{"id":365576,"date":"2021-08-12T08:17:59","date_gmt":"2021-08-12T05:17:59","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=365576"},"modified":"2021-08-12T08:17:59","modified_gmt":"2021-08-12T05:17:59","slug":"yoluxma-2-mini-kecdi-qapanmalar-qapida-ucuncu-doza-vaksin%c9%99-ehtiyac-yaranib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=365576","title":{"rendered":"Yoluxma 2 mini ke\u00e7di, qapanmalar qap\u0131da, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza vaksin\u0259 ehtiyac yaran\u0131b"},"content":{"rendered":"<h3><strong>U\u015faqlar da peyv\u0259ndl\u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb edil\u0259c\u0259kmi? \u0130nfeksionist: \u201cSentyabrdan COV\u0130D pasportu t\u0259l\u0259b edils\u0259, s\u0259rt\u00a0<\/strong><strong>qapanmalara ehtiyac qalmaz&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Koronavirusa yoluxmalar g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n artmaqda davam edir. D\u00fcn\u0259n\u00a0 yoluxma say\u0131 2 mini ke\u00e7ib. Bu gedi\u015fl\u0259 bir azdan x\u0259st\u0259xanalarda \u00e7arpay\u0131 q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yarana bil\u0259rmi, yoxsa a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 olanlar bu dal\u011fada azl\u0131q t\u0259\u015fkil edir? \u00d6lk\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti s\u0259rt karantin rejimi olacaqm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Bu arada G\u00fcrc\u00fcstan 100 min n\u0259f\u0259r \u0259haliy\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yoluxma say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yer\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Finlandiyada\u00a0 is\u0259 12-15 ya\u015f a\u015fa\u011f\u0131 u\u015faqlar\u0131n da k\u00fctl\u0259vi peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131b. \u018fsas\u0259n \u201cPfizer\u201d&#8221; v\u0259 \u201cModerna\u201d peyv\u0259ndl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunur. U\u015faqlar h\u0259tta valideynl\u0259rinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan peyv\u0259nd oluna bil\u0259rl\u0259r. Buna q\u0259d\u0259r yaln\u0131z risk qrupunda olan u\u015faqlar peyv\u0259nd olunurdu v\u0259 yaln\u0131z \u201cPfizer\u201dd\u0259n istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p><strong>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, u\u015faqlar\u0131n\u00a0 (12-15) k\u00fctl\u0259vi vasksinasiyas\u0131na ehtiyac yarana bil\u0259rmi? Bizd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r peyv\u0259nd (\u201cPfizer\u201d) varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin r\u0259hb\u0259ri Hande Harmanc\u0131 mediaya bildirib ki, epidemioloji v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar bir az rahatlanmalar ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 COV\u0130D-19-a yoluxma hallar\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131 t\u0259xmin edilirdi: \u201cBu, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bel\u0259 oldu. \u00dcST bunun data bazas\u0131n\u0131 toplay\u0131r. M\u0259lumdur ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox s\u0259rt t\u0259dbir al\u0131n\u0131rsa, yoluxma say\u0131 bir o q\u0259d\u0259r azal\u0131r. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox yum\u015falmalar olarsa, yoluxma saylar\u0131 bir o q\u0259d\u0259r art\u0131r. Bu, pandemiyan\u0131n bitm\u0259diyi anlam\u0131na g\u0259lir. Lakin h\u0259r zaman eyni t\u0259zyiqi g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k insanlarla davranmaq olmaz. Bu i\u015fin iqtisadi, sosial, psixoloji v\u0259 s. t\u0259r\u0259fl\u0259ri d\u0259 var. H\u00f6kum\u0259tl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti \u00f6lk\u0259d\u0259ki epidemioloji v\u0259ziyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq b\u0259zi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri yum\u015faltmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldil\u0259r. Bu, bir az \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259lm\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mli bir f\u00fcrs\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/959D\/production\/_112410383_a86edc62-fd21-49a8-bb57-30c2ade37e51.jpg\" alt=\"Hande Harmanc\u0131: &amp;quot;Az\u0259rbaycanda son bir ayda koronavirusa g\u00fcnd\u0259lik yoluxma  hallar\u0131 10 d\u0259f\u0259 art\u0131b&amp;quot; - BBC News Az\u0259rbaycanca\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0Hande Harmanc\u0131\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>H.Harmanc\u0131\u00a0 qeyd edib ki, t\u0259xmin\u0259n son bir ayda yoluxma saylar\u0131nda s\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur:<\/strong>\u00a0\u201cBu m\u00fcdd\u0259td\u0259 COV\u0130D-19-a g\u00fcnd\u0259lik yeni yoluxma hallar\u0131 10 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Yoluxma hallar\u0131 h\u0259tta ikir\u0259q\u0259mli \u0259d\u0259dl\u0259rl\u0259 ifad\u0259 olunurdu, haz\u0131rda is\u0259 1000-d\u0259n \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycanda h\u0259r g\u00fcn t\u0259xmin\u0259n 10 min civar\u0131nda diaqnostik test icra olunur. Apar\u0131lan testl\u0259r aras\u0131nda pozitiv n\u0259tic\u0259l\u0259rin pay\u0131 2 faizd\u0259n 13 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131b. Bu, o dem\u0259kdir ki, \u0259hali aras\u0131nda koronavirusla x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259nl\u0259rin say\u0131 art\u0131r. Laboratoriyalarda apar\u0131lan testl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 koronavirusun \u201ddelta&#8221; variant\u0131n\u0131n olmas\u0131 t\u0259sdiqini tap\u0131b. Yoluxma saylar\u0131 da art\u0131r. H\u0259r iki v\u0259ziyy\u0259t biz\u0259 deyir ki, bu i\u015f bitm\u0259di. \u018fg\u0259r t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259s\u0259k, sentyabrdan ba\u015flayaraq yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259lik y\u00fcks\u0259k r\u0259q\u0259ml\u0259rin \u015fahidi ola bil\u0259rik. Onu da qeyd edim ki, havan\u0131n temperaturunun koronavirusun yay\u0131lmas\u0131na he\u00e7 bir t\u0259siri yoxdur. Lakin pay\u0131z m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 hava soyuduqca v\u0259t\u0259nda\u015flar qapal\u0131 m\u0259kanlara \u00fcz tutacaq, qap\u0131-p\u0259nc\u0259r\u0259l\u0259r ba\u011flanacaq v\u0259 hava d\u00f6vriyy\u0259si azalacaq. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yoluxma hallar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\u011fu m\u0259lumdur&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/infeksionist.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/ilahe-veliyeva.jpg\" alt=\"Haqq\u0131mda - Dr. \u0130lah\u0259 V\u0259liyeva\" \/><\/p>\n<p><strong>\u0130lah\u0259 V\u0259liyeva<\/strong><\/p>\n<p><strong>H\u0259kim-infeksionist \u0130lah\u0259 V\u0259liyeva m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201cSon statistik m\u0259lumatlardan da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, yoluxma s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. Bu da onunla ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, \u0259vv\u0259lki kimi sosial m\u0259saf\u0259 v\u0259 dig\u0259r qaydalara \u0259m\u0259l olunmur. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, qaydalara \u0259m\u0259l olunmur, statistik olaraq g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 artacaq.\u00a0 Normal \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131za davam etm\u0259k ist\u0259yiriks\u0259, qaydalara \u0259m\u0259l etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Kim \u00f6z\u00fcnd\u0259 h\u0259r hans\u0131 simptom hiss ets\u0259, d\u0259rhal h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etsin, analiz versin. N\u0259 \u00f6zl\u0259rini, n\u0259 d\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131rsanlar. O ki qald\u0131 \u00e7arpay\u0131lar\u0131n olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259, biz art\u0131q \u00f6t\u0259n il bunlar\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6r\u0259, reanimasiyalar art\u0131q haz\u0131rl\u0131ql\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir. Qapanmalara gedilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini is\u0259 zaman g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Fikrimc\u0259, immunizasiya s\u00fcr\u0259tl\u0259ndiril\u0259rs\u0259 v\u0259 sentyabr\u0131n 1-d\u0259n h\u0259r yer\u0259 COV\u0130D pasportu il\u0259 gedil\u0259rs\u0259, m\u0259nc\u0259, o v\u0259ziyy\u0259td\u0259 laktauna ehtiyac olmayacaq\u201d.<\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ba\u015f infeksionisti T\u0259yyar Eyvazov is\u0259 \u201cinstagram\u201d \u00fcz\u0259rind\u0259n onlayn \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirib ki, koronavirus \u0259leyhin\u0259 vurulan peyv\u0259ndin iki dozas\u0131 \u00f6m\u00fcrl\u00fck immunitet yaratm\u0131r. Y\u0259ni zamanla \u00f6z effektini itirmi\u015f olur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 iki dozan\u0131 vurduran \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 immun yadda\u015f\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131 vurdurmaq t\u00f6vsiy\u0259 edilir. Yeni \u015ftammlardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn immunitet bir daha g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, s\u0259hiyy\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259rin\u0259 bu dozan\u0131 vurdurmaq t\u00f6vsiy\u0259 edilir. \u00c7\u00fcnki onlar daim koronaviruslu x\u0259st\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259masda olurlar. \u0130kinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r, daha sonra xroniki x\u0259st\u0259liyi olanlar\u0131n bu dozan\u0131 q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. T\u0259bii ki, bu m\u0259cburi hal deyil. Burada he\u00e7 bir iqtisadi maraq g\u00fcd\u00fclm\u0259m\u0259lidir. D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015flara \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131n vurulmas\u0131 m\u0259qs\u0259duy\u011fun hesab edilib. \u0130st\u0259nil\u0259n vaksin n\u00f6v\u00fcnd\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131n vurulmas\u0131nda istifad\u0259 oluna bil\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, COV\u0130D-19 vaksinl\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 antibiotik yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 peyv\u0259nd vurdurmaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131m deyil. \u018fks g\u00f6st\u0259ri\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kim yoxlan\u0131\u015f\u0131 laz\u0131md\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>T.Eyvazov yoluxma saylar\u0131n\u0131n artmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bel\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib:<\/strong>\u00a0\u201cYeni \u015ftammlar\u0131n yoluxuculu\u011fu daha y\u00fcks\u0259kdir. O \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki vaksinasiya y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, orada yoluxma say\u0131 \u00e7ox olsa da, g\u00fcnd\u0259lik \u00f6l\u00fcm fakt\u0131 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bu da b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tdir. Az\u0259rbaycanda 5 milyon insana vaksin vurulsa da, iki doza peyv\u0259nd edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r deyil. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n k\u00fctl\u0259vi vaksinasiyan\u0131n olmas\u0131 \u015f\u0259rtdir. G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 \u0130randa is\u0259 bu sah\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t olduqca ac\u0131nacaql\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ba\u015f infeksionist \u0259lav\u0259 edib ki, insanlar arxay\u0131nla\u015fmamal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki pandemiya bitm\u0259yib v\u0259 yoluxuculu\u011fu y\u00fcks\u0259k olan \u201cDelta\u201d \u015ftamm\u0131 var:<\/strong>\u00a0\u201cBunu haz\u0131rda yoluxma say\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. M\u0259s\u0259l\u0259n, qon\u015fu \u00f6lk\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 baxaq. Orada g\u00fcnd\u0259lik yoluxma say\u0131 6000-\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r. Pandemik d\u00f6vrd\u0259 insanlar h\u0259yat t\u0259rzini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259lidir, yoluxma riskin\u0259 m\u0259ruz qalacaqlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259n uzaq durmal\u0131d\u0131rlar. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 q\u0131z\u0131l qaydalara ciddi riay\u0259t edilsin. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, vaksinasiya prosesinin k\u00fctl\u0259vi xarakter almas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir. El\u0259 g\u00fcnl\u0259r olub ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 80 minin \u00fcz\u0259rind\u0259 vaksin vurulur. Dem\u0259li, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259timizin imkanlar\u0131 var\u201d.<\/p>\n<p>T.Eyvazov qeyd edib ki,\u00a0 qapanmalara getm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar birl\u0259\u015fm\u0259li v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 d\u0259st\u0259k olmal\u0131d\u0131rlar. Az\u0259rbaycanda yoluxma say\u0131 artsa da, h\u0259l\u0259lik s\u0259hiyy\u0259 sistemimiz y\u00fckl\u0259nm\u0259yib. Qaydalara yen\u0259 d\u0259 ciddi \u0259m\u0259l etm\u0259k v\u0259 vaksinasiyaya qo\u015fulmaq m\u00fctl\u0259qdir. Yaln\u0131z bundan sonra yoluxma say\u0131nda effektivliy\u0259 nail ola bil\u0259rik. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, ke\u00e7\u0259n ilin bu vaxt\u0131 yoluxma say\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6l\u00fcm faktlar\u0131 \u00e7ox olurdu. R\u0259smi qurumlar\u0131n bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 haz\u0131rda virusa yoluxanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti peyv\u0259nd olunmayanlard\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 deyirik ki, \u00f6l\u00fcm say\u0131 azd\u0131r. Bu da o dem\u0259kdir ki, peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 \u00f6z effektini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/aqreqator.az\/img\/pics\/large\/2020-10\/702755_wp0wk2k8p0.jpg\" alt=\"Yeni ba\u015f infeksionist kimdir? - Bioqrafiya\" \/><\/p>\n<p><strong>T.Eyvazov deyib ki, yax\u0131n vaxtlarda b\u00f6y\u00fck k\u00fctl\u0259 peyv\u0259nd olunacaqsa, yoluxma saylar\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k:<\/strong>\u00a0\u201cBu zaman v\u0259ziyy\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259yik. Vaksin vurdurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259ks-g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r \u00e7ox az faiz t\u0259\u015fkil edir. \u018fks-g\u00f6st\u0259ri\u015f t\u0259l\u0259bl\u0259ri \u00f6lk\u0259d\u0259 istifad\u0259 olunan h\u0259r 4 vaksin \u00fc\u00e7\u00fcn eynidir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ola bil\u0259r ki, \u0259ks-g\u00f6st\u0259ri\u015f\u0259 aid olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 vaksin vurulsun. Lakin bu g\u00fcn h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 peyv\u0259nd vurulmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t deyil. Onkoloji, xroniki x\u0259st\u0259liyi olanlar, hamil\u0259l\u0259r v\u0259 dig\u0259r kateqoriyaya aid olan \u015f\u0259xsl\u0259r bu siyah\u0131ya aiddir. Komissiya i\u015fin\u0259 yeni ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015f sertifikat\u0131n\u0131n verilm\u0259 m\u00fcdd\u0259ti h\u0259l\u0259 m\u0259lum deyil. X\u0259st\u0259nin v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131qca peyv\u0259nd vurdurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259v\u0259t edil\u0259 bil\u0259r. Odur ki, sertifikatlar\u0131n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. COVID-19 vaksinl\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 antibiotik yoxdur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 peyv\u0259nd vurdurmaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131m deyil. \u018fks g\u00f6st\u0259ri\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kim yoxlan\u0131\u015f\u0131 laz\u0131md\u0131r. Yeni \u015ftammlar\u0131n yoluxuculu\u011fu daha y\u00fcks\u0259kdir. O \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki vaksinasiya y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, orada yoluxma say\u0131 \u00e7ox olsa da, g\u00fcnd\u0259lik \u00f6l\u00fcm fakt\u0131 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Bu da b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tdir. Az\u0259rbaycanda 5 milyon insana vaksin vurulsa da, iki doza peyv\u0259nd edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r deyil. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n k\u00fctl\u0259vi vaksinasiyan\u0131n olmas\u0131 \u015f\u0259rtdir. G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 \u0130randa is\u0259 bu sah\u0259d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t olduqca ac\u0131naql\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Rusiyan\u0131n \u0259m\u0259kdar h\u0259kimi, \u201cVrachu.ru\u201d xidm\u0259tinin apar\u0131c\u0131 elmi redaktoru Mixail Kagan u\u015faqlar\u0131n vaksin olunmalar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 veril\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b. O, \u201cu\u015faqlar x\u0259st\u0259liyi asan ke\u00e7irirs\u0259, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn COV\u0130D-19-a qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r\u201d sual\u0131na cavab verib:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130ndi iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etmi\u015f b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fckl\u0259ri aktiv \u015f\u0259kild\u0259 peyv\u0259nd etdikd\u0259, u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259k imkanlar\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irir. May ay\u0131nda FDA 12-15 ya\u015f aras\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn Pfizer \/ BioNTech peyv\u0259ndini t\u0259sdiql\u0259di. Bundan sonra Avropa D\u0259rman Agentliyi (EMA) t\u0259r\u0259find\u0259n yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 istifad\u0259si d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nib. \u00dcST u\u015faqlar\u0131n koronavirus infeksiyas\u0131na qar\u015f\u0131 vaksin olunma\u011f\u0131n\u0131n z\u0259ruriliyini d\u0259 q\u0259bul edir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 he\u00e7 d\u0259 aktual deyil. Rusiyada m\u00f6vcud epidemiya dal\u011fas\u0131, \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 kollektiv immunitetin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. \u0130ndi qeyd etm\u0259k olar ki, ya\u015f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq peyv\u0259nd olunmam\u0131\u015flar aras\u0131nda yoluxma s\u0259viyy\u0259si olunanlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir. Bu bax\u0131mdan, Rusiyada (2020-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn Rosstat) \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n 22%-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259 h\u0259l\u0259 peyv\u0259nd edilm\u0259y\u0259n u\u015faqlara v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259m\u0259k olmaz. Do\u011frudur, COV\u0130D-19, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, u\u015faqlarda ciddi bir x\u0259st\u0259liy\u0259 s\u0259b\u0259b olmur. Buna baxmayaraq, yeni koronavirus infeksiyas\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 tamamil\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz deyil. Amerika Pediatriya Akademiyas\u0131na g\u00f6r\u0259, pandemiya ba\u015flayandan b\u0259ri t\u0259xmin\u0259n d\u00f6rd milyon u\u015fa\u011fa COV\u0130D-19 diaqnozu qoyulub, on minl\u0259rl\u0259 u\u015faq x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilib v\u0259 \u0259n az\u0131 300 u\u015faq \u00f6l\u00fcb\u201d.<\/p>\n<p><strong>M.Kaqan onu da \u0259lav\u0259 edib ki,\u00a0 4000 -d\u0259n \u00e7ox u\u015faqda\u00a0 ciddi bir komplikasiya &#8211; a\u011fciy\u0259rl\u0259r\u0259, b\u00f6yr\u0259kl\u0259r\u0259, ba\u011f\u0131rsaqlara v\u0259 beyin\u0259 ziyan ver\u0259n \u00e7ox sistemli iltihab sindromu (MIS -C) inki\u015faf etdirib:<\/strong>\u00a0\u201cYoluxmu\u015f u\u015faqlar\u0131n 25%-n\u0259 q\u0259d\u0259rinin y\u00fcng\u00fcl bir covidd\u0259n sonra y\u00fcks\u0259k yor\u011funluq v\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 \u015f\u0259klind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tli sa\u011flaml\u0131q poz\u011funluqlar\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131na dair m\u0259lumatlar da var. U\u015faqlar\u0131 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck faydas\u0131 h\u0259ssas ya\u015fl\u0131lara infeksiyan\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini azaltmaqd\u0131r. Eyni zamanda ciddi bir qayda t\u0259tbiq olunur: u\u015faqlar\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 kollektiv immunitet\u00a0 yaratmaq maraqlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irildikd\u0259, vaksinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259r \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir. U\u015faqlar\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259si m\u0259kt\u0259bl\u0259rin ba\u011flanmamas\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131racaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u018fm\u0259kdar m\u00fc\u0259llim \u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn COV\u0130D-19 peyv\u0259ndi m\u0259cburi olmal\u0131d\u0131rm\u0131\u201d sual\u0131na da cavab verib:<\/strong>\u00a0\u201cBu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 tezdir. Bu, \u0259sas\u0259n COV\u0130D-19-la ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259li qalaca\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131 olacaq. V\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131, peyv\u0259ndin u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz oldu\u011funa, u\u015fa\u011f\u0131n x\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmas\u0131nda t\u0259sirli oldu\u011funa dair s\u00fcbutlar olmal\u0131d\u0131r. N\u0259hay\u0259t, peyv\u0259ndin a\u011f\u0131r olmamas\u0131 v\u0259 u\u015fa\u011fa v\u0259 onun qanuni n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259l\u00e7atan olmamas\u0131 da vacibdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faqlar da peyv\u0259ndl\u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb edil\u0259c\u0259kmi? \u0130nfeksionist: \u201cSentyabrdan COV\u0130D pasportu t\u0259l\u0259b edils\u0259, s\u0259rt\u00a0qapanmalara ehtiyac qalmaz&#8230;\u201d Koronavirusa yoluxmalar g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n artmaqda davam edir. D\u00fcn\u0259n\u00a0 yoluxma say\u0131 2 mini ke\u00e7ib. Bu gedi\u015fl\u0259 bir azdan x\u0259st\u0259xanalarda \u00e7arpay\u0131 q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yarana bil\u0259rmi, yoxsa a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 olanlar bu dal\u011fada azl\u0131q t\u0259\u015fkil edir? \u00d6lk\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti s\u0259rt karantin rejimi olacaqm\u0131? Bu arada G\u00fcrc\u00fcstan 100 min n\u0259f\u0259r \u0259haliy\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n yoluxma say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 1-ci yer\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. Finlandiyada\u00a0 is\u0259 12-15 ya\u015f a\u015fa\u011f\u0131 u\u015faqlar\u0131n da k\u00fctl\u0259vi peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131b. \u018fsas\u0259n \u201cPfizer\u201d&#8221; v\u0259 \u201cModerna\u201d peyv\u0259ndl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 olunur. U\u015faqlar h\u0259tta valideynl\u0259rinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan peyv\u0259nd oluna bil\u0259rl\u0259r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":365577,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/19f1fd9b2b9b86fd7cefe2fa6e50d88d.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u015faqlar da peyv\u0259ndl\u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb edil\u0259c\u0259kmi? \u0130nfeksionist: \u201cSentyabrdan COV\u0130D pasportu t\u0259l\u0259b edils\u0259, s\u0259rt\u00a0qapanmalara ehtiyac qalmaz&#8230;\u201d Koronavirusa yoluxmalar g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n artmaqda davam edir. D\u00fcn\u0259n\u00a0 yoluxma say\u0131 2 mini ke\u00e7ib. Bu gedi\u015fl\u0259 bir azdan x\u0259st\u0259xanalarda \u00e7arpay\u0131 q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yarana bil\u0259rmi, yoxsa a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259 olanlar bu dal\u011fada azl\u0131q t\u0259\u015fkil edir? \u00d6lk\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti s\u0259rt karantin rejimi olacaqm\u0131? Bu arada G\u00fcrc\u00fcstan 100 min&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=365576"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365576\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/365577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=365576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=365576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=365576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}