{"id":366974,"date":"2021-08-16T14:53:47","date_gmt":"2021-08-16T11:53:47","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=366974"},"modified":"2021-08-16T14:53:47","modified_gmt":"2021-08-16T11:53:47","slug":"qan-sizan-olk%c9%99ni-m%c9%99hvd%c9%99n-o-qurtaracaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=366974","title":{"rendered":"Qan s\u0131zan \u00f6lk\u0259ni m\u0259hvd\u0259n o qurtaracaq?"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><em><strong>\u018ffqan\u0131standa hakimiyy\u0259ti &#8220;Taliban&#8221; h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259l\u0259 almas\u0131 AB\u015e-\u0131n bu \u00f6lk\u0259d\u0259n \u0259lini \u00fczm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lmir.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar Kabild\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lacaq yeni hakimiyy\u0259tin r\u0259hb\u0259ri, daha do\u011frusu, ke\u00e7id administrasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri postunda general \u018fli \u018fhm\u0259d C\u0259lalini g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir.<\/p>\n<p>C\u0259lalini Pakistan da m\u00fcsb\u0259t q\u0259bul edir v\u0259 \u00e7ox y\u0259qin ki, r\u0259smi \u0130slamabad talibl\u0259ri bu t\u0259yinatla raz\u0131la\u015fma\u011fa s\u00f6vq ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u018ffqan\u0131standa hakimiyy\u0259tin bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 format d\u0259yi\u015fm\u0259si is\u0259 son 20 ild\u0259 Q\u0259rb modeli \u0259sas\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f \u0259vv\u0259lki respublika\u00e7\u0131 sis\u0435emi da\u011f\u0131tmaqla yana\u015f\u0131, inkl\u00fcziv koalisiyal\u0131 h\u00f6kum\u0259t yaratmaq planlar\u0131n\u0131 pu\u00e7 edir. Halbuki son aylarda Q\u0259rb diplomatiyas\u0131 m\u0259hz bel\u0259 h\u00f6kum\u0259tin yarad\u0131la bil\u0259c\u0259yini vur\u011fulay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>AB\u015e prezidenti Co Baydenin \u018ffqan\u0131stan\u0131n art\u0131q sabiq prezidenti \u018f\u015fr\u0259f Q\u0259niy\u0259 yard\u0131mlardan boyun qa\u00e7\u0131rmas\u0131 v\u0259 &#8220;Taliban&#8221; birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 aviaz\u0259rb\u0259l\u0259r endirm\u0259k \u0259mrini verm\u0259m\u0259si konspiroloji t\u0259xminl\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u0259ni\u00a0ya Va\u015finqonla talibl\u0259r aras\u0131nda gizli s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259 var, ya da Bayden administrasiyas\u0131 prosesl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259ti \u0259ld\u0259n burax\u0131b.<\/p>\n<p>Birinci versiya daha a\u011flabatand\u0131r, \u00e7\u00fcnki &#8220;Taliban&#8221; \u018ffqan\u0131standa amerikal\u0131lara z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259c\u0259k bir add\u0131m da atmay\u0131b.<\/p>\n<p>Amma ist\u0259nil\u0259n halda &#8220;Taliban&#8221;\u0131n bel\u0259 ild\u0131r\u0131m s\u00fcr\u0259tli z\u0259f\u0259ri AB\u015e-\u0131n n\u00fcfuzuna ciddi z\u0259rb\u0259dir. \u018ffqan\u0131standa ya\u015fananlar AB\u015e-\u0131n etibarl\u0131 m\u00fctt\u0259fiq olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rdi v\u0259 indi a\u015fkar amerikanist siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259ki hakimiyy\u0259tl\u0259r &#8220;Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlarla bundan sonra da i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259rmi?&#8221; sual\u0131na cavab arayacaqlar.<\/p>\n<p>\u018ffqan\u0131stan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, talibl\u0259rin hakimiyy\u0259tind\u0259 \u0259vv\u0259lki rejimd\u0259, Q\u0259ni iqtidar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f texnokratlar da i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u018ffqan\u0131standa \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil ed\u0259n\u00a0pu\u015ftunlar\u0131 t\u0259msil ed\u0259n &#8220;Taliban&#8221; \u00f6lk\u0259ni monoetnik d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evirm\u0259k ist\u0259mirl\u0259rs\u0259, onlar &#8220;qalib h\u0259r \u015feyi ed\u0259 bil\u0259r&#8221; prinsipi il\u0259 davranmamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/08\/16\/maxresdefault.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Yeni hakimiyy\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki b\u00fct\u00fcn etnik v\u0259 dini qruplar t\u0259msil olunmasa, yeni qar\u015f\u0131durmalar istisna deyil.<\/p>\n<p>&#8220;Taliban&#8221;\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 legitimlik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc yaratmaq, \u00f6lk\u0259ni yeni, dinc inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7iddir.<\/p>\n<p>\u00c7ox y\u0259qin ki, m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n &#8220;Taliban&#8221; r\u0259hb\u0259rliyi orta s\u0259viyy\u0259li b\u00fct\u00fcn m\u0259murlara i\u015fl\u0259rin\u0259 \u0259vv\u0259lki qaydada davam etm\u0259yi \u0259mr ed\u0259c\u0259kl\u0259r. D\u0259yi\u015f\u0259n yaln\u0131z \u018ffqan\u0131stan\u0131n siyasi d\u0259yi\u015fiklyini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan AB\u015e layih\u0259sinin t\u0259rkib hiss\u0259si olmu\u015f ali siyasi r\u0259hb\u0259rlik olacaq. H\u0259min adamlara is\u0259 talibl\u0259rin formala\u015fd\u0131raca\u011f\u0131 hakimiyy\u0259td\u0259 yer verilm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259nil\u0259n halda \u018ffqan\u0131standa koalisiyal\u0131 yox, ke\u00e7id h\u00f6kum\u0259ti yarad\u0131lacaq.<\/p>\n<p>H\u0259min h\u00f6kum\u0259t\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k \u018fli \u018fhm\u0259d C\u0259laliy\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, AB\u015e v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olan v\u0259 haz\u0131rda AB\u015e-da ya\u015fayan C\u0259lali \u018ffqan\u0131stan\u0131n sabiq prezidenti H\u0259mid K\u0259rzay\u0131n administrasiyas\u0131nda 2003-2005-ci ill\u0259rd\u0259 daxili i\u015fl\u0259r naziri olub.<\/p>\n<p>Pu\u015ftu olan \u018fli \u018fhm\u0259d C\u0259lali siyas\u0259t\u00e7i olmaqla bah\u0259m, diplomat v\u0259 alimdir. O, Va\u015finqtondak\u0131 Milli M\u00fcdafi\u0259 Universitetinin (National Defense University) n\u0259zdind\u0259ki Yax\u0131n \u015e\u0259rq v\u0259 C\u0259nubi Asiya Strateji T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zind\u0259 (Near East South Asia Center for Strategic Studies, NESA) \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>20 il \u0259rzind\u0259 &#8220;Amerikan\u0131n S\u0259si&#8221; radiosunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, dari v\u0259 pu\u015ftu dill\u0259rind\u0259ki redaksiyalar\u0131n r\u0259hb\u0259ri olub.<\/p>\n<p>\u018ffqan\u0131stana d\u00f6n\u0259nd\u0259n sonra M\u00fcdafi\u0259 v\u0259 Daxili \u0130\u015fl\u0259r nazirlikl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, AB\u015e, Britaniya v\u0259 Rusiyada h\u0259rbi t\u0259hsil al\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018ffqan\u0131standa hakimiyy\u0259ti &#8220;Taliban&#8221; h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259l\u0259 almas\u0131 AB\u015e-\u0131n bu \u00f6lk\u0259d\u0259n \u0259lini \u00fczm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lmir. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar Kabild\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lacaq yeni hakimiyy\u0259tin r\u0259hb\u0259ri, daha do\u011frusu, ke\u00e7id administrasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri postunda general \u018fli \u018fhm\u0259d C\u0259lalini g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir. C\u0259lalini Pakistan da m\u00fcsb\u0259t q\u0259bul edir v\u0259 \u00e7ox y\u0259qin ki, r\u0259smi \u0130slamabad talibl\u0259ri bu t\u0259yinatla raz\u0131la\u015fma\u011fa s\u00f6vq ed\u0259c\u0259k. \u018ffqan\u0131standa hakimiyy\u0259tin bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 format d\u0259yi\u015fm\u0259si is\u0259 son 20 ild\u0259 Q\u0259rb modeli \u0259sas\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015f \u0259vv\u0259lki respublika\u00e7\u0131 sis\u0435emi da\u011f\u0131tmaqla yana\u015f\u0131, inkl\u00fcziv koalisiyal\u0131 h\u00f6kum\u0259t yaratmaq planlar\u0131n\u0131 pu\u00e7 edir. Halbuki son aylarda Q\u0259rb diplomatiyas\u0131 m\u0259hz bel\u0259 h\u00f6kum\u0259tin yarad\u0131la bil\u0259c\u0259yini vur\u011fulay\u0131rd\u0131. AB\u015e prezidenti Co&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":366975,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778-.jpg",750,499,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778-.jpg",750,499,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778-.jpg",750,499,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778--500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778--549x365.jpg",549,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778-.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778-.jpg",750,499,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778-.jpg",750,499,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778--240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/387596900778-.jpg",750,499,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u018ffqan\u0131standa hakimiyy\u0259ti &#8220;Taliban&#8221; h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259l\u0259 almas\u0131 AB\u015e-\u0131n bu \u00f6lk\u0259d\u0259n \u0259lini \u00fczm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lmir. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar Kabild\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lacaq yeni hakimiyy\u0259tin r\u0259hb\u0259ri, daha do\u011frusu, ke\u00e7id administrasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri postunda general \u018fli \u018fhm\u0259d C\u0259lalini g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir. C\u0259lalini Pakistan da m\u00fcsb\u0259t q\u0259bul edir v\u0259 \u00e7ox y\u0259qin ki, r\u0259smi \u0130slamabad talibl\u0259ri bu t\u0259yinatla raz\u0131la\u015fma\u011fa s\u00f6vq ed\u0259c\u0259k. \u018ffqan\u0131standa hakimiyy\u0259tin bel\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 format&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/366974"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=366974"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/366974\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/366975"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=366974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=366974"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=366974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}