{"id":366099,"date":"2021-08-13T09:46:17","date_gmt":"2021-08-13T06:46:17","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=366099"},"modified":"2021-08-13T09:46:17","modified_gmt":"2021-08-13T06:46:17","slug":"kamal%c9%99ddin-qafarov-vaksinasiyanin-effektivliyi-%c9%99halinin-maksimum-peyv%c9%99nd-olunmasi-il%c9%99-mumkundur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=366099","title":{"rendered":"Kamal\u0259ddin Qafarov: \u201cVaksinasiyan\u0131n effektivliyi \u0259halinin maksimum peyv\u0259nd olunmas\u0131 il\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son bir ayda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131na yeni yoluxma hallar\u0131n\u0131n say\u0131nda yenid\u0259n art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bunun m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri var v karantin rejimi qaydalar\u0131n\u0131n yum\u015fald\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259ks\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n yenid\u0259n pandemiyas\u0131z h\u0259yatda oldu\u011fu kimi davranmalar\u0131 da bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir. Lakin d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r d\u0259\u00a0 g\u00f6st\u0259rir ki, pandemiyan\u0131n sona \u00e7atmas\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 \u00e7ox tezdir. \u018fksin\u0259, m\u00fct\u0259madi olaraq bu v\u0259 ya dig\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 virusun yeni, modifikasiya olunmu\u015f \u015ftam\u0131 meydana \u00e7\u0131x\u0131r ki, bu da infeksiyan\u0131n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7\u0131r. Etiraf etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu g\u00fcn\u0259 COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259n effektiv \u00fcsulu vaksinasiyad\u0131r. Haz\u0131rda COV\u0130D-19 peyv\u0259ndi insan\u0131n immun sistemini virusla qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qda daha g\u00fccl\u00fc m\u00fcbariz\u0259 aparmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259c\u0259k yegan\u0259 vasit\u0259dir. Lakin bir m\u0259qam\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, bu effektivliyi yaln\u0131z c\u0259miyy\u0259tin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si peyv\u0259nd olunduqda \u0259ld\u0259 etm\u0259k olar. Yaln\u0131z bu halda x\u0259st\u0259liyin ba\u015fqalar\u0131na ke\u00e7m\u0259si hallar\u0131 azalar v\u0259 \u00e7ox sayda h\u0259yat xilas ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri m\u0259tbuata verdiyi a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Milli M\u0259clisinin S\u0259hiyy\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc Kamal\u0259ddin Qafarov deyib.<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili COV\u0130D-19 peyv\u0259ndinin b\u0259zi hallarda t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 dola\u015fan \u015fayi\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259r\u0259k, bu fikirl\u0259rin tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f oldu\u011funu x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulay\u0131b: &#8220;\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, peyv\u0259ndl\u0259r son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz t\u0259rkib\u0259 malik olan madd\u0259l\u0259rdir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, peyv\u0259nd olunan insan\u0131n orqanizminin konkret x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri fonunda nadir hallarda peyv\u0259ndl\u0259rin \u0259ks t\u0259sirl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 oluna bil\u0259r. Lakin bu hal t\u0259kc\u0259 COV\u0130D-19 peyv\u0259ndin\u0259 aid deyil. Bu g\u00fcn aptekl\u0259rd\u0259n minl\u0259rl\u0259 insan\u0131n g\u00fcnd\u0259lik reseptsiz \u0259ld\u0259 etdiyi v\u0259 ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tam t\u0259hl\u00fck\u0259siz hesab olunan bir \u00e7ox a\u011fr\u0131k\u0259sici, h\u0259rar\u0259tsal\u0131c\u0131 v\u0259 dig\u0259r d\u0259rman preparatlar\u0131n\u0131n da nadir hallarda konkret insanlarda k\u0259skin reaksiyalar yaratma hallar\u0131 olur. Bu hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r k\u0259s peyv\u0259nd olmadan \u00f6nc\u0259 hamil\u0259lik, immuniteti z\u0259ifl\u0259d\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r, allergiya v\u0259 allergik x\u0259st\u0259likl\u0259r haqq\u0131nda m\u00fctl\u0259q m\u0259lumat verm\u0259lidir. Peyv\u0259nd vurulan hiss\u0259d\u0259 q\u0131zart\u0131 v\u0259 temperaturun qalxmas\u0131 kimi hallar is\u0259 peyv\u0259ndin \u0259ks t\u0259sirl\u0259ridir v\u0259 bu t\u0259sirl\u0259r sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 m\u0259hz peyv\u0259ndl\u0259r say\u0259sind\u0259 milyonlarla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn v\u0259 \u0259lilliyinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r. Peyv\u0259ndl\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa v\u0259 ya daha y\u00fcng\u00fcl gedi\u015fat\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. \u018fg\u0259r biz bir t\u0259r\u0259fd\u0259n peyv\u0259ndl\u0259rin verdiyi immunitetin faydalar\u0131n\u0131 v\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131n\u0131n m\u00f6vcud riskl\u0259rini obyektiv qiym\u0259tl\u0259ndirs\u0259k, bu zaman g\u00f6r\u0259rik ki, \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 peyv\u0259nd olunmaq bu g\u00fcn q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimiz yegan\u0259 d\u00fczg\u00fcn q\u0259rard\u0131r. Tibbi maska taxmaq, m\u0259saf\u0259 saxlamaq v\u0259 gigiyenik t\u0259mizlik qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259k x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox vacib profilaktik t\u0259dbirl\u0259rdir. Lakin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, bu t\u0259dbirl\u0259r x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r gedi\u015finin v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t deyil.&#8221;<\/p>\n<p>Kamal\u0259ddin Qafarov bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 vaksin q\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131n\u0131, \u0259ksin\u0259, \u0259halinin h\u0259tta 4 vaksind\u0259n birini se\u00e7m\u0259k imkan\u0131 olmas\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin u\u011furlu siyas\u0259tinin daha bir n\u0259tic\u0259si oldu\u011funu qeyd ed\u0259r\u0259k deyib: &#8220;Az\u0259rbaycan COV\u0130D-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n d\u00fcnyada daha effektiv n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda olub. \u00d6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti pandemiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131n\u0131 minimuma endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri vaxt\u0131nda v\u0259 y\u00fcks\u0259k effektivlikl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irib. O c\u00fcml\u0259d\u0259n, m\u00f6ht\u0259r\u0259m d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt\u0131nda i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f\u00a0 vaksinasiya platformas\u0131\u00a0 \u00a0bu g\u00fcn \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verir v\u0259 haz\u0131rda d\u00fcnyada peyv\u0259nd preparatlar\u0131n\u0131n s\u00fcni defisiti ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 halda, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 art\u0131q \u0259halinin 4 n\u00f6v vaksin se\u00e7imi var.<\/p>\n<div>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<p>Onu da qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, haz\u0131rda v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n \u0259n \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdikl\u0259ri \u00c7inin &#8220;Sinovac&#8221; \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal edil\u0259n &#8220;Coronavac&#8221; peyv\u0259ndidir. &#8220;Coronavac&#8221; ill\u0259rdir istifad\u0259 olunan \u0259n\u0259n\u0259vi bir yolla al\u0131n\u0131r. \u018fvv\u0259lc\u0259 virus \u00e7oxald\u0131l\u0131r. Sonra is\u0259 inaktiv v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131n\u0131r. Sad\u0259 dill\u0259 des\u0259k, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu yolla \u0259ld\u0259 olunan peyv\u0259ndl\u0259ri \u0259n\u0259n\u0259vi v\u0259 yaxud da \u00f6l\u00fc peyv\u0259ndl\u0259r adland\u0131r\u0131rlar v\u0259 onlar\u00a0 t\u0259xmin\u0259n 4 h\u0259ft\u0259 ara verm\u0259kl\u0259 2 d\u0259f\u0259 vurulmal\u0131d\u0131r. Vaksin olunan orqanizm \u00f6l\u00fc virus il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fan zaman onu h\u0259qiqi t\u0259hl\u00fck\u0259 olaraq q\u0259bul edir v\u0259 onu tan\u0131y\u0131r. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 orqanizmd\u0259 \u0259ks cisiml\u0259r yaran\u0131r v\u0259 dig\u0259r qoruma mexanizml\u0259ri aktivl\u0259\u015fir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 dem\u0259kd\u0259 is\u0259 m\u0259qs\u0259dimiz odur ki, b\u0259zi insanlar tamamil\u0259 yanl\u0131\u015f olaraq peyv\u0259nd olunmaqdan deyil, COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti, daha t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259c\u0259k yay\u0131lma dal\u011fas\u0131ndan ehtiyat etm\u0259lidirl\u0259r. Bu t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259c\u0259k yegan\u0259 vasit\u0259 is\u0259 m\u0259hz peyv\u0259nddir&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son bir ayda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131na yeni yoluxma hallar\u0131n\u0131n say\u0131nda yenid\u0259n art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bunun m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri var v karantin rejimi qaydalar\u0131n\u0131n yum\u015fald\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259ks\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n yenid\u0259n pandemiyas\u0131z h\u0259yatda oldu\u011fu kimi davranmalar\u0131 da bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir. Lakin d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r d\u0259\u00a0 g\u00f6st\u0259rir ki, pandemiyan\u0131n sona \u00e7atmas\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 \u00e7ox tezdir. \u018fksin\u0259, m\u00fct\u0259madi olaraq bu v\u0259 ya dig\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 virusun yeni, modifikasiya olunmu\u015f \u015ftam\u0131 meydana \u00e7\u0131x\u0131r ki, bu da infeksiyan\u0131n daha s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7\u0131r. Etiraf etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu g\u00fcn\u0259 COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259nin \u0259n effektiv&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":366100,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/926764.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, son bir ayda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 COV\u0130D-19 infeksiyas\u0131na yeni yoluxma hallar\u0131n\u0131n say\u0131nda yenid\u0259n art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bunun m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri var v karantin rejimi qaydalar\u0131n\u0131n yum\u015fald\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 \u0259ks\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n yenid\u0259n pandemiyas\u0131z h\u0259yatda oldu\u011fu kimi davranmalar\u0131 da bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biridir. Lakin d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r d\u0259\u00a0 g\u00f6st\u0259rir ki, pandemiyan\u0131n sona \u00e7atmas\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 \u00e7ox tezdir. \u018fksin\u0259,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/366099"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=366099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/366099\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/366100"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=366099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=366099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=366099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}