{"id":380643,"date":"2021-09-21T11:27:10","date_gmt":"2021-09-21T08:27:10","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=380643"},"modified":"2021-09-21T11:27:10","modified_gmt":"2021-09-21T08:27:10","slug":"erm%c9%99nistan-haram-uz%c9%99rind%c9%99-qurulan-dovl%c9%99t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=380643","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan &#8211; haram \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan d\u00f6vl\u0259t"},"content":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 il avqustun 23-d\u0259 Erm\u0259nistan SSR-nin Ali Soveti \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan SSR-nin l\u0259\u011fvini v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini elan edib. 1991-ci il sentyabr\u0131n 21-d\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 m\u00fcst\u0259qillik referendumunda SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131lmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259s vermi\u015fdi. H\u0259min tarixd\u0259n respublikan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi g\u00fcn\u00fc say\u0131l\u0131r. Birinci Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 t\u0259sis edilmi\u015fdi. Bu respublika 1920-ci ild\u0259 bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti m\u00fcst\u0259qilliyin 30 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f bayram t\u0259dbirl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259rar q\u0259bul edib. \u00d6lk\u0259nin Ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan bildirib ki, sentyabr\u0131n 21-d\u0259 \u0130r\u0259vanda Respublika meydan\u0131nda m\u00fcst\u0259qillik g\u00fcn\u00fc geni\u015f miqyasda qeyd olunacaq: \u201cM\u0259lum s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n bayram ovqat\u0131nda olmasaq da, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin 30-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc laz\u0131mi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd etm\u0259liyik\u201d. H\u0259tta h\u00f6kum\u0259t sentyabr\u0131n 20-ni 25-i il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259r\u0259k qeyri-i\u015fi g\u00fcn\u00fc elan edib.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, hakimiyy\u0259t bayram t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irs\u0259 d\u0259, ictimaiyy\u0259t v\u0259 m\u00fcxalif\u0259t N.Pa\u015finyan h\u00f6kum\u0259tinin q\u0259rar\u0131na etiraz edib. Aksiya i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 bildiribl\u0259r ki, t\u0259nt\u0259n\u0259li bayram t\u0259dbirl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 itkin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r\u0259 v\u0259 \u00f6l\u0259nl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259tsizlikdir. Erm\u0259nistan Polisi sentyabr\u0131n 20-i v\u0259 21-d\u0259 \u0130r\u0259vanda Respublika meydan\u0131na ged\u0259n b\u00fct\u00fcn yollar\u0131 ba\u011flay\u0131b.<\/p>\n<p>B\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n, 30 il \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistan m\u00fcst\u0259qil ola bilib? Yaxud indikinin 1918-ci ild\u0259 qurulandan el\u0259 ciddi f\u0259rqi var? \u0130st\u0259r SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 indiki m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 bir daha s\u00fcbut olundu ki, Erm\u0259nistan SSR kimi, Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 da Rusiyan\u0131n himay\u0259darl\u0131\u011f\u0131 olmadan m\u00f6vcudlu\u011funu itir\u0259r. \u00c7\u00fcnki tarix s\u00fcbut edib ki, bu d\u00f6vl\u0259tin t\u0259m\u0259li d\u00fczg\u00fcn deyil, qurulmas\u0131 ideyalar\u0131 yaland\u0131r. Regionda ba\u015fqalar\u0131na xidm\u0259t etm\u0259kl\u0259 m\u00f6vcudluqlar\u0131n\u0131 qoruyurlar. Odur ki, 103 v\u0259 ya 30 ildir Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 v\u0259 erm\u0259nil\u0259r yanl\u0131\u015f yolla gedirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 103 il \u0259vv\u0259l Erm\u0259nistandak\u0131 d\u00f6vl\u0259t Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik \u0259sas\u0131nda qurulmu\u015fdu. Erm\u0259nil\u0259r o vaxtk\u0131 havadarlar\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n daha \u00e7ox \u0259razisini i\u015f\u011fal etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u018fslind\u0259, bu d\u00f6vl\u0259t Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bununla bel\u0259, erm\u0259nil\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sini d\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, h\u0259tta bo\u015fevikl\u0259rin yard\u0131m\u0131 il\u0259 Bak\u0131n\u0131n da erm\u0259nil\u0259rin n\u0259zar\u0259tind\u0259 qalmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Bu respublika s\u00fcquta u\u011frayandan sonra Erm\u0259nistan SSR Sovetl\u0259r daxilind\u0259 m\u00fctt\u0259fiqi say\u0131lan Az\u0259rbaycan SSR-y\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik apard\u0131. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistanda \u201cQaraba\u011f komit\u0259si\u201d, \u201cMiatsum\u201d (\u201cBirlik\u201d) adl\u0131 qurumlar yaratmaqla Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 yeni \u0259razi iddialar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Onlar\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 bu gizli f\u0259aliyy\u0259t 1988-ci ild\u0259n sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Erm\u0259nil\u0259rin gizli say\u0131lan bu f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n o vaxt Moskvan\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komit\u0259sinin x\u0259b\u0259rsiz oldu\u011fu inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcrd\u00fc. El\u0259 sonrak\u0131 hadis\u0259l\u0259r bu prosesd\u0259 \u201cKQB\u201dnin \u0259linin oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n<p>SSR\u0130 da\u011f\u0131lan \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 sovet h\u0259rb\u00e7il\u0259rinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 erm\u0259nil\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Erm\u0259nistandan did\u0259rgin sal\u0131nmas\u0131na nail oldular. Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n tarixi Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259si, Z\u0259ng\u0259zur, G\u00f6y\u00e7\u0259 mahallar\u0131 i\u015f\u011fal olundu. Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin m\u00f6vcudlu\u011funun son ilind\u0259 is\u0259 erm\u0259nil\u0259r xarici havadarlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Rusiya v\u0259 lobbinin yard\u0131m\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n 20 faizini i\u015f\u011fal etdil\u0259r, bir milyondan \u00e7ox Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u00f6z torpaqlar\u0131ndan qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda duran ba\u015fl\u0131ca ideya Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi olub. Bu ideologiya il\u0259 milyonlarla erm\u0259ni g\u0259nci z\u0259h\u0259rl\u0259nib, bu d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyin qurban\u0131na \u00e7evrilib. Y\u00fcz ild\u0259n art\u0131qd\u0131r erm\u0259nil\u0259r\u0259 yanl\u0131\u015f milli t\u0259rbiy\u0259 verirl\u0259r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, yanl\u0131\u015f ideya-siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259n erm\u0259nil\u0259r hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lib, Xocal\u0131 kimi soyq\u0131r\u0131mlar\u0131 t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. Erm\u0259nistan\u0131n 30 il \u0259rzind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck &#8220;nailiyy\u0259ti&#8221; Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamaq v\u0259 buralardan qovmaq olub. Bundan ba\u015fqa, Erm\u0259nistan n\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131, n\u0259 d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir t\u00f6hf\u0259 verm\u0259yib.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik, \u00f6zg\u0259 torpa\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirm\u0259k ruhunda b\u00f6y\u00fcy\u00fcb t\u0259rbiy\u0259l\u0259n\u0259n erm\u0259nil\u0259r ordu qurdular. \u0130\u015f\u011fal etdikl\u0259ri \u015eu\u015fada halay vurub r\u0259qs etdil\u0259r. Az\u0259rbaycan\u0131 yeni torpaqlar\u0131 i\u015f\u011fal etm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259dil\u0259r. Ancaq 103 ild\u0259n sonra Erm\u0259nistan layiqli cavab\u0131n\u0131 ald\u0131. 103 il\u0259 qurulan ordu Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 44 g\u00fcnd\u0259 darmada\u011f\u0131n oldu. Erm\u0259nistan ordusu bar\u0259d\u0259 yarad\u0131lan mif d\u0259 onunla birlikd\u0259 yoxa \u00e7\u0131xd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 \u0259dal\u0259tli m\u00fcharib\u0259 erm\u0259nil\u0259rin uzun ill\u0259rdir bir-birin\u0259 \u00f6t\u00fcrd\u00fckl\u0259ri \u201cd\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259\u201d mifik, fantastik ideyas\u0131n\u0131 da m\u0259hv etdi.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu ki, 30 il \u0259rzind\u0259 Erm\u0259nistanda hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259r d\u00f6vl\u0259t qurmaqla deyil, i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 ald\u0131qlar\u0131 ian\u0259l\u0259rin hesab\u0131na varlan\u0131blar. Erm\u0259nistan ordusunun generallar\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan konservl\u0259ri satd\u0131raraq mal-m\u00fclk sahibi oldular. Erm\u0259nistan prezidentl\u0259ri Levon Ter-Petrosyan, Robert Ko\u00e7aryan, Serj Sarqsyan v\u0259 onlar\u0131n tabeliyind\u0259 olan ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 generallar, nazirl\u0259r, m\u00fcdafi\u0259 nazirl\u0259ri h\u0259min ian\u0259l\u0259rin say\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130\u015f\u011fal edil\u0259n Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndak\u0131 yeralt\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259rin talanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistanda iqtisadiyyat qurma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rildi.<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t, Nikol Pa\u015finyan 2020-ci il noyabr\u0131n 10-da Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n 30 illik f\u0259aliyy\u0259tini, 103 illik yanl\u0131\u015f ideyalar\u0131n, mifl\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n kapituliyasiyas\u0131n\u0131 imzalad\u0131.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, he\u00e7 bir qanun, he\u00e7 bir din ba\u015fqas\u0131n\u0131n mal\u0131na yiy\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 haqq vermir. Bu bax\u0131mdan, Erm\u0259nistan 103 il \u00f6zg\u0259 torpaqlar\u0131nda s\u0259hv d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 qurulub. H\u0259min yanl\u0131\u015fl\u0131q 30 il bundan \u0259vv\u0259l d\u0259 t\u0259krarlan\u0131b. B\u00fct\u00fcn dinl\u0259rd\u0259 haram v\u0259 halal kateqoriyalar\u0131 var. Odur ki, b\u00fct\u00fcn qanunlara v\u0259 dinl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Erm\u0259nistan haram \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. Bu kimi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n regiona fayda ver\u0259 bilmir. 30 ildir regionda erm\u0259nil\u0259rin ad\u0131na bir \u015f\u0259r d\u00f6vl\u0259ti b\u0259sl\u0259yirl\u0259r\u2026<\/p>\n<p><strong>S\u0259dr\u0259ddin \u0130smay\u0131lov,<\/strong><br \/>\n<em>Report.az<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1990-c\u0131 il avqustun 23-d\u0259 Erm\u0259nistan SSR-nin Ali Soveti \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan SSR-nin l\u0259\u011fvini v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini elan edib. 1991-ci il sentyabr\u0131n 21-d\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 m\u00fcst\u0259qillik referendumunda SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131lmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259s vermi\u015fdi. H\u0259min tarixd\u0259n respublikan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi g\u00fcn\u00fc say\u0131l\u0131r. Birinci Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 t\u0259sis edilmi\u015fdi. Bu respublika 1920-ci ild\u0259 bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015fdu. Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti m\u00fcst\u0259qilliyin 30 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f bayram t\u0259dbirl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259rar q\u0259bul edib. \u00d6lk\u0259nin Ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan bildirib ki, sentyabr\u0131n 21-d\u0259 \u0130r\u0259vanda Respublika meydan\u0131nda m\u00fcst\u0259qillik g\u00fcn\u00fc geni\u015f miqyasda qeyd olunacaq: \u201cM\u0259lum&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":380692,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a03caec5163220923888263563610888930.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"1990-c\u0131 il avqustun 23-d\u0259 Erm\u0259nistan SSR-nin Ali Soveti \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k Erm\u0259nistan SSR-nin l\u0259\u011fvini v\u0259 Erm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini elan edib. 1991-ci il sentyabr\u0131n 21-d\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 m\u00fcst\u0259qillik referendumunda SSR\u0130-d\u0259n ayr\u0131lmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259s vermi\u015fdi. H\u0259min tarixd\u0259n respublikan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi g\u00fcn\u00fc say\u0131l\u0131r. Birinci Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 t\u0259sis edilmi\u015fdi. Bu respublika 1920-ci ild\u0259 bol\u015fevikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/380643"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=380643"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/380643\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/380692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=380643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=380643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=380643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}