{"id":351470,"date":"2021-06-25T13:38:45","date_gmt":"2021-06-25T10:38:45","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=351470"},"modified":"2021-06-25T13:38:45","modified_gmt":"2021-06-25T10:38:45","slug":"%c9%99kin-sah%c9%99l%c9%99rinin-yandirilmasi-torpaqlarin-qida-madd%c9%99l%c9%99ri-balansinin-pozulmasina-g%c9%99tirib-cixarir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=351470","title":{"rendered":"\u018fkin sah\u0259l\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 torpaqlar\u0131n qida madd\u0259l\u0259ri balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r."},"content":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u0259kin sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hsul topland\u0131qdan sonra qal\u0131qlar\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 praktikas\u0131 geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Yay aylar\u0131nda istil\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar bu hal ciddi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir: y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlikli enerji x\u0259tl\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259nir, me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rin\u0259 ciddi ziyan d\u0259yir.<\/p>\n<p>\u018fkin sah\u0259l\u0259rinin bil\u0259r\u0259kd\u0259n yand\u0131r\u0131lmas\u0131na he\u00e7 c\u00fcr haqq qazand\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. B\u0259z\u0259n bel\u0259 bir fikr\u0259 rast g\u0259lirik ki, bel\u0259 hal\u00a0 m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa aqrotexniki bax\u0131mdan m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu, elm\u0259 \u0259saslan\u0131lmayan, h\u0259qiq\u0259td\u0259n uzaq bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259dir. Bu bar\u0259d\u0259 bir q\u0259d\u0259r sonra m\u00fct\u0259x\u0259ssis fikirl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259c\u0259yik. H\u0259l\u0259lik is\u0259 bir m\u0259qama n\u0259z\u0259r salaq. Hesablamalara g\u00f6r\u0259, h\u0259r il Az\u0259rbaycanda k\u00f6v\u015f\u0259nlikl\u0259rin t\u0259qrib\u0259n 40 faizi yand\u0131r\u0131l\u0131r. Bu zaman me\u015f\u0259qoruyucu zolaqlar da m\u0259hv olur, \u00e7oxlu miqdarda qu\u015f, kirpi, dov\u015fan v\u0259 dig\u0259r heyvanlar s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131r. Torpa\u011fa b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 ziyan d\u0259yir: m\u00fcnbit qat m\u0259hv olur, m\u0259hsuldarl\u0131q azal\u0131r. Sah\u0259nin yand\u0131r\u0131lmas\u0131nda torpa\u011f\u0131n h\u0259r hektar\u0131nda \u00fczvi madd\u0259nin v\u0259 s\u0259th qat\u0131n\u0131n el\u0259 miqdar\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nir ki, sonradan, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, onun sa\u011falmas\u0131ndan,\u00a0 \u0259v\u0259z olunmas\u0131ndan \u00f6tr\u00fc sah\u0259nin h\u0259r hektar\u0131na\u00a0 t\u0259xmin\u0259n 15 ton peyin verilm\u0259sin\u0259 z\u0259rur\u0259t yaran\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259zil\u0259ri el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, k\u00fcl tarlan\u0131 yax\u015f\u0131 g\u00fcbr\u0259l\u0259yir, bununla mineral v\u0259 \u00fczvi g\u00fcbr\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259na\u0259t olunur. El\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u00e7\u0131lara da rast g\u0259linir ki, onlar k\u00f6v\u015f\u0259nlikl\u0259rin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ziyanvericil\u0259rin v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn k\u0259silm\u0259sini t\u0259s\u0259vv\u00fcr edirl\u0259r. Lakin bunlar yaln\u0131\u015f fikirl\u0259rdir. Yan\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 tarlalarda mikroflora m\u0259hv olur, torpaqda m\u00fcnbit qat &#8212; humus toplanmas\u0131 dayan\u0131r, atmosfer havas\u0131 \u00e7irkl\u0259nir, m\u0259hsuldarl\u0131q a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. Lakin \u00e7oxu bilmir ki, bi\u00e7in zaman\u0131 sah\u0259y\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u0259n\u00a0 bitki qal\u0131qlar\u0131n\u0131n mineralla\u015fmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 torpaq \u00fczvi madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fir.Ona g\u00f6r\u0259 yand\u0131rmaq s\u0259rf\u0259li \u00fcsul deyil.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qamda m\u0259s\u0259l\u0259nin m\u0259suliyy\u0259t t\u0259r\u0259fi bar\u0259d\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259rdik. Bir m\u00fcdd\u0259t bundan \u0259vv\u0259l \u018fmlak M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si (\u018fMDK) \u0259kin sah\u0259l\u0259rini yand\u0131ranlara x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib. Bildirib ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 inzibati m\u0259suliyy\u0259t yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fMDK-d\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259lumata \u0259sas\u0259n, ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n qurun t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, tax\u0131l sah\u0259l\u0259rinin bi\u00e7inind\u0259n sonra \u0259kin yerl\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 hallar\u0131 tez-tez\u00a0 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. \u018fhalinin n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r ki, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda k\u00f6v\u015f\u0259nin, y\u0259ni m\u0259hsulu bi\u00e7ilmi\u015f \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 qada\u011fand\u0131r v\u0259 bu i\u015fl\u0259r\u0259 yol vermi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r c\u0259rim\u0259l\u0259nirl\u0259r. \u018fhalinin n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r ki, \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 244-1-ci madd\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259kin yerl\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259 fiziki \u015f\u0259xsl\u0259rin 400 manatdan 600 manatad\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259, v\u0259zif\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259rin 1500 manatdan 2000 manatad\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 v\u0259 h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259rin 5000 manatdan 6000 manatad\u0259k m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 c\u0259rim\u0259 edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>\u018fMDK-nin m\u0259lumat\u0131nda vur\u011fulan\u0131r ki, \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na yararl\u0131 torpaq sah\u0259l\u0259rinin \u00fcst m\u00fcnbit qat\u0131n\u0131n korlanmas\u0131na, \u0259kin yerl\u0259rind\u0259 torpaqlar\u0131n qida madd\u0259l\u0259ri balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. H\u0259m\u00e7inin, \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131 yax\u0131nl\u0131qda yerl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 me\u015f\u0259 \u0259razil\u0259rind\u0259 yan\u011f\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259si yaratmaqla yana\u015f\u0131, m\u00fch\u0259ndis kommunikasiya sisteml\u0259rinin s\u0131radan \u00e7\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n \u0259kin torpaqlar\u0131n\u0131n m\u00fchafiz\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 torpaqlar\u0131n istifad\u0259si v\u0259 onlar\u0131n m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 inzibati m\u0259suliyy\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n vaxt\u0131nda al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 yerli icra hakimiyy\u0259tl\u0259ri, \u0259laq\u0259dar t\u0259\u015fkilatlar \u0259kin i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u0259hali, habel\u0259 yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131 aras\u0131nda bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fct\u0259madi qaydada maarifl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 t\u0259bli\u011fat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 elml\u0259ri namiz\u0259di Q\u0259\u015f\u0259m H\u0259s\u0259nov \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin yand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rh ed\u0259rk\u0259n bildirdi ki, bu q\u0259bild\u0259n olan yan\u011f\u0131n hallar\u0131 il\u0259 m\u00fct\u0259madi olaraq rastla\u015f\u0131r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr halla \u0259n \u00e7ox h\u0259r il tax\u0131l y\u0131\u011f\u0131m\u0131 zaman\u0131 \u00fczl\u0259\u015fir. Bunu is\u0259 fermerl\u0259r \u00f6zl\u0259ri edir. Onlar m\u0259hsulu y\u0131\u011fan kimi d\u0259rhal \u0259kin sah\u0259l\u0259rini yand\u0131r\u0131rlar ki, n\u00f6vb\u0259ti m\u0259hsulun \u0259kinin\u0259 haz\u0131rla\u015fs\u0131nlar. \u018fkin yerl\u0259rini, h\u0259m d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 yand\u0131r\u0131rlar ki, m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131ndan sonra qalan qal\u0131qlar\u0131 t\u0259mizl\u0259sinl\u0259r. Bel\u0259 halda t\u0259bii olaraq yan\u011f\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259r\u0259 d\u0259 ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>Bu yan\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 is\u0259 t\u0259kc\u0259 flora v\u0259 faunaya deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259l\u0259 m\u0259hsulunu y\u0131\u011f\u0131b qurtarmam\u0131\u015f dig\u0259r fermerl\u0259r\u0259 d\u0259 ziyan d\u0259yir. Bununla yana\u015f\u0131, \u0259trafdak\u0131 tikilil\u0259r, me\u015f\u0259 zolaqlar\u0131, i\u015f\u0131q dir\u0259kl\u0259ri, elektrik naqill\u0259ri d\u0259 m\u0259hv edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u0259kin sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hsul topland\u0131qdan sonra qal\u0131qlar\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 praktikas\u0131 geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Yay aylar\u0131nda istil\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar bu hal ciddi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir: y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlikli enerji x\u0259tl\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259nir, me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rin\u0259 ciddi ziyan d\u0259yir. \u018fkin sah\u0259l\u0259rinin bil\u0259r\u0259kd\u0259n yand\u0131r\u0131lmas\u0131na he\u00e7 c\u00fcr haqq qazand\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. B\u0259z\u0259n bel\u0259 bir fikr\u0259 rast g\u0259lirik ki, bel\u0259 hal\u00a0 m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa aqrotexniki bax\u0131mdan m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu, elm\u0259 \u0259saslan\u0131lmayan, h\u0259qiq\u0259td\u0259n uzaq bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259dir. Bu bar\u0259d\u0259 bir q\u0259d\u0259r sonra m\u00fct\u0259x\u0259ssis fikirl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259c\u0259yik. H\u0259l\u0259lik is\u0259 bir m\u0259qama n\u0259z\u0259r salaq. Hesablamalara g\u00f6r\u0259, h\u0259r il Az\u0259rbaycanda k\u00f6v\u015f\u0259nlikl\u0259rin t\u0259qrib\u0259n 40 faizi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":351471,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/59ace05bd65bab5e46a2e3d128d31813.jpg",640,348,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259lum oldu\u011fu kimi, \u0259kin sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259hsul topland\u0131qdan sonra qal\u0131qlar\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131 praktikas\u0131 geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Yay aylar\u0131nda istil\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dar bu hal ciddi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir: y\u00fcks\u0259k g\u0259rginlikli enerji x\u0259tl\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259nir, me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rin\u0259 ciddi ziyan d\u0259yir. \u018fkin sah\u0259l\u0259rinin bil\u0259r\u0259kd\u0259n yand\u0131r\u0131lmas\u0131na he\u00e7 c\u00fcr haqq qazand\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. B\u0259z\u0259n bel\u0259 bir fikr\u0259 rast g\u0259lirik ki, bel\u0259 hal\u00a0 m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa aqrotexniki bax\u0131mdan m\u00fcsb\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/351470"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=351470"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/351470\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/351471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=351470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=351470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=351470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}