{"id":365178,"date":"2021-08-11T08:56:18","date_gmt":"2021-08-11T05:56:18","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=365178"},"modified":"2021-08-11T08:56:18","modified_gmt":"2021-08-11T05:56:18","slug":"az%c9%99rbaycana-lusifer-yaxinlasir-t%c9%99hluk%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=365178","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycana \u00abL\u00fcsifer\u00bb yax\u0131nla\u015f\u0131r &#8211; T\u018fHL\u00dcK\u018f"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu ilin avqustu iyuldan daha b\u00fcrk\u00fc olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d edir, baxmayaraq ki, Avropa orta m\u00fcdd\u0259tli proqnozlar m\u0259rk\u0259zinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2021-ci ilin iyulu Avropada indiy\u0259d\u0259k qeyd\u0259 al\u0131nan ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ikinci \u0259n isti iyuldur. \u0130sti hava dal\u011falar\u0131 Baltikyan\u0131dan Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn Avropan\u0131 dola\u015f\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/i.virtualaz.org\/373406_src.jpeg\" \/><\/p>\n<p><em>&#8220;L\u00fcsifer&#8221; ir\u0259lil\u0259yir&#8230;<\/em><\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 italyan sinoptikl\u0259rinin proqnozuna g\u00f6r\u0259, C\u0259nubi Avropaya do\u011fru Afrika subtropik antisiklonu yax\u0131nla\u015fmaqdad\u0131r. Onu odlu xarakterin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#8220;L\u00fcsifer&#8221; adland\u0131r\u0131rlar. &#8220;L\u00fcsifer&#8221; \u0130taliyan\u0131n c\u0259nub \u0259yal\u0259tl\u0259rini yand\u0131r\u0131c\u0131 istiy\u0259 m\u0259ruz qoymaqla ard\u0131nca Yunan\u0131stana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 h\u0259rar\u0259t g\u0259tir\u0259c\u0259k v\u0259 \u00f6z q\u0131zmar ovcunu C\u0259nubu Qafqazad\u0259k uzadacaq. Q\u0131zmar h\u0259ft\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0130taliyan\u0131n 8 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k, &#8220;q\u0131rm\u0131z\u0131&#8221; t\u0259hl\u00fck\u0259 s\u0259viyy\u0259si elan olunub. Yerli meteoroloqlar g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f isti proqnozla\u015fd\u0131r\u0131r &#8211; termometrin s\u00fctunu 47-48 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Yer \u0259halisinin d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 artan me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131, \u00e7aylar\u0131n qurumas\u0131, tax\u0131l m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 s. il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan rekord q\u0131zmar yay\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131ndan BMT yan\u0131nda iqlimin d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspertl\u0259rin H\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 qrupunun (\u0130DEHQ, The Intergovernmental Panel on Climate Change) alt\u0131nc\u0131 hesabat\u0131nda da b\u0259hs edilir.<\/p>\n<p>Hesabatda bildirilir ki, planetd\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259nir v\u0259 yeni miqyas al\u0131r. \u0130qlim Yerin b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 v\u0259 getdikc\u0259 daha \u00e7ox ekstremal t\u0259zah\u00fcrl\u0259rl\u0259 d\u0259yi\u015fir, &#8211; hesabatda deyilir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/i.virtualaz.org\/373407_src.jpeg\" \/><\/p>\n<p><em>Me\u015f\u0259 yan\u011f\u0131nlar\u0131 da qlobal istil\u0259\u015fm\u0259d\u0259n qaynaqlan\u0131r<\/em><\/p>\n<p>Anomal isti t\u0259kc\u0259 Avropada yox, h\u0259m d\u0259 \u015eimali Amerikada v\u0259 Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259 davam edir. Tokio Olimpiadas\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif idman n\u00f6v\u00fcnd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n bir ne\u00e7\u0259 idman\u00e7\u0131 g\u00fcnvurma s\u0259b\u0259bind\u0259n yar\u0131\u015flar\u0131 dayand\u0131rmal\u0131 olub. Ekstremal istiy\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00c7inin \u015f\u0259rq \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259 fabrikl\u0259r ba\u011flan\u0131b, Koreyada y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 iribuynuzlu mal-qara t\u0259l\u0259f olub. B\u00fct\u00fcn bunlar iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin n\u0259tic\u0259sidir v\u0259 \u0259g\u0259r d\u00fcnya h\u00f6kum\u0259tl\u0259ri t\u0259bi\u0259ti \u00e7irkl\u0259ndir\u0259n yanacaq n\u00f6vl\u0259rind\u0259n k\u00fcl\u0259k v\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f enerjisi kimi t\u0259miz enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7id etm\u0259y\u0259c\u0259k, bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u0259 daha tez-tez t\u0259krarlanacaq, &#8211; Qrinpisin \u015e\u0259rqi Asiya b\u00fcrosunun r\u0259hb\u0259ri Miken Kim jurnalistl\u0259r\u0259 bildirib.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s bizim b\u00f6lg\u0259ni n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir?<\/strong><\/p>\n<p><em>Milli hidrometeorologiya xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Umayra Ta\u011f\u0131yeva haqqin.az-a bildirib ki, \u00dcmumd\u00fcnya meteorologiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcMT) t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq Az\u0259rbaycanda havan\u0131n h\u0259rar\u0259ti be\u015f g\u00fcn \u0259rzind\u0259 +35 v\u0259 daha yuxar\u0131 davam ed\u0259rs\u0259, anomal istilik d\u00f6vr\u00fc hesab olunur.<\/em><\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyi fonunda yay boyu temperatur anomaliyalar\u0131, Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda istilik dal\u011falar\u0131 \u00f6yr\u0259nilir, bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259 meyll\u0259ri analiz olunur. Bel\u0259likl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fib ki, son 25 ild\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda m\u00fcsb\u0259t temperatur anomaliyalar\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Bak\u0131da orta maksimal temperatur, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 avqustda xeyli y\u00fcks\u0259lib, istilik dal\u011falar\u0131n\u0131n h\u0259m t\u0259krarlanmas\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u00fcdd\u0259ti m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur, &#8211; meteoroloq bildirib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/i.virtualaz.org\/373408_src.jpeg\" \/><\/p>\n<p><em>Umayra Ta\u011f\u0131yeva narahatd\u0131r<\/em><\/p>\n<p>Ab\u015feronda tez-tez ba\u015f ver\u0259n temperatur s\u0131\u00e7ramalar\u0131 \u0259traf m\u00fchitd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif neqativ n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 insanlar\u0131n bu anomaliyalara h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na apar\u0131b \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>Umayra Ta\u011f\u0131yevan\u0131n fikrinc\u0259, iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259zah\u00fcrl\u0259rind\u0259n biri b\u00fcrk\u00fc dal\u011falar\u0131n\u0131n tezl\u0259\u015f\u0259n t\u0259krarlanmas\u0131 v\u0259 m\u00fcdd\u0259tidir. Bu problem x\u00fcsusil\u0259 Avropadak\u0131 2002-ci il anomal istil\u0259rd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>1960-1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 sinoptikl\u0259r &#8220;istilik dal\u011falar\u0131&#8221; terminini h\u0259l\u0259 i\u015fl\u0259tmirdil\u0259r. Haz\u0131rda is\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri elmi dair\u0259l\u0259rd\u0259 yeni anlay\u0131\u015flar\u0131n formala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. \u00dcMT-in hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, son 20 il tarix\u0259 y\u00fczilliyin \u0259n q\u0131zmar ill\u0259ri kimi daxil olub. T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, baza d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (1960-1990-c\u0131 ill\u0259r) 30 il \u0259rzind\u0259 Bak\u0131da c\u0259misi 2 istilik dal\u011fas\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 onlar\u0131n davametm\u0259 m\u00fcdd\u0259ti 6 g\u00fcn\u00fc \u00f6tm\u0259yib. Sonrak\u0131 25 ild\u0259 is\u0259 art\u0131q 17 bu c\u00fcr dal\u011fa ba\u015f verib. Onlardan 14-\u00fc son 14 il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. 2002, 2012, 2014, 2015-ci ill\u0259rd\u0259 bir yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u0259 h\u0259tta 2 dal\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcb. B\u00fcrk\u00fcn\u00fcn orta davametm\u0259 m\u00fcdd\u0259ti maksimal 5,5 g\u00fcn, maksimal &#8211; 6 g\u00fcn, 1991-2015-ci ill\u0259rd\u0259 is\u0259 art\u0131q 7,3 g\u00fcn olub. B\u00fcrk\u00fcn\u00fcn maksimal m\u00fcdd\u0259ti 2010-cu ild\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b &#8211; 24 g\u00fcn.<\/p>\n<p>Son onillikd\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u0259r il istinin rekordu qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. \u0130ndiki iyun da istisna deyil v\u0259 ild\u0259n il\u0259 yayda havan\u0131n h\u0259rar\u0259ti daha da y\u00fcks\u0259lir. \u00d6lk\u0259d\u0259 \u00e7ox isti d\u00f6vrl\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 olub, ancaq ovaxtk\u0131 v\u0259 indiki orta temperatur k\u0259skin f\u0259rql\u0259nir &#8211; o vaxtdan temperatur bir ne\u00e7\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 qalx\u0131b. Az\u0259rbaycanda +40 d\u0259r\u0259c\u0259 art\u0131q nadir hadis\u0259 deyil, halbuki ke\u00e7mi\u015fd\u0259 bu temperatura \u0259n \u00e7oxu 1-2 g\u00fcn rast g\u0259linirdi. Haz\u0131rda isti dal\u011falar\u0131n say\u0131 daima art\u0131r v\u0259 bu, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterikdir. T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir: \u0259g\u0259r m\u00f6c\u00fcz\u0259 ba\u015f vers\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada karbon qaz\u0131n\u0131n atmosferi \u00e7irkl\u0259ndirm\u0259si tamamil\u0259 dayand\u0131r\u0131lsa bel\u0259, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, parnik qazlar\u0131 havada uzun ill\u0259r qalacaq, havan\u0131n temperaturunun y\u00fcks\u0259lm\u0259si davam ed\u0259c\u0259k, &#8211; Umayra Ta\u011f\u0131yeva xo\u015f olmayan proqnoz verir. Virtualaz.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu ilin avqustu iyuldan daha b\u00fcrk\u00fc olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d edir, baxmayaraq ki, Avropa orta m\u00fcdd\u0259tli proqnozlar m\u0259rk\u0259zinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2021-ci ilin iyulu Avropada indiy\u0259d\u0259k qeyd\u0259 al\u0131nan ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ikinci \u0259n isti iyuldur. \u0130sti hava dal\u011falar\u0131 Baltikyan\u0131dan Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn Avropan\u0131 dola\u015f\u0131r. &#8220;L\u00fcsifer&#8221; ir\u0259lil\u0259yir&#8230; \u0130ndi is\u0259 italyan sinoptikl\u0259rinin proqnozuna g\u00f6r\u0259, C\u0259nubi Avropaya do\u011fru Afrika subtropik antisiklonu yax\u0131nla\u015fmaqdad\u0131r. Onu odlu xarakterin\u0259 g\u00f6r\u0259 &#8220;L\u00fcsifer&#8221; adland\u0131r\u0131rlar. &#8220;L\u00fcsifer&#8221; \u0130taliyan\u0131n c\u0259nub \u0259yal\u0259tl\u0259rini yand\u0131r\u0131c\u0131 istiy\u0259 m\u0259ruz qoymaqla ard\u0131nca Yunan\u0131stana v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 h\u0259rar\u0259t g\u0259tir\u0259c\u0259k v\u0259 \u00f6z q\u0131zmar ovcunu C\u0259nubu Qafqazad\u0259k uzadacaq. Q\u0131zmar h\u0259ft\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0130taliyan\u0131n 8 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":365179,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/971363.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu ilin avqustu iyuldan daha b\u00fcrk\u00fc olaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259d edir, baxmayaraq ki, Avropa orta m\u00fcdd\u0259tli proqnozlar m\u0259rk\u0259zinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2021-ci ilin iyulu Avropada indiy\u0259d\u0259k qeyd\u0259 al\u0131nan ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ikinci \u0259n isti iyuldur. \u0130sti hava dal\u011falar\u0131 Baltikyan\u0131dan Aral\u0131q d\u0259nizin\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn Avropan\u0131 dola\u015f\u0131r. &#8220;L\u00fcsifer&#8221; ir\u0259lil\u0259yir&#8230; \u0130ndi is\u0259 italyan sinoptikl\u0259rinin proqnozuna g\u00f6r\u0259, C\u0259nubi Avropaya do\u011fru Afrika subtropik antisiklonu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365178"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=365178"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365178\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/365179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=365178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=365178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=365178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}