{"id":351267,"date":"2021-06-25T09:24:31","date_gmt":"2021-06-25T06:24:31","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=351267"},"modified":"2021-06-25T09:24:31","modified_gmt":"2021-06-25T06:24:31","slug":"baki-limaninin-kecmisini-bu-gununu-v%c9%99-g%c9%99l%c9%99c%c9%99yini-%c9%99ks-etdir%c9%99n-d%c9%99y%c9%99rli-kitab-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=351267","title":{"rendered":"Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015fini, bu g\u00fcn\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini \u0259ks etdir\u0259n d\u0259y\u0259rli kitab &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n tarixi k\u00f6kl\u0259ri uzaq ke\u00e7mi\u015f\u0259 dayan\u0131r. Bak\u0131 liman\u0131 \u00f6lk\u0259nin d\u0259niz qap\u0131lar\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, eyni zamanda, \u015f\u0259h\u0259ri beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat-kommunikasiya m\u0259rk\u0259zinin qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evir\u0259n m\u00fch\u00fcm vasit\u0259 olub.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r \u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131\u201d QSC t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cBak\u0131 liman\u0131\u201d kitab\u0131nda yer al\u0131b. Az\u0259rbaycan v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 \u00e7ap edilmi\u015f kitab Prezidentin \u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zolunmaz rol oynay\u0131r\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Kitabda Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015find\u0259n, bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259n b\u0259hs edilir. Liman\u0131n beyn\u0259lxalq statusunu v\u0259 B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolunda \u00f6n\u0259mli rolunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu sah\u0259d\u0259 yeni t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131b. Oxuculara t\u0259qdim edil\u0259n yeni kitab bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan \u0259sasl\u0131 add\u0131m kimi diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Burada indiy\u0259d\u0259k geni\u015f ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lum olmayan faktlar v\u0259 tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u00f6n\u0259mli xidm\u0259tl\u0259ri bar\u0259d\u0259 informasiyalar, unikal foto\u015f\u0259kill\u0259r, ill\u00fcstrasiya v\u0259 r\u0259sml\u0259r yer al\u0131b.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Be\u015f b\u00f6l\u00fcmd\u0259n ibar\u0259t kitab\u0131n ilk hiss\u0259sind\u0259 Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n q\u0259dim v\u0259 orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n b\u0259hs olunur. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rind\u0259n olan Qobustan\u0131n \u00fcst terras\u0131nda eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l VI minillikd\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259n ma\u011fara yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda a\u015fkarlanm\u0131\u015f da\u015f l\u00f6vh\u0259l\u0259r v\u0259 qayalar \u00fcz\u0259rind\u0259ki qay\u0131q t\u0259svirl\u0259ri h\u0259min yerd\u0259 q\u0259dim liman\u0131n m\u00f6vcudlu\u011funun s\u00fcbutu kimi g\u00f6st\u0259rilir. H\u0259m\u00e7inin eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l IX \u0259sr\u0259 aid Assuriya mixi yaz\u0131lar\u0131 olan gil l\u00f6vh\u0259l\u0259r, Misir m\u0259nb\u0259l\u0259ri, q\u0259dim yunan m\u00fc\u0259llifl\u0259ri Miletli Hekatey (e.\u0259.VI \u0259sr), Herodot (e.\u0259. V \u0259sr), Aristotel (e.\u0259. IV \u0259sr), Strabon (e.\u0259. I \u0259sr), romal\u0131 m\u00fc\u0259llif Plinin (I \u0259sr) qeydl\u0259ri, habel\u0259 Homer v\u0259 arqonavtlar d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid materiallar Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq \u0259h\u0259miyy\u0259tini g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u0259nb\u0259l\u0259rdir. Eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 285-ci ild\u0259 S\u0259l\u0259vkil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin s\u0259rk\u0259rd\u0259 v\u0259 d\u0259niz\u00e7isi Patroklun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 t\u0259rtib edilmi\u015f \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizinin peripli\u201d (X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin sahill\u0259rinin t\u0259sviri) \u0259s\u0259rinin X\u0259z\u0259rin ilk x\u00fcsusi t\u0259dqiqat\u0131 oldu\u011fu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Kitabdan m\u0259lum olur ki, sualt\u0131 arxeoloji t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 a\u015fkarlanm\u0131\u015f \u00e7oxsayl\u0131 maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n h\u0259l\u0259 q\u0259dim zamanlarda beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir. Buna n\u00fcmun\u0259 kimi \u0259n q\u0259dim \u0259\u015fya olaraq eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l I \u0259srd\u0259 Aral\u0131q d\u0259nizi sahill\u0259rind\u0259n g\u0259tirilmi\u015f tunc delfin fiquru g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>N\u0259\u015frd\u0259 yer alan m\u0259nb\u0259l\u0259r &#8211; X \u0259sr \u0259r\u0259b s\u0259yyahlar\u0131 \u0130bn H\u0259vq\u0259lin v\u0259 \u0259l-M\u00fcq\u0259dd\u0259sinin qeydl\u0259ri, X\u0259z\u0259rin \u201cBak\u0131 d\u0259nizi\u201d kimi qeyd olundu\u011fu Avropa x\u0259rit\u0259l\u0259ri (1375-ci il\u0259 aid katalon x\u0259rit\u0259si), az\u0259rbaycanl\u0131 co\u011frafiya\u015f\u00fcnas alim \u018fbd\u00fcrr\u0259\u015fid Bakuvinin, habel\u0259 Marko Polo (XIII \u0259sr), Adam Oleari (XVII \u0259sr), Afanasi Nikitin (XV \u0259sr), \u00d6vliya \u00c7\u0259l\u0259bi (XVII) v\u0259 ba\u015fqa m\u00fc\u0259llifl\u0259rin qeydl\u0259ri Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda dol\u011fun t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. Bak\u0131n\u0131n \u0259sas liman olaraq m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri bir \u00e7ox tarixi s\u0259n\u0259d v\u0259 faktlarla da t\u0259sdiql\u0259nir. Bu bax\u0131mdan S\u0259f\u0259vil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 I T\u0259hmasibin 1564-c\u00fc ild\u0259 \u015eeyx Zahidi Bak\u0131 liman\u0131na birinci nazir t\u0259yin etm\u0259si haqq\u0131nda f\u0259rman\u0131na, B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n \u201cRusiya kampaniyas\u0131\u201dn\u0131n Rusiyadan Volqa \u2013 X\u0259z\u0259r yolu il\u0259 \u0130ran v\u0259 Az\u0259rbaycanla ba\u011flanan m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kilir. Eyni zamanda, I Pyotrun Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259k niyy\u0259ti il\u0259 X\u0259z\u0259r sahill\u0259rin\u0259 y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc xat\u0131rlad\u0131l\u0131r. Bak\u0131 buxtas\u0131n\u0131n ilk x\u0259rit\u0259sinin tan\u0131nm\u0131\u015f rus naviqator v\u0259 hidroqraf\u0131 Fyodor Soymonov t\u0259r\u0259find\u0259n 1719-cu ild\u0259 \u201cBak\u0131 k\u00f6rf\u0259zi\u201d ad\u0131 il\u0259 t\u0259rtib edildiyi bildirilir.<\/p>\n<p>\u201cBak\u0131 liman\u0131: ki\u00e7ik limandan Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck liman\u0131nad\u0259k (XIX \u0259sr v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri)\u201d adl\u0131 ikinci b\u00f6l\u00fcmd\u0259 Orta Asiyan\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin \u0130ranla ticar\u0259t apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan liman\u0131n beyn\u0259lxalq statusunu saxlad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 burada g\u00f6mr\u00fck m\u0259nt\u0259q\u0259si yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verilir. X\u0259z\u0259rd\u0259 suyun s\u0259viyy\u0259sinin d\u0259yi\u015fm\u0259sinin t\u0259dqiqi m\u0259qs\u0259dil\u0259 akademik Emiliy Lensin 1830-cu ild\u0259 buraya ezam olunmas\u0131, imperator I Nikolay\u0131n f\u0259rman\u0131na (1854-c\u00fc il 17 sentyabr) \u0259sas\u0259n Bay\u0131l burnunda h\u0259rbi liman\u0131n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131, 1859-cu ild\u0259 Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun tikintisin\u0259 start verilm\u0259si, XIX \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 mayaklar sisteminin qurulmas\u0131, \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Atlas\u0131\u201dn\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r maraql\u0131 tarixi faktlar \u0259ksini tap\u0131r. M\u0259lum olur ki, d\u00fcnyada neft s\u0259nayesind\u0259 bir \u00e7ox ilkl\u0259r Bak\u0131 liman\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu s\u0131raya Nobel qarda\u015flar\u0131 \u015firk\u0259tinin neft da\u015f\u0131nmalar\u0131nda istifad\u0259 olunan \u201cZoroastr\u201d adl\u0131 d\u0259mir tankeri, habel\u0259 \u201cAssan Dada\u015fev\u201d adlanan ikip\u0259rli tanker, d\u00fcnyada birinci daxiliyanma m\u00fch\u0259rrikli \u201cVandal\u201d dizel teploxodu, reversiv m\u00fch\u0259rrikli \u201cDelo\u201d g\u0259misi daxildir. 1911-ci ild\u0259 Rusiya donanmas\u0131nda m\u00f6vcud olmu\u015f 9 teploxoddan 8-i Bak\u0131 liman\u0131nda idi. Oxucu, h\u0259m\u00e7inin 1902-ci il iyulun 21-d\u0259n r\u0259smi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan Bak\u0131 ticar\u0259t liman\u0131 idar\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259ti, liman\u0131n strateji \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, onun \u00e7ox g\u0259lirli m\u00fc\u0259ssis\u0259 olmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlarla da tan\u0131\u015f ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu b\u00f6l\u00fcmd\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 limanlar\u0131n qurulmas\u0131nda, g\u0259mi\u00e7iliyin t\u0259\u015fkilind\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 ilk az\u0259rbaycanl\u0131 pe\u015f\u0259kar m\u00fch\u0259ndis F\u0259t\u0259li b\u0259y N\u0259c\u0259fqulu b\u0259y o\u011flu Sultanovun (1845-1910) xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n d\u0259 b\u0259hs olunur.<\/p>\n<p>\u201cBak\u0131 liman\u0131 1914-1968-ci ill\u0259rd\u0259\u201d adlanan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmd\u0259 I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vrl\u0259rind\u0259, habel\u0259 sovet hakimiyy\u0259tinin 1920-1960-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 liman\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n z\u0259ngin materiallar toplan\u0131b. \u0130st\u0259r I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 liman beyn\u0259lxalq statusunu saxlay\u0131b. Bak\u0131 liman\u0131 X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259sas, SSR\u0130-nin is\u0259 \u0259n iri limanlar\u0131ndan biri olub. Onun t\u0259rkibin\u0259 Bak\u0131 k\u00f6rf\u0259zi, yeni tikilmi\u015f Ab\u015feron liman m\u0259nt\u0259q\u0259si, Pirallah\u0131 (Artyom) adas\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n mayeda\u015f\u0131ma liman m\u0259nt\u0259q\u0259si, L\u00f6kbatan yanalma k\u00f6rp\u00fcs\u00fc, Astara, L\u0259nk\u0259ran, Port-\u0130li\u00e7 liman m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri, \u018fl\u0259t k\u00f6rp\u00fcs\u00fc daxil idi. Neft Da\u015flar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, Bak\u0131-Krasnovodsk (indiki T\u00fcrkm\u0259nba\u015f\u0131) b\u0259r\u0259 x\u0259ttinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n qurulu\u015fu d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n \u201cBak\u0131 liman\u0131 XX \u0259srin sonu \u2013 XXI \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259 qeyd olunur ki, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi h\u0259r iki d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131 D\u0259niz Liman\u0131nda \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 inki\u015faf ba\u015f verib. H\u0259l\u0259 sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Yuqoslaviya, Pol\u015fa, Finlandiya, Norve\u00e7, Fransa, Hollandiya v\u0259 Almaniyadan Bak\u0131ya m\u00fcasir g\u0259mil\u0259rin al\u0131n\u0131b g\u0259tirilm\u0259si d\u0259niz liman\u0131nda infrastruktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. D\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun d\u0259niz va\u011fzal\u0131 tikilmi\u015f, terminallar Bak\u0131 buxtas\u0131ndan \u018fl\u0259t, Sumqay\u0131t, Primorsk \u0259razil\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, d\u0259niz liman\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi, t\u0259dris, texniki v\u0259 metodik \u0259d\u0259biyyat Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fr edilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Burada, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonra liman\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 dair faktlar diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r, \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d n\u0259tic\u0259sind\u0259 liman\u0131n h\u0259yat\u0131nda ba\u015f vermi\u015f yenilikl\u0259rd\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 inki\u015faf strategiyas\u0131\u201d adl\u0131 sonuncu b\u00f6lm\u0259d\u0259 liman\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u0259lir g\u0259tirm\u0259k potensial\u0131 v\u0259 perspektivl\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verilir. Vur\u011fulan\u0131r ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Bak\u0131 liman\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 d\u00fcnyada tan\u0131d\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bak\u0131 liman\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u0259niz s\u0259rh\u0259di olmaqla, Avropa-Qafqaz-Asiya n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin m\u0259rk\u0259zi v\u0259 d\u0259niz qap\u0131s\u0131d\u0131r, \u00f6lk\u0259mizi q\u0259rbl\u0259 (T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 A\u0130), c\u0259nubla (\u0130ran v\u0259 Hindistan) v\u0259 \u015fimalla (Rusiya) birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259qliyyat qov\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Oxucu kitabda beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n rolu v\u0259 potensial\u0131 bar\u0259d\u0259 geni\u015f m\u0259lumat ala bil\u0259r.<\/p>\n<p>Kitaba liman\u0131n idar\u0259etm\u0259 v\u0259 informasiya sistemi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131, beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar, habel\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Bak\u0131 D\u0259niz Va\u011fzal\u0131n\u0131n (2006), Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259ti Liman\u0131 Kompleksinin b\u0259r\u0259 terminal\u0131n\u0131n (2014), Ro-Ro terminal\u0131n\u0131n (2018), Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259ti Liman\u0131 Kompleksinin (2018) a\u00e7\u0131l\u0131\u015flar\u0131na, liman\u0131n beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131na dair materiallar daxil edilib. Vur\u011fulan\u0131r ki, Bak\u0131 liman\u0131 region v\u0259 hava liman\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq mar\u015frutlarla birba\u015fa birl\u0259\u015fdir\u0259n r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli v\u0259 \u00e7oxt\u0259yinatl\u0131 olmaqla Az\u0259rbaycanda ilk azad ticar\u0259t zonas\u0131na daxil edilib.<\/p>\n<p>Bak\u0131 liman\u0131 X\u0259z\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck liman v\u0259 azad iqtisadi zona statusuna malik liman olacaq. Liman 2020-ci ild\u0259n yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 liman\u0131n da daxil oldu\u011fu \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131nda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaradan istehsal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>N\u0259\u015frd\u0259 Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n xronoloji tarixi il\u0259 d\u0259 tan\u0131\u015f olmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Layih\u0259nin r\u0259hb\u0259ri \u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131\u201d QSC-nin ba\u015f direktoru, siyas\u0259t elml\u0259ri \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Taleh Ziyadov, redaktoru v\u0259 koordinatoru h\u00fcquq elml\u0259ri \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru P\u0259rvin\u0259 \u0130smay\u0131lovad\u0131r. M\u0259tnin m\u00fc\u0259llifl\u0259ri Nazim \u018fr\u0259bov, tarix elml\u0259ri \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru dosent S\u0259buhi \u018fhm\u0259dovdur.<\/p>\n<p>\u201cCASPIGROUP\u201d (\u0130stanbul) t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259fis t\u0259rtibatda n\u0259\u015fr edil\u0259n, \u00e7oxsayl\u0131 x\u0259rit\u0259, foto\u015f\u0259kil v\u0259 ill\u00fcstrasiyalarla m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan kitabda AZ\u018fRTAC-\u0131n fotolar\u0131ndan da istifad\u0259 edilib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"gallery\">\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTkvOGEzMWQ4ZmMtOGU1ZC00YWQ3LTkyY2QtYzBhZjgwNzE2NjAzLzEgKDEpLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=42700a4d441411d7\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTkvN2M5YTQ4MGYtOTYzNC00OGE3LTkwM2ItMGNmZWFmNmNlNDAzLzIgKDEpLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=356b6bffd8cf4fc9\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTgvYzc3YWQ0OWUtOGVmNy00NzIyLWEwNzQtOTExOTAwMTI2MWRiLzMuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=2181f382d1251add\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTgvZjMyMmRlMzYtYTU5ZC00MGI2LWJkNjQtNzhmNDA4MjExN2MwLzQgKDEpLmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=eaeacb2db82bda3b\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTgvMGUxNDgyMjMtOWM1MC00ZGMxLTllYWMtNDA4ZGMzOGRiZjIzLzUuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=39021794f410bd13\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTgvMzdkM2Y0MGYtY2ZkNy00YjVmLThkMmUtY2E4YzU5NmQ1ZTlhLzYuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=3b12fae9021d028d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTgvMGZmNmU3ZmQtZjJlYy00ZjhhLTkwNWQtMDdjMjNhYzNmMzFjLzcuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=6317c7fc5ebf72ae\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTcvMThkOTEyNTMtOTQ0OC00MWRkLTg5ZWUtYTQwMjc3NjFjOTNjLzguanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=eefe7a768bd0d4f2\" alt=\"\" \/><\/p>\n<div class=\"gallery-i-caption\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gallery-i\"><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMDYvMjUvMTAvMDIvMTcvNGU0OGI5OTAtNDBjNi00M2EzLTkwMzYtZmIyYmYzMzRhMDA5LzkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=776003329eaec129\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n tarixi k\u00f6kl\u0259ri uzaq ke\u00e7mi\u015f\u0259 dayan\u0131r. Bak\u0131 liman\u0131 \u00f6lk\u0259nin d\u0259niz qap\u0131lar\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, eyni zamanda, \u015f\u0259h\u0259ri beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat-kommunikasiya m\u0259rk\u0259zinin qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evir\u0259n m\u00fch\u00fcm vasit\u0259 olub. Bu fikirl\u0259r \u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131\u201d QSC t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cBak\u0131 liman\u0131\u201d kitab\u0131nda yer al\u0131b. Az\u0259rbaycan v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 \u00e7ap edilmi\u015f kitab Prezidentin \u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zolunmaz rol oynay\u0131r\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131r. Kitabda Bak\u0131 liman\u0131n\u0131n ke\u00e7mi\u015find\u0259n, bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259n b\u0259hs edilir. Liman\u0131n beyn\u0259lxalq statusunu v\u0259 B\u00f6y\u00fck \u0130p\u0259k Yolunda \u00f6n\u0259mli rolunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu sah\u0259d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":351268,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1.jpg",600,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1.jpg",600,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1.jpg",600,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1.jpg",600,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1.jpg",600,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1.jpg",600,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/600x400-1.jpg",600,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n tarixi k\u00f6kl\u0259ri uzaq ke\u00e7mi\u015f\u0259 dayan\u0131r. Bak\u0131 liman\u0131 \u00f6lk\u0259nin d\u0259niz qap\u0131lar\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, eyni zamanda, \u015f\u0259h\u0259ri beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat-kommunikasiya m\u0259rk\u0259zinin qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evir\u0259n m\u00fch\u00fcm vasit\u0259 olub. Bu fikirl\u0259r \u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131\u201d QSC t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cBak\u0131 liman\u0131\u201d kitab\u0131nda yer al\u0131b. Az\u0259rbaycan v\u0259 ingilis dill\u0259rind\u0259 \u00e7ap edilmi\u015f kitab Prezidentin \u201cBak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/351267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=351267"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/351267\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/351268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=351267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=351267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=351267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}