00fcbadil\u0259 kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259c\u0259k. \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc d\u0259 h\u0259min sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Zati-alinizin fikrini bilm\u0259k ist\u0259rdim ki, bizim \u00f6lk\u0259l\u0259r xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n rifah\u0131 namin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n strategiyas\u0131 v\u0259 \u00c7inin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc nec\u0259 bir araya g\u0259tir\u0259 bil\u0259r? T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cSa\u011f olun. Biz \u00c7inl\u0259 ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m veririk. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u00f6t\u0259n il bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00e7ox u\u011furla inki\u015faf edib. Sizin d\u0259 d\u00fczg\u00fcn qeyd etdiyiniz kimi, Az\u0259rbaycan Prezident Si Cinpinin \u201cBir k\u0259m\u0259r, bir yol\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc ictimai \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n birinci \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olub v\u0259 biz art\u0131q h\u0259min t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilmi\u015fik. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizd\u0259 yeni bir istiqam\u0259t yarad\u0131r. M\u0259n bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00c7ind\u0259 s\u0259f\u0259rd\u0259 olmu\u015fam v\u0259 Prezident Si Cinpinl\u0259 bir s\u0131ra g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irm\u0259k imkan\u0131m olub. Hesab edir\u0259m ki, aram\u0131zda konstruktiv dostluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri var. \u00c7in\u0259 son s\u0259f\u0259rim zaman\u0131 Pekind\u0259 Prezidentl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcmd\u0259 o, m\u0259ni ictimai \u015f\u0259kild\u0259 \u00c7inin dostu adland\u0131rd\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu, bizim m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizin bariz g\u00f6st\u0259ricisidir v\u0259 biz d\u0259 Prezident Si Cinpini Az\u0259rbaycan\u0131n dostu hesab edirik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda siyas\u0259t, ticar\u0259t, s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalan\u0131b. Bu f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Prezident Si Cinpin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u201cSinovak\u201d peyv\u0259ndi il\u0259 t\u0259min olunmas\u0131nda n\u0259zak\u0259tli d\u0259st\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc ifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bizim ist\u0259yimiz d\u0259rhal yerin\u0259 yetirildi v\u0259 m\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan pandemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6nd\u0259 ged\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bunun say\u0259sind\u0259 bu g\u00fcn biz 1,9 milyon insan\u0131 peyv\u0259nd etm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fuq. Bu, bizim \u00fcmumi \u0259halimizin t\u0259qrib\u0259n 20 faizini t\u0259\u015fkil edir v\u0259 istifad\u0259 olunan peyv\u0259ndl\u0259r 99,99 faiz \u00c7in istehsal\u0131d\u0131r. Biz milyonlarla vaksin sifari\u015f etmi\u015fik, o c\u00fcml\u0259d\u0259n dig\u0259r istehsal\u00e7\u0131lardan. Lakin bu g\u00fcn h\u0259min o dostluq jesti olmasayd\u0131, biz \u00e7ox \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qala bil\u0259rdik. Biz bunu dostluq jesti, yax\u0131n v\u0259 s\u0259mimi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u00f6st\u0259ricisi olaraq \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk.<\/p>\n<p>\u0130p\u0259k Yolu m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, biz Az\u0259rbaycanda ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yerin\u0259 yetirirdik. T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131zla birlikd\u0259 d\u0259mir yolu \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rimizi birl\u0259\u015fdirdik v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizi g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 m\u00fcasir liman in\u015fa etdik. Y\u00fcka\u015f\u0131rma qabiliyy\u0259ti art\u0131r\u0131ld\u0131qda bu liman 25 milyon ton y\u00fck q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259r. \u00d6lk\u0259miz \u201cAz\u0259rbaycan X\u0259z\u0259r D\u0259niz G\u0259mi\u00e7iliyi\u201d \u015firk\u0259tin\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131b v\u0259 bu g\u00fcn X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck donanmaya malikdir. Bununla yana\u015f\u0131, \u00fcmid edirik ki, haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri yekunla\u015facaq v\u0259 d\u0259niz liman\u0131 il\u0259 qon\u015fuluqda Beyn\u0259lxalq Azad Ticar\u0259t Zonas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulacaq. \u00dcmid edirik ki, \u00c7in v\u0259 dig\u0259r dost \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olan \u015firk\u0259tl\u0259r oraya s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu imkan\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rin\u0259 c\u0259lb edil\u0259n be\u015f \u00f6lk\u0259d\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda \u00c7in \u015firk\u0259ti d\u0259 var. Bu yax\u0131nlarda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00c7inin \u201cHuawey\u201d \u015firk\u0259ti \u00f6z texnologiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259k. Biz azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rind\u0259 \u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259rinin daha geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131 arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>N\u0259h\u0259ng potensial\u0131n oldu\u011fu sah\u0259l\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n sizin d\u0259 d\u00fczg\u00fcn qeyd etdiyiniz kimi, n\u0259qliyyat sah\u0259sinin birinci yerd\u0259 durdu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. Bu g\u00fcn biz bir \u00e7ox \u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 tranzit imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259qdim edirik. H\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259r orta d\u0259hlizd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k X\u0259z\u0259r d\u0259nizi vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycandan ke\u00e7\u0259r\u0259k Avropaya y\u00fckl\u0259rini n\u0259ql edir. Y\u0259ni, bu mar\u015frutun b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 var.<\/p>\n<p>\u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259ri bizim enerji sektoruna s\u0259rmay\u0259 yat\u0131ranlardand\u0131r. Hesab edirik ki, enerji sektorumuzda \u00c7in \u015firk\u0259tl\u0259ri daha da geni\u015f t\u0259msil oluna bil\u0259r. Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259ri bir n\u00f6mr\u0259li prioritetdir v\u0259 \u00fcmidvaram ki, bir \u00e7ox \u00c7in \u015firk\u0259ti biziml\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq arzusunda olacaq.<\/p>\n<p>Sizin qeyd etdiyiniz kimi, xalqlar aras\u0131nda t\u0259maslar da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Y\u0259qin bilirsiniz, \u00c7in v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na Az\u0259rbaycana s\u0259yah\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vizaya ehtiyac yoxdur v\u0259 pandemiyadan \u0259vv\u0259l biz \u00c7ind\u0259n olan qonaqlar\u0131n say\u0131nda s\u00fcr\u0259tli art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 etdik.<\/p>\n<p>\u018flav\u0259 edim ki, \u00c7inl\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin art\u0131m\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 da g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rimiz var. Biz \u015fad\u0131q ki, bel\u0259 imkanlar yaranmaqdad\u0131r. Biz art\u0131q \u00c7inin bir ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ticar\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259ri v\u0259 Az\u0259rbaycan evl\u0259ri a\u00e7m\u0131\u015f\u0131q. Bizim d\u00fcnyan\u0131n 3-4 \u00f6lk\u0259sind\u0259 ticar\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyimiz var ki, bunlardan biri d\u0259 \u00c7indir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, m\u0259n dey\u0259rdim ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz \u0259lad\u0131r v\u0259 potensial\u0131m\u0131z daha da b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Sizin instituta v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n siz\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259n bunu y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir\u0259m v\u0259 bunun ham\u0131m\u0131z, m\u0259rk\u0259zin f\u0259aliyy\u0259ti, t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn vacib oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. Sa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cSa\u011f olun, c\u0259nab Prezident. Biz co\u011frafi bax\u0131mdan indi b\u00f6y\u00fck add\u0131m atmal\u0131y\u0131q v\u0259 yenid\u0259n Q\u0259rb\u0259 qay\u0131daq. Biz C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Avropa b\u00f6lg\u0259sin\u0259 ke\u00e7irik. Birinci sual 2015-2020-ci ill\u0259rd\u0259 Xorvatiyan\u0131n Prezidenti olmu\u015f Zati-alil\u0259ri xan\u0131m Kolinda Qrabar-Kitarovi\u00e7d\u0259ndir. Kolinda xan\u0131m, buyurun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Kolinda Qrabar-Kitarovi\u00e7:<\/strong>\u00a0\u201c\u00c7ox sa\u011f olun. G\u00fcnortan\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident. Virtual olsa da, Sizi g\u00f6rm\u0259kd\u0259n \u00e7ox m\u0259mnunam. Avropa \u0130ttifaq\u0131, \u0259g\u0259r bel\u0259 dem\u0259k olarsa, Q\u0259rbi Balkanlardan ibar\u0259t bizim qon\u015fulu\u011fumuzda m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131b v\u0259 oynamaqda davam edir. Bir n\u00f6v \u201cavropala\u015fd\u0131rma\u201d prosesi ham\u0131m\u0131za demokratik t\u0259sisatlar\u0131n qurulmas\u0131nda v\u0259 bazar iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda yard\u0131m\u00e7\u0131 oldu. Bundan \u0259lav\u0259, sabitl\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 assosiasiya prosesi a\u00e7\u0131q qalan regional m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verdi. \u0130nan\u0131ram ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131na qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fczvl\u00fcy\u00fc b\u00fct\u00f6v regionda s\u00fclh, sabitlik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas ilkin \u015f\u0259rtdir. C\u0259nab Prezident, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n rolunu \u00f6z regionunuzda nec\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? Avropa \u0130ttifaq\u0131 s\u00fclh prosesin\u0259 nec\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259 bil\u0259r v\u0259 Sizc\u0259, Avropa \u0130ttifaq\u0131 s\u00fclh s\u0259yl\u0259rinizd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259lidir? Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinizin inki\u015faf\u0131n\u0131 nec\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n c\u0259lb edilm\u0259si n\u0259 s\u0259b\u0259b\u0259 g\u00f6r\u0259 bu q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir? Sa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Zlatko Laqumdziya, \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc. O, 2001-2002-ci ill\u0259rd\u0259 Bosniya v\u0259 Herseqovinan\u0131n Ba\u015f naziri v\u0259 2012-2015-ci ill\u0259rd\u0259 xarici i\u015fl\u0259r naziri olub\u201d.<\/p>\n<p><strong>Zlatko Laqumdziya:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fvv\u0259lc\u0259, c\u0259nab Prezident, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn v\u0259 suverenliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u00f6z legitim h\u00fcququndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa v\u0259 BMT-nin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rin\u0259 tam uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n qaytar\u0131lmas\u0131nda r\u0259hb\u0259rlik keyfiyy\u0259tl\u0259riniz\u0259 g\u00f6r\u0259 Sizi t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin COVID-19 b\u00f6hran\u0131 zaman\u0131 Bosniya v\u0259 Herseqovinaya verdiyiniz \u015f\u0259xsi v\u0259 konkret d\u0259st\u0259y\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin Q\u0259rbi Balkanlarda olmas\u0131 v\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 r\u0259hb\u0259rliyiniz v\u0259 sadiqliyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc v\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u018fmin\u0259m ki, bu, o faktla da ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, Srebrenitsa v\u0259 Xocal\u0131 kimi d\u0259h\u015f\u0259tli hadis\u0259l\u0259ri g\u00f6rm\u00fc\u015f insanlar v\u0259 \u0259sl liderl\u0259r h\u0259r zaman birg\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 ortaq g\u0259l\u0259c\u0259k kimi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r\u0259 eyni t\u0259rzd\u0259 \u00f6n\u0259m verir, bu c\u00fcr c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 f\u0259rqli \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsusluq z\u0259nginliyimiz kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu bax\u0131mdan, m\u0259n ist\u0259rdim ki, Siz Avroatlantik m\u0259kan\u0131n bir hiss\u0259si kimi Q\u0259rbi Balkanlara aid d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rinizi b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259siniz, Q\u0259rbi Balkanlar\u0131n liderl\u0259rin\u0259 v\u0259 regionumuzda \u0259sas qlobal i\u015ftirak\u00e7\u0131lara \u00f6z m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rinizi ver\u0259siniz. Bu halda, ver\u0259c\u0259yiniz istiqam\u0259tl\u0259rin bir hiss\u0259si biz\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r verildiyind\u0259n v\u0259 bizim onlar\u0131 g\u00f6z\u0259\u00e7arpan d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyimizi n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zind\u0259n g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rinizi bilm\u0259k bizim \u00fc\u00e7\u00fcn maraql\u0131 olard\u0131. Yekun olaraq, M\u0259rk\u0259z ad\u0131ndan etdiyimiz m\u00fcxt\u0259lif s\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259 verdiyiniz \u015f\u0259xsi d\u0259st\u0259yiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Katibliyimizd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan g\u0259ncl\u0259r d\u0259 m\u00fcdrik h\u0259ms\u0259drl\u0259rimizin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015f g\u00f6r\u00fcbl\u0259r. \u00dcmid edirik, \u00e7\u0259tin anlar art\u0131q gerid\u0259 qal\u0131b v\u0259 dahi Nizaminin \u00fcnsiyy\u0259t prinsipi \u00f6z t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u00fc tap\u0131r. Pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 biz bir daha onun \u015fahidi olduq ki, M\u0259rk\u0259z bizi g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. \u00c7ox sa\u011f olun, c\u0259nab Prezident v\u0259 Sizi t\u0259brik edir\u0259m. Biziml\u0259 oldu\u011funuza, M\u0259rk\u0259z\u0259 d\u0259st\u0259k verdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdaram. Biz yenid\u0259n t\u0259limatlar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik. Sa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fvv\u0259la, m\u0259n xan\u0131m Prezidenti salamlamaq ist\u0259rdim. Xorvatiyaya s\u0259f\u0259rim zaman\u0131 m\u0259n\u0259 v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tim\u0259 g\u00f6st\u0259rilmi\u015f qonaqp\u0259rv\u0259rliy\u0259 g\u00f6r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirir\u0259m. Eyni zamanda, biz sizin, xan\u0131m Prezident, Az\u0259rbaycana s\u0259f\u0259rinizi xat\u0131rlay\u0131r\u0131q. Sizi yenid\u0259n bu ilin ikinci yar\u0131s\u0131nda Bak\u0131da Qlobal Forumda g\u00f6rm\u0259yim\u0259, \u00e7ox m\u0259hsuldar v\u0259 mehriban m\u00fczakir\u0259l\u0259ri davam etdirm\u0259y\u0259 \u00fcmid edir\u0259m.<\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n regionda roluna g\u0259ldikd\u0259, biz bu rolu y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndiririk. Avropa \u0130ttifaq\u0131 h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olub. Avropa \u0130ttifaq\u0131 bizim \u0259sas ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131zd\u0131r. \u018fsas ixrac\u0131m\u0131z Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259bir hiss\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan Strateji T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q adlanan s\u0259n\u0259dl\u0259ri v\u0259 b\u0259yannam\u0259l\u0259ri imzalam\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 ya q\u0259bul etmi\u015fdir. Hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan lap \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n qo\u015fuldu\u011fu \u201c\u015e\u0259rq t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201dna \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda bu m\u00f6vqed\u0259 olan yegan\u0259 \u00f6lk\u0259dir. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n 9 \u00fczv \u00f6lk\u0259si il\u0259 Strateji T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q s\u0259n\u0259dl\u0259rinin imzalanmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, biz h\u0259qiq\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131 v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131q. Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l biz Az\u0259rbaycanla Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q Prioritetl\u0259ri haqq\u0131nda raz\u0131la\u015fman\u0131 paraflad\u0131q. Bu is\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259dir. Haz\u0131rda biz Az\u0259rbaycanla Avropa \u0130ttifaq\u0131 aras\u0131nda yeni sazi\u015f \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Pandemiya v\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n bu i\u015fl\u0259r bir az t\u0259xir\u0259 sal\u0131nd\u0131. Daha sonra \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f verdi. Bu da m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt ald\u0131. Lakin \u00fcmid edir\u0259m ki, yax\u0131n vaxtlarda biz dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n yekun m\u0259rh\u0259l\u0259sinin f\u0259al fazas\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik. Bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, sazi\u015fin 90 faizd\u0259n \u00e7oxu art\u0131q raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Qar\u015f\u0131m\u0131zda h\u0259llini g\u00f6zl\u0259y\u0259n bir ne\u00e7\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 qal\u0131r. \u00dcmid edirik ki, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 biz onlarla ba\u011fl\u0131 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259l\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ox yax\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015flard\u0131r. Xorvatiya h\u0259r il fevral ay\u0131nda Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Bak\u0131da t\u0259\u015fkil etdiyi C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n toplant\u0131lar\u0131nda h\u0259r zaman y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7\u0131r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q m\u00fch\u00fcm rol oynama\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u018fvv\u0259l s\u00f6yl\u0259diyim kimi, n\u00f6vb\u0259ti g\u00fcnd\u0259liyimizd\u0259 v\u0259 planlar\u0131m\u0131zda biz C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin sizin regiona do\u011fru geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuq. S\u00f6hb\u0259t x\u00fcsus\u0259n \u0130on-Adriatik boru k\u0259m\u0259rind\u0259n gedir. Bildiyim q\u0259d\u0259r, bu, art\u0131q Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n enerji portfelinin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Bu, olduqca vacibdir, \u00e7\u00fcnki bu layih\u0259nin icras\u0131 Az\u0259rbaycana Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n v\u0259 b\u0259zi qeyri-\u00fczvl\u0259rin, y\u0259ni, b\u0259zi qon\u015fular\u0131n\u0131z\u0131n, Bosniya v\u0259 Herseqovina v\u0259 Monteneqronun qaz bazar\u0131nda \u00f6z i\u015ftirak\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k imkan\u0131 ver\u0259c\u0259k. Bu, Az\u0259rbaycandan g\u0259l\u0259n qaz t\u0259chizat\u0131nda alternativ m\u0259nb\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259llind\u0259n sonra hesab edir\u0259m ki, da\u015f\u0131malar m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 daha \u00e7ox imkanlar a\u00e7\u0131lacaq. B\u0259li, Az\u0259rbaycan-G\u00fcrc\u00fcstan-T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259mir yolu layih\u0259sinin icras\u0131ndan sonra bizim Avropa il\u0259 art\u0131q birba\u015fa d\u0259mir yolu ba\u011flant\u0131m\u0131z var. \u00dcmid edirik ki, \u0259g\u0259r Erm\u0259nistan s\u00fcni mane\u0259l\u0259r yaratmasa, bizim Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n dig\u0259r d\u0259mir yolu x\u0259ttimiz d\u0259 ola bil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, Erm\u0259nistan da regional inki\u015faf proqram\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si ola bil\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik imkanlar\u0131 yaranacaq.<\/p>\n<p>Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n regionda dinc inki\u015fafa ver\u0259c\u0259yi d\u0259st\u0259k \u00e7ox vacibdir. Hesab edir\u0259m ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131 regionda m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 inki\u015fafda \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259si il\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00e7ox geni\u015f \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u00fcnd\u0259liyi var. Fikrimc\u0259, \u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li proqramlardan biri Tvinninq layih\u0259sidir. Bu, \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259li proqramd\u0131r v\u0259 biz bunu y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk. Eyni zamanda, \u0259lb\u0259tt\u0259, Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar, Rusiya, \u00c7in v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131, Avropa \u0130ttifaq\u0131 d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq i\u015ftirak\u00e7\u0131lardan biridir. Fikrimc\u0259, Avropa \u0130ttifaq\u0131 d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif hiss\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259sir potensial\u0131na malik be\u015f apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq i\u015ftirak\u00e7\u0131lar, \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 t\u0259sisatlar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda daha f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q g\u00f6rm\u0259k ist\u0259rdik. Avropan\u0131n bizim \u0259razid\u0259 olmas\u0131n\u0131n art\u0131q uzun tarixi var. Bir halda ki, d\u00fcnyada ilk neft hasilat\u0131 XIX \u0259srin ortalar\u0131nda m\u0259hz Bak\u0131da ba\u015flay\u0131b, h\u0259min vaxtdan etibar\u0259n Avropa biznesi Az\u0259rbaycanda \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259miz m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra yenid\u0259n buraya qay\u0131d\u0131b. Bir s\u00f6zl\u0259, q\u0131sas\u0131, m\u0259nim \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan \u00e7ox v\u0259dedici g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rim var.<\/p>\n<p>C\u0259nab Laqumdziyan\u0131n sual\u0131na g\u0259ldikd\u0259, m\u0259n \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brikl\u0259r\u0259, COVID-19-la ba\u011fl\u0131 verdiyimiz d\u0259st\u0259yi y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Biz d\u00fcnyan\u0131n 30-dan art\u0131q \u00f6lk\u0259sin\u0259 maliyy\u0259 v\u0259 humanitar d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rdik. T\u0259bii ki, Bosniya v\u0259 Herseqovina dost olaraq h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda idi. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin Q\u0259rbi Balkanlarda daha f\u0259al i\u015fl\u0259m\u0259si, fikrimc\u0259, tamamil\u0259 t\u0259biidir. \u00c7\u00fcnki hesab edir\u0259m ki, bu g\u00fcn Q\u0259rbi Balkanlar Avropan\u0131n v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n i\u015fl\u0259rind\u0259 \u0259vv\u0259lkind\u0259n daha m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Balkanlarla Qafqaz aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck ox\u015farl\u0131q var. Bu ox\u015farl\u0131q tarixd\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin qazan\u0131lmas\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Dem\u0259k olar ki, eyni vaxta t\u0259sad\u00fcf edir. Haz\u0131rda bizim \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcdafi\u0259sind\u0259 v\u0259 b\u0259rpas\u0131nda Xorvatiya il\u0259 b\u00f6y\u00fck ox\u015farl\u0131\u011f\u0131m\u0131z var. Xalqlar aras\u0131nda v\u0259 ya \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 baxsan\u0131z, bir \u00e7ox dig\u0259r ox\u015farl\u0131qlar m\u00f6vcuddur. D\u00fcnyan\u0131n h\u0259min hiss\u0259sind\u0259 oldu\u011fum vaxt m\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc h\u0259r zaman evimd\u0259ki kimi hiss etmi\u015f\u0259m. Bu, bel\u0259dir v\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259nginlikdir. Q\u0259rbi Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin haz\u0131rk\u0131 r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131ram. 2004-c\u00fc ild\u0259n b\u0259ri b\u00fct\u00fcn \u0259vv\u0259lki liderl\u0259ri tan\u0131y\u0131ram. Bilir\u0259m ki, onlar \u00e7ox bacar\u0131ql\u0131 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rdir. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259n h\u0259r hans\u0131 t\u0259limatlar\u0131 verm\u0259k arzusunda deyil\u0259m. Onlar \u00f6lk\u0259l\u0259rini nec\u0259 idar\u0259 etm\u0259yi v\u0259 xalqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 n\u0259yin oldu\u011funu \u00f6zl\u0259ri bilirl\u0259r. Lakin Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zin\u0259 Q\u0259rbi Balkanlar \u00fczr\u0259 ver\u0259c\u0259yim t\u0259limatlara dair t\u0259klifiniz\u0259 g\u0259ldikd\u0259, m\u0259n bir daha sad\u0259c\u0259, M\u0259rk\u0259zi t\u0259brik ed\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, o, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131r. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 Q\u0259rbi Balkanlarda ist\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, ist\u0259r multikulturalizm v\u0259 ya h\u0259r hans\u0131 potensial riskl\u0259r, radikalla\u015fma il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131, fikrimc\u0259, \u00e7ox vacibdir v\u0259 onlar h\u0259r zaman g\u00fcnd\u0259likd\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00dcmid edir\u0259m ki, Q\u0259rbi Balkan \u00f6lk\u0259l\u0259rinin xalqlar\u0131 s\u00fclh v\u0259 rifah \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayacaqlar. Az\u0259rbaycan\u0131n onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 il\u0259 dost m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri var. M\u0259n \u0259limd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259y\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r daha da g\u00fccl\u0259nsin. Sa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:\u00a0<\/strong>\u201cC\u0259nab Prezident, yax\u0131n qon\u015fular\u0131n\u0131zla ba\u011fl\u0131 iki sual var. Birinci sual\u0131 2004-2012-ci ill\u0259rd\u0259 Serbiyan\u0131n Prezidenti olmu\u015f Boris Tadi\u00e7, ikinci sual\u0131 is\u0259 1999-2001-ci ill\u0259rd\u0259 \u0130srailin Ba\u015f naziri olmu\u015f Ehud Barak ver\u0259c\u0259k. C\u0259nab Boris Tadi\u00e7, s\u00f6z sizindir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Boris Tadi\u00e7:<\/strong>\u00a0\u201cSa\u011f olun. C\u0259nab Prezident, \u0259vv\u0259lc\u0259, Sizinl\u0259 bu c\u00fcr m\u00fch\u00fcm regional v\u0259 qlobal m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq f\u00fcrs\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Eyni zamanda, m\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin Katibliyin\u0259 v\u0259 h\u0259ms\u0259drl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, onlar Sizinl\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k imkan\u0131 yaratd\u0131lar. C\u0259nab Prezident, bu bax\u0131mdan, m\u0259n Sizd\u0259n vacib hesab etdiyim m\u0259s\u0259l\u0259ni soru\u015fmaq ist\u0259rdim. Q\u0259rbi Balkanlarda m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259n sonrak\u0131 hallarda bizim t\u0259cr\u00fcb\u0259mizi n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, b\u0259z\u0259n bar\u0131\u015f\u0131q prosesi daha a\u011f\u0131r gedir v\u0259 h\u0259ssas olur. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin Erm\u0259nistanla regionda bar\u0131\u015f\u0131q prosesind\u0259 h\u0259r hans\u0131 rolunu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fczm\u00fc? Fikrimc\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259ni irsi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan beyin m\u0259rk\u0259zi kimi Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n maraql\u0131 add\u0131mlar at\u0131la v\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259 bil\u0259r. Lakin bu qurumun praktiki t\u0259yinat\u0131 da ola bil\u0259r. \u0130kincisi, C\u0259nubi Qafqaz Rusiyan\u0131n, AB\u015e-\u0131n v\u0259 \u00c7inin geostrateji mara\u011f\u0131 olan \u00e7ox h\u0259ssas m\u0259kand\u0131r. Lakin buraya h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259ni, h\u0259m d\u0259 \u0130ran\u0131 \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130ran\u0131n h\u0259min b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rl\u0259 olan problemli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin C\u0259nubi Qafqaz regionuna m\u0259nfi t\u0259siri ola bil\u0259rmi? Bu f\u00fcrs\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ehud Barak:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda Q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 sizi t\u0259brik edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cSa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ehud Barak:<\/strong>\u00a0\u201cSual\u0131m \u0130ranla ba\u011fl\u0131d\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, n\u00fcv\u0259 raz\u0131la\u015fmas\u0131 yenid\u0259n q\u00fcvv\u0259y\u0259 min\u0259c\u0259k v\u0259 kimin Prezident se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, Ay\u0259tulla g\u0259l\u0259n ill\u0259rd\u0259 q\u0259rarlar s\u0259lahiyy\u0259tind\u0259 qalacaq, \u0130ranla qon\u015fular\u0131 aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 onun regiondak\u0131 rolu haqq\u0131nda n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz?\u201d<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201c\u00c7ox sa\u011f olun. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin bar\u0131\u015f\u0131qda rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 g\u0259ldikd\u0259, hesab edir\u0259m ki, bu rol y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu M\u0259rk\u0259zin qlobal siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259, multikulturalizmd\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259si var. Qlobal Bak\u0131 forumlar\u0131 zaman\u0131 v\u0259 bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 M\u0259rk\u0259zin apard\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259td\u0259 qlobal g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 M\u0259rk\u0259z h\u0259r zaman \u00f6z \u00fczvl\u0259rinin v\u0259 h\u0259ms\u0259drl\u0259rinin m\u00fcdrikliyini n\u00fcmayi\u015f etdirib. Bar\u0131\u015f\u0131q vaxt t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki yaralar h\u0259l\u0259 ki, sa\u011falmay\u0131b. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 t\u0259cav\u00fczd\u0259n, \u0259dal\u0259tsizlikd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, bel\u0259dir. \u0130\u015f\u011fal zaman\u0131 biz t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rdik ki, v\u0259ziyy\u0259t h\u0259min vaxt i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 nec\u0259dir, \u00e7\u00fcnki jurnalistl\u0259r v\u0259 qonaqlar vaxta\u015f\u0131r\u0131 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 olurdular. Bizd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259lumat var idi, lakin biz t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bilmirdik ki, da\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n miqyas\u0131 v\u0259 \u0259dav\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan biz\u0259 h\u00fccum edirdi. Erm\u0259nistan Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 t\u00f6r\u0259dib. Erm\u0259nistan az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irib v\u0259 onlar 1 milyon az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 did\u0259rgin sal\u0131blar. Biz bu c\u00fcr add\u0131m atmam\u0131\u015f\u0131q. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tin idi ki, onlar bunu n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 edibl\u0259r? He\u00e7 bir z\u0259r\u0259r vurmam\u0131\u015f insanlara qar\u015f\u0131 onlar\u0131n n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck nifr\u0259ti var? \u018fksin\u0259, onlar bizim regiona XIX \u0259srin ortalar\u0131nda Anadolu v\u0259 \u0130randan g\u0259tirildikd\u0259, h\u0259min insanlar onlar\u0131 a\u00e7\u0131q \u00fcr\u0259kl\u0259 q\u0259bul etmi\u015fdil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 bar\u0131\u015f\u0131q vaxt t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k. Yaralar h\u0259l\u0259 sa\u011falmay\u0131b. Lakin hesab edir\u0259m ki, bu haqda dan\u0131\u015fmaq, inki\u015faf\u0131n d\u00fczg\u00fcn paradiqmas\u0131n\u0131 se\u00e7m\u0259k vacibdir. H\u0259r \u015fey ondan as\u0131l\u0131 olacaq. G\u00fcnd\u0259lik n\u0259d\u0259n ibar\u0259t olacaq? Bu vaxta q\u0259d\u0259r biz Erm\u0259nistan\u0131n siyasi spektrind\u0259 n\u0259 m\u00fcxalif\u0259td\u0259n, n\u0259 h\u00f6kum\u0259td\u0259n h\u0259r hans\u0131 m\u00fcsb\u0259t \u015f\u0259rh g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n hissl\u0259rini t\u0259hqir etm\u0259k adi hal al\u0131b v\u0259 dediyim kimi, biz\u0259 yar\u0131d\u00fc\u015fm\u0259n libas\u0131n\u0131 geyindirm\u0259k. \u0130yun se\u00e7kil\u0259rind\u0259n sonra n\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmirik. Hans\u0131 m\u0259fkur\u0259 \u00fcst\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k? Lakin bu vaxta q\u0259d\u0259r az\u0259rbaycanofobiya m\u0259fkur\u0259si, nifr\u0259t, ekspansionizm onlar\u0131n c\u0259miyy\u0259tini m\u0259hv olma\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259y\u0259n meyarlara \u00e7evrilib. \u0130ndi onlar\u0131n d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6zl\u0259rind\u0259n v\u0259 liderl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 k\u0259s g\u00fcnahkar ola bilm\u0259z. Lakin hesab edir\u0259m ki, M\u0259rk\u0259z erm\u0259ni t\u0259r\u0259fin\u0259 d\u00fczg\u00fcn yolun se\u00e7ilm\u0259sind\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259kd\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynaya bil\u0259r. \u018fg\u0259r onlar d\u00fczg\u00fcn se\u00e7im ets\u0259l\u0259r, bu, m\u00fc\u0259yy\u0259n ir\u0259lil\u0259yi\u015fi \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k. Lakin biz haz\u0131r\u0131q. Otuz il \u0259rzind\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015f t\u0259r\u0259f olma\u011f\u0131m\u0131za baxmayaraq, biz haz\u0131r\u0131q v\u0259 m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, s\u0259hif\u0259 \u00e7evrilsin v\u0259 yeni f\u0259sil ba\u015flas\u0131n, g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131ls\u0131n, ke\u00e7mi\u015f haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tinin \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259hvi v\u0259 problemi ondan ibar\u0259tdir ki, onlar yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015f haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131rlar. Bir \u00e7ox hallarda bu ke\u00e7mi\u015fl\u0259 onlar oyun oynay\u0131r, siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edir, siyasi divident qazanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zl\u0259rini t\u0259cav\u00fcz qurban\u0131 kimi g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u018fslind\u0259, onlar \u0259ks\u0259r hallarda s\u0131f\u0131rdan yaratd\u0131qlar\u0131 tarixd\u0259n sui-istifad\u0259 edirl\u0259r. Onlar g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrl\u0259r. Biz g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. B\u0259li, biz i\u015f\u011fala m\u0259ruz qalm\u0131\u015f\u0131q. Bir milyon insan evsiz qal\u0131b. \u0130qtisadiyyat\u0131m\u0131z tamamil\u0259 da\u011f\u0131l\u0131b. Amma g\u0259l\u0259c\u0259k, do\u011fma torpaqlar\u0131m\u0131za, Qaraba\u011f torpa\u011f\u0131na qay\u0131daca\u011f\u0131m\u0131z haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r \u015fey etdik. M\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259hz bu c\u00fcr qalib g\u0259ldik. \u018fsas amil bu idi. \u0130ndi onlar g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidirl\u0259r. Ke\u00e7mi\u015f haqq\u0131nda fikirl\u0259\u015fm\u0259li, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n sui-istifad\u0259 etm\u0259li deyill\u0259r. Lakin hesab edir\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259k toplant\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n birind\u0259, ola bilsin n\u00f6vb\u0259ti Forumun m\u00f6vzular\u0131ndan biri postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti ola bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu, \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Biz bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmam\u0131\u015f\u0131q. Bu, yeni v\u0259ziyy\u0259tdir. Bu, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn yenidir. Bu, d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn yenidir. Yeni tarixd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 ox\u015far hal\u0131 tapmaq da \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Uzun ill\u0259rd\u0259n sonra 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259k, \u015eu\u015fa qalas\u0131nda bayra\u011f\u0131 ucaltmaq, el\u0259 bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ki, onu g\u00f6t\u00fcrm\u0259yi, \u0259lb\u0259yaxa d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri g\u00f6t\u00fcrm\u0259yi t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k bel\u0259 \u00e7\u0259tin idi. Bir s\u00f6zl\u0259, yekun olaraq, Erm\u0259nistan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin d\u0259 b\u0259zi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 nec\u0259 i\u015ftirak ed\u0259c\u0259yi v\u0259 \u00f6z m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn fikir s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik v\u0259 m\u0259n bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259rdim. Hesab edir\u0259m ki, bu, \u00e7ox faydal\u0131 olard\u0131.<\/p>\n<p>Prezident Tadi\u00e7in Rusiya, AB\u015e v\u0259 \u00c7inl\u0259, qon\u015fular T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130ranla ba\u011fl\u0131 dig\u0259r sual\u0131na g\u0259ldikd\u0259, bel\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, hans\u0131sa \u00e7\u0259tinlikl\u0259r m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259ri v\u0259 ya ziddiyy\u0259tl\u0259ri yaradacaqm\u0131? M\u0259n bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m, \u00e7\u00fcnki h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz uzun ill\u0259rdir yax\u015f\u0131 qurulub. Onlar\u0131n h\u0259r biri il\u0259 bizim \u00f6z g\u00fcnd\u0259liyimiz var v\u0259 bu, m\u00fcsb\u0259t g\u00fcnd\u0259likdir. Prezident Tadi\u00e7in qeyd etdiyi b\u00fct\u00fcn h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 bizim \u0259la ikit\u0259r\u0259fli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz var. B\u0259zi hallarda bizim \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli format\u0131m\u0131z var: T\u00fcrkiy\u0259-\u0130ran-Az\u0259rbaycan. Bizim \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131m\u0131z var. Xarici i\u015fl\u0259r nazirl\u0259ri m\u00fct\u0259madi olaraq g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Lap \u0259vv\u0259ld\u0259n siyas\u0259timiz h\u0259r zaman bel\u0259 olub v\u0259 biz ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 anlam\u0131\u015f\u0131q ki, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, m\u00fch\u00fcm yerl\u0259\u015fm\u0259si var. \u00d6lk\u0259miz Avropa il\u0259 Asiyan\u0131n aras\u0131nda yerl\u0259\u015fir. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 inki\u015faf\u0131n son ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc tam t\u0259min etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u0130qtisadi m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 olunub. Biz tam anlad\u0131q ki, maraqlar ola bil\u0259r v\u0259 onlar bir-biri il\u0259 toqqu\u015fa bil\u0259r. Lakin bizim siyas\u0259timiz ondan ibar\u0259tdir ki, Az\u0259rbaycan toqqu\u015fma m\u0259kan\u0131 deyil, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yeri olmal\u0131d\u0131r. Bu, \u0259slind\u0259, bel\u0259 d\u0259 ba\u015f verir. Buna g\u00f6r\u0259 m\u0259n Az\u0259rbaycanla qon\u015fular v\u0259 ya b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259r aras\u0131nda g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259r hans\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r g\u00f6rm\u00fcr\u0259m.<\/p>\n<p>Ba\u015f nazir Barak\u0131n sual\u0131na g\u0259ldikd\u0259, c\u0259nab Ba\u015f nazir, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brikiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox minn\u0259tdaram. M\u0259n s\u00f6yl\u0259diyiniz s\u00f6zl\u0259ri y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir\u0259m. Qeyd etdiyiniz kimi, \u0130randa n\u00f6vb\u0259ti ayda prezident se\u00e7kil\u0259ri olacaq. Biz haz\u0131rk\u0131 \u0130ran h\u00f6kum\u0259ti il\u0259 \u00e7ox m\u0259hsuldar ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, \u00e7ox f\u0259al dialoq qurmu\u015fuq, \u00e7oxsayl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalan\u0131b. Haz\u0131rda \u0259razil\u0259rin azad olunmas\u0131ndan sonra biz \u0130ranla d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dimizin 132 kilometrini b\u0259rpa etmi\u015fik. H\u0259min \u0259razi Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda olub. \u018fslind\u0259, h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131m\u0131z\u0131n istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri Araz \u00e7ay\u0131 boyunca \u0130ranla s\u0259rh\u0259d yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda olub. \u0130ranla s\u0259rh\u0259din 132 kilometri b\u0259rpa olunub v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, bu, yeni imkanlar a\u00e7\u0131r. \u00dcmid edirik ki, se\u00e7kid\u0259n sonra yeni h\u00f6kum\u0259t d\u0259 Az\u0259rbaycanla s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r siyas\u0259tini davam etdir\u0259c\u0259k, \u00e7\u00fcnki iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z art\u0131r. N\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri d\u0259 yeni f\u00fcrs\u0259tl\u0259r yarad\u0131r. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259llind\u0259n sonra, fikrimc\u0259, b\u00fct\u00fcn region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar\u0131, iqtisadi imtiyazlar\u0131 tapa bil\u0259r. Biz, sad\u0259c\u0259, birg\u0259 add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczg\u00fcn planla\u015fd\u0131rmal\u0131y\u0131q. Bu add\u0131mlar sabitliy\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 v\u0259 iqtisadi inki\u015fafa aparmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, biz indi beyn\u0259lxalq qurumlar\u0131n suallar\u0131na ke\u00e7irik. G\u0259lin, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin k\u00f6hn\u0259 dostu v\u0259 \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc c\u0259nab Amr Musadan ba\u015flayaq. O, 2001-2011-ci ill\u0259rd\u0259 \u018fr\u0259b Liqas\u0131n\u0131n Ba\u015f katibi v\u0259 1991-2001-ci ill\u0259rd\u0259 Misirin xarici i\u015fl\u0259r naziri olub. C\u0259nab Musa, s\u00f6z sizindir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Amr Musa:\u00a0<\/strong>\u201cC\u0259nab Prezident, bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 s\u00f6yl\u0259diyiniz nitq\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox sa\u011f olun. Eyni zamanda, icaz\u0259 verin, Sizi \u00f6t\u0259n h\u0259ft\u0259 qeyd edil\u0259n Ramazan bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edim. Birba\u015fa suala ke\u00e7ir\u0259m. Birinci sual beyn\u0259lxalq v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 v\u0259 iki superg\u00fcc &#8211; AB\u015e il\u0259 \u00c7in aras\u0131nda artan g\u0259rginlikl\u0259 v\u0259 bu g\u0259rginliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin oynayaca\u011f\u0131 rolla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hesab edir\u0259m ki, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zind\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt art\u0131q yeti\u015fib ki, n\u0259 etm\u0259li v\u0259 nec\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259li oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259k. H\u0259m\u00e7inin inan\u0131ram, XXI \u0259sr \u00fc\u00e7\u00fcn Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na ox\u015far yeni model tap\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, biz ham\u0131m\u0131z bir araya g\u0259l\u0259k v\u0259 h\u0259r hans\u0131 dig\u0259r g\u0259rginliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259 \u00e7al\u0131\u015faq &#8211; \u00e7oxt\u0259r\u0259fli sistemin yenil\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 s\u0259yl\u0259rin \u00f6n c\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 olaq, pandemiyaya v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparaq. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r vacibdir. Avropaya g\u0259ldikd\u0259, bu, \u00f6t\u0259n \u0259srd\u0259 oldu\u011fu kimi deyil. Yeni t\u0259rkib laz\u0131md\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u015fimaldan c\u0259nuba, z\u0259ngind\u0259n yoxsula q\u0259d\u0259r ham\u0131m\u0131z\u0131n toqqu\u015fma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259k beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u0259rginliyin olmamas\u0131nda mara\u011f\u0131m\u0131z var. Bu haqda n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, c\u0259nab Prezident?<\/p>\n<p>\u0130kinci sual\u0131m Q\u00fcdsl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259 insanlar hesab edirl\u0259r ki, Q\u00fcdsd\u0259 yaranan v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259ldikd\u0259, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t g\u0259rginliyin azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 Q\u00fcds\u00fcn iki d\u00f6vl\u0259tin bir paytaxt \u015f\u0259h\u0259ri olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Bu h\u0259ll variant\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259li, y\u0259hudil\u0259r v\u0259 f\u0259l\u0259stinlil\u0259r bundan yararlanmal\u0131d\u0131rlar &#8211; bir \u015f\u0259h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin paytaxt\u0131 olsun. Bu bar\u0259d\u0259 n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, c\u0259nab Prezident?\u201d<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, c\u0259nab Musa t\u0259r\u0259find\u0259n Siz\u0259 bir ne\u00e7\u0259 sual \u00fcnvanlanm\u0131\u015fd\u0131r, lakin biz BMT-nin 73-c\u00fc Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n prezidenti, 2017-2018-ci ill\u0259rd\u0259 Ekvadorun xarici i\u015fl\u0259r naziri, 2012-2014-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 is\u0259 Ekvadorun milli m\u00fcdafi\u0259 naziri olmu\u015f xan\u0131m Mariya Fernanda Espinozan\u0131n da sual\u0131n\u0131 dinl\u0259y\u0259 bil\u0259rikmi? O, ba\u015fqa qit\u0259d\u0259ndir v\u0259 sual\u0131 da \u00e7ox q\u0131sad\u0131r. Xan\u0131m Espinoza, buyurun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Mariya Fernanda Espinoza:\u00a0<\/strong>\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, xan\u0131m h\u0259ms\u0259dr, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m c\u0259nab Prezident. \u00c7ox q\u0131sa bir sual\u0131m var. Birincisi, m\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi, bizim h\u0259ms\u0259drl\u0259r v\u0259 Ba\u015f katibimiz t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f m\u00fck\u0259mm\u0259l i\u015fi diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qoya bilm\u0259r\u0259m. M\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczv\u00fc olmaqdan q\u00fcrur duyuram. \u00c7ox q\u0131sa bir qeydim var. C\u0259nab Prezident, Sizi dinl\u0259y\u0259rk\u0259n m\u0259n 50 illik m\u00fcharib\u0259d\u0259n, s\u0259rh\u0259d m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra bizim Peru il\u0259 s\u00fclh prosesimizi xat\u0131rlad\u0131m. Etimad\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 bar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan dialoq v\u0259 diplomatiya ir\u0259lil\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 yoldur. X\u00fcsusil\u0259 Siz \u0259razil\u0259rin minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fdan dan\u0131\u015fark\u0259n s\u00fclh prosesind\u0259n sonra m\u0259n m\u00fcdafi\u0259 naziri olaraq minalar\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131m. M\u0259nim sual\u0131m postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 etimad\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda BMT-nin rolunu nec\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fczl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130qtisadi dir\u00e7\u0259li\u015f prosesind\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131da duran \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarda bu t\u0259\u015fkilat\u0131n rolunu n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? Siz iqtisadi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n n\u0259d\u0259n ibar\u0259t oldu\u011funu cavabland\u0131rd\u0131n\u0131z, lakin bu proses\u0259 d\u0259st\u0259k olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn BMT-nin rolunu nec\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz? BMT-nin s\u00fclh\u00fcn yarad\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck t\u0259cr\u00fcb\u0259si var v\u0259 hesab edir\u0259m ki, bununla ba\u011fl\u0131 qeydl\u0259rinizi bildirs\u0259ydiniz yax\u015f\u0131 olard\u0131. Sizinl\u0259 dialoq aparmaq f\u00fcrs\u0259ti yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, Prezident \u018fliyev. \u00dcmid edir\u0259m ki, Sizi tezlikl\u0259 Bak\u0131da \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259y\u0259m. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Sizi bu il, bir az sonra Bak\u0131da g\u00f6rm\u0259k \u00e7ox xo\u015f olard\u0131. Birincisi, c\u0259nab Musan\u0131n superg\u00fccl\u0259r aras\u0131nda qlobal g\u0259rginlikl\u0259r v\u0259 Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n burada hans\u0131 rolu oynaya bil\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131ndan ba\u015flamaq ist\u0259yir\u0259m. \u018flb\u0259tt\u0259, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 h\u0259r\u0259katd\u0131r, bu, h\u0259tta t\u0259\u015fkilat bel\u0259 deyil. Az\u0259rbaycan Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n sammitd\u0259, &#8211; bizd\u0259 sammit ke\u00e7irilmi\u015fdir, &#8211; H\u0259r\u0259kata s\u0259drliyi q\u0259bul ed\u0259nd\u0259 m\u0259n dedim ki, biz \u0259dal\u0259ti v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcququ m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Biz buna sadiqik, biz beyn\u0259lxalq h\u00fcququn \u0259sas prinsipl\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n Bandunq prinsipl\u0259rin\u0259 sadiqik. O vaxtdan b\u0259ri Az\u0259rbaycan s\u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259m\u0259l etmi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki biz Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131nda daha \u00e7ox konsolidasiyan\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yirik. 120 \u00f6lk\u0259 var v\u0259 onlar\u0131n he\u00e7 d\u0259 ham\u0131s\u0131 bir-biri il\u0259 yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 deyil. Lakin qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259dr olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259s verib. Bu onu g\u00f6st\u0259rir ki, bizim s\u0259mimi, a\u00e7\u0131q v\u0259 mehriban siyas\u0259timiz h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 geni\u015f beyn\u0259lxalq birlik t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u00c7\u00fcnki bu, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 BMT-d\u0259n sonra ikinci beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatd\u0131r. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 b\u00f6y\u00fck superg\u00fccl\u0259r aras\u0131nda g\u0259rginlikl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 he\u00e7 vaxt c\u0259lb olunmay\u0131b. Hesab edir\u0259m ki, s\u0259dr olaraq bizim bu proses\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259yimiz d\u00fczg\u00fcn olmazd\u0131. Biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, g\u0259rginliyin azald\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u015fad olard\u0131q. Bildiyimiz kimi, AB\u015e v\u0259 Rusiya administrasiyalar\u0131 aras\u0131nda xarici i\u015fl\u0259r nazirlikl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 dialoqa ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bizim bu dialoqun g\u0259rginlikl\u0259rin azalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaraca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259rimiz var. \u00c7\u00fcnki g\u0259rginliyin artmas\u0131 beyn\u0259lxalq birliyin mara\u011f\u0131nda deyil. Biz\u0259 proqnozla\u015fd\u0131ra bil\u0259n, t\u0259hl\u00fck\u0259siz d\u00fcnya laz\u0131md\u0131r, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitliyin prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 olaca\u011f\u0131 bir d\u00fcnya laz\u0131md\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, biz buna g\u00f6r\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259mizi verm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q. Lakin hesab edir\u0259m ki, indiki m\u0259qamda biz superg\u00fccl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 n\u0259yin ba\u015f verdiyini n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259li v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri olaraq biz bir ne\u00e7\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 start vermi\u015fik. Birincisi, bizim COVID-19-la ba\u011fl\u0131 onlayn sammitimiz olub. Sonra biz BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n COVID-19-la ba\u011fl\u0131 X\u00fcsusi Sessiyas\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 olduq. T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcm\u00fcz 190-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259ndi v\u0259 \u00f6t\u0259n ilin dekabr\u0131nda h\u0259min sessiya ke\u00e7irildi. Bu, \u00e7ox vacib idi, \u00e7\u00fcnki biz peyv\u0259nd\u0259rin paylan\u0131lmas\u0131nda \u00e7\u0259tinlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox ayd\u0131n mesaj g\u00f6nd\u0259rdik v\u0259 peyv\u0259nd mill\u0259t\u00e7iliyi art\u0131q beyn\u0259lxalq liderl\u0259r, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 olunan termindir. Biz ehtiyac oldu\u011fundan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7ox peyv\u0259nd sifari\u015f etmi\u015f v\u0259 faktiki olaraq inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri peyv\u0259nd vurmaq, \u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 qorumaq h\u00fcququndan m\u0259hrum etmi\u015f b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi etiraz\u0131m\u0131z\u0131 bildirmi\u015fdik. Biz inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 peyv\u0259ndl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 daha \u00e7ox d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini d\u0259 t\u0259\u015fviq edirdik. Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259r \u00fczvl\u0259ri inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rdir. Peyv\u0259ndl\u0259ri alma\u011fa imkan\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 beyn\u0259lxalq donor t\u0259\u015fkilatlar\u0131ndan d\u0259st\u0259yin g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini t\u0259\u015fviq edirdik. Bel\u0259likl\u0259, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00f6z s\u0259yl\u0259rini davam etdir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>C\u0259nab Musan\u0131n Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 son g\u0259rginlikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 ikinci sual\u0131na g\u0259linc\u0259, bizim m\u00f6vqeyimiz h\u0259mi\u015f\u0259 ayd\u0131n olub. Yen\u0259 d\u0259 biz beyn\u0259lxalq \u0259dal\u0259ti, beyn\u0259lxalq h\u00fcququ, BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icras\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq edirik. Biz T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin icras\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 bu selektiv yana\u015fman\u0131n qurban\u0131 olmu\u015fuq. B\u0259zi hallarda, bildiyiniz kimi, bu q\u0259tnam\u0259l\u0259r bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn\u0259 icra olunur. Biz\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 onlar 27 il \u0259rzind\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, icra olunmad\u0131. Biz \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k onlar\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fcz icra etdik. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259llini t\u0259\u015fviq edirik. \u018flb\u0259tt\u0259, Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 g\u0259rginliyin azald\u0131lmas\u0131 hesab edir\u0259m, beyn\u0259lxalq birliyin mara\u011f\u0131ndad\u0131r. Q\u00fcds \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizim m\u00f6vqeyimiz \u00e7ox ayd\u0131nd\u0131r. Bizim m\u00f6vqeyimiz \u0130srail-F\u0259l\u0259stin m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin iki d\u00f6vl\u0259t \u0259sas\u0131nda olan h\u0259lli \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Bir ne\u00e7\u0259 il bundan \u0259vv\u0259l biz f\u0259l\u0259stinlil\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131da donor konfrans\u0131n\u0131 ke\u00e7irdik. Hesab edir\u0259m ki, bu m\u00f6vqe beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa tamamil\u0259 uy\u011fundur. \u0130ki d\u00f6vl\u0259t \u0259sas\u0131nda h\u0259ll, g\u0259rginliyin azald\u0131lmas\u0131, s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 v\u0259 h\u0259lli tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259mimi ist\u0259k. H\u0259lli tapmaq \u00e7\u0259tindir. Bizim v\u0259ziyy\u0259td\u0259 d\u0259 h\u0259lli tapmaq \u00e7\u0259tin idi. Lakin hesab edir\u0259m ki, beyn\u0259lxalq birliyin v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, superg\u00fccl\u0259rin birg\u0259 s\u0259yl\u0259ri&#8230; \u018flb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259n \u00f6lk\u0259 deyil, lakin Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri olaraq biz \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rinin konsolidasiya olunmu\u015f m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Ba\u015f Assambleyan\u0131n sammitind\u0259 m\u0259n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n s\u0259dri olaraq \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdim v\u0259 m\u0259nim nitqim b\u00fct\u00fcn \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Odur ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 yana\u015fma eyni olacaq.<\/p>\n<p>Xan\u0131m Espinoza t\u0259r\u0259find\u0259n qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259 &#8211; postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 BMT-nin rolu. \u018fvv\u0259la qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, bu, art\u0131q sirr deyil, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131nda islahatlara ehtiyac var. T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n bax\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icras\u0131 selektiv olmamal\u0131d\u0131r, ikili standartlara \u0259saslanmamal\u0131d\u0131r. Bizim v\u0259ziyy\u0259td\u0259 T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 1993-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259 var idi. Minsk qrupunun 3 h\u0259ms\u0259dr \u00f6lk\u0259si T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 daimi \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Onlar \u00f6zl\u0259rinin q\u0259bul etdiyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ll\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259ni etm\u0259li idil\u0259r. Bu q\u0259tnam\u0259l\u0259rd\u0259 a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n deyilirdi ki, erm\u0259ni qo\u015funlar\u0131 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259n tam v\u0259 qeyd-\u015f\u0259rtsiz \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r. Lakin onlar i\u015fl\u0259mirdi. Bel\u0259likl\u0259, \u0259vv\u0259lc\u0259 islahatlar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r, \u00f6nc\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bu apar\u0131c\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131na etimad\u0131 art\u0131racaq T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259tnam\u0259l\u0259rin icra mexanizmi q\u0259bul olunmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, biz postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 BMT-nin strukturlar\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan i\u015fl\u0259yirik. BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissar\u0131n\u0131n N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi h\u0259mi\u015f\u0259 biziml\u0259 yax\u0131n t\u0259masda olub. \u00c7\u00fcnki o vaxt s\u0259kkiz milyon \u0259halid\u0259n bir milyondan \u00e7oxu qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn idi. \u0130ndi d\u0259 biz bu t\u0259\u015fkilatla i\u015fl\u0259yirik.<\/p>\n<p>Biz BMT-nin dig\u0259r strukturu olan UNESCO il\u0259 d\u0259 yax\u0131n t\u0259masday\u0131q. Biz uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 UNESCO-nu i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259r\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Biz\u0259 veril\u0259n cavab is\u0259 bel\u0259 olub ki, UNESCO siyasi m\u00fcbahis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful deyil. Bel\u0259likl\u0259, b\u00fct\u00fcn bu i\u015f\u011fal ill\u0259ri \u0259rzind\u0259 UNESCO-dan olan he\u00e7 bir n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259r etm\u0259yib. Lakin \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si dayanan kimi biz\u0259 UNESCO-dan \u0259razil\u0259ri ziyar\u0259t etm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r daxil olma\u011fa ba\u015flad\u0131. \u00c7ox \u015fadam ki, bu d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f verib v\u0259 biz indi UNESCO il\u0259 onlar\u0131n s\u0259f\u0259rin\u0259 dair logistik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri raz\u0131la\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n yekun m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259yik. \u00dcmid edir\u0259m ki, onlar n\u00f6vb\u0259ti ay missiya il\u0259 t\u0259\u015frif buyuracaqlar. Biz onlar\u0131n erm\u0259nil\u0259rin m\u0259d\u0259ni v\u0259 milli irsimiz\u0259 n\u0259 etdikl\u0259rini g\u00f6rm\u0259l\u0259rini ist\u0259yirik.<\/p>\n<p>Etimad\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, biz Erm\u0259nistan il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda etimad\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k ist\u0259nil\u0259n t\u0259\u015fkilat\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 minn\u0259tdar olard\u0131q. \u0130st\u0259r AT\u018fT, Avropa \u0130ttifaq\u0131, UNESCO olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 milli m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r. Bu, t\u0259r\u0259fimizd\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259rdi. \u00c7\u00fcnki bu olmadan, h\u0259tta bizim s\u00fclh raz\u0131la\u015fmam\u0131z olsa bel\u0259, bu raz\u0131la\u015fman\u0131 xalq d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259c\u0259k. Xalq da \u00f6z irad\u0259sini ifad\u0259 etm\u0259lidir. Xalqlararas\u0131 t\u0259maslar olmadan postm\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259ziyy\u0259tini h\u0259ll etm\u0259k olmaz. Odur ki, hesab edir\u0259m, BMT iki \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u00fcharib\u0259 yaralar\u0131n\u0131 sa\u011faltma\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan\u0131 ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:\u00a0<\/strong>\u201cC\u0259nab Prezident, h\u0259mkar\u0131m\u0131z, Latviyan\u0131n sabiq Prezidenti Valdis Zatlersin konfrans\u0131m\u0131za qo\u015fulmas\u0131 bizi m\u0259mnun edir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Valdis Zatlers:<\/strong>\u00a0\u201cZati-alil\u0259ri, Sizi t\u0259brik edir\u0259m. Siz Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin geri qaytar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259yl\u0259rinizd\u0259n he\u00e7 vaxt vaz ke\u00e7m\u0259diniz. G\u0259lin, bir az g\u0259l\u0259c\u0259yi t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259tir\u0259k. Siz bir g\u00fcn Erm\u0259nistan il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda h\u0259rt\u0259r\u0259fli s\u00fclh sazi\u015finin, ola bilsin regionun b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sazi\u015finin olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u00fcz\u0259 g\u0259tir\u0259 bil\u0259rsinizmi? N\u0259 vaxtsa b\u00fct\u00fcn Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda azad ticar\u0259t raz\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rsinizmi? Bu, m\u00fcmk\u00fcn olarsa, Sizin bax\u0131\u015f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, bunun yol x\u0259rit\u0259si nec\u0259 olard\u0131?\u201d<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Zatlers, t\u0259brikl\u0259riniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Qlobal Bak\u0131 forumlar\u0131nda siz h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcququ v\u0259 \u0259dal\u0259ti a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n b\u0259yanatlarla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmisiniz. Biz bunu bilirik v\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk. M\u0259n tamamil\u0259 \u0259min\u0259m ki, Az\u0259rbaycan il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda s\u00fclh sazi\u015fi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, nisb\u0259t\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 buna nail olmaq da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130ndi \u00e7at\u0131\u015fmayan m\u0259s\u0259l\u0259 Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n siyasi irad\u0259nin olmamas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 demi\u015f\u0259m ki, Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistanla s\u00fclh sazi\u015fi \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259, bu sazi\u015f imzalansa, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259, g\u00fcc\u00fcn t\u0259tbiq edilm\u0259m\u0259si, cari v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar reall\u0131qlar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bu s\u00fclh s\u0259n\u0259dinin ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olacaq. N\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r? Hesab edir\u0259m ki, Erm\u0259nistanda parlament se\u00e7kil\u0259ri ke\u00e7ir\u0259l\u0259n\u0259d\u0259k g\u00f6zl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 biz bu d\u00f6vr\u00fcn Erm\u0259nistanda h\u0259ssas bir d\u00f6vr oldu\u011funu anlay\u0131r\u0131q. Hesab edir\u0259m ki, \u0259g\u0259r bu g\u00fcn kims\u0259 Erm\u0259nistanda Az\u0259rbaycanla s\u00fclh sazi\u015fi haqq\u0131nda dan\u0131\u015fsa, bu, h\u0259min \u015f\u0259xs\u0259 populyarl\u0131q qazand\u0131rmaz. Lakin yen\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259nin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri siyasi karyeralar\u0131 haqq\u0131nda yox, \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidirl\u0259r. Bu bax\u0131mdan, biz \u00fcmid edirik ki, se\u00e7kil\u0259rd\u0259n sonra bizd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha \u00e7ox ayd\u0131nl\u0131q olacaq. S\u00fclh sazi\u015fi \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn tan\u0131nmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur v\u0259 biz bunu etm\u0259y\u0259 haz\u0131r\u0131q. Biz a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131ma\u011fa haz\u0131r\u0131q v\u0259 s\u00f6zs\u00fcz ki, Erm\u0259nistan da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Sizin d\u0259 bildiyiniz kimi, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259sidir v\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 indi d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259sidir v\u0259 bu, h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n statusu haqq\u0131nda b\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rd\u0259n vaz ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. Bu, m\u00fczakir\u0259 predmeti olan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. \u0130ndi bizd\u0259 olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, rus s\u00fclhm\u0259raml\u0131lar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131ndak\u0131 \u0259razid\u0259 otuz min insan ya\u015fay\u0131r. Orada ya\u015fayan insanlar bizim v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r. Biz onlar\u0131 erm\u0259ni t\u0259bli\u011fat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n beyinl\u0259ri yuyulmu\u015f v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z hesab edirik. \u018fg\u0259r s\u00fclh sazi\u015fin\u0259 nail olunarsa, onda \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, sizin dediyiniz kimi, ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259 olan \u00fc\u00e7 C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259si aras\u0131nda azad ticar\u0259t apar\u0131la bil\u0259r v\u0259 bu da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bel\u0259likl\u0259, biz buna haz\u0131r\u0131q. Biz Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcsb\u0259t cavab g\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:\u00a0<\/strong>\u201cC\u0259nab Prezident, Siz biziml\u0259 \u00e7ox s\u0259brlisiniz v\u0259 biz\u0259 saatlarla vaxt s\u0259rf etm\u0259yiniz \u00e7ox t\u0259qdir\u0259layiq bir add\u0131md\u0131r. H\u0259l\u0259 d\u0259 ilkin siyah\u0131m\u0131zda cavabland\u0131r\u0131lmal\u0131 olan suallar var. Bunlar\u0131 cavabland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimi, m\u0259n sizd\u0259n ba\u015fqa v\u0259 sonuncu sual\u0131 cavabland\u0131rma\u011fa haz\u0131r oldu\u011funuzu soru\u015faca\u011fam. \u0130ndi is\u0259 g\u0259lin davam ed\u0259k v\u0259 2008-2009-2011-ci ill\u0259rd\u0259 Bel\u00e7ikan\u0131n Ba\u015f naziri olmu\u015f \u0130v Leterm\u0259 ke\u00e7id alaq. C\u0259nab Leterm, s\u00f6z sizindir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130v Leterm:<\/strong>\u00a0\u201c\u00c7ox sa\u011f olun. \u00dcmid edir\u0259m, m\u0259ni e\u015fidirsiniz. C\u0259nab Prezident, Sizi Br\u00fcsseld\u0259n salamlay\u0131ram. \u0130caz\u0259 verin, onlayn g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k f\u00fcrs\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirim. H\u0259m\u00e7inin Sizin liderliyiniz\u0259 v\u0259 d\u00fczg\u00fcn arqumentl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k bu g\u00fcn ham\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fczakir\u0259 etdiyi \u0259razil\u0259ri geri qaytarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi d\u0259yi\u015fdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 Sizi t\u0259qdir edim. Vaxt\u0131 v\u0259 g\u00fcnd\u0259liyi n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, sual\u0131m q\u0131sa olacaq. Xan\u0131m Kitarovi\u00e7 art\u0131q Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin b\u0259zi aspektl\u0259rin\u0259, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm rola diqq\u0259t \u00e7\u0259kdi. M\u0259n Br\u00fcsselin diplomatik s\u0259hn\u0259sin\u0259 q\u0131saca da olsa diqq\u0259ti \u00e7\u0259km\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259n q\u0131sa v\u0259 ola bilsin \u00e7ox a\u00e7\u0131q v\u0259 s\u0259mimi dey\u0259c\u0259y\u0259m. M\u0259nc\u0259, Siz m\u0259nd\u0259n daha yax\u015f\u0131 bilirsiniz ki, beyn\u0259lxalq siyas\u0259td\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 reall\u0131q, beyn\u0259lxalq h\u00fcququn Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259 olmas\u0131 v\u0259 davran\u0131\u015f aras\u0131nda f\u0259rq var. Xarici siyas\u0259tin m\u0259nsubiyy\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan davran\u0131\u015f \u0259fsuslar olsun ki, b\u0259z\u0259n \u00fcst\u00fcn rol oynay\u0131r. S\u00f6hb\u0259timizin \u0259vv\u0259lind\u0259 Siz erm\u0259ni diasporunun dinamik f\u0259al m\u0259nfi t\u0259sirini qeyd etmi\u015fdiniz. Burada dostlar aras\u0131nda oldu\u011fumuzu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu diasporun h\u0259l\u0259 d\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv olan m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyasi r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259rdiyini v\u0259 reall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z xeyrin\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 c\u0259hd etdiyini dem\u0259k d\u00fczg\u00fcn olard\u0131. M\u0259nim sual\u0131m \u00e7ox q\u0131sad\u0131r. Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na, h\u0259m\u00e7inin Br\u00fcsseld\u0259ki insanlara t\u0259zyiq g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00e7ox f\u0259al erm\u0259ni diasporu il\u0259 reall\u0131q v\u0259 Sizin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fcz tutarl\u0131 arqumentl\u0259r aras\u0131nda daha yax\u015f\u0131 tarazl\u0131\u011f\u0131 yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259xav\u0259tl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259diyiniz Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi olaraq hans\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259rik v\u0259 hans\u0131 rolu oynaya bil\u0259rik? Hesab edir\u0259m ki, bu tarazl\u0131\u011f\u0131n h\u0259qiq\u0259t\u0259n b\u0259rpas\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259y\u0259n v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada reall\u0131\u011f\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k ist\u0259y\u0259n bir \u00e7ox h\u0259mkarlar\u0131m\u0131n ad\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. Reall\u0131q is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259dir v\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin Az\u0259rbaycana qaytar\u0131lmas\u0131 \u0259dal\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259si idi. Bel\u0259likl\u0259, sual\u0131m \u00e7ox q\u0131sad\u0131r, Sizin t\u0259klifl\u0259riniz varm\u0131, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259riniz varm\u0131, Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n paytaxt\u0131 olan Br\u00fcsseld\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 t\u0259msil ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 yarada bil\u0259rikmi? Avropada ictimai r\u0259y\u0259 v\u0259 r\u0259hb\u0259r dair\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 c\u0259hd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn biz n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 birlikd\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259rik? \u00c7ox sa\u011f olun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Ba\u015f nazir. Sual\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Siz \u00e7ox \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 toxundunuz. \u018fslind\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259 bizim v\u0259 Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259ri t\u00f6r\u0259dir. \u00c7\u00fcnki siz tamamil\u0259 haql\u0131 buyurdunuz reall\u0131q v\u0259 davran\u0131\u015f aras\u0131nda f\u0259rq i\u015fimizi m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k v\u0259 mesaj\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fczl\u0259\u015fdiyimiz v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259n b\u00f6y\u00fck \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flardan biridir. Erm\u0259nistan h\u0259mi\u015f\u0259 hesab edir ki, onlar\u0131n diasporu var v\u0259 bu diaspor onlara k\u00f6m\u0259k edir. Lakin \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin n\u0259tic\u0259sin\u0259 baxsaq g\u00f6r\u0259rik ki, onlar\u0131n al\u00e7ald\u0131c\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259tin\u0259 s\u0259b\u0259b olan \u0259sas amill\u0259rind\u0259n biri d\u0259 onlar\u0131n diasporu idi. \u00c7\u00fcnki bir santimetr bel\u0259 \u0259razinin geri qaytar\u0131lmamas\u0131 iddias\u0131 erm\u0259ni diasporunun ideoloji mahiyy\u0259ti idi. Ham\u0131m\u0131z yax\u015f\u0131 bilirik ki, onlar \u0259ks\u0259r hallarda ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri se\u00e7irl\u0259r. Bu, ist\u0259r AB\u015e-da Kaliforniya olsun v\u0259 ya c\u0259nubi Fransa olsun, yaxud Rusiyan\u0131n c\u0259nubu v\u0259 Lat\u0131n Amerika olsun. Onlar \u00e7ox rahat m\u00fchitd\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u00f6zl\u0259rin\u0259 yax\u015f\u0131 biznes qurub. Onlar \u00e7oxsayl\u0131 diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131 yarad\u0131r v\u0259 h\u0259yatlar\u0131ndan z\u00f6vq al\u0131rlar. Qaraba\u011fda ya\u015fayanlar\u0131n h\u0259yat standartlar\u0131 onlar\u0131 he\u00e7 o q\u0259d\u0259r d\u0259 maraqland\u0131rm\u0131r. Biz \u0259razil\u0259ri i\u015f\u011faldan azad etdikd\u0259n sonra, &#8211; bu \u0259razil\u0259rin b\u0259zi hiss\u0259l\u0259rind\u0259 erm\u0259nil\u0259r qanunsuz m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131, &#8211; erm\u0259ni \u0259halisinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259r\u0259 getdikd\u0259 m\u0259n \u015foka d\u00fc\u015fd\u00fcm. \u00c7\u00fcnki bu \u0259razil\u0259r sanki gec\u0259qondular idi. Bu, XXI \u0259srin ya\u015fay\u0131\u015f standartlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 normal anlay\u0131\u015fdan k\u0259nar bir \u015fey idi. Tam yoxsulluq var idi. Tam yoxsulluq, i\u015fsizlik v\u0259 bu insanlar frans\u0131z rivyeras\u0131nda v\u0259 ya Kaliforniyada ya\u015fayan diasporun b\u0259zi iddialar\u0131, emosiyalar\u0131 v\u0259 ya m\u0259qs\u0259dl\u0259ri xatirin\u0259 girov kimi saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n indi bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri diaspordur.<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir m\u00fc\u015fahid\u0259m d\u0259 var. Biz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fck v\u0259 \u0259min idik, \u0259n az\u0131ndan m\u0259n bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, diaspor i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 \u00e7oxlu pul x\u0259rcl\u0259yir. \u00c7\u00fcnki h\u0259r il onlar v\u0259sait toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn marafonlar t\u0259\u015fkil edirdil\u0259r. Onlar ild\u0259 ola bilsin y\u00fcz milyondan \u00e7ox v\u0259sait toplay\u0131rd\u0131lar. Dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu, ki\u00e7ik \u0259razi \u00fc\u00e7\u00fcn, ki\u00e7ik \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir v\u0259saitdir. Lakin biz bu v\u0259saiti g\u00f6rm\u0259dik. Erm\u0259nil\u0259rin i\u015f\u011fal etdiyi v\u0259 onlar\u0131n dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cerm\u0259ni \u015f\u0259h\u0259ri\u201d olan \u015eu\u015fa tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131, tam yoxsulluq i\u00e7ind\u0259 idi. Onlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 regionlarda biz bu investisiyan\u0131 g\u00f6rm\u0259dik. Ya bu v\u0259sait toplanmay\u0131b, ya da ba\u015fqa yerl\u0259r\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilib. \u0130ndi d\u0259 diaspor \u00e7ox qeyri-m\u0259hsuldar rol oynay\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259si ayd\u0131nd\u0131r. M\u00fcharib\u0259 noyabr\u0131n 9-dan 10-na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 dayanmasayd\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti h\u0259tta lap \u00e7\u0259tin olard\u0131. Biz do\u011fru vaxtda m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rd\u0131q v\u0259 planla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131za nail olduq. \u0130ndi is\u0259 bar\u0131\u015fmaq vaxt\u0131d\u0131r, indi Qaraba\u011fda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k v\u0259 ya g\u0259l\u0259c\u0259kl\u0259rini qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 \u015fans\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131larla yax\u015f\u0131 qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 ya\u015famaqdan ibar\u0259t oldu\u011funu anlamaq vaxt\u0131d\u0131r. Odur ki, hesab edir\u0259m, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, diaspor reall\u0131\u011f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidir. Onlar ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259li v\u0259 \u00f6z siyas\u0259tin\u0259 b\u0259zi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r etm\u0259lidirl\u0259r. Bunu ed\u0259 bilib-bilm\u0259m\u0259kd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, onlar\u0131n siyas\u0259ti u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar oldu. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, ola bilsin, ilk mesaj Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 bildiril\u0259 bil\u0259r: \u201cSizin siyas\u0259tiniz yanl\u0131\u015f idi, u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar olub v\u0259 bu, Erm\u0259nistanda art\u0131q alt\u0131 aydan \u00e7oxdur davam ed\u0259n b\u00f6hrana g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b\u201d mesajlar\u0131 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259lidir. \u0130kincisi is\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259, \u0259ks-tarazl\u0131q yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bizim \u00f6z mesaj\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq f\u00fcrs\u0259timiz olmal\u0131d\u0131r. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi reall\u0131qla ba\u011fl\u0131 mesaj\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u0259sas strukturlardan biridir. \u00dcmid edirik ki, bu, bel\u0259 d\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 diaspor idi, bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259 is\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 \u0259dal\u0259t var idi. Hadis\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131 onu g\u00f6st\u0259rdi ki, biz tarixin d\u00fczg\u00fcn t\u0259r\u0259fini tutmu\u015fduq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, Siz biziml\u0259 \u00e7ox n\u0259zak\u0259tli v\u0259 s\u0259brlisiniz. Bizim Sizinl\u0259 bu m\u0259lumatland\u0131r\u0131c\u0131, parlaq v\u0259 ilhamland\u0131r\u0131c\u0131 dialoqa h\u0259dd\u0259n art\u0131q b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131m\u0131z var. Lakin bizd\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 Sizinl\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259y\u0259n insanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir siyah\u0131s\u0131 var. Lakin bizim Sizinl\u0259 raz\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z var v\u0259 biz Sizin s\u0259brli olma\u011f\u0131n\u0131zdan sui-istifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259mirik. M\u0259n bunu Sizin \u00f6hd\u0259niz\u0259 burax\u0131ram\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cB\u0259li. \u018fvv\u0259la, bu raz\u0131l\u0131q m\u0259niml\u0259 yox, m\u0259nim administrasiyamdan olan b\u0259zi insanlarla olub. \u0130kincisi, m\u0259n \u00f6z\u00fcm \u00e7ox m\u0259hsuldar v\u0259 faydal\u0131 olan bu m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n z\u00f6vq al\u0131ram. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n davam etm\u0259y\u0259 haz\u0131ram. Buyurun, davam edin\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cM\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m. Rum\u0131niyadan xan\u0131m Ana Bir\u00e7al\u0131n sual\u0131 var. O, 2016-2019-cu ill\u0259r aras\u0131nda Ba\u015f nazir v\u0259zif\u0259sini tutub. Ana Bir\u00e7al, buyurun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ana Bir\u00e7al:<\/strong>\u00a0\u201cRum\u0131niyadan ax\u015fam\u0131n\u0131z xeyir, c\u0259nab Prezident. Sizinl\u0259 bir daha g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259mnunluq v\u0259 \u015f\u0259r\u0259f hissidir. Biz m\u00fcmk\u00fcn olan kimi Sizinl\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259yi s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirik. Bildiyiniz kimi, Rum\u0131niya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda g\u00fccl\u00fc strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q var v\u0259 biz bununla q\u00fcrur duyuruq. Biz, h\u0259m\u00e7inin onunla f\u0259xr edirik ki, Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda Rum\u0131niya Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini tan\u0131yan birinci Avropa d\u00f6vl\u0259ti olub. Bundan ba\u015fqa, Az\u0259rbaycanla strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda s\u0259n\u0259di imzalayan Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv olan ilk Avropa d\u00f6vl\u0259ti olmu\u015fuq. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Sizc\u0259 n\u0259inki t\u0259kc\u0259 m\u00f6vcud strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 bu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 yeni bir m\u00fcst\u0259viy\u0259 qald\u0131rmaq, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259n, strateji n\u0259qliyyat, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik? \u0130caz\u0259 verin, s\u00f6z\u00fcm\u00fc forumun \u00fczv\u00fc olmaqdan q\u00fcrur duyma\u011f\u0131mla bitirim v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ham\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 n\u0259zak\u0259tli olan iki h\u0259ms\u0259dri t\u0259brik edim. 2020-ci ilin \u00e7\u0259tin vaxtlar\u0131 da daxil olmaqla, h\u0259mi\u015f\u0259 biziml\u0259 t\u0259masda olan Ba\u015f katib\u0259 x\u00fcsusi minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bir daha t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m v\u0259 ham\u0131n\u0131z\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez g\u00f6rm\u0259k \u00fcmidi il\u0259\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259n d\u0259 sizi Bak\u0131da tezlikl\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yim\u0259 v\u0259 dialoqumuzu davam etdirm\u0259y\u0259 \u00fcmidvaram. Siz tamamil\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z, Rum\u0131niya bizi m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131yan ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n biri olub v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qla ba\u011fl\u0131 raz\u0131la\u015fman\u0131 imzalayan ilk \u00f6lk\u0259 olub. Bu da biz\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 eyni s\u0259n\u0259di imzalamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7d\u0131. M\u0259n sizinl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rimizi xat\u0131rlay\u0131ram v\u0259 Ba\u015f nazirin m\u00fcavini v\u0259zif\u0259sind\u0259 siz iki \u00f6lk\u0259nin bir araya g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. Siz xat\u0131rlay\u0131rs\u0131n\u0131z, biz d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n nec\u0259 qurulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 birg\u0259 planlar\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fik. Biz Rum\u0131niyadan g\u0259l\u0259c\u0259k y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li qonaqlar\u0131n s\u0259f\u0259rl\u0259rini m\u00fczakir\u0259 edirdik. Siz y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li qonaq idiniz, lakin sizd\u0259n daha da y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259 tutan qonaqlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturduq. Sonra y\u0259qin pandemiya bu i\u015fl\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etdi v\u0259 bizd\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n bu f\u0259al fazas\u0131nda sanki bir n\u00f6v fasil\u0259 yaran\u0131b. Biz bu prosesl\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259k ist\u0259yirik. Siz m\u0259nim m\u00f6vqeyimi bilirsiniz. M\u0259n bu haqda siz\u0259 s\u00f6yl\u0259mi\u015f\u0259m. Hesab edir\u0259m ki, biz \u00e7ox faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rik. Sizin dediyiniz kimi, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin tamamlanmas\u0131ndan sonra Rum\u0131niya m\u0259saf\u0259 n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n bizim boru x\u0259tti sistemimiz\u0259 \u00e7ox yax\u0131nd\u0131r. H\u0259m\u00e7inin postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn inki\u015faf\u0131nda n\u0259qliyyatla ba\u011fl\u0131 yeni imkanlar ba\u011flant\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 nadir bie v\u0259ziyy\u0259t yarad\u0131r. Bu, h\u0259m bizim \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 Rum\u0131niya \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli olacaq. Odur ki, biz haz\u0131r\u0131q. \u00dcmid edir\u0259m ki, siz bizi qlobal forum \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ziyar\u0259t etdikd\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 daha t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015fmaq imkan\u0131 olacaq. Lakin bizim m\u00f6vqeyimiz h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7ox a\u00e7\u0131q v\u0259 ayd\u0131n olub. Biz Rum\u0131niya il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n f\u0259al fazas\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k ist\u0259yirik\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, n\u00f6vb\u0259ti sual\u0131 2015-ci ild\u0259 Moldovan\u0131n Ba\u015f naziri olmu\u015f \u00c7iril Qaburici verir. C\u0259nab Qaburi\u00e7i, sizin n\u00f6vb\u0259nizdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00c7iril Qaburici:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259r vaxt\u0131n\u0131z xeyir, Zati-alil\u0259ri c\u0259nab Prezident \u018fliyev. M\u0259n bu konfransda i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 \u015fadam. Onlayn formatda ke\u00e7irils\u0259 d\u0259, Bak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox dar\u0131xm\u0131\u015fam. M\u0259lumdur ki, COVID-19-un b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya b\u00f6y\u00fck t\u0259siri olub. Normal d\u00fcnyada sabitlik pozulub. Biz \u00f6yr\u0259\u015fdiyimiz normal h\u0259yatdan yeni normaya uy\u011funla\u015fmal\u0131y\u0131q. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, b\u0259\u015f\u0259riy\u0259t h\u0259l\u0259 d\u0259 h\u0259r hans\u0131 \u00f6lk\u0259nin, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u0259nim \u00f6lk\u0259m Moldova kimi ki\u00e7ik d\u00f6vl\u0259tin t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259dir. M\u0259n burada qlobal istil\u0259\u015fm\u0259, havan\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259si kimi \u0259traf m\u00fchit probleml\u0259rini qeyd edir\u0259m. C\u0259nab Prezident, Siz dediniz ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda su, g\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k enerjisind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Zati-alil\u0259ri, nec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, bu probleml\u0259r bizim ham\u0131m\u0131z\u0131 el\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259rmi ki, biz yeni qlobal balans yaradaq v\u0259 bununla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 haz\u0131r olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r? T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal miqyasda s\u0259yl\u0259rin nec\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k \u00e7\u0259tindir. H\u0259l\u0259 ki, proses nisbi u\u011furla gedir. Lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259haliy\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 do\u011fru mesajlar verm\u0259si, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 s\u00f6zd\u0259 deyil, \u0259m\u0259ld\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259si vacibdir. \u00c7\u00fcnki \u00e7oxlu s\u00f6zl\u0259r deyilib, sessiyalar ke\u00e7irilib, \u00e7oxlu alq\u0131\u015flar, t\u0259brikl\u0259r olub, q\u0259l\u0259b\u0259 qeyd edilib, lakin sonda biz \u0259vv\u0259l oldu\u011fumuz yerd\u0259yik. Biz\u0259 g\u0259linc\u0259, Az\u0259rbaycan b\u0259lk\u0259 d\u0259 haz\u0131rda b\u0259rpa olunan enerjiy\u0259 investisiya yat\u0131rmaq ehtiyac\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259dir, \u00e7\u00fcnki, bizim b\u00f6y\u00fck t\u0259bii qaz yataqlar\u0131m\u0131z var. Haz\u0131rda biz enerji istehsal\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259miz enerji kimi t\u0259bii qaz v\u0259 sudan istifad\u0259 edirik. Biz k\u00f6m\u00fcrd\u0259n, neftd\u0259n istifad\u0259 etmirik, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ekologiyaya d\u0259y\u0259n ziyan minimumdur. Lakin m\u0259suliyy\u0259tli \u00f6lk\u0259 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n h\u00f6kum\u0259t kimi biz b\u0259rpaolunan enerji \u00fc\u00e7\u00fcn investorlar c\u0259lb etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f\u0131q. M\u0259nim Qaraba\u011f v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l zona\u201d bar\u0259d\u0259 dedikl\u0259rim b\u0259yanat deyil, pland\u0131r v\u0259 bu plan art\u0131q icra m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 &#8211; La\u00e7\u0131n rayonunda ilk su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 bir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l oldu. \u018frazil\u0259r i\u015f\u011faldan azad olunandan 3-4 ay sonra m\u0259n art\u0131q orada idim, d\u00fcym\u0259ni basd\u0131m v\u0259 biz ba\u015flad\u0131q. Biz Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259 10-dan \u00e7ox su elektrik stansiyas\u0131 yaratma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. \u0130kincisi, \u0130ranla Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dind\u0259ki iri su anbar\u0131nda b\u00f6y\u00fck potensial var. Su anbar\u0131 i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 art\u0131q \u0130ran t\u0259r\u0259find\u0259n tikilib. \u0130ndi biz birlikd\u0259 240 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 su elektrik stansiyas\u0131 tikm\u0259k bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. \u00d6t\u0259n il m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l biz 2 elektrik stansiyas\u0131 \u2013 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 440-480 meqavat olan 1 g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 1 k\u00fcl\u0259k enerji stansiyas\u0131 tikm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259rpa olunan enerji \u00fczr\u0259 d\u00fcnyan\u0131n iki apar\u0131c\u0131 \u015firk\u0259ti &#8211; S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n \u201cACWA Power\u201d v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin \u201cMasdar\u201d \u015firk\u0259l\u0259ri il\u0259 2 investisiya raz\u0131la\u015fmas\u0131 imzalad\u0131q. \u0130nvestisiyalar 100 faiz \u015firk\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulacaq v\u0259 indi biz art\u0131q Qaraba\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015f plan\u0131n, \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131n\u0131n icras\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259yik. Biz bunu Yaponiyan\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n biri il\u0259 edirik. Onlar haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcrl\u0259r, m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b. Onlar ba\u015f plan\u0131 haz\u0131rlay\u0131rlar ki, biz bu layih\u0259ni nizams\u0131z \u015f\u0259kild\u0259 deyil, sistem\u0259, resurslara v\u0259 t\u0259l\u0259bata \u0259saslanaraq icra ed\u0259k. Bu, k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin geri qay\u0131tmas\u0131n\u0131n vaxt c\u0259dv\u0259lin\u0259 uy\u011fun olmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, Enerji Nazirliyimizin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi potensial\u0131 5 min meqavatd\u0131r. Bu, bizim b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 haz\u0131rda istehlak etdiyimizd\u0259n \u00e7oxdur. \u0130ndi elektrik enerjisi ixracat\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fumuzu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bizim ehtiyac\u0131m\u0131z olandan b\u0259lk\u0259 d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1000 meqavat art\u0131q hasilat imkan\u0131m\u0131z var. Bizim Rusiya, \u0130ran, G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 x\u0259tl\u0259rimiz var, biz h\u0259r t\u0259r\u0259f\u0259 ixrac edirik. Elektrik enerjisi ixrac\u0131 art\u0131q on milyonlarla dollar g\u0259lir g\u0259tirir, lakin y\u00fcz milyonlarla g\u0259lir g\u0259tir\u0259c\u0259k. Bu, h\u0259qit\u0259t\u0259n d\u0259, reall\u0131q olacaq. Bundan \u0259lav\u0259, m\u0259n dey\u0259rdim ki, bizim 4 L\u00fcksemburq v\u0259 1 Livan boyda olan h\u0259min \u0259razid\u0259 etm\u0259yi planla\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131m\u0131z d\u00fcnyada nadir hal olacaq. He\u00e7 kim buna b\u0259nz\u0259r bir i\u015f g\u00f6rm\u0259yib. \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d, \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d, infrastrukturun d\u00fczg\u00fcn qurulmas\u0131n\u0131n inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 model olaca\u011f\u0131n\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q. Biz ba\u015f plan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259\u015fhur beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259v\u0259t etmi\u015fik. A\u011fdam \u015f\u0259h\u0259rinin ba\u015f plan\u0131 dem\u0259k olar ki, haz\u0131rd\u0131r, tezlikl\u0259 t\u0259sdiql\u0259n\u0259c\u0259k, dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ba\u015f plan\u0131 icra m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. Yenid\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 qay\u0131daraq d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ki, neft-qaz kimi t\u0259bii ehtiyatlara malik olaraq biz b\u0259rpaolunan enerjiy\u0259 investisiya yat\u0131rmal\u0131y\u0131q, b\u0259rpaolunan enerji \u00fc\u00e7\u00fcn investorlar c\u0259lb etm\u0259liyik, bu, bizim m\u0259suliyy\u0259timizin n\u00fcmayi\u015fi olacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, bizim daha 3 sual\u0131m\u0131z var. Biz 2004-2014-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ba\u015f katibi olmu\u015f c\u0259nab Ekm\u0259l\u0259ddin \u0130hsano\u011flunun sual\u0131 il\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131q. Ondan sonra 2 sual bird\u0259n veril\u0259c\u0259k. G\u0259lin C\u0259nab \u0130hsano\u011flu il\u0259 ba\u015flayacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekm\u0259l\u0259ddin \u0130hsano\u011flu:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, xan\u0131m s\u0259dr. C\u0259nab Prezident, \u015f\u0259xs\u0259n olmasa bel\u0259, Zati-alinizl\u0259 bir daha birlikd\u0259 olmaq \u015f\u0259r\u0259fdir. \u0130caz\u0259 verin, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi u\u011furu, Qaraba\u011fda \u0259razil\u0259rin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brikl\u0259rimi \u00e7atd\u0131r\u0131m. M\u0259n, h\u0259m\u00e7inin \u00fcmidvar oldu\u011fumu bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Sizin f\u0259al xarici siyas\u0259tiniz say\u0259sind\u0259 bu regionda v\u0259 onun h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda m\u00fch\u00fcm strateji d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si kimi, d\u00fcnyan\u0131n bu g\u00fc\u015f\u0259sind\u0259 s\u00fclh v\u0259 sabitlik yenid\u0259n b\u0259rq\u0259rar olacaq. C\u0259nubi Qafqaz\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn regional inki\u015faf, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bax\u0131m\u0131ndan hans\u0131 perspektivl\u0259r var? Zati-alil\u0259ri \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n perspektivini nec\u0259 g\u00f6r\u00fcr? Bu, MDB, Qara D\u0259niz \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 kimi m\u00f6vcud t\u0259\u015fkilatlar vasit\u0259sil\u0259 olacaq, yoxsa sabitlik pakt\u0131 v\u0259 ya yeni t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 olacaq? Sual\u0131m\u0131 yekunla\u015fd\u0131raraq m\u0259n, h\u0259m\u00e7inin Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi v\u0259 bizim h\u00f6rm\u0259tli h\u0259ms\u0259drl\u0259rimiz, dinamik katiblik v\u0259 onun hey\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6r\u00fcl\u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259ri y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259rdim. T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Prezident\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:\u00a0<\/strong>\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m, c\u0259nab Ba\u015f katib. T\u0259brikl\u0259riniz \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Siz Az\u0259rbaycan\u0131n haqq i\u015fini, i\u015f\u011fala son qoymaq namin\u0259 s\u0259yl\u0259rini h\u0259r zaman f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcdaf\u0259 etmisiniz v\u0259 biz sizin s\u0259yl\u0259rinizi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiririk. M\u0259n sizin yaxan\u0131zda d\u00f6vl\u0259t ordenini g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Bu, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n siz\u0259 olan hissl\u0259rinin, bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn etdikl\u0259rinizin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Qafqazda inki\u015fafa g\u0259linc\u0259, yen\u0259 d\u0259 h\u0259r \u015fey Erm\u0259nistan\u0131n siyasi irad\u0259si v\u0259 g\u00fcnd\u0259liyind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn C\u0259nubi Qafqazda Az\u0259rbaycanla G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda \u00e7ox s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 m\u00f6vcuddur. B\u00fct\u00fcn m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259ri \u0259rzind\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259 erk\u0259n ill\u0259rd\u0259 b\u0259zi istisnalarla, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7ox sabit, proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan v\u0259 dostyana olub. Bu g\u00fcn art\u0131q m\u00fczakir\u0259 etdiyimiz kimi biz xalqlar\u0131m\u0131z v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm birg\u0259 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7iririk. M\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131na qo\u015fulma\u011fa haz\u0131r olub-olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmir\u0259m. \u018fg\u0259r ehtimal ets\u0259k ki, b\u0259li, qo\u015fulacaqlar, onda \u0259lb\u0259tt\u0259, bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Biz etiraz etm\u0259y\u0259c\u0259yik, \u00e7\u00fcnki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, C\u0259nubi Qafqazda regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn, m\u0259s\u0259l\u0259n, enerji il\u0259 ba\u011fl\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck potensial var. Biz bilirik ki, potensial olaraq Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistana enerji resurslar\u0131n\u0131n t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 ola bil\u0259r. Bu, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr v\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu, olub, yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Az\u0259rbaycan Erm\u0259nistan\u0131 enerji resurslar\u0131 il\u0259 t\u0259chiz edib. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi tikilib tamamlanandan sonra Erm\u0259nistan\u0131n biznesi inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxlu imkan\u0131 olacaq. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn daxili bazar\u0131n h\u0259cminin ki\u00e7ik olmas\u0131 v\u0259 \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b logistik infrastruktur s\u0259b\u0259bind\u0259n, &#8211; \u00e7\u00fcnki G\u00fcrc\u00fcstanla Rusiya aras\u0131nda yol qar s\u0259b\u0259bind\u0259n ba\u011fl\u0131 olsa onlar batarlar, -\u00e7\u00fcnki onlar\u0131n a\u00e7\u0131q d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Onlar\u0131n he\u00e7 kiml\u0259 d\u0259mir yolu \u0259laq\u0259si yoxdur. Onlar\u0131n beyn\u0259lxalq bazarlarla d\u0259mir yolu \u0259laq\u0259si yoxdur &#8211; proqnozla\u015fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayanda, investorlar n\u0259 g\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rini bilm\u0259y\u0259nd\u0259, he\u00e7 kim investisiya yat\u0131rmaz. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 he\u00e7 kim investisiya qoymur. Bu, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn imkanlar a\u00e7acaq. Amma onlar \u00f6z se\u00e7iml\u0259rini etm\u0259lidirl\u0259r. Onlar t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycana deyil, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u0259razi iddialar\u0131na son qoymal\u0131d\u0131rlar. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Nizami M\u0259rk\u0259zinin \u00e7ox \u00fczv\u00fc bilmir ki, Erm\u0259nistan konstitusiyas\u0131nda onlar\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u0259razi iddialar\u0131 var. M\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam. Bu, g\u00fcl\u00fcncd\u00fcr. \u018frazisi ki\u00e7ik, \u0259halisi az olan \u00f6lk\u0259nin, b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259y\u0259 v\u0259 NATO-da AB\u015e-dan sonra ikinci orduya sahib olan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259razi iddialar\u0131 var. Bu, g\u00fcl\u00fcncd\u00fcr. Bu, onlar\u0131n \u0259ll\u0259rind\u0259dir, onlar bu \u0259razi iddialar\u0131na son qoymal\u0131d\u0131r v\u0259 onda b\u0259lk\u0259 onlar\u0131n kommunikasiyalar\u0131 a\u00e7maq imkan\u0131 olacaq. \u00c7\u00fcnki \u0259g\u0259r onlar Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri normalla\u015fd\u0131rmasalar, onlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti h\u0259tta m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l oldu\u011fundan da pis olacaq. \u00c7\u00fcnki ikinci m\u00fcharib\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l, onlar\u0131n \u201cm\u0259\u011flubedilm\u0259z ordular\u0131, c\u0259sur \u0259sg\u0259rl\u0259ri, q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259zi saxta ideologiyalar\u0131 var idi, lakin bu, feyk idi. Biz bunu 44 g\u00fcnd\u0259 \u00e7ox \u00e7\u0259tin \u0259razid\u0259, 5-6 m\u00fcdafi\u0259 x\u0259ttinin oldu\u011fu yerd\u0259 g\u00f6st\u0259rdik, biz o ordunu tamamil\u0259 m\u0259\u011flub etdik v\u0259 m\u0259hv etdik. Onlar realist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li olmal\u0131, biziml\u0259, T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri normalla\u015fd\u0131rmal\u0131, g\u00fcrc\u00fc kils\u0259l\u0259rin\u0259 iddialar ir\u0259li s\u00fcrm\u0259y\u0259 son qoymal\u0131d\u0131rlar. Siz b\u0259lk\u0259 d\u0259 bilmirsiniz, lakin onlar r\u0259smi olaraq iddia edir ki, G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 kils\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti erm\u0259ni kils\u0259l\u0259ridir. Onlar\u0131n h\u0259r k\u0259s\u0259 iddialar\u0131 var. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 onlar h\u0259r k\u0259s\u0259 &#8211; Fransaya, AB\u015e-a, Rusiyaya, dig\u0259rl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirdil\u0259r. Siz y\u0259qin ki, s\u0259rh\u0259dd\u0259 bir insident ba\u015f verdiyini e\u015fitmisiniz. Bilirsiniz onlar n\u0259 edibl\u0259r? Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Rusiya Prezidentin\u0259, Fransa Prezidentin\u0259, dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na z\u0259ng vurur. Erm\u0259nistan s\u0259rh\u0259dd\u0259ki bu ki\u00e7ik epizodu beyn\u0259lmil\u0259ll\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq r\u0259smi olaraq Kollektiv T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rir. Eyni zamanda, onlar NATO-ya m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259rir v\u0259 o m\u0259ktub d\u0259rc olunmu\u015fdu. Bu, tamamil\u0259 \u0259ks t\u0259sir yarad\u0131r v\u0259 onlar\u0131n h\u0259r k\u0259s\u0259 iddialar\u0131n\u0131n oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Onlar hesab edirl\u0259r ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya yaln\u0131z onlara nec\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidir. Lakin \u0259g\u0259r onlar \u00f6zl\u0259rini m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t hesab edirl\u0259rs\u0259, \u00f6z qay\u011f\u0131lar\u0131na \u00f6zl\u0259ri qalmal\u0131d\u0131r. Biz haz\u0131r\u0131q, bildiyim q\u0259d\u0259ril\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259fi d\u0259 haz\u0131rd\u0131r. Lakin bir daha Ba\u015f nazir Letermin Nizami M\u0259rk\u0259zinin nec\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 ola bil\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 qald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 qay\u0131daraq, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu mesaj\u0131 g\u00f6rk\u0259mli siyas\u0259t\u00e7il\u0259r, m\u0259rk\u0259zin \u00fczvl\u0259ri, fikri qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n insanlar vasit\u0259sil\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqda, onlar\u0131 tarixin yanl\u0131\u015f t\u0259r\u0259find\u0259 oldu\u011funa v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik arzular\u0131na, h\u0259qiqi m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 olmaq arzular\u0131na \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu g\u00fcn b\u0259lk\u0259 d\u0259 son \u015fanslar\u0131n\u0131n oldu\u011funa inand\u0131rmaqda \u00e7ox yard\u0131m\u00e7\u0131 ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cC\u0259nab Prezident, bizim sonuncu iki sual\u0131m\u0131z var. Birincisini Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin v\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u0131n dostu, ICESCO-nun sabiq ba\u015f direktoru c\u0259nab \u018fbd\u00fcl\u0259ziz \u0259l-T\u00fcveycri verir. C\u0259nab \u0259l-T\u00fcveycri sizin sual verm\u0259k imkan\u0131n\u0131z var\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u018fbd\u00fcl\u0259ziz \u0259l-T\u00fcveycri:\u00a0<\/strong>\u201cZati-alil\u0259ri Prezident \u0130lham \u018fliyevl\u0259 birlikd\u0259 m\u00fczakirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259r\u0259fdir. M\u0259n Zati-alil\u0259rini v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 v\u0259 Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 bir daha s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. C\u0259nab Prezident, Siz h\u0259r zaman s\u00fclh, dialoq, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmusunuz. Onlar d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u015fans\u0131 \u0259ld\u0259n verib, lakin bu d\u0259f\u0259 Siz t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc \u0259l\u0259 ald\u0131n\u0131z. Beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t t\u0259cav\u00fcz\u0259 son qoya bilm\u0259di, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 bunu etdi. \u0130ndi m\u0259qs\u0259d i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259ri yenid\u0259n qurmaq, ora s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q g\u0259tirm\u0259kdir. C\u0259nab Prezident, m\u0259nim sual\u0131m bel\u0259dir: Erm\u0259nistan h\u0259r zaman \u00f6z inadkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rib, Sizin v\u0259 d\u00fcnyada m\u00fcdrik insanlar\u0131n raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lib bu i\u015f\u011fala son qoymaq \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na m\u0259h\u0259l qoymay\u0131b. \u0130ndi \u0259razil\u0259r i\u015f\u011faldan azad edil\u0259nd\u0259n sonra d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m ki, onlar a\u011f\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na y\u0131\u011f\u0131b Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliy\u0259 son qoyacaqlar. Siz t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u00fcz\u0259 g\u0259tirirsinimi ki, bir g\u00fcn onlar vaxt\u0131 bo\u015f yer\u0259 itirdikl\u0259rini, regiona s\u00fclh v\u0259 rifah g\u0259tirilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259li olduqlar\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r? Erm\u0259nistan, Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, Qafqaz\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259ri h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259 v\u0259 regionda ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fclh, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 rifah\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259n \u00e7ox g\u00fccl\u00fc blok yarada bil\u0259r. \u0130kincisi, Zati-alil\u0259ri m\u0259n ICESCO-nun ba\u015f direktoru kimi f\u0259aliyy\u0259tim zaman\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n Sizin, Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259rdim. M\u0259n s\u0259yl\u0259rini, f\u0259aliyy\u0259tini, u\u011furlar\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirdiyim Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczv\u00fc olmaqdan q\u00fcrur duyuram. Bu, Sizin himay\u0259niz, d\u0259st\u0259yiniz v\u0259 M\u0259rk\u0259zin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259tiniz say\u0259sind\u0259 olub. B\u0259li, Nizami G\u0259nc\u0259vi M\u0259rk\u0259zi regionda s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015f\u0259raitinin yarad\u0131lmas\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259 v\u0259 bel\u0259 bir prosesd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259ri inand\u0131ra bil\u0259r. M\u0259n Az\u0259rbaycana v\u0259 Zati-aliniz\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131ram\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcdaxil\u0259:<\/strong>\u00a0\u201cM\u0259n Prezident \u018fliyev\u0259 bir ne\u00e7\u0259 s\u00f6z dey\u0259 bil\u0259r\u0259mmi? Dan\u0131\u015fan Rum\u0131niyan\u0131n sabiq ba\u015f naziri Petre Romand\u0131r. M\u0259n Prezident \u018fliyev\u0259 bir ne\u00e7\u0259 s\u00f6z dey\u0259 bil\u0259r\u0259m?\u201d<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cBuyurun\u201d.<\/p>\n<p><strong>Petre Roman:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130caz\u0259 verirsiniz?\u201d<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201c\u018flb\u0259tt\u0259\u201d.<\/p>\n<p><strong>Petre Roman:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m Preziden \u018fliyev. Dem\u0259liy\u0259m ki, Sizin m\u00fcnasib\u0259tiniz m\u0259nd\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259ss\u00fcrat yarad\u0131b. \u0130ndi Siz m\u00fcz\u0259ff\u0259r lidersiniz, \u00f6lk\u0259nizin m\u00fcz\u0259ff\u0259r, layiqli liderisiniz. M\u00fcz\u0259ff\u0259r lider olma\u011f\u0131n\u0131za baxmayaraq, Siz erm\u0259ni xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259nirsiniz. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bir k\u00f6rp\u00fcd\u00fcr. Bu, bar\u0131\u015f\u0131q istiqam\u0259tind\u0259 k\u00f6rp\u00fc rolunu oynaya bil\u0259r. Biz bilirik ki, bar\u0131\u015f\u0131q ba\u015flayanda m\u00fcharib\u0259 sona \u00e7at\u0131r. Sual\u0131m \u00e7ox sad\u0259dir. C\u0259nab Prezident, Sizc\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bu q\u0259d\u0259r liderini bir araya g\u0259tir\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi olaraq biz b\u0259zi erm\u0259ni siyas\u0259t\u00e7il\u0259rini biziml\u0259, &#8211; m\u0259n Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin liderl\u0259rini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam, &#8211; dialoqa d\u0259v\u0259t ed\u0259 bil\u0259rik? Bu, bir q\u0259d\u0259r \u0259vv\u0259l \u0130v Letermin sual\u0131na uy\u011fundur. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, erm\u0259ni siyas\u0259t\u00e7il\u0259ri biziml\u0259 s\u00f6hb\u0259t\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259k bir n\u00f6v dialoq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk add\u0131m ola bil\u0259r. Sual\u0131m bundan ibar\u0259tdir v\u0259 bir daha t\u0259brik edir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cBuyurun, C\u0259nab Prezident\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. \u00c7ox sa\u011f olun, minn\u0259tdaram. \u0130lk \u00f6nc\u0259 c\u0259nab Tuvecriy\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259rdim. ICESCO-nun Ba\u015f katibi olaraq, i\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin azad olunmas\u0131 i\u015find\u0259 o, h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdir. Biz c\u0259nab Tuveycrinin Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n bir \u00e7ox forumlarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n multikulturalizm\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f forumlarda parlaq \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q. O, Az\u0259rbaycanda pandemiya \u00f6nc\u0259si ke\u00e7iril\u0259n bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak \u00fc\u00e7\u00fcn tez-tez \u00f6lk\u0259miz\u0259 s\u0259f\u0259r edir, qona\u011f\u0131m\u0131z olurdu. Onun Erm\u0259nistan\u0131n bo\u015f yer\u0259 vaxt itirdiyini n\u0259 zaman anlayaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131na g\u0259ldikd\u0259, buna cavab verm\u0259k bir q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindir. Bel\u0259 ki, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n liderl\u0259ri \u00f6zl\u0259ri haqq\u0131nda, \u00f6z tarixl\u0259ri haqq\u0131nda bir mifologiya quraraq v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n beyinl\u0259rini z\u0259h\u0259rl\u0259yirdi. Onlardan b\u0259zil\u0259ri, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir \u00e7oxu bu mifl\u0259r\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 inanma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Orada ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 yax\u0131ndan n\u0259z\u0259r sald\u0131qdan sonra g\u00f6rd\u00fck ki, indiki Erm\u0259nistan c\u0259miyy\u0259tinin faci\u0259si ondan ibar\u0259tdir ki, onlar\u0131n bir \u00e7oxu Qaraba\u011f\u0131n onlar\u0131n olmas\u0131na h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 inanma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n he\u00e7 biri \u00f6zl\u0259rin\u0259 sual vermirdi ki, b\u0259s niy\u0259 onda bu \u0259razi &#8220;Qaraba\u011f&#8221; adlan\u0131r? Hans\u0131 ki, bu s\u00f6z erm\u0259ni dilind\u0259 he\u00e7 bir m\u0259na k\u0259sb etmir. \u018fg\u0259r bu q\u0259dim erm\u0259ni torpa\u011f\u0131d\u0131rsa, niy\u0259 Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f\u0131n, o zamank\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n \u0259sas \u015f\u0259h\u0259rin\u0259, bol\u015fevik-terror\u00e7u Stepan \u015eaumyan\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 Stepanakert ad\u0131 verilmi\u015fdi? \u018fg\u0259r ora q\u0259dim erm\u0259ni \u015f\u0259h\u0259ri idis\u0259, onlar niy\u0259 onun ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259dil\u0259r? Onlar\u0131n he\u00e7 tarixd\u0259n x\u0259b\u0259rl\u0259ri yoxdur. \u015eu\u015fan\u0131n Az\u0259rbaycan xan\u0131 P\u0259nah\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n 1752-ci ild\u0259 \u0259sas\u0131 qoyuldu\u011funu bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 \u201cWikipediya\u201dya baxmaq yet\u0259rlidir. \u0130\u015f\u011faldan \u00f6nc\u0259 orada h\u0259mi\u015f\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar ya\u015fam\u0131\u015flar. \u0130\u015f\u011faldan sonra onlar bizim \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin adlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirmi\u015fdil\u0259r. Onlar \u015eu\u015fan\u0131n ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, \u201c\u015eu\u015fi\u201d etmi\u015fdil\u0259r. Yen\u0259 d\u0259, \u201c\u015eu\u015fi\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn erm\u0259ni dilind\u0259 he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 yoxdur. Lakin \u015eu\u015fan\u0131n m\u0259nas\u0131 var. \u015eu\u015fa &#8220;\u015f\u00fc\u015f\u0259&#8221; dem\u0259kdir. \u015e\u00fc\u015f\u0259, \u00e7\u00fcnki orada hava \u015f\u00fc\u015f\u0259 kimi t\u0259mizdir. A\u011fdam\u0131n ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, Akna adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar. Fizulinin ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib Varandi v\u0259 ya buna b\u0259nz\u0259r bir \u015fey etmi\u015fdil\u0259r. Onlar h\u0259r \u015feyi d\u0259yi\u015fmi\u015fdil\u0259r v\u0259 inanma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar ki, bu \u0259razil\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 onlara m\u0259xsusdur. Bu, faci\u0259dir. Erm\u0259nistan c\u0259miyy\u0259tinin faci\u0259si. Vaxtlar\u0131n\u0131 bo\u015fa s\u0259rf etdikl\u0259rini anlamalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u00f6z ideoloji doqmalar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259lidirl\u0259r, m\u00fcalic\u0259 almal\u0131d\u0131rlar. M\u0259n kobudluq etm\u0259k, kimis\u0259 t\u0259hqir etm\u0259k ist\u0259m\u0259zdim. Lakin, do\u011frudan da, onlar psixologiyalar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259li v\u0259 \u00f6zl\u0259rinin yaratd\u0131qlar\u0131 v\u0259 inanma\u011fa ba\u015flad\u0131qlar\u0131 mifik ideoloji doqmalara son qoymal\u0131d\u0131rlar. Bu x\u00fcsusda, bir m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, onlar bunu ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 \u00fcmid edir\u0259m ki, Nizami M\u0259rk\u0259zi \u00f6z s\u0259yl\u0259ri il\u0259 onlara bu i\u015fd\u0259 k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Rum\u0131niyan\u0131n Ba\u015f naziri c\u0259nab Roman\u0131n sual\u0131na g\u0259ldikd\u0259, art\u0131q qeyd etdiyim kimi, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 sona \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si m\u00f6vcud deyil. Az\u0259rbaycanda &#8220;Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f&#8221; deyil\u0259n bir m\u0259fhum-qurum yoxdur. Haz\u0131rda biz bir-birimizl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u0259ng\u0259l yarada bil\u0259c\u0259k bir problem g\u00f6rm\u00fcr\u00fck. \u018fslind\u0259, biz art\u0131q \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirik. Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan Ba\u015f nazirl\u0259rinin m\u00fcavinl\u0259ri haz\u0131rda Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 birg\u0259 i\u015f apar\u0131rlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, prinsipc\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, erm\u0259ni siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin Nizami M\u0259rk\u0259zind\u0259 t\u0259\u015fkil olunan t\u0259dbir v\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftiraklar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 ayd\u0131nd\u0131r ki, Nizami M\u0259rk\u0259zi, bu nadir beyn\u0259lxalq institut eyni d\u0259y\u0259rl\u0259ri payla\u015fan insanlar say\u0259sin\u0259 yaran\u0131b. Nizami M\u0259rk\u0259zind\u0259ki b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u0131n say\u0131 art\u0131q insani keyfiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 bax\u0131\u015f n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n meyarlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Ham\u0131n\u0131z\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, yax\u015f\u0131 qon\u015fuluq siyas\u0259ti v\u0259 dig\u0259r n\u0259cib fikirl\u0259r birl\u0259\u015fdirir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r b\u0259zi erm\u0259ni siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin M\u0259rk\u0259z\u0259 qat\u0131lmalar\u0131ndan s\u00f6z gedirs\u0259, m\u0259n etiraz etmir\u0259m. Lakin h\u0259min \u015f\u0259xs Nizami M\u0259rk\u0259zini qar\u015f\u0131durma, iddia v\u0259 iddialar m\u0259kan\u0131na \u00e7evirm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu meyarlara cavab verm\u0259lidir. \u018fg\u0259r c\u0259nab Roman v\u0259 dig\u0259r dostlar\u0131m\u0131z Erm\u0259nistanda bel\u0259 bir siyas\u0259t\u00e7ini tapa bils\u0259l\u0259r, onun kimliyini bilm\u0259k \u00e7ox maraql\u0131 olard\u0131. Lakin, \u00e7ox g\u00fcman ki, bel\u0259 bir adam var v\u0259 m\u0259nim buna m\u00fcnasib\u0259tim tamamil\u0259 normal olacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Petre Roman:<\/strong>\u00a0\u201cSad\u0259c\u0259 dialoqu ba\u015flamaq \u00fc\u00e7\u00fcn&#8230;\u201d<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cAmma bu, dialoq olmal\u0131d\u0131r&#8230;\u201d<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m C\u0259nab Prezident. Bu, \u00e7ox heyr\u0259tamiz dialoq idi. M\u0259n h\u0259tta dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, burada i\u015ftirak ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin co\u011frafi \u0259hat\u0259 dair\u0259si bax\u0131mdan tarixi bir dialoq idi. Yax\u0131n ke\u00e7mi\u015fd\u0259 onlar\u0131n tutdu\u011fu y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li v\u0259zif\u0259l\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq bunu s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar. \u018fn \u00e7ox da a\u00e7\u0131q-ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 ola bil\u0259c\u0259k informasiyan\u0131n z\u0259nginliyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n cavablar\u0131n\u0131z c\u0259h\u0259td\u0259n bunu g\u00f6rm\u0259k olar. T\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131ndan \u0259lav\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131 say\u0131n\u0131n da \u00e7oxlu\u011funun \u015fahid oluruq. Bu, bel\u0259 bir tarixi t\u0259dbiri t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi haz\u0131rl\u0131qlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. \u0130caz\u0259nizl\u0259, sonda m\u0259n Siz\u0259, c\u0259nab Prezident, s\u0259br, irad\u0259niz\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259, xo\u015f niyy\u0259tiniz\u0259 v\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin ideyalar\u0131na v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 daimi d\u0259st\u0259yiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 ifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259rdim. Bu, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 Sizin arzunuz idi v\u0259 bu arzuya qo\u015fularaq bir dialoq m\u0259kan\u0131 yaratmaqda biz \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni etmi\u015fik. Z\u0259nnimc\u0259, bug\u00fcnki t\u0259dbir Sizin v\u0259 m\u0259rk\u0259z\u0259 qo\u015fulmu\u015f \u00fczvl\u0259rin arzular\u0131na n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 nail olundu\u011funu d\u0259qiqlikl\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirdi. Biz, h\u0259m\u00e7inin ba\u015f katib R\u00f6v\u015f\u0259n Muradova da \u00f6z d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259rdik. O, bu c\u00fcr m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirin t\u0259\u015fkilat y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, c\u0259nab Prezidentin i\u015ftirak\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq. \u00dcmid edir\u0259m, h\u0259mk\u0259rlar\u0131m incim\u0259zl\u0259r, \u00e7\u00fcnki, biz sabiq m\u0259murlar\u0131q, bizim v\u0259zif\u0259d\u0259 vaxt\u0131m\u0131z bitib. Lakin Siz v\u0259zif\u0259d\u0259 olan Prezidentsiniz, h\u0259m protokollar, h\u0259m t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, h\u0259m ehtiyat t\u0259dbirl\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n, bu t\u0259dbirin t\u0259\u015fkilin\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259, Sizin hey\u0259tiniz\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Katiblikd\u0259 azasayl\u0131 olmalar\u0131na baxmayraq, son d\u0259r\u0259c\u0259 f\u0259al, a\u011f\u0131ll\u0131, \u00e7al\u0131\u015fqan v\u0259 \u0259zmkar g\u0259ncl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etm\u0259k ist\u0259rdim. C\u0259nab Prezident, icaz\u0259nizl\u0259, yekunla\u015fd\u0131raraq, Siz\u0259 cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, t\u00fck\u0259nm\u0259z enerji arzu edir\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, xan\u0131m \u018fliyevaya bizim salamlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 Sizd\u0259n xahi\u015f edir\u0259m. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimizd\u0259 tutdu\u011fumuz v\u0259zif\u0259l\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 onunla birg\u0259 t\u0259maslar\u0131 olan ham\u0131m\u0131z onu \u00e7ox sevirik. Bu \u00e7ox \u0259lam\u0259tdar t\u0259dbir oldu v\u0259 tarixd\u0259 qalacaq. \u00c7ox sa\u011folun, b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lara v\u0259 onlar\u0131n g\u00f6z\u0259l suallar\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. Bir daha, c\u0259nab Prezident\u0259, verdiyi heyr\u0259tamiz cavablar\u0131na g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m \u0259ziz dostlar. Xan\u0131m Prezident, siz\u0259, m\u0259nim haqq\u0131mda, g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz birg\u0259 i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyiniz fikirl\u0259r\u0259 v\u0259 xo\u015f s\u00f6zl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirir\u0259m. Bizim t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259 dostlu\u011fumuz b\u00fct\u00fcn bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 art\u0131q d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7ib. Bir daha, m\u0259n siz\u0259 v\u0259 c\u0259nab Serag\u0259ldin\u0259 m\u0259n\u0259 bu mesaj\u0131 ham\u0131ya \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn imkan yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 \u00f6z minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259rdim. Biz bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 \u00e7ox dan\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. M\u0259n dedim ki, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u0259n ba\u015fl\u0131ca c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri odur ki, bu m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259si indi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada e\u015fidilir. M\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259 obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biz bundan m\u0259hrum idik. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri qald\u0131rma\u011f\u0131ma imkan yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131za g\u00f6r\u0259 siz\u0259 minn\u0259tdaram. H\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, biz bir-birimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259y\u0259r\u0259k, s\u0259mimi olduq. M\u0259n b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lara \u00f6z minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirm\u0259k ist\u0259rdim. \u0130lk \u00f6nc\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, h\u0259ms\u0259drl\u0259r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirir\u0259m v\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdim ki, m\u0259n sizi g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. Sizin \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xm\u0131\u015fam. Biz m\u00fctl\u0259q bu il bir araya g\u0259lm\u0259liyik\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cBiz orada olaca\u011f\u0131q\u201d.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong>\u00a0\u201c\u00c7ox sa\u011f olun, t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. U\u011furlar. Bak\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n\u0259d\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vayra Vike-Freyberqa:<\/strong>\u00a0\u201cBak\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n\u0259d\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>20 may, 23:55<\/strong><\/p>\n<p>May\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d adl\u0131 videoformatda m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fczakir\u0259l\u0259ri a\u00e7an D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n sabiq vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259dri\u00a0<strong>\u0130smail Serag\u0259ldin<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>&#8211; C\u0259nab Prezident, Zati-alil\u0259ri, xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar! Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczvl\u0259ri v\u0259 dostlar\u0131!<\/p>\n<p>Bu, m\u0259rk\u0259z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir g\u00fcnd\u00fcr. Biz \u00e7ox \u015fad\u0131q ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev bizim dialoqa qo\u015fulur v\u0259 Az\u0259rbaycan, el\u0259c\u0259 d\u0259 regionla ba\u011fl\u0131 \u00f6z planlar\u0131 v\u0259 ist\u0259kl\u0259rini biziml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. C\u0259nab Prezident, s\u0259kkiz il \u00f6nc\u0259, Siz dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vinin irsini tan\u0131tmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zin yarad\u0131lmas\u0131na dair tap\u015f\u0131r\u0131q verdiniz. Bu quruma beyn\u0259lxalq \u00fczvl\u0259r qo\u015fuldu, onun \u0130dar\u0259 Hey\u0259ti yarad\u0131ld\u0131. Daha sonra M\u0259rk\u0259zin i\u015fini v\u0259 proqram\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ms\u0259drl\u0259r se\u00e7ildi v\u0259 ba\u015f katib t\u0259yin olundu.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Siz biz\u0259 etimad g\u00f6st\u0259rdiniz v\u0259 \u00fcmid edirik, biz Sizin etimad\u0131n\u0131z\u0131 do\u011frulda bildik. S\u0259kkizillik d\u00f6vrd\u0259 \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, Siz d\u0259 onlara b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k vermisiniz. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 get-ged\u0259 daha \u00e7ox tan\u0131n\u0131r. Bak\u0131 Qlobal Forumu regionda birinci d\u0259r\u0259c\u0259li t\u0259dbir\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259qvimd\u0259 x\u00fcsusi yer tutma\u011fa nail olub. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edib. Forumdan ba\u015fqa, M\u0259rk\u0259z bir \u00e7ox dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259ri d\u0259 t\u0259\u015fkil etdi, Balkanlar\u0131, C\u0259nubi Qafqaz\u0131 v\u0259 Avropan\u0131 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xartd\u0131. Daha sonra, t\u0259\u015fkilat\u0131m\u0131z beyn\u0259lxalq f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k, AB\u015e v\u0259 BMT il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r qurmaq strategiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul etdi v\u0259 daha da inki\u015faf ed\u0259n \u00c7in\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 biz Nizaminin irsini v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 malik \u00f6lk\u0259 kimi m\u00f6vqeyini t\u0259\u015fviq etmi\u015fik. Biz b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u00fczl\u0259\u015fdiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n m\u00fczakir\u0259 edildiyi platformaya \u00e7evrilmi\u015fik. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi t\u0259dris, d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck, dialoq v\u0259 anla\u015fma \u00fcnvan\u0131 kimi tan\u0131nma\u011fa ba\u015flad\u0131. Lakin bundan sonra pandemiya ba\u015f verdi. Biz 2020-ci ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k Bak\u0131 Qlobal Forumunu t\u0259xir\u0259 salmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qald\u0131q. Bununla bel\u0259, y\u0259qin Siz m\u0259mnunluqla q\u0259bul ed\u0259rsiniz ki, 2021-ci ilin sonrak\u0131 aylar\u0131nda Bak\u0131 Qlobal Forumunun \u00e7ox u\u011furla ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 israrl\u0131y\u0131q. Biz \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin t\u0259limatlar\u0131 il\u0259 v\u0259 ba\u015f katib R\u00f6v\u015f\u0259n Muradovun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi katiblikl\u0259 birg\u0259 \u201cBak\u0131 Qlobal Forumu 2021\u201din m\u0259zmunu v\u0259 t\u0259\u015fkili sah\u0259sind\u0259 Hikm\u0259t Hac\u0131yev v\u0259 Sizin Protokol xidm\u0259tinizl\u0259 s\u0131x i\u015fl\u0259yirik ki, t\u0259dbirimiz t\u0259qvim\u0259 v\u0259 ist\u0259kl\u0259rimiz\u0259 uy\u011fun ke\u00e7sin.<\/p>\n<p>COVID-19 pandemiyas\u0131na, m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259rin t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmas\u0131na baxmayaraq, m\u0259rk\u0259zimiz \u00e7ox f\u0259al i\u015fl\u0259yir. Biz yeni texnologiyalardan tam yararlanmaqla \u00f6z s\u0259yl\u0259rimizi g\u00f6st\u0259ririk. Biz 28 konfransa, 90 sessiyaya ev sahibliyi etdik. T\u0259dbirl\u0259rimizd\u0259 370 m\u0259ruz\u0259\u00e7i \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib, 60 \u00f6lk\u0259d\u0259n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar biz\u0259 qo\u015fulub. \u0130st\u0259nil\u0259n m\u00f6vzular\u0131 \u0259hat\u0259 etmi\u015fik: pandemiya qar\u015f\u0131s\u0131nda qlobal h\u0259mr\u0259ylikd\u0259n tutmu\u015f, formala\u015fan d\u00fcnya nizam\u0131 v\u0259 multilateralizmin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si yollar\u0131na q\u0259d\u0259r. \u018frzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, t\u0259hsil m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, s\u00fclh\u00fcn \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda qad\u0131nlar\u0131n rolu da m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u0259rk\u0259n biz m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259\u015fkilatlarla, tan\u0131nm\u0131\u015f laureatlarla v\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q qurmu\u015fuq. Dostlar\u0131m\u0131z v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131n\u0131 iki d\u0259f\u0259 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q. Biz \u00c7ind\u0259n olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259y\u0259 &#8211; elml\u0259r doktoru \u015eana bizim beyn\u0259lxalq dostlar \u015furam\u0131za h\u0259ms\u0259drlik etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdar\u0131q.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, biz pandemiyaya v\u0259 onun f\u0259sadlar\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u0259yl\u0259rd\u0259 v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rind\u0259 \u00e7ox f\u0259al\u0131q. \u0130nan\u0131r\u0131q ki, Zati-alil\u0259riniz, bu i\u015fl\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259n m\u00fcsb\u0259t r\u0259y al\u0131b. Biz, h\u0259m\u00e7inin bir \u00e7ox materiallar\u0131 \u00e7ap edib yaym\u0131\u015f\u0131q. Bu i\u015f\u0259 bir \u00e7ox yerli tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259ri c\u0259lb etmi\u015fik. F\u0259aliyy\u0259timiz media t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilib. Bir ild\u0259 12 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr m\u0259ktubu alm\u0131\u015f\u0131q. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259r hiss\u0259si \u201cEhtiyac\u0131 olan insanlara yard\u0131m\u201d t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259qdim edilib. Haz\u0131rda \u0130ngilt\u0259r\u0259nin sabiq Ba\u015f naziri Qordon Braun bizim ad\u0131m\u0131zdan 7-l\u0259r v\u0259 20-l\u0259r Qrupuna t\u0259qdim edil\u0259c\u0259k m\u0259ktubun yekun variant\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, dey\u0259 bil\u0259rik, bu d\u00f6vr m\u0259rk\u0259zin artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu il\u0259 yadda qalan, \u00e7ox intensiv i\u015f il\u0259 se\u00e7il\u0259n, m\u00fch\u00fcm beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n elml\u0259r akademiyalar\u0131, elmi t\u0259sisatlar\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndiyi il olub. D\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131nda da m\u00f6vqeyimizi g\u00fccl\u0259ndirdik. \u00dcmid edirik ki, sonuncu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Zati-aliniz\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fl\u0259ri g\u0259l\u0259n h\u0259ft\u0259l\u0259r \u0259rzind\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, m\u0259n nitqimi \u00e7ox davam etdir\u0259 bil\u0259rdim. Lakin, bilir\u0259m ki, ham\u0131 m\u0259hz Sizi dinl\u0259m\u0259yi \u00e7ox arzulay\u0131r. S\u00f6z verir\u0259m ki, yax\u0131n vaxtlarda i\u015fimiz bar\u0259d\u0259 hesabat\u0131 yekunla\u015fd\u0131r\u0131b diqq\u0259tiniz\u0259 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259yik v\u0259 onu bu il Qlobal Forumda paylayaca\u011f\u0131q. \u00dcmid edirik ki, Zati-aliniz M\u0259rk\u0259zin h\u0259m pandemiyadan \u0259vv\u0259lki, h\u0259m d\u0259 sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n tam raz\u0131 qalacaq.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 icaz\u0259nizl\u0259 m\u0259n s\u00f6z\u00fc h\u00f6rm\u0259tli xan\u0131m h\u0259ms\u0259dr Vayra Vike-Freyberqaya verir\u0259m.<\/p>\n<p>Sa\u011f olun.<\/p>\n<p>Prezident\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>: Sa\u011f olun.<\/p>\n<p>Latviya Respublikas\u0131n\u0131n sabiq Prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259dri\u00a0<strong>Vayra Vike-Freyberqa<\/strong>\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>&#8211; Zati-alil\u0259ri, c\u0259nab Prezident! Xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar!<\/p>\n<p>Biz bu g\u00fcn Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zi il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Zati-alil\u0259ri c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev aras\u0131nda dialoqda i\u015ftirak etm\u0259kd\u0259n b\u00f6y\u00fck iftixar hissi duyuruq. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 Prezidentin nitqi il\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131q. Sonra is\u0259 sual-cavablara ke\u00e7\u0259c\u0259yik. Biz d\u0259v\u0259timizi q\u0259bul etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259nab Prezident\u0259 minn\u0259tdar\u0131q.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, d\u00fcnyan\u0131n bu \u00e7\u0259tin durumunda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyi, \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 dair planlar\u0131m\u0131zla v\u0259 onlar\u0131n d\u00fcnya g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 nec\u0259 uy\u011funla\u015fmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Sizin m\u00fclahiz\u0259l\u0259rinizi s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirik. C\u0259nab Prezident, \u015f\u0259rhl\u0259rinizi e\u015fitm\u0259yi s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti\u00a0<strong>\u0130lham \u018fliyev<\/strong>\u00a0t\u0259dbird\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etdi.<\/p>\n<p align=\"center\"><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>\u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox sa\u011f olun. Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u00f6rm\u0259tli h\u0259ms\u0259drl\u0259ri, xan\u0131m Vike-Freyberqa v\u0259 c\u0259nab Serag\u0259ldin.<\/p>\n<p>\u0130lk \u00f6nc\u0259, m\u0259n bu g\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n m\u00fczakir\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 salamlamaq ist\u0259rdim. F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Nizami M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259drin\u0259 v\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 bu m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirm\u0259k ist\u0259rdim. \u00c7\u00fcnki hesab edir\u0259m ki, bu, \u00e7ox yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n t\u0259dbirdir. T\u0259klif etdiyiniz m\u00f6vzuya g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, \u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d, fikrimc\u0259, qlobal g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir, \u00e7\u00fcnki bu yax\u0131nlarda C\u0259nubi Qafqaz regionunda k\u0259skin d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r oldu. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, yeni v\u0259ziyy\u0259t yeni yana\u015fmalar\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Lakin, \u0259vv\u0259lc\u0259, m\u0259n pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zini t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu M\u0259rk\u0259z yeni \u015f\u0259rait\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7ox m\u00fcdrik formada uy\u011funla\u015fd\u0131rd\u0131. Pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini yeni formada davam etdirdi. Eyni zamanda, bu f\u0259al i\u015fin apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0259kkiz il \u0259rzind\u0259 M\u0259rk\u0259z d\u00fcnyada apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259sisatlardan birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Onun geni\u015f f\u0259aliyy\u0259ti, \u0259slind\u0259, d\u00fcnyada s\u00fclh, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitlik i\u015fin\u0259 xidm\u0259t edir. M\u0259rk\u0259zin \u00fczvl\u0259ri \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, yaxud beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara uzun ill\u0259r r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f m\u0259\u015fhur d\u00fcnya siyas\u0259t\u00e7il\u0259ridir. Sizin t\u0259cr\u00fcb\u0259niz h\u0259qiq\u0259t\u0259n unikald\u0131r. Bir s\u00f6zl\u0259, bu c\u00fcr t\u0259cr\u00fcb\u0259nin bir araya toplanmas\u0131, hesab edir\u0259m ki, bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada nadir hadis\u0259dir.<\/p>\n<p>N\u0259yin ba\u015f verdiyi v\u0259 n\u0259yin ba\u015f ver\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0259vv\u0259lc\u0259, dem\u0259k ist\u0259rdim ki, regionda son hadis\u0259l\u0259r, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si v\u0259ziyy\u0259ti tam d\u0259yi\u015fdi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yana\u015fmaya, yeni g\u00fcnd\u0259liy\u0259 ehtiyac duyulur.<\/p>\n<p>\u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda m\u00fczakir\u0259ni y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir\u0259m, \u00e7\u00fcnki bizim m\u0259hz buna ehtiyac\u0131m\u0131z var. Dem\u0259k olar ki, 30 il \u00e7\u0259k\u0259n i\u015f\u011fal fakt\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n, Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00f6vqeyini birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan etdi ki, biz \u0259razil\u0259r azad olunmayana q\u0259d\u0259r Erm\u0259nistanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259y\u0259c\u0259yik. Hesab edir\u0259m, Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fc d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr ki, onlar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck s\u0259hv\u0259 yol veribl\u0259r. Onlar vaxt itirdil\u0259r. \u018fg\u0259r bug\u00fcnk\u00fc Erm\u0259nistandak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, Erm\u0259nistan m\u00fcst\u0259qilliyi qazanan zaman il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha a\u011f\u0131rd\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n ordusu bel\u0259 yoxdur. O, tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. \u00d6lk\u0259 alt\u0131 aydan \u00e7oxdur ki, daimi siyasi b\u00f6hran i\u00e7ind\u0259dir. C\u0259miyy\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inams\u0131zl\u0131q yaran\u0131b, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittiham ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. B\u0259zi siyasi liderl\u0259rin ritorikas\u0131 h\u0259r hans\u0131 bir q\u0259bul edil\u0259n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259n tam uzaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, onlar vaxt itirdil\u0259r. Onlar Az\u0259rbaycan\u0131n enerji v\u0259 da\u015f\u0131malar\u0131n inki\u015faf\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rind\u0259n m\u0259hrum oldular. N\u0259hay\u0259t, onlar i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri \u0259razil\u0259ri itirdil\u0259r. O \u0259razil\u0259r ki, onlara n\u0259 tarixi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n, n\u0259 d\u0259 ki, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq bax\u0131m\u0131ndan m\u0259xsus deyildi. \u0130ndi is\u0259, m\u00fcnaqi\u015f\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n, sonra is\u0259 \u00f6t\u0259n ilin 10 noyabr tarixli birg\u0259 B\u0259yanat il\u0259 art\u0131q h\u0259ll olunub.<\/p>\n<p>Biz indi g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. 30 illik i\u015f\u011fala, azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 da\u011f\u0131nt\u0131lara v\u0259 onlar\u0131n m\u0259hv etdikl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 n\u0259z\u0259r salma\u011fa, vahid inteqrasiya edilmi\u015f C\u0259nubi Qafqaz regionunun bir hiss\u0259si olaraq \u00f6z g\u0259l\u0259c\u0259yini planla\u015fd\u0131rma\u011fa haz\u0131rd\u0131r. \u00dcmid edirik ki, vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 biz, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, C\u0259nubi Qafqazda f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan v\u0259 inteqrasiyadan dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q. Biz art\u0131q \u00e7ox m\u00fch\u00fcm t\u0259klifl\u0259rl\u0259 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fik v\u0259 yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onlar 10 noyabr 2020-ci il tarixli birg\u0259 B\u0259yanatda da \u0259ks olunub. Bu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259, kommunikasiyalar\u0131n v\u0259 yeni da\u015f\u0131malar d\u0259hlizl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Siz\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015f art\u0131q ba\u015flay\u0131b. Az\u0259rbaycan bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 art\u0131q texniki v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 ay\u0131r\u0131b. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi a\u00e7\u0131ld\u0131qdan sonra b\u00fct\u00fcn region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yaranacaq. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa v\u0259 \u00fcmumi g\u0259l\u0259c\u0259yimizin planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na a\u00e7\u0131qd\u0131r, \u00e7\u00fcnki biz ist\u0259s\u0259k d\u0259, ist\u0259m\u0259s\u0259k d\u0259 qon\u015fuyuq v\u0259 yana\u015f\u0131 ya\u015famal\u0131y\u0131q v\u0259 bir daha bu birg\u0259 ya\u015faman\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259liyik. Bu, asan deyil. Burada emosiyalar var. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 azad edilmi\u015f torpaqlara s\u0259f\u0259rl\u0259r etdiyi zaman v\u0259 tam yerl\u0259-yeksan olunan yerl\u0259ri g\u00f6r\u0259nd\u0259, siz y\u0259qin ki, t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rsiniz, hans\u0131 hissl\u0259ri ke\u00e7irirl\u0259r. Lakin siyas\u0259t\u00e7il\u0259rin rolu \u00f6z g\u00fcnd\u0259likl\u0259rini m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kd\u0259n v\u0259 yaln\u0131z qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t say\u0259sind\u0259 regionda dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n, s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin olaca\u011f\u0131n\u0131 izah etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 d\u0259, yax\u015f\u0131 olard\u0131 m\u0259n burada \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131m\u0131 dayand\u0131r\u0131m. \u00c7\u00fcnki siz bilirsiniz, bir ne\u00e7\u0259 Bak\u0131 Qlobal Forumu zaman\u0131 m\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f haqq\u0131nda dan\u0131\u015fm\u0131\u015fam. Ona g\u00f6r\u0259 siz d\u0259qiq bilirsiniz n\u0259 ba\u015f verib, nec\u0259 ba\u015f verib, n\u0259tic\u0259l\u0259r n\u0259dir. Hesab edir\u0259m ki, bunu t\u0259krar etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. Daha yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, dialoqumuza \u00e7ox vaxt ay\u0131raq.<\/p>\n<p>\u00c7ox sa\u011f olun, ist\u0259diyiniz suala cavab verm\u0259y\u0259 haz\u0131ram.<\/p>\n<p align=\"center\"><strong>X X X<\/strong><\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131rd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, may\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d adl\u0131 videoformatda m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ke\u00e7irilib. AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fczakir\u0259l\u0259ri a\u00e7an D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n sabiq vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259dri\u00a0\u0130smail Serag\u0259ldin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib: \u201cC\u0259nab Prezident, Zati-alil\u0259ri, xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar! Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u00fczvl\u0259ri v\u0259 dostlar\u0131! Bu, m\u0259rk\u0259z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir g\u00fcnd\u00fcr. Biz \u00e7ox \u015fad\u0131q ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev bizim dialoqa qo\u015fulur v\u0259 Az\u0259rbaycan, el\u0259c\u0259 d\u0259 regionla ba\u011fl\u0131 \u00f6z planlar\u0131 v\u0259 ist\u0259kl\u0259rini biziml\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. C\u0259nab Prezident, s\u0259kkiz il&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":339333,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1.jpg",620,393,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1.jpg",620,393,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1.jpg",620,393,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1-576x365.jpg",576,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1.jpg",620,393,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1.jpg",620,393,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1.jpg",620,393,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/16215312261577312305_1000x669-1.jpg",620,393,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, may\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin \u201cC\u0259nubi Qafqaz: Regional inki\u015faf v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q perspektivl\u0259ri\u201d adl\u0131 videoformatda m\u00fczakir\u0259l\u0259ri ke\u00e7irilib. AZ\u018fRTAC x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fczakir\u0259l\u0259ri a\u00e7an D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n sabiq vitse-prezidenti, Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin h\u0259ms\u0259dri\u00a0\u0130smail Serag\u0259ldin\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k deyib: \u201cC\u0259nab Prezident, Zati-alil\u0259ri, xan\u0131mlar v\u0259 c\u0259nablar! Nizami G\u0259nc\u0259vi Beyn\u0259lxalq M\u0259rk\u0259zinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339332"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=339332"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/339332\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/339333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=339332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=339332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=339332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}