{"id":362998,"date":"2021-08-03T14:37:35","date_gmt":"2021-08-03T11:37:35","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=362998"},"modified":"2021-08-03T14:37:35","modified_gmt":"2021-08-03T11:37:35","slug":"aqta-x%c9%99b%c9%99rdarliq-edir-virus-geyiml%c9%99-yayila-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=362998","title":{"rendered":"AQTA x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir: Virus geyiml\u0259 yay\u0131la bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Bitki virusunun iqtisadi z\u0259r\u0259rl\u0259ri ortaya \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n bu virusun daxil olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn profilaktik t\u0259dbir kimi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq edir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0\u00a0bunu Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi s\u0259drinin m\u00fcavini Balar\u0259him Quliyev bildirib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, art\u0131q Rusiya 2020-ci ild\u0259n etibar\u0259n Erm\u0259nistandan v\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tind\u0259n daxil olan pomidorda qonur q\u0131r\u0131\u015f\u0131ql\u0131q virusunun a\u015fkar olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00fcvafiq vilay\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259t t\u0259tbiq edib: &#8220;Bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n is\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Qazax\u0131standan daxil olan pomidor bitkisind\u0259 bipinomozaik virusunun a\u015fkar olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar h\u0259minm \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcvafiq vilay\u0259tl\u0259rin\u0259 qada\u011fa t\u0259tbiq edib. Az\u0259rbaycana da art\u0131q bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n siqnallar daxil olmaqdad\u0131r. \u0130lk d\u0259f\u0259 bu ilin aprelin 23-d\u0259 Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cG\u00f6z\u0259l t\u0259bi\u0259t\u201d MMC t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na m\u0259xsus pomidor bitkisind\u0259 Rusiyadan qonur q\u0131r\u0131\u015f\u0131ql\u0131q virusunun a\u015fkarlanmas\u0131 il\u0259 bal\u0131 biz\u0259 bildiri\u015f daxil olub. D\u0259rhal AQTA-n\u0131n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 monitorinq ke\u00e7irilib. M\u0259hsullardan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259r h\u0259m AQTA-n\u0131n laboratoriyas\u0131na, h\u0259m d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin ara\u015fd\u0131rmalar laboratoriyas\u0131na g\u00f6nd\u0259rilib. Lakin m\u00fcayin\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 virus a\u015fkar olunmad\u0131. Rusiyan\u0131n Baytarl\u0131q v\u0259 Fitosanitar N\u0259zar\u0259ti \u00fczr\u0259 Federal Xidm\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri mayda Az\u0259rbaycanda s\u0259f\u0259rd\u0259 olan zaman h\u0259min t\u0259s\u0259rr\u00fcfata bax\u0131\u015f ke\u00e7irib. Yen\u0259 d\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb Rusiyaya g\u00f6nd\u0259rildi v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 virus a\u015fkar olunmad\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min t\u0259s\u0259rr\u00fcfata t\u0259tbiq olunan m\u0259hdudiyy\u0259t aradan qald\u0131r\u0131l\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cCan aqro\u201d v\u0259 \u201cGeotermal aqro\u201d MMC-l\u0259rin m\u0259hsullar\u0131nda epina mozaik, eyni zamanda \u201cLokal garden\u201d MMC-nin y\u00fck partiyas\u0131nda is\u0259 qonur q\u0131r\u0131\u015f\u0131ql\u0131q viruslar\u0131n\u0131n a\u015fkar olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycana bildiri\u015fl\u0259r daxil olub. Bununla \u0259laq\u0259dar, AQTA yenid\u0259n h\u0259min m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 monitorinql\u0259r ke\u00e7irib: &#8220;Ancaq bu bildiri\u015fl\u0259r gec daxil oldu\u011funa v\u0259 haz\u0131rda istilikxanalar \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131 istehsal edib bitirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 monitorinq zaman\u0131 orada m\u0259hsula rast g\u0259lm\u0259dik. Amma ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259lumata uy\u011fun olaraq h\u0259min m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 \u015ftill\u0259r y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, x\u00fcsusi qaydada yand\u0131r\u0131l\u0131b, basd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r dezinfeksiya olunub. Y\u0259ni biz, profilaktik olaraq t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fik&#8221;.<\/p>\n<p>B. Quliyev bildirib ki, virusun Az\u0259rbaycanda a\u015fkarlanmas\u0131 h\u0259l\u0259 t\u0259sdiq olunmay\u0131b: &#8220;AQTA buna baxmayaraq, ciddi x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir, \u0259laq\u0259dar qurumlara m\u00fcraci\u0259tl\u0259r \u00fcnvanlan\u0131b. \u018flaq\u0259dar qurumlar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n ibar\u0259t i\u015f\u00e7i qruplar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259klif etmi\u015fik. X\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r hans\u0131 sa\u011flamla\u015fd\u0131rma t\u0259dbirl\u0259ri olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, burada bizim ilkin i\u015fimiz \u00f6lk\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rini x\u0259st\u0259liyin ke\u00e7m\u0259sind\u0259n qorumaqd\u0131r. X\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal olunan \u0259kin-s\u0259pin \u00fc\u00e7\u00fcn olan toxumlard\u0131r. AQTA \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259smi yollarla, g\u00f6mr\u00fck n\u0259zar\u0259tind\u0259n ke\u00e7\u0259n toxumlara n\u0259zar\u0259t edir, laborator m\u00fcayin\u0259l\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bundan sonra h\u0259min h\u0259min toxumlar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verilir. Amma t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd edim ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 qeyri-qanuni yollarla, \u0259l y\u00fckl\u0259ri il\u0259, m\u00fcxt\u0259lif po\u00e7t g\u00f6nd\u0259ri\u015fl\u0259ri v\u0259 yaxud avtomobill\u0259rin y\u00fck yerl\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tind\u0259n ke\u00e7m\u0259d\u0259n \u0259kin-s\u0259pin materiallar\u0131 daxil olur. \u0130\u015fin t\u0259hl\u00fck\u0259liliyi bundad\u0131r ki, h\u0259min m\u0259hsullar AQTA-n\u0131n n\u0259zar\u0259tind\u0259n ke\u00e7mir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 x\u0259st\u0259liyin daxil olma\u011f\u0131na \u015f\u0259rait yarana bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz m\u00fcvafiq qurumlara m\u00fcraci\u0259tl\u0259rimizd\u0259 bildirmi\u015fik ki, t\u0259cili olaraq bu sah\u0259d\u0259 n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir&#8221;.<\/p>\n<p>AQTA-n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini deyib ki, virus \u00f6lk\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259, asanl\u0131qla m\u00fcxt\u0259lif t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara yay\u0131la bil\u0259r: &#8220;Virus m\u00fcxt\u0259lif al\u0259tl\u0259rl\u0259, geyiml\u0259, m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 dig\u0259r t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara da yay\u0131la bil\u0259r. X\u0259st\u0259 \u015ftill\u0259r x\u00fcsusi qaydada yand\u0131r\u0131l\u0131b, basd\u0131r\u0131lmasa, \u0259trafa at\u0131lsa, virusun \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 yay\u0131lmas\u0131na z\u0259min yarana bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 el\u0259 sistem qurulmal\u0131d\u0131r ki, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olan \u0259kin-bi\u00e7in m\u0259hsullar\u0131na n\u0259zar\u0259t olunsun&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bitki virusunun iqtisadi z\u0259r\u0259rl\u0259ri ortaya \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n bu virusun daxil olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn profilaktik t\u0259dbir kimi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq edir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0\u00a0bunu Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi s\u0259drinin m\u00fcavini Balar\u0259him Quliyev bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, art\u0131q Rusiya 2020-ci ild\u0259n etibar\u0259n Erm\u0259nistandan v\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tind\u0259n daxil olan pomidorda qonur q\u0131r\u0131\u015f\u0131ql\u0131q virusunun a\u015fkar olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar m\u00fcvafiq vilay\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259t t\u0259tbiq edib: &#8220;Bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n is\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Qazax\u0131standan daxil olan pomidor bitkisind\u0259 bipinomozaik virusunun a\u015fkar olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar h\u0259minm \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fcvafiq vilay\u0259tl\u0259rin\u0259 qada\u011fa t\u0259tbiq edib. Az\u0259rbaycana da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":362996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/1550235801_6843305.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bitki virusunun iqtisadi z\u0259r\u0259rl\u0259ri ortaya \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n bu virusun daxil olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn profilaktik t\u0259dbir kimi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq edir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0\u00a0bunu Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi s\u0259drinin m\u00fcavini Balar\u0259him Quliyev bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, art\u0131q Rusiya 2020-ci ild\u0259n etibar\u0259n Erm\u0259nistandan v\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tind\u0259n daxil olan pomidorda qonur q\u0131r\u0131\u015f\u0131ql\u0131q virusunun a\u015fkar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/362998"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=362998"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/362998\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/362996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=362998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=362998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=362998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}