{"id":370486,"date":"2021-08-25T14:43:03","date_gmt":"2021-08-25T11:43:03","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=370486"},"modified":"2021-08-25T14:43:03","modified_gmt":"2021-08-25T11:43:03","slug":"koronavirusdan-qorunmaq-ucun-diabet-x%c9%99st%c9%99l%c9%99ri-nec%c9%99-qidalanmalidirlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=370486","title":{"rendered":"Koronavirusdan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri nec\u0259 qidalanmal\u0131d\u0131rlar?"},"content":{"rendered":"<div class=\"news-content\">\n<div>\n<p>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutu (AQT\u0130) immun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn diabet x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r haz\u0131rlay\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130nstitutdan Musavat.com-a bildirilib ki, COVID \u2013 19 x\u0259st\u0259liyini, ad\u0259t\u0259n, ya\u015fl\u0131 insanlar, h\u0259m\u00e7inin somatik x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r daha a\u011f\u0131r ke\u00e7irirl\u0259r. \u015e\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri d\u0259 koronavirusa yoluxa bil\u0259c\u0259k y\u00fcks\u0259k risk qrupu alt\u0131ndad\u0131r, ancaq virusun t\u0259sir etm\u0259 mexanizmi insandan insana d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Koronavirus yoluxmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunan qabaqlay\u0131c\u0131, g\u00fcnd\u0259lik profilaktik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259si vacibdir.<\/p>\n<p>\u0130mmun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259, h\u0259m\u00e7inin p\u0259hriz qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259kl\u0259 d\u0259, x\u0259st\u0259liyin m\u0259nfi t\u0259sirini minimuma \u00e7atd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259liyi orqanizmd\u0259 madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sinin pozulmas\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259r\u0259n x\u0259st\u0259likdir. Diabetli insan\u0131n immun sistemi olduqca z\u0259if olur. \u0130mmun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yin \u0259sas yollar\u0131 d\u00fczg\u00fcn qidalanmaq, m\u00fcnt\u0259z\u0259m idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmaq, yet\u0259rinc\u0259 dinc\u0259lm\u0259k v\u0259 normal yuxu rejimidir. P\u0259hriz bu x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 vacib rol oynay\u0131r v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rin s\u0259viyy\u0259sini normada saxlama\u011fa k\u00f6m\u0259k olur. \u015e\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259liyi olan insan qidalanmada bir s\u0131ra qaydalara riay\u0259t etm\u0259lidir:<\/p>\n<p>&#8211; \u015e\u0259k\u0259r v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli qidalardan uzaq durmaq m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<\/p>\n<p>&#8211; Meyv\u0259 sular\u0131n\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 t\u0259bii meyv\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Bu\u011fda unundan deyil, \u00e7ovdar unundan v\u0259 ya tam tax\u0131ldan haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u00e7\u00f6r\u0259k istehlak edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; D\u00fcy\u00fc v\u0259 d\u00fcy\u00fcd\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f yem\u0259kl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f meyv\u0259 v\u0259 tur\u015fular\u0131n t\u0259rkibind\u0259 art\u0131q miqdarda natrium olur ki, bu da b\u00f6yr\u0259kl\u0259ri h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fckl\u0259yir. Konservl\u0259r qida rasionundan tam \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox ya\u011fl\u0131 v\u0259 q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f \u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 buxarda v\u0259 ya sobada bi\u015fmi\u015f \u0259t m\u0259hsullar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Toyuq, xoruz, \u00f6rd\u0259k, hindu\u015fka v\u0259 s. kimi qu\u015f \u0259tl\u0259rini d\u0259risi il\u0259 yem\u0259k olmaz.<\/p>\n<p>&#8211; Bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 emal prosesind\u0259n ke\u00e7mi\u015f qidadan uzaq durmaq m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<\/p>\n<p><strong>\u0130mmun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn diabet x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunur:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Vitamin C il\u0259 z\u0259ngin qidalar &#8211; sitrus meyv\u0259l\u0259ri, ya\u015f\u0131l v\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 bib\u0259r, qara qara\u011fat, kivi, \u00e7iy\u0259l\u0259k, brokkoli, c\u0259f\u0259ri, ananas, Br\u00fcssel k\u0259l\u0259mi, g\u00fcl k\u0259l\u0259m, manqo, noxud, pomidor;<\/p>\n<p>&#8211; Vitamin E il\u0259 z\u0259ngin qidalar &#8211; tam tax\u0131ll\u0131 m\u0259hsullar v\u0259 ya\u011f t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 icaz\u0259 verildiyi miqdarda qoz, f\u0131nd\u0131q;<\/p>\n<p>&#8211; Omega 3 ya\u011f tur\u015fular\u0131 il\u0259 z\u0259ngin qidalar \u2013 k\u0259tan v\u0259 dig\u0259r toxum ya\u011flar, tuna, q\u0131z\u0131lbal\u0131q, skumbriya kimi ya\u011fl\u0131 bal\u0131q n\u00f6vl\u0259ri;<\/p>\n<p>&#8211; Sinkl\u0259 z\u0259ngin qidalar \u2013 hindu\u015fka \u0259ti, paxlal\u0131lar, g\u0259rz\u0259kli meyv\u0259l\u0259r, tam tax\u0131ll\u0131lar;<\/p>\n<p>&#8211; G\u0259rz\u0259kli meyv\u0259l\u0259r &#8211; t\u0259bii ya\u011fa sahib olmaq x\u00fcsusiyy\u0259tind\u0259n \u0259lav\u0259, balansl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 istehlak\u0131 qandak\u0131 \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259yir.<\/p>\n<p>&#8211; Q\u0131rm\u0131z\u0131 meyv\u0259l\u0259r &#8211; x\u00fcsusil\u0259 II tip diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn insulin sintezin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 I tip diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn qan \u015f\u0259k\u0259rini balansla\u015fd\u0131rmaqda \u00e7ox vacibdir.<\/p>\n<p>&#8211; Selen \u2013 tam tax\u0131ll\u0131 bitkil\u0259r, g\u00fcn\u0259baxan tumunda rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>&#8211; S\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 &#8211; x\u00fcsusil\u0259 II tip diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca faydal\u0131d\u0131r. M\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemini d\u0259 aktivl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ay &#8211; t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k miqdarda antioksidant oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn qan \u015f\u0259k\u0259rini t\u0259nziml\u0259m\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>&#8211; Flavonoidl\u0259r &#8211; qara v\u0259 ya\u015f\u0131l \u00e7ayda, sitrus meyv\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ox miqdarda rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>&#8211; G\u00f6b\u0259l\u0259k &#8211; orqanizmd\u0259ki infeksiyalara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn sitokin istehsal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Bol miqdarda su i\u00e7m\u0259k &#8211; m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn, eyni zamanda virus m\u0259n\u015f\u0259li qripl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 olduqca vacibdir.<\/p>\n<p>&#8211; Toyuq supu &#8211; sa\u011flam protein t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox \u0259lveri\u015flidir.<\/p>\n<p>&#8211; So\u011fan, sar\u0131msaq, sar\u0131k\u00f6k, z\u0259nc\u0259fil kimi m\u0259hsullar qan \u015f\u0259k\u0259rini t\u0259nziml\u0259m\u0259y\u0259, xolesterolu balansla\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>&#8211; Q\u0259lyanalt\u0131 v\u0259rdi\u015fi &#8211; diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ac qalmamal\u0131, h\u0259tta m\u00fcmk\u00fcn olduqca q\u0259lyanalt\u0131 v\u0259rdi\u015fl\u0259ri d\u0259 qazanmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/464c0153-227d-3307-ae1f-9c6d4167d8c6.jpg\" alt=\"\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"banner banner-9872ed9fc22fc182d371c3e9ed316094\" data-banner=\"MTg2\">\n<div>\n<div id=\"kivprod3\">\n<div id=\"76979-28\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutu (AQT\u0130) immun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn diabet x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r haz\u0131rlay\u0131b. \u0130nstitutdan Musavat.com-a bildirilib ki, COVID \u2013 19 x\u0259st\u0259liyini, ad\u0259t\u0259n, ya\u015fl\u0131 insanlar, h\u0259m\u00e7inin somatik x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r daha a\u011f\u0131r ke\u00e7irirl\u0259r. \u015e\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri d\u0259 koronavirusa yoluxa bil\u0259c\u0259k y\u00fcks\u0259k risk qrupu alt\u0131ndad\u0131r, ancaq virusun t\u0259sir etm\u0259 mexanizmi insandan insana d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Koronavirus yoluxmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunan qabaqlay\u0131c\u0131, g\u00fcnd\u0259lik profilaktik t\u0259dbirl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259si vacibdir. \u0130mmun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259, h\u0259m\u00e7inin p\u0259hriz qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259kl\u0259 d\u0259, x\u0259st\u0259liyin m\u0259nfi t\u0259sirini minimuma \u00e7atd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Xat\u0131rladaq ki, \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259liyi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":370487,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810-450x280.png",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/a45012b319a14b5bb7ee22857f77b810.png",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutu (AQT\u0130) immun sistemini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn diabet x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r haz\u0131rlay\u0131b. \u0130nstitutdan Musavat.com-a bildirilib ki, COVID \u2013 19 x\u0259st\u0259liyini, ad\u0259t\u0259n, ya\u015fl\u0131 insanlar, h\u0259m\u00e7inin somatik x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r daha a\u011f\u0131r ke\u00e7irirl\u0259r. \u015e\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri d\u0259 koronavirusa yoluxa bil\u0259c\u0259k y\u00fcks\u0259k risk qrupu alt\u0131ndad\u0131r, ancaq virusun t\u0259sir etm\u0259 mexanizmi insandan insana d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Koronavirus yoluxmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370486"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=370486"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370486\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/370487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=370486"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=370486"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=370486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}