{"id":370613,"date":"2021-08-25T19:22:15","date_gmt":"2021-08-25T16:22:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=370613"},"modified":"2021-08-25T19:22:15","modified_gmt":"2021-08-25T16:22:15","slug":"fast-foodlar-usaqlarda-immun-catismazligi-yarada-bil%c9%99r-h%c9%99kim-x%c9%99b%c9%99rdarligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=370613","title":{"rendered":"\u201cFast food\u201dlar u\u015faqlarda immun \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yarada bil\u0259r: H\u0259kim X\u018fB\u018fRDARLI\u011eI"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si dediyimiz zaman a\u011fla ilk olaraq \u201cfast food\u201d lar g\u0259lir<\/strong><\/p>\n<p>Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si dediyimiz zaman a\u011fla ilk olaraq \u201cfast food\u201d lar y\u0259ni haz\u0131r qidalar g\u0259lir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131m\u0131z\u0131n bu c\u00fcr haz\u0131r qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259sinin b\u0259zi s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bel\u0259 qidalar satan obyektl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif i\u015f yerl\u0259rinin v\u0259 ad\u0259t\u0259n t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu c\u00fcr obyektl\u0259r \u00e7ox vaxt k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259, daha pisi is\u0259 avtomobil yollar\u0131n\u0131n k\u0259nar\u0131nda qar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131x\u0131r. Normalara cavab verm\u0259y\u0259n bu sat\u0131\u015f obyektl\u0259rinin \u00fcst\u00fca\u00e7\u0131q qidalar\u0131 gigiyenik olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssil\u0259rin fikirl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr qidalar\u0131n z\u0259r\u0259rli olmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi onlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn olmayan ya\u011flarda bi\u015firilm\u0259sidir. Bu c\u00fcr m\u0259hsullar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda t\u0259bii ya\u011flarda deyil, s\u00fcni trans ya\u011flarda istifad\u0259 edilir. S\u0259b\u0259b is\u0259 bu ya\u011flar\u0131n daha ucuz ba\u015fa g\u0259lm\u0259sidir. Bu is\u0259 \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin yaranmas\u0131nda vasit\u0259\u00e7idir. Dahas\u0131 is\u0259 bu c\u00fcr qidalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunan ya\u011flar 10-12 saat istifad\u0259 olundu\u011funa g\u00f6r\u0259 onun t\u0259rkibind\u0259ki E vitamini da\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin yaranmas\u0131 riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bir \u00e7ox insan art\u0131q \u00e7\u0259ki problemind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Dietoloq m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin\u00a0 d\u0259 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259r zaman olmasa da bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri m\u0259hs \u201cfast food\u201d as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu qidalar\u0131 q\u0259bul etdikd\u0259 laz\u0131ms\u0131z kaloril\u0259r art\u0131q \u00e7\u0259kil\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. B\u0259zi qad\u0131nlar \u00fcz d\u0259risind\u0259ki ya\u011flardan v\u0259 l\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n \u015fikay\u0259t edir. Bunun da s\u0259b\u0259bi bir \u00e7ox hallarda \u201cfast food\u201dlardan \u00e7ox istifad\u0259 g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/08\/25\/\/-6a61d423162990329678267998510214927.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Ayaq\u00fcst\u00fc qidalanma, t\u0259l\u0259sik yem\u0259k, \u00e7eyn\u0259m\u0259m\u0259k, iri tik\u0259l\u0259ri udmaq, g\u0259z\u0259r\u0259k, televizor izl\u0259y\u0259r\u0259k qidalanmaq m\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ziyand\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131<strong>\u00a0\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 dan\u0131\u015fan\u00a0<strong>qastroenteroloq Dr G\u00fcnay \u018fs\u0259dova<\/strong>\u00a0bildirib ki, d\u00fczg\u00fcn qidalanma sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n \u0259n \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n biridir. G. \u018fs\u0259dova qeyd edib ki, \u0259g\u0259r he\u00e7 bir x\u0259st\u0259liyi olmayan bir insan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturuqsa g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u0259sas yem\u0259k v\u0259 ara yem\u0259kl\u0259rl\u0259 qidalanma do\u011frudur: \u201cQidalanmalarda yem\u0259yin k\u00f6hn\u0259 deyil, t\u0259z\u0259 oldu\u011funa diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. G\u00fcn\u00fcn birinci yar\u0131s\u0131nda karbohidratlar\u0131n q\u0259bulu m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. Yediyimiz ya\u011flara diqq\u0259t etm\u0259liyik. \u00c7\u00fcnki ya\u011flar ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyac\u0131m\u0131z olan 6 \u0259sas qida madd\u0259sind\u0259n biridir. Enerji verir v\u0259 A, D, E, K vitaminl\u0259ri b\u0259d\u0259nimiz\u0259 daxil olaraq faydal\u0131 olmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Ayaq\u00fcst\u00fc, t\u0259l\u0259sik qidalanma h\u0259zm sistemini pozur. Ayaq\u00fcst\u00fc qidalanma, yediyinizi t\u0259l\u0259sik yem\u0259k, \u00e7eyn\u0259m\u0259m\u0259k, iri tik\u0259l\u0259ri udmaq, g\u0259z\u0259r\u0259k, televizor izl\u0259y\u0259r\u0259k qidalanmaq m\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ziyand\u0131r v\u0259 ba\u015fda h\u0259zm sisteminin pozulmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, bir \u00e7ox m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 d\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz ona da diqq\u0259t yetirib ki, g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda energetik i\u00e7kil\u0259r\u0259 maraq k\u0259skin art\u0131b. Energetik i\u00e7kil\u0259rin istehsal\u0131nda istifad\u0259 olan kofein, \u015f\u0259k\u0259r, taurin, quarana kimi madd\u0259l\u0259r, r\u0259ngl\u0259yici qida \u0259lav\u0259l\u0259ri g\u00fcnl\u00fck normadan art\u0131q q\u0259bul edildiyi halda insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r. Enerji i\u00e7kil\u0259rinin uzun m\u00fcdd\u0259t q\u0259bul edilm\u0259si birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ziyand\u0131r. Bu i\u00e7kil\u0259rin daimi istifad\u0259si \u00fcr\u0259k \u0259z\u0259l\u0259sinin tam yorulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s haz\u0131r qidalar\u0131n u\u015faqlara z\u0259r\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/08\/25\/\/-07a4e20a162990332189268018810172106.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Bu qidalar u\u015faqlarda m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq problemi,\u00a0allergiya yarada bil\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Pediatr, m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i Dr. G\u00fcley\u015f\u0259 X\u0259lilova \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, \u201cFast food\u201dlar\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na \u00a0x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar\u0131n orqanizmin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri olduqca \u00e7oxdur: \u201cBu qidalar u\u015faqlarda m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq problemi eyni zamanda, allergiya yarada bilir. Bildiyimiz kimi, bizim immunitetimizin 90 faizi ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onlar ba\u011f\u0131rsaq floras\u0131n\u0131 pozdu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faqlarda da immun \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yarada bilir. \u201cfast food\u201dlar\u0131 daha sa\u011flam olan a\u011fart\u0131 m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259m\u0259k olar. Haz\u0131rki yay f\u0259sli d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259 onlar\u0131 \u0259v\u0259zl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Biz faydal\u0131 qidalar\u0131 da u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6z orqanizmin\u0259 uy\u011fun t\u0259yin etm\u0259liyik. \u018fks t\u0259qdird\u0259 bunun da z\u0259r\u0259ri il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259rik. &#8220;Fast food&#8221;lar u\u015faqlarda piyl\u0259nm\u0259 yarad\u0131r v\u0259 bir s\u0131ra zehni probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r.\u00a0 M\u00fct\u0259madi ayaq\u00fcst\u00fc yem\u0259kl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 m\u0259kt\u0259blil\u0259rd\u0259 zehin poz\u011funlu\u011fu, yadda\u015f z\u0259ifliyi v\u0259 ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fc\u00a0 daha \u00e7ox m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Eyni zamanda,\u00a0 \u201cfast food\u201d qidalar s\u00fcm\u00fckl\u0259rin inki\u015fafdan qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 boy art\u0131m\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p>G. X\u0259lilova qeyd etdi ki, u\u015faqlar\u0131 \u201cfast food\u201ddan uzaq tutmaqda valideynl\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr: \u201c\u018fg\u0259r u\u015faqlar bel\u0259 haz\u0131r qidalar\u0131n dad\u0131n\u0131 bilm\u0259s\u0259 onlarda al\u0131\u015fqanl\u0131q da yaranmaz. \u00c7\u00fcnki \u201cfast food\u201dlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 dadland\u0131r\u0131c\u0131lar, qida \u0259lav\u0259l\u0259ri vard\u0131r ki, bu da u\u015faqlarda as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r. Valideynl\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259rdim ki, \u00f6vladlar\u0131n\u0131 daha \u00e7ox z\u00fclall\u0131 qidalarla t\u0259min etsinl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, h\u0259kiml\u0259rin fikirl\u0259ri, bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131lan yaz\u0131lar, ara\u015fd\u0131rmalar &#8220;fast food&#8221;un sa\u011flaml\u0131\u011fa n\u0259 q\u0259d\u0259r z\u0259r\u0259rli oldu\u011fundan b\u0259hs edir, m\u00f6vcud t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rdar edirl\u0259r. Ancaq v\u0259ziyy\u0259t he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. \u00c7oxumuz bu t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kins\u0259k d\u0259 yenid\u0259n bu qidalardan istifad\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r\u0131q. &#8220;Ayda ild\u0259 bir d\u0259f\u0259 yem\u0259kl\u0259 he\u00e7 n\u0259 olmaz&#8221; deyib bu yolla \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc z\u0259r\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fortalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. Yaln\u0131z bir d\u0259f\u0259 bel\u0259 \u201cfast food\u201d yediyimiz vaxt b\u0259d\u0259nimizd\u0259 n\u0259l\u0259r ba\u015f verdiyinin bir daha \u015fahidi olduq&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si dediyimiz zaman a\u011fla ilk olaraq \u201cfast food\u201d lar g\u0259lir Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si dediyimiz zaman a\u011fla ilk olaraq \u201cfast food\u201d lar y\u0259ni haz\u0131r qidalar g\u0259lir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131m\u0131z\u0131n bu c\u00fcr haz\u0131r qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259sinin b\u0259zi s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bel\u0259 qidalar satan obyektl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif i\u015f yerl\u0259rinin v\u0259 ad\u0259t\u0259n t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu c\u00fcr obyektl\u0259r \u00e7ox vaxt k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259, daha pisi is\u0259 avtomobil yollar\u0131n\u0131n k\u0259nar\u0131nda qar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131x\u0131r. Normalara cavab verm\u0259y\u0259n bu sat\u0131\u015f obyektl\u0259rinin \u00fcst\u00fca\u00e7\u0131q qidalar\u0131 gigiyenik olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. M\u00fct\u0259x\u0259ssil\u0259rin fikirl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu c\u00fcr qidalar\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":370614,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/c3f99e62162990333897058977110364276.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si dediyimiz zaman a\u011fla ilk olaraq \u201cfast food\u201d lar g\u0259lir Qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si dediyimiz zaman a\u011fla ilk olaraq \u201cfast food\u201d lar y\u0259ni haz\u0131r qidalar g\u0259lir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131m\u0131z\u0131n bu c\u00fcr haz\u0131r qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259sinin b\u0259zi s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bel\u0259 qidalar satan obyektl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif i\u015f yerl\u0259rinin v\u0259 ad\u0259t\u0259n t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370613"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=370613"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370613\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/370614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=370613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=370613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=370613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}