{"id":364367,"date":"2021-08-09T08:43:13","date_gmt":"2021-08-09T05:43:13","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=364367"},"modified":"2021-08-09T08:43:13","modified_gmt":"2021-08-09T05:43:13","slug":"bas-infeksionist-pandemiya-h%c9%99l%c9%99-bitm%c9%99yib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=364367","title":{"rendered":"Ba\u015f infeksionist: Pandemiya h\u0259l\u0259 bitm\u0259yib"},"content":{"rendered":"<p>Yeni n\u00f6v koronavirus (COVID-19) yeni infeksiyad\u0131r v\u0259 ona qar\u015f\u0131 t\u0259sirli d\u0259rman vasit\u0259si icad olunmay\u0131b. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, virus infeksiyalar\u0131na qar\u015f\u0131 d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259r laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 infeksiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259n t\u0259sirli metodu m\u0259hz vaksinasiyad\u0131r. \u00c7\u00fcnki vaksin olunmu\u015f insanlarda h\u0259min infeksiyaya qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r itir. \u018fg\u0259r peyv\u0259nd olunanlar h\u0259min virusla t\u0259masda olarlarsa, onlar ya yoluxmurlar, ya da yoluxsalar bel\u0259 bu x\u0259st\u0259lik simptomsuz v\u0259 ya y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ir. Y\u0259ni peyv\u0259nd olunanlar aras\u0131nda a\u011f\u0131r hallar\u0131n v\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259rin say\u0131 \u00e7ox azd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 vaksinasiya \u0259n effektiv yol kimi vacibdir. Amma epidemioloji z\u0259ncirin qirilmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259sinin tam vaksinl\u0259\u015fm\u0259si laz\u0131md\u0131r. Bu r\u0259q\u0259m Nazirl\u0259r Kabinetinin q\u0259bul etdiyi Vaksinasiya Strategiyas\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. M\u00f6vcud \u015ftammlar\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu, \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n 70-80 faizini \u0259hat\u0259 etm\u0259lidir. Y\u0259ni v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n 70-80 faizind\u0259 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 immunitet formala\u015fmal\u0131d\u0131r. \u0130mmunitet iki c\u00fcr formala\u015f\u0131r: t\u0259bii v\u0259 s\u00fcni yollarla. T\u0259bii yolla, y\u0259ni insan x\u0259st\u0259lik ke\u00e7irib immunla\u015f\u0131r. S\u00fcni yol daha yax\u015f\u0131 \u00fcsuldur. \u00c7\u00fcnki x\u0259st\u0259lik ke\u00e7irm\u0259d\u0259n h\u0259min infeksiyaya qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda COVID-19 \u0259leyhin\u0259 5 milyon dozadan \u00e7ox vaksin vurulub. \u0130ki milyondan \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f vaksinin h\u0259r iki dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul edib. H\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r art\u0131q qorunmu\u015f hesab olunurlar. Peyv\u0259ndl\u0259r 100 faiz qorumasa da, vaksinin h\u0259r iki dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259n \u015f\u0259xsd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n qoruyuculuq qabiliyy\u0259ti, immunitet formala\u015f\u0131r ki, o, yoluxsa bel\u0259 onda xo\u015fag\u0259lm\u0259z n\u0259tic\u0259l\u0259r yaranmayacaq.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ba\u015f infeksionisti T\u0259yyar Eyvazov deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, klassik \u015ftammla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 yeni mutasiya olunmu\u015f variantlarda peyv\u0259ndl\u0259rin g\u00fcc\u00fc bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r: &#8220;Haz\u0131rda m\u00f6vcud olan b\u00fct\u00fcn peyv\u0259ndl\u0259r ist\u0259nil\u0259n \u015ftammdan qoruya bilir. Sad\u0259c\u0259 olaraq f\u0259rql\u0259r onlar\u0131n qoruyuculuq faizl\u0259rind\u0259dir. Yeni mutasiyalarda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n &#8220;delta&#8221; variant\u0131nda klassik \u015ftammla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 vaksinl\u0259rin qoruyuculu\u011fu bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, insanlarda olan immunitet kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olsun. Risk qruplar\u0131n\u0131n &#8211; tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri, ya\u015f\u0131 60-dan yuxar\u0131 olan v\u0259t\u0259nda\u015flar v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin immunitetl\u0259rini y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza, y\u0259ni g\u00fccl\u0259ndirici doza t\u00f6vsiy\u0259 olunub. Baxmayaraq ki, bunun s\u00fcbutlu t\u0259r\u0259fi tam ara\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131b, bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259r &#8211; T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, \u0130srail v\u0259 dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar. H\u0259ssas qrupun yoluxma v\u0259 ya x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 zaman\u0131 bu x\u0259st\u0259liyi daha a\u011f\u0131r ke\u00e7irm\u0259 ehtimal\u0131 \u00e7ox oldu\u011fundan, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r aras\u0131nda hospitalizasiya v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlara \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Bu, S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin, \u0130cbari Tibbi S\u0131\u011forta \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Agentliyinin v\u0259 T\u018fB\u0130B-in birg\u0259 b\u0259yanat\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. \u0130kinci doza vurulduqdan 6 ay sonra h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131 q\u0259bul etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Az\u0259rbaycanda vaksinasiyaya yanvar\u0131n 18-d\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b v\u0259 ikinci doza fevral\u0131n 15-d\u0259n ba\u015flayaraq vurulub, dem\u0259li avqustun 15-d\u0259n etibar\u0259n 6 ay tamam olur. Vaksinasiyan\u0131n ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259 peyv\u0259nd olunmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r bu ay\u0131n 15-d\u0259n etibar\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bu, m\u0259cburi deyil, sad\u0259c\u0259 olaraq bir t\u00f6vsiy\u0259dir&#8221;.<\/p>\n<p>Ba\u015f infeksionist son zamanlar COVID-19-a yoluxma say\u0131nda ciddi art\u0131mla ba\u011fl\u0131 \u0259halini qaydalara riay\u0259t etm\u0259y\u0259 v\u0259 arxay\u0131nla\u015fmama\u011fa s\u0259sl\u0259yib: &#8220;Bir m\u00fcdd\u0259t \u0259vv\u0259l \u00f6lk\u0259mizd\u0259 koronavirusa yoluxma saylar\u0131 ikir\u0259q\u0259mli \u0259d\u0259dl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r enmi\u015fdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flarda bir q\u0259d\u0259r arxay\u0131nl\u0131q yarand\u0131. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u0259halinin s\u0131x topla\u015fma yerl\u0259rind\u0259, ictimai n\u0259qliyyatda t\u00f6vsiy\u0259 edil\u0259n qaydalara bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 ciddi \u0259m\u0259l olunmamas\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Arxay\u0131nla\u015fmaq olmaz. \u00c7\u00fcnki pandemiya h\u0259l\u0259 bitm\u0259yib. Virus \u00f6z h\u0259ssas insan\u0131n\u0131 h\u0259r zaman tap\u0131r. Bu prosesin q\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar daha diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar. H\u0259r k\u0259s \u00f6z yoluxma riskini qiym\u0259tl\u0259rindirm\u0259lidir. Qapal\u0131 m\u0259kanlarda qaydalara x\u00fcsusi diqq\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r s\u0131x toplanma yerl\u0259rind\u0259n uzaq olmaq m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u018fll\u0259ri yax\u015f\u0131 yumadan \u00fcz, a\u011f\u0131z v\u0259 g\u00f6z nahiy\u0259sin\u0259 toxunmaq olmaz. Eyni zamanda, vaksinasiyada f\u0259al i\u015ftirak vacibdir. \u00c7\u00fcnki \u0259halinin vaksinasiyadan ke\u00e7m\u0259 faizi artd\u0131qca v\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259dikc\u0259 yoluxma hallar\u0131nda azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>AZ\u018fRTAC<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni n\u00f6v koronavirus (COVID-19) yeni infeksiyad\u0131r v\u0259 ona qar\u015f\u0131 t\u0259sirli d\u0259rman vasit\u0259si icad olunmay\u0131b. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, virus infeksiyalar\u0131na qar\u015f\u0131 d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259r laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 infeksiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259n t\u0259sirli metodu m\u0259hz vaksinasiyad\u0131r. \u00c7\u00fcnki vaksin olunmu\u015f insanlarda h\u0259min infeksiyaya qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r itir. \u018fg\u0259r peyv\u0259nd olunanlar h\u0259min virusla t\u0259masda olarlarsa, onlar ya yoluxmurlar, ya da yoluxsalar bel\u0259 bu x\u0259st\u0259lik simptomsuz v\u0259 ya y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ir. Y\u0259ni peyv\u0259nd olunanlar aras\u0131nda a\u011f\u0131r hallar\u0131n v\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259rin say\u0131 \u00e7ox azd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 vaksinasiya \u0259n effektiv yol kimi vacibdir. Amma&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":364368,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/23685a24159328548736449162910914793.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeni n\u00f6v koronavirus (COVID-19) yeni infeksiyad\u0131r v\u0259 ona qar\u015f\u0131 t\u0259sirli d\u0259rman vasit\u0259si icad olunmay\u0131b. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, virus infeksiyalar\u0131na qar\u015f\u0131 d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259r laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 infeksiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259n t\u0259sirli metodu m\u0259hz vaksinasiyad\u0131r. \u00c7\u00fcnki vaksin olunmu\u015f insanlarda h\u0259min infeksiyaya qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131q m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r itir. \u018fg\u0259r peyv\u0259nd olunanlar h\u0259min virusla t\u0259masda olarlarsa,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/364367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=364367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/364367\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/364368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=364367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=364367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=364367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}