{"id":380006,"date":"2021-09-20T09:15:35","date_gmt":"2021-09-20T06:15:35","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=380006"},"modified":"2021-09-20T09:15:35","modified_gmt":"2021-09-20T06:15:35","slug":"analitik-kimya-ixtisasi-uzr%c9%99-ilk-qadin-akademik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=380006","title":{"rendered":"Analitik kimya ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 ilk qad\u0131n akademik"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6mr\u00fcn\u00fc kimya elminin inki\u015faf\u0131na v\u0259 kimya\u00e7\u0131lar\u0131n yeni n\u0259slinin yeti\u015fm\u0259sin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyevan\u0131n anadan olmas\u0131ndan 89 il \u00f6t\u00fcr. G\u00f6rk\u0259mli alimin xatir\u0259si v\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri bu g\u00fcn ehtiramla an\u0131l\u0131r. Yetirm\u0259l\u0259ri aras\u0131nda 20-d\u0259n \u00e7ox elml\u0259r namiz\u0259di v\u0259 elml\u0259r doktoru var.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0<\/strong> akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyevan\u0131n h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131na n\u0259z\u0259r sal\u0131r.<\/p>\n<p>Respublikan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f kimya\u00e7\u0131 alimi, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, akademik R\u0259fiq\u0259 \u018flirza q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1932-ci il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. Ali t\u0259hsilini 1951\u20131956-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) Kimya fak\u00fclt\u0259sind\u0259 al\u0131b. \u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Qeyri-\u00fczvi v\u0259 Fiziki Kimya \u0130nstitutunda (indiki akademik M.Na\u011f\u0131yev ad\u0131na Kataliz v\u0259 Qeyri-\u00fczvi Kimya \u0130nstitutu) ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259 ba\u015flay\u0131b. 1960-c\u0131 ild\u0259 ADU-nun Analitik kimya kafedras\u0131nda analitik kimya ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 aspiranturaya q\u0259bul olub. 1964-c\u00fc ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r universitetin Analitik kimya kafedras\u0131nda i\u015fl\u0259yib v\u0259 assistent, ba\u015f m\u00fc\u0259llim, dosent, professor v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lib. 1970-ci ild\u0259 analitik kimya ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 \u201cGermaniumun b\u0259zi \u00fczvi reagentl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin spektrofotometrik t\u0259dqiqi v\u0259 onun fotometrik metodla t\u0259yini\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik, 1999-cu ild\u0259 is\u0259 \u201cd-, f- elementl\u0259ri v\u0259 germaniumun t\u0259rkibind\u0259 N-, S-, O- olan liqandlarla m\u00fcxt\u0259lif liqandl\u0131 kompleksl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n analitik t\u0259tbiqi\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib. 1999-cu ild\u0259 professor elmi ad\u0131n\u0131 al\u0131b v\u0259 Analitik kimya kafedras\u0131n\u0131n professoru v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. 2001-ci ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k BDU-da onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201cEkoloji kimya v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si\u201d elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri i\u015fl\u0259yib. 2007-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, 2014-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib. Az\u0259rbaycanda analitik kimya ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 ilk qad\u0131n akademikdir.<\/p>\n<p>Onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Analitik kimya kafedras\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201cAnalitik kimyan\u0131n \u0259saslar\u0131\u201d (iki cildd\u0259) v\u0259 \u201cAnalitik kimyadan m\u0259s\u0259l\u0259 v\u0259 suallar\u201d kitablar\u0131 Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilib. Bu kitablar Az\u0259rbaycan\u0131n ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259llim, elmi i\u015f\u00e7i v\u0259 doktorantlar\u0131n inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b.<\/p>\n<p>Akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyeva \u201cEkoloji kimya v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si\u201d elmi-t\u0259dqiqat laboratoriyas\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Neft \u015eirk\u0259tinin tabeliyind\u0259 olan m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rl\u0259 elmi-texniki t\u0259s\u0259rr\u00fcfat m\u00fcqavil\u0259li i\u015fl\u0259r yerin\u0259 yetirilm\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib. Bu i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti b\u00f6y\u00fck miqdarda m\u0259nf\u0259\u0259t g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n \u0259traf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si qiym\u0259tl\u0259ndirilib, z\u0259r\u0259rli v\u0259 a\u011f\u0131r metallar\u0131n qat\u0131la\u015fd\u0131r\u0131laraq ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n yeni, ucuz v\u0259 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259lveri\u015fli metodlar\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alim R\u0259fiq\u0259 \u018fliyeva Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n D 02.011 \u015fifrli dissertasiya m\u00fcdafi\u0259 \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini, universitetin v\u0259 Kimya fak\u00fclt\u0259sinin elmi \u015furalar\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olub. O, t\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 70 il\u0259 yax\u0131n bir d\u00f6vr\u00fcn\u00fc universitet\u0259 h\u0259sr edib.<\/p>\n<p>Akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyeva b\u00f6y\u00fck bir n\u0259slin \u0259n parlaq n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri idi. H\u0259min n\u0259sil Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin t\u0259m\u0259lini qoymu\u015f, onu d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131na \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r. Bu n\u0259slin qurub-yaratmaq, xeyirxahl\u0131q etm\u0259k kimi \u0259n g\u00f6z\u0259l keyfiyy\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n, daxil\u0259n t\u0259vaz\u00f6kar, z\u0259ngin m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olan R\u0259fiq\u0259 \u018fliyeva t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck himay\u0259dar\u0131 idi.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alimin elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Az\u0259rbaycan Prezidentinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 o, 2000-ci ild\u0259 \u201c\u018fm\u0259kdar elm xadimi\u201d f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, 2009-cu ild\u0259 \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilib. O, akademik Y.M\u0259mm\u0259d\u0259liyev ad\u0131na m\u00fckafat\u0131n laureat\u0131d\u0131r. 2000-ci ild\u0259 akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyeva Nyu-York Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc, 2001-ci ild\u0259 Amerika Biblioqrafiya \u0130nstitutu t\u0259r\u0259find\u0259n \u201c2001-ci ilin adam\u0131\u201d v\u0259 \u201c2001-ci ilin i\u015fg\u00fczar qad\u0131n\u0131\u201d se\u00e7ilib, 2003-2004-c\u00fc t\u0259dris ilind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 T\u0259hsil Nazirliyinin f\u0259xri f\u0259rman\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub. 2005-ci ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin t\u0259sis etdiyi \u201c\u0130lin alimi\u201d f\u0259xri ad\u0131na, \u201cEkologiya\u201d v\u0259 \u201c\u00dcmumi ekologiya\u201d adl\u0131 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri is\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin t\u0259sis etdiyi H\u0259s\u0259n \u018fliyev ad\u0131na m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan\u0131m\u201d Beyn\u0259lxalq Jurnal\u0131n\u0131n redaksiya \u015furas\u0131 \u201cAkademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyeva ad\u0131na Q\u0131z\u0131l Orden\u201d t\u0259sis edib.<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 elm\u0259, v\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t etm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u0259n, kimya\u00e7\u0131lar\u0131n yeni n\u0259slinin yeti\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rolu olan akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyevan\u0131n \u0259ziz xatir\u0259si h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin q\u0259lbind\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ya\u015fayacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6mr\u00fcn\u00fc kimya elminin inki\u015faf\u0131na v\u0259 kimya\u00e7\u0131lar\u0131n yeni n\u0259slinin yeti\u015fm\u0259sin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyevan\u0131n anadan olmas\u0131ndan 89 il \u00f6t\u00fcr. G\u00f6rk\u0259mli alimin xatir\u0259si v\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri bu g\u00fcn ehtiramla an\u0131l\u0131r. Yetirm\u0259l\u0259ri aras\u0131nda 20-d\u0259n \u00e7ox elml\u0259r namiz\u0259di v\u0259 elml\u0259r doktoru var. ARANTV.AZ\u00a0 akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyevan\u0131n h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131na n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Respublikan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f kimya\u00e7\u0131 alimi, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, akademik R\u0259fiq\u0259 \u018flirza q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1932-ci il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. Ali t\u0259hsilini 1951\u20131956-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) Kimya fak\u00fclt\u0259sind\u0259 al\u0131b. \u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Qeyri-\u00fczvi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":380007,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/966aad89163211784788877124710012900.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6mr\u00fcn\u00fc kimya elminin inki\u015faf\u0131na v\u0259 kimya\u00e7\u0131lar\u0131n yeni n\u0259slinin yeti\u015fm\u0259sin\u0259 h\u0259sr etmi\u015f akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyevan\u0131n anadan olmas\u0131ndan 89 il \u00f6t\u00fcr. G\u00f6rk\u0259mli alimin xatir\u0259si v\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri bu g\u00fcn ehtiramla an\u0131l\u0131r. Yetirm\u0259l\u0259ri aras\u0131nda 20-d\u0259n \u00e7ox elml\u0259r namiz\u0259di v\u0259 elml\u0259r doktoru var. ARANTV.AZ\u00a0 akademik R\u0259fiq\u0259 \u018fliyevan\u0131n h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131na n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Respublikan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f kimya\u00e7\u0131 alimi, \u018fm\u0259kdar elm&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/380006"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=380006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/380006\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/380007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=380006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=380006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=380006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}