{"id":351377,"date":"2021-06-25T11:40:12","date_gmt":"2021-06-25T08:40:12","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=351377"},"modified":"2021-06-25T11:40:12","modified_gmt":"2021-06-25T08:40:12","slug":"kolbasa-m%c9%99mulatlarinin-t%c9%99rkibi-saxlanmasi-v%c9%99-istehlak-qaydalari-haqqinda-bunlari-bilirdinizmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=351377","title":{"rendered":"Kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibi, saxlanmas\u0131 v\u0259 istehlak qaydalar\u0131 haqq\u0131nda bunlar\u0131 bilirdinizmi?"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) \u201cAQTA maarifl\u0259ndirir\u201d rubrikas\u0131 davam edir. Rubrika \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AQTA v\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun (AQT\u0130) m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan maarifl\u0259ndirici materiallar, sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r, \u00f6lk\u0259d\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 z\u0259ruri m\u0259lumatlar oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. AQT\u0130-nin Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Aynur H\u0259s\u0259novan\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bud\u0259f\u0259ki maarifl\u0259ndirici m\u00f6vzumuz is\u0259 kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 olan t\u0259l\u0259bl\u0259r haqq\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>ARANTV.AZ\u00a0 h\u0259min t\u0259l\u0259bl\u0259ri t\u0259qdim edir:\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259rkib hiss\u0259sinin d\u00fczg\u00fcn se\u00e7imi t\u0259\u015fkil edir. Kolbasa istehsal\u0131nda \u0259sas \u0259t m\u0259hsullar\u0131 mal, dana v\u0259 donuz \u0259ti olsa da, qoyun, qu\u015f v\u0259 dig\u0259r \u0259t n\u00f6vl\u0259rind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcxt\u0259lif qida qatq\u0131lar\u0131ndan, duz, \u015f\u0259k\u0259r, \u0259dviyyatlardan da istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Kolbasan\u0131n \u00e7\u0259hray\u0131-q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ngd\u0259 olmas\u0131 istehsal prosesind\u0259 xam m\u0259hsullar\u0131n yekun m\u0259hsula q\u0259d\u0259r ke\u00e7diyi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00fczg\u00fcn ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011fa riay\u0259t edilm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Q\u0259hv\u0259yi v\u0259 ya bozumtul r\u0259ngin formala\u015fmas\u0131 is\u0259 m\u0259hsulun korland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ya tezlikl\u0259 korlanaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. His\u0259 verilmi\u015f kolbasalar\u0131n r\u0259ngi is\u0259 \u0259tin n\u00f6v\u00fc v\u0259 istehsal zaman\u0131 texnoloji prosesd\u0259n \u00a0as\u0131l\u0131d\u0131r. Qeyd ed\u0259k ki, m\u0259hsulda g\u00f6y v\u0259 ya ya\u015f\u0131l l\u0259k\u0259l\u0259r ni\u015fastan\u0131n miqdar\u0131n\u0131n \u00e7ox olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kolbasan\u0131n keyfiyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u0259sas t\u0259rkib komponentl\u0259rind\u0259n olan ya\u011flar\u0131n r\u0259ngidir. Bunu k\u0259silmi\u015f kolbasa m\u0259hsulunda daha ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olar. Keyfiyy\u0259tli m\u0259hsulda ya\u011f a\u011f, keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsulda is\u0259 sar\u0131 r\u0259ng olur.<\/p>\n<p>Sosisl\u0259rin istehsal\u0131nda da texnoloji prosesin pozulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259hsulun keyfiyy\u0259tind\u0259 bir s\u0131ra n\u00f6qsanlar ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Qeyd ed\u0259k ki, keyfiyy\u0259tli sosis elastik olmal\u0131d\u0131r. M\u0259hsula y\u00fcng\u00fcl t\u0259zyiq edildikd\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00f6z \u0259vv\u0259lki formas\u0131na qay\u0131tmal\u0131d\u0131r. \u018fks halda bu, sosisin t\u0259rkibind\u0259 z\u00fclal v\u0259 qatq\u0131 madd\u0259l\u0259rinin miqdar\u0131n\u0131n \u00e7ox olmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Sosisin qab\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00f6v, hamar v\u0259 quru olmal\u0131d\u0131r. Qab\u0131qda z\u0259d\u0259, selik, \u0259rp yolverilm\u0259zdir v\u0259 far\u015fa tam \u015f\u0259kild\u0259 yap\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Qeyd ed\u0259k ki, qab\u0131qda \u0259rp yaln\u0131z his\u0259 verilmi\u015f kolbasada ola bil\u0259r. Bundan ba\u015fqa, kolbasa, sosis v\u0259 sardelkalardan t\u0259z\u0259 v\u0259 xo\u015fag\u0259l\u0259n qoxu hiss edilm\u0259lidir. \u018fdviyyatlar\u0131n \u0259tri k\u0259skin duyularsa, bu, xammal\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furur.<\/p>\n<p>Kolbasa m\u0259mulatlar\u0131 ilkin inqrediyentl\u0259rl\u0259 d\u0259rin emal prosesini ke\u00e7ir ki, bu zaman y\u00fcks\u0259k temperatur v\u0259 g\u00fccl\u00fc effekt\u0259 malik kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, konservant olaraq, ist\u0259nil\u0259n kolbasada natrium nitritd\u0259n istifad\u0259 olunur. S\u00f6z\u00fcged\u0259n kimy\u0259vi madd\u0259 qar\u0131\u015f\u0131\u011fa h\u0259m \u00e7\u0259hray\u0131 r\u0259ng verm\u0259k, h\u0259m d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li bakteriyalardan qorumaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259tbiq edilir. H\u0259m\u00e7inin dadland\u0131r\u0131c\u0131 olaraq ql\u00fctamatdan (E-621) da istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259lik istehlak\u0131 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rlidir. Bu tip m\u0259hsullar\u0131n orqanizm\u0259 ba\u015fl\u0131ca z\u0259r\u0259ri (x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlarda v\u0259 ya\u015fl\u0131 insanlarda) \u0259sas\u0259n t\u0259rkibind\u0259ki kanserogen madd\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259rinin yaranmas\u0131na v\u0259 ya k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bundan ba\u015fqa, kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki duz, bitki v\u0259 heyvan m\u0259n\u015f\u0259li ya\u011flar qanda triqliseridin s\u0259viyy\u0259sini art\u0131r\u0131r ki, bu da xolesterin v\u0259 \u00fcr\u0259k-damar sisteminin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r. Kolbasa v\u0259 sosisl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259ki konservantlar (x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 his\u0259 verildikd\u0259n sonra) v\u0259 \u0259dviyyatlar m\u0259d\u0259 divar\u0131n\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Kolbasa m\u0259hsullar\u0131n\u0131n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 istehlak edilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Lakin m\u00fcasir qabla\u015fd\u0131rma \u00fcsullar\u0131 (m\u0259s\u0259l\u0259n, vakuum v\u0259 ya qaz) m\u0259hsulun istehlak m\u00fcdd\u0259tini art\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, keyfiyy\u0259t v\u0259 qidal\u0131l\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tini qoruma\u011fa da imkan verir. Keyfiyy\u0259tli sosis, sardelka v\u0259 s\u00fcdl\u00fc kolbasalar\u0131n saxlanma m\u00fcdd\u0259ti 30 g\u00fcn, his\u0259 verilmi\u015f kolbasalar\u0131n saxlanma m\u00fcdd\u0259ti is\u0259 3 ayd\u0131r. Kolbasa v\u0259 sosis m\u0259hsullar\u0131 soyuducuda 0-12\u00b0 C temperaturda saxlanmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 \u015f\u0259raitd\u0259 saxland\u0131qda m\u0259hsullar bir ne\u00e7\u0259 ay t\u0259z\u0259 qal\u0131r. Kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131 polietilen torbalarda saxlamaq olmaz. Bu, m\u0259hsullar\u0131n keyfiyy\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 salaraq, onun dad\u0131n\u0131n korlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Kolbasa m\u0259mulatlar\u0131 qapaql\u0131 konteynerl\u0259rd\u0259 v\u0259 ya qida m\u0259hsullar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f ka\u011f\u0131zlara b\u00fck\u00fcl\u0259r\u0259k saxlan\u0131la bil\u0259r. Kolbasa v\u0259 sosis m\u0259hsullar\u0131n\u0131n etiketind\u0259n onlar\u0131n t\u0259rkibi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, istehsal tarixi v\u0259 istehlak m\u00fcdd\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin saxlanma \u015f\u0259raiti haqq\u0131nda m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) kolbasa v\u0259 sosis m\u0259hsullar\u0131n\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259r\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq istehlak\u0131n\u0131n sutka \u0259rzind\u0259 50 qrama q\u0259d\u0259r azald\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir. Bunun ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi kimi kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n \u00e7oxm\u0259rh\u0259l\u0259li kimy\u0259vi emal\u0131 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) \u201cAQTA maarifl\u0259ndirir\u201d rubrikas\u0131 davam edir. Rubrika \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AQTA v\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun (AQT\u0130) m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan maarifl\u0259ndirici materiallar, sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r, \u00f6lk\u0259d\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 z\u0259ruri m\u0259lumatlar oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. AQT\u0130-nin Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Aynur H\u0259s\u0259novan\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bud\u0259f\u0259ki maarifl\u0259ndirici m\u00f6vzumuz is\u0259 kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 olan t\u0259l\u0259bl\u0259r haqq\u0131ndad\u0131r. ARANTV.AZ\u00a0 h\u0259min t\u0259l\u0259bl\u0259ri t\u0259qdim edir:\u00a0 Kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259rkib hiss\u0259sinin d\u00fczg\u00fcn se\u00e7imi t\u0259\u015fkil edir. Kolbasa istehsal\u0131nda \u0259sas \u0259t m\u0259hsullar\u0131 mal, dana v\u0259 donuz \u0259ti olsa da, qoyun, qu\u015f v\u0259 dig\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":351378,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/0c6b6f19162460772930314345910593059.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) \u201cAQTA maarifl\u0259ndirir\u201d rubrikas\u0131 davam edir. Rubrika \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AQTA v\u0259 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun (AQT\u0130) m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan maarifl\u0259ndirici materiallar, sa\u011flam qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r, \u00f6lk\u0259d\u0259 qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 z\u0259ruri m\u0259lumatlar oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. AQT\u0130-nin Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Aynur H\u0259s\u0259novan\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bud\u0259f\u0259ki maarifl\u0259ndirici m\u00f6vzumuz is\u0259 kolbasa m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/351377"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=351377"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/351377\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/351378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=351377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=351377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=351377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}