{"id":346182,"date":"2021-06-10T17:50:36","date_gmt":"2021-06-10T14:50:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=346182"},"modified":"2021-06-10T17:50:36","modified_gmt":"2021-06-10T14:50:36","slug":"s%c9%99rabciliqda-probleml%c9%99r-idxal-ixraci-niy%c9%99-ust%c9%99l%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=346182","title":{"rendered":"\u015e\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131qda probleml\u0259r: \u0130dxal ixrac\u0131 niy\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir?!"},"content":{"rendered":"<p>Bu ilin yanvar-may aylar\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstan 55 \u00f6lk\u0259y\u0259 36,4 milyon \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015f\u0259rab ixrac edib ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 15 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. \u0130xracdan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lir 8 faiz artaraq 82,4 milyon AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcm bunda deyil. Az\u0259rbaycan G\u00fcrc\u00fcstandan qeyd olunan d\u00f6vrd\u0259 115 247 \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015f\u0259rab al\u0131b. Bu da \u00f6t\u0259n ilin g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 41 faiz \u00e7ox dem\u0259kdir. Sual yaran\u0131r ki, niy\u0259? Y\u0259ni, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011fa m\u0259g\u0259r, az diqq\u0259t yetirilir? V\u0259 yaxud, bu sah\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin potensial\u0131 qon\u015fu \u00f6lk\u0259d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir? B\u0259lk\u0259, bu sah\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yenic\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tap\u0131b?<\/p>\n<p>Bu suallar\u0131n h\u0259r birinin cavab\u0131 xeyrdir!<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u0130lk olaraq sonuncu sualdan ba\u015flay\u0131ram. \u015e\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q tarix\u0259n Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b, apar\u0131c\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan \u015f\u0259rab\u0131 g\u00f6z\u0259l, t\u0259krarolunmaz \u0259trin\u0259, keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u0259\u015fhur olub. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q Az\u0259rbaycanda yeyinti s\u0259nayesinin \u0259n m\u00fch\u00fcm sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131b.<br \/>\nKe\u00e7\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 respublikada 210 \u015f\u0259rab zavodu v\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib ki, bu sistemd\u0259 151 mind\u0259n art\u0131q f\u0259hl\u0259 v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, 56 adda \u015f\u0259rab, 10 adda konyak, 4 adda \u015fampan \u015f\u0259rab\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u0259hsullar istehsal edilib.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Sovet \u0130ttifaq\u0131 vaxt\u0131nda \u015f\u0259rab v\u0259 konyak istehsal\u0131 sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7\u0259kisi \u00e7ox y\u00fcks\u0259k olub v\u0259 daima inki\u015faf edib. \u0130stehsal\u0131n k\u0259miyy\u0259tc\u0259 artmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015f\u0259rab m\u0259hsullar\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259ti d\u0259 dayanmadan yax\u015f\u0131la\u015f\u0131b v\u0259 \u00e7e\u015fid geni\u015fl\u0259nib. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck v\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib ki, onun t\u0259rkibind\u0259 256 x\u00fcsusi sovxoz, 97 sovxoz-zavod, 8 m\u00fcst\u0259qil ilkin \u015f\u0259rab emal\u0131 zavodu v\u0259 10 \u0259d\u0259d t\u0259krar \u015f\u0259rab emal\u0131 zavodu olub.<\/p>\n<p>Komit\u0259y\u0259 daxil olan m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 300 mind\u0259n art\u0131q insan i\u015fl\u0259yib. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 t\u0259kc\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fckd\u0259n g\u0259l\u0259n g\u0259lir respublikan\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin 40 faizini t\u0259\u015fkil edib. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 pay\u0131 60 faiz\u0259 b\u0259rab\u0259r olub. Haz\u0131rda bu r\u0259q\u0259min 90 faizd\u0259n \u00e7ox hiss\u0259sini neft v\u0259 qaz sektorunun pay\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>\u0130kinci suala g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 yuxar\u0131da qeyd etdikl\u0259rim\u0259 \u0259sas\u0259n onun da cavab\u0131 b\u0259lli oldu. Sad\u0259c\u0259 olaraq, 1985-ci ild\u0259n sonra Sovet \u0130ttifaq\u0131 r\u0259hb\u0259rliyinin s\u0259rxo\u015flu\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri Az\u0259rbaycanda s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurdu v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 130 min hektardan \u00e7ox m\u0259hsuldar say\u0131lan \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131 m\u0259hv edildi, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t hesab\u0131na yarad\u0131lan infrastruktur da\u011f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 1988-ci ild\u0259n etibar\u0259n ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u011fal n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 Qaraba\u011fda 45 min hektardan \u00e7ox \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131 da n\u0259zar\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xd\u0131. Bel\u0259c\u0259, 180 min hektara yax\u0131n \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 itirilmi\u015f hesab olundu. Qalan 80 min hektardan \u00e7ox \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etdikd\u0259n sonra m\u0259hv oldu. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131 ucbat\u0131ndan \u015f\u0259rab zavodlar\u0131 m\u0259hsulunu sata bilm\u0259di ki, \u0259halid\u0259n \u00fcz\u00fcm t\u0259dar\u00fck\u00fc dayand\u0131. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda \u00fcz\u00fcml\u00fckl\u0259r m\u0259hv edil\u0259r\u0259k yerind\u0259 tax\u0131l v\u0259 ba\u015fqa bitkil\u0259r \u0259kilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Ancaq m\u0259s\u0259l\u0259 bundad\u0131r ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011fa diqq\u0259t 20 il bundan \u00f6nc\u0259 b\u0259rpa olunub. Bu, az vaxt deyil. 19 oktyabr 2001-ci il tarixli \u201c\u00dcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck v\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q haqq\u0131nda\u201d adl\u0131 Qanun \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck v\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ir\u0259liy\u0259 do\u011fru at\u0131lan ilk add\u0131m say\u0131ld\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 ilk olaraq, \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259nayesinin h\u00fcquqi bazas\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rland\u0131 ki, qiym\u0259t, kredit v\u0259 vergi sisteml\u0259ri t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259kl\u0259, lisenziya, sertifikatla\u015fd\u0131rma qaydalar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2009-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d, \u201c2008-2015-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d kimi s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131 \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn prioritet sah\u0259 oldu\u011fu diqt\u0259 olunma\u011fa ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>\u018fn \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi is\u0259 Prezidentin 2011-ci il 15 dekabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edil\u0259n \u201c2012\u20132020-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d oldu. Bu s\u0259n\u0259d, respublikada \u00fcz\u00fcm\u00fcn v\u0259 onun emal m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011f\u0131, \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin t\u0259z\u0259 v\u0259 keyfiyy\u0259tli \u00fcz\u00fcm\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 daha dol\u011fun \u00f6d\u0259m\u0259yi, \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 \u00fcz\u00fcm emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin xammal t\u0259minat\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259f g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. V\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131 b\u0259rpa edilm\u0259kl\u0259 geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131 ki, keyfiyy\u0259tli \u015f\u0259rab m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarand\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu sah\u0259y\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k, potensial imkanlardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k, h\u0259m\u00e7inin \u015f\u0259rab istehsal\u0131na v\u0259 ixrac\u0131na mara\u011f\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 2018-ci ilin may ay\u0131nda \u201c2018\u20132025-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq olunmas\u0131 is\u0259 ortaya konkret strategiya qoydu.<\/p>\n<p>B\u0259s, b\u00fct\u00fcn bunlara r\u0259\u011fm\u0259n, bu sah\u0259d\u0259 n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 idxal ixracdan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr? Az\u0259rbaycanda istehsal olunan \u015f\u0259rab m\u0259hsullar\u0131 idxal olunanlardan keyfiyy\u0259tsiz say\u0131l\u0131rm\u0131? Xeyr! B\u0259s, onda idxal fasil\u0259siz olaraq niy\u0259 art\u0131r? S\u0259b\u0259b n\u0259dir?<\/p>\n<p>Bu ilin birinci r\u00fcb\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n 3 milyon 413 min 700 AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 alkoqollu v\u0259 alkoqolsuz i\u00e7kil\u0259r ixrac edildiyi halda, idxal 13 milyon 304 min 550 AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib.<br \/>\nQeyd oluna bil\u0259r ki, buna pandemiya \u015f\u0259raiti s\u0259b\u0259b olub. Ancaq bu, bel\u0259 deyil. Pandemiyadan \u0259vv\u0259l d\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal art\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki bunu daxili istehlak bel\u0259 t\u0259l\u0259b edirdi. 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycanda 531,72 min dekalitr \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259hsullar\u0131 istehsal edilib ki, bu da 2018-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 64,5 faiz az dem\u0259kdir&#8230; H\u0259min ild\u0259 \u00f6lk\u0259miz 7 milyon 309 min AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rind\u0259 \u015f\u0259rab v\u0259 \u00fcz\u00fcm suslosu ixrac edib. Ke\u00e7\u0259n il is\u0259 bunun yar\u0131s\u0131ndan da \u00e7ox az s\u0259viyy\u0259d\u0259 ixrac h\u0259yata ke\u00e7irilib. \u0130stehsal azald\u0131qda t\u0259bii ki, ixrac da a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 daxili bazar\u0131n idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 artacaq.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Az\u0259rbaycan \u015f\u0259rablar\u0131 \u00c7in, Rusiya, Belarus, Niderland, Latviya, Qazax\u0131stan v\u0259 Pol\u015fa kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac olunur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259n \u015f\u0259rab ixrac\u0131 prosesin\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 a\u00e7\u0131lan ticar\u0259t v\u0259 \u015f\u0259rab evl\u0259ri b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 verib.<\/p>\n<p>Odur ki, b\u00fct\u00fcn qeyd olunanlara \u0259sas\u0259n dem\u0259k ist\u0259diyim budur ki, bu q\u0259d\u0259r diqq\u0259tin v\u0259 yuxar\u0131da qeyd etdikl\u0259rim\u0259 uy\u011fun olaraq h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin fonunda ixrac\u0131m\u0131z \u0259slind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n durumda olmal\u0131 deyil. Bu onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u00f6lk\u0259nin qeyri-neft sektoru sah\u0259sinin \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q sektorunda \u00e7ox ciddi \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar m\u00f6vcuddur. V\u0259 bu, m\u00fctl\u0259q ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 &#8211; ciddi t\u0259hlil olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u0259vv\u0259lki t\u0259hlill\u0259r d\u0259 g\u00f6st\u0259rirdi ki, istehsal\u0131n h\u0259cmi \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin faktiki potensial\u0131ndan xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bu v\u0259ziyy\u0259t ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015f\u0259rab\u0131n \u0259sas xammal\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u00fcz\u00fcm\u00fcn maya d\u0259y\u0259rinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 il\u0259 izah edilirdi. Lakin tendensiyan\u0131n gedi\u015fat\u0131 bunun he\u00e7 d\u0259 bel\u0259 olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015far\u0259\u00a0edir. Problemin k\u00f6k\u00fc \u0259slind\u0259 ba\u015fqa amill\u0259rd\u0259dir. Bel\u0259 ki, ya istehsal r\u0259qab\u0259t\u0259 davaml\u0131 deyil, ya onun u\u00e7otu d\u0259qiq deyil, ya da daxili bazar m\u00fc\u0259yy\u0259n idxal\u00e7\u0131 i\u015fbazlar\u0131n n\u0259zar\u0259ti alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu arada bir n\u00fcansa toxunum. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z pamb\u0131q \u0259kinin\u0259, t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u0259 diqq\u0259t ay\u0131randa b\u0259zil\u0259ri bunu m\u0259nas\u0131z hesab edirdi. \u0130ndi pamb\u0131q ixrac\u0131 q\u0131z\u0131ldan \u00e7ox g\u0259lir g\u0259tirir. Bel\u0259 ki, 2021-ci ilin yanvar-aprel aylar\u0131nda ixrac edil\u0259n qeyri-neft sektoruna aid mallar\u0131n siyah\u0131s\u0131nda pamb\u0131q mahl\u0131c\u0131 (96,4 milyon AB\u015e dollar\u0131) birinci, q\u0131z\u0131l ikinci (64,6 milyon AB\u015e dollar\u0131), pomidor (tomat) is\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc (42,3 milyon AB\u015e dollar\u0131) yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 dig\u0259r m\u0259hsullar v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q \u00fczr\u0259 d\u0259 bu c\u00fcr imkanlar m\u00f6vcuddur. Sad\u0259c\u0259, stimul yoxdur.<\/p>\n<p>\u201c2018\u20132025-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n da m\u0259qs\u0259di \u015f\u0259rab v\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259hsullar\u0131na t\u0259l\u0259bat\u0131 orta perspektivd\u0259 yerli ehtiyac v\u0259 ixracat imkanlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla \u00f6d\u0259m\u0259k, \u015f\u0259rab istehsal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, onlar\u0131 m\u00fcasir texnologiyalar \u0259sas\u0131nda qurmaq, h\u0259min m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin xammal t\u0259minat\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq, \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 k\u0259nd \u0259halisinin m\u0259\u015f\u011fulluq s\u0259viyy\u0259sini y\u00fcks\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn, \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131na \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycandan \u015f\u0259rab ixrac\u0131 2025-ci il\u0259d\u0259k 5 d\u0259f\u0259 artmal\u0131d\u0131r. Ancaq sual olunur, bu gedi\u015fl\u0259, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259m, adi g\u00fcrc\u00fc \u015f\u0259rab\u0131n\u0131n idxal\u0131 50 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r artd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 bu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/p>\n<p>\u015e\u0259rab v\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259hsullar\u0131n\u0131n iqtisadi, sosial \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 daha \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259li v\u0259 bu d\u0259f\u0259 tamamil\u0259 yeni \u0259sasda \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verm\u0259lidir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri zaman\u0131, \u015f\u0259rab istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n da maraqlar\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259li, istehsal olunan m\u0259hsullar\u0131n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 daxili bazar olmaqla, d\u00fcnya bazarlar\u0131nda da r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tliliyi v\u0259 qiym\u0259tinin m\u00fcnasib olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si ba\u015fl\u0131ca h\u0259d\u0259f se\u00e7ilm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ilin yanvar-may aylar\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstan 55 \u00f6lk\u0259y\u0259 36,4 milyon \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015f\u0259rab ixrac edib ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 15 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. \u0130xracdan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lir 8 faiz artaraq 82,4 milyon AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib. S\u00f6z\u00fcm bunda deyil. Az\u0259rbaycan G\u00fcrc\u00fcstandan qeyd olunan d\u00f6vrd\u0259 115 247 \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015f\u0259rab al\u0131b. Bu da \u00f6t\u0259n ilin g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 41 faiz \u00e7ox dem\u0259kdir. Sual yaran\u0131r ki, niy\u0259? Y\u0259ni, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131\u011fa m\u0259g\u0259r, az diqq\u0259t yetirilir? V\u0259 yaxud, bu sah\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin potensial\u0131 qon\u015fu \u00f6lk\u0259d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir? B\u0259lk\u0259, bu sah\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yenic\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tap\u0131b? Bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":346183,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/uzum.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu ilin yanvar-may aylar\u0131nda G\u00fcrc\u00fcstan 55 \u00f6lk\u0259y\u0259 36,4 milyon \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015f\u0259rab ixrac edib ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 15 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. \u0130xracdan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lir 8 faiz artaraq 82,4 milyon AB\u015e dollar\u0131 t\u0259\u015fkil edib. S\u00f6z\u00fcm bunda deyil. Az\u0259rbaycan G\u00fcrc\u00fcstandan qeyd olunan d\u00f6vrd\u0259 115 247 \u015f\u00fc\u015f\u0259 \u015f\u0259rab al\u0131b. Bu da \u00f6t\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/346182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=346182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/346182\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/346183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=346182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=346182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=346182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}