{"id":383086,"date":"2021-09-27T11:23:06","date_gmt":"2021-09-27T08:23:06","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=383086"},"modified":"2021-09-27T11:23:06","modified_gmt":"2021-09-27T08:23:06","slug":"v%c9%99t%c9%99n-muharib%c9%99sind%c9%99-yaralanan-qazil%c9%99rimiz%c9%99-250-d%c9%99n-cox-%c9%99m%c9%99liyyat-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=383086","title":{"rendered":"V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 yaralanan qazil\u0259rimiz\u0259 250-d\u0259n \u00e7ox \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n il 27 sentyabrdan ba\u015flanan, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n tam q\u0259l\u0259b\u0259si v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Ancaq h\u0259kiml\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ortopedl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn o davam edir v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, uzun ill\u0259r davam ed\u0259c\u0259k. S\u00fcm\u00fck toxumas\u0131 k\u0259rt\u0259nk\u0259l\u0259nin quyru\u011fu kimi, \u0259ks\u0259r hallarda unikal bir qabiliyy\u0259t\u0259 &#8211; \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 b\u0259rpaya malikdir. Ancaq, eyni zamanda, s\u00fcm\u00fck toxumas\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na \u00e7ox vaxt laz\u0131md\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, iqtisadi bax\u0131mdan ortopediya maliyy\u0259, eyni zamanda, h\u0259m x\u0259st\u0259d\u0259n, h\u0259m d\u0259 h\u0259kimd\u0259n s\u0259bir t\u0259l\u0259b ed\u0259n tibb sah\u0259sidir. Bu g\u00fcn ortopedl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t briqadam\u0131z YA\u015eAT Fondu il\u0259 birlikd\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fini davam etdirir. Bel\u0259 ki, bu il \u0259rzind\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 a\u011f\u0131r yaralanan qazil\u0259rimiz\u0259 250-d\u0259n \u00e7ox \u0259m\u0259liyyat h\u0259yata ke\u00e7irilib. M\u0259n 1-ci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259, 20 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 h\u0259kim kimi \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f\u0259m v\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6st\u0259rir\u0259m. H\u0259kiml\u0259rin b\u0259z\u0259n bir \u0259m\u0259liyyat\u0131n q\u0259rar \u00fc\u00e7\u00fcn bir d\u0259qiq\u0259d\u0259n art\u0131q zaman\u0131 olmur. Biz bunlar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f\u0131q. Bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 20-d\u0259n \u00e7ox \u0259m\u0259liyyat etmi\u015fik v\u0259 c\u0259mi 2 saat yuxu il\u0259. \u00c7ox \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259r idi. V\u0259t\u0259n u\u011frunda yaralanm\u0131\u015f qazil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259mizl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131q. Bundan \u0259lav\u0259, h\u0259r g\u00fcn \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si veteranlar\u0131ndan posttravmatik s\u00fcm\u00fck q\u00fcsurlar\u0131, p\u0259nc\u0259-\u0259l \u0259yrilikl\u0259ri, s\u00fcm\u00fck s\u0131n\u0131qlar\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fm\u0259m\u0259si (gecikmi\u015f q\u0131r\u0131q konsolidasiyas\u0131) il\u0259 ba\u011fl\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u00fcraci\u0259t al\u0131r\u0131q ki, \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0259yl\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q, onlara k\u00f6m\u0259k edirik v\u0259 bundan sonra da k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0bu s\u00f6zl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti \u0130lqar Qas\u0131mov bildirib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qeyd etdiyiniz fikr\u0259 \u0259sas\u0259n travmatologiya sah\u0259sind\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259r an haz\u0131rl\u0131ql\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 add\u0131mlar atmaq laz\u0131md\u0131r? M\u00fcharib\u0259 yaralanmalar\u0131n dig\u0259r z\u0259d\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqi n\u0259l\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u00fcasir silahlar\u0131n insan b\u0259d\u0259nin\u0259 vura bil\u0259c\u0259yi z\u0259r\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda insanlar\u0131n ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi \u00e7ox \u015fey yoxdur. Qeyri-d\u00f6y\u00fc\u015f yaralanmalar\u0131 il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f travmalar\u0131 aras\u0131nda d\u0259rin f\u0259rql\u0259r var. M\u00fcharib\u0259 yaralar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u0259n z\u0259r\u0259r, h\u0259r g\u00fcn g\u00f6r\u00fcl\u0259 bil\u0259n sad\u0259 yum\u015faq toxuma z\u0259d\u0259l\u0259ri kimi bir \u015fey deyil. Bundan \u0259lav\u0259, m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 i\u015f \u015f\u0259raiti \u00e7ox f\u0259rqlidir. T\u0259cili m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259kiml\u0259r v\u0259 tibb bac\u0131lar\u0131, m\u0259hdud imkanlar\u0131n v\u0259 vaxt \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0259lli yollar\u0131n\u0131 tapmaq v\u0259 \u0259n uy\u011fun m\u00fcalic\u0259 q\u0259rar\u0131n\u0131 verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259lim ke\u00e7m\u0259li v\u0259 b\u00f6hran zamanlar\u0131nda sakit davranma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259 yaralar\u0131 m\u00fclki praktikada g\u00f6r\u00fcl\u0259n travmadan nisb\u0259t\u0259n f\u0259rqlidir; dem\u0259k olar ki, ham\u0131s\u0131 \u00e7irkli yaralard\u0131r. G\u00fcll\u0259 v\u0259 q\u0259lp\u0259 yaralar\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli orqanlara, s\u00fcm\u00fckl\u0259r\u0259 v\u0259 yum\u015faq toxumalara k\u00fctl\u0259vi ziyan vura bil\u0259rl\u0259r. \u0130nfeksiya b\u00f6y\u00fck bir t\u0259hl\u00fck\u0259dir v\u0259 septik c\u0259rrahiyy\u0259 qaydalar\u0131 t\u0259tbiq olunur. M\u00fclki praktikada he\u00e7 bir z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 q\u0259lp\u0259 par\u00e7alar\u0131, mina s\u0259b\u0259biyl\u0259 meydana g\u0259l\u0259n travmatik amputasiya v\u0259 ya y\u00fcks\u0259k kinetik enerji transferi istehsal ed\u0259n h\u0259rbi t\u00fcf\u0259ng g\u00fcll\u0259sinin da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan travma il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edil\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Silahlar\u0131n qurulu\u015fu, qoruyucu b\u0259d\u0259n zirehl\u0259ri v\u0259 n\u0259qliyyatda h\u0259r hans\u0131 bir gecikm\u0259 yaralanmas\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. M\u00fcharib\u0259 \u0259snas\u0131nda real bir v\u0259ziyy\u0259t meydana g\u0259lir v\u0259 t\u0259sirl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 hiss olunur. M\u00fcharib\u0259nin ba\u015f verdiyi \u0259razi; stresin s\u0131x oldu\u011fu, t\u0259l\u0259bl\u0259rin y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu v\u0259 klinik t\u0259tbiql\u0259rin avtomatik olaraq edildiyi m\u00fchitl\u0259rdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130lk yard\u0131m\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259 q\u0259d\u0259rdir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Yaralanma yerind\u0259 v\u0259 ya d\u00f6y\u00fc\u015f sah\u0259sin\u0259 yax\u0131n olan \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz b\u00f6lg\u0259d\u0259 ilk yard\u0131m v\u0259 s\u00fcr\u0259tli evakuasiya h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir, gecikm\u0259 is\u0259 \u00f6l\u00fcm v\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fman\u0131 art\u0131r\u0131r. \u0130lk yard\u0131m qeyri -kafi v\u0259 ya uy\u011fun deyils\u0259 v\u0259 ya t\u0259xliy\u0259 z\u0259nciri uzundursa, n\u0259tic\u0259nin n\u0259 olaca\u011f\u0131na hadis\u0259nin mahiyy\u0259ti q\u0259rar ver\u0259c\u0259kdir. Bununla birlikd\u0259, t\u0259xliy\u0259 m\u00fcdd\u0259ti artd\u0131qca x\u0259st\u0259xana \u00f6l\u00fcml\u0259ri azal\u0131r, \u00e7ox uzun gecikm\u0259l\u0259r olduqda, a\u011f\u0131r yaral\u0131lar x\u0259st\u0259xanaya \u00e7atmadan \u00e7oxdan \u00f6l\u00fcr v\u0259 c\u0259rrahlar vaxtlar\u0131n\u0131n \u00e7oxunu sa\u011f qalanlar\u0131n septik komplikasiyalar\u0131 il\u0259 ke\u00e7irirl\u0259r. 1-ci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n f\u0259rqli olaraq, son 30 ild\u0259 Az\u0259rbaycanda yol infrastrukturunun yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 , yeni aeroportlar\u0131n tikilm\u0259si , 2-ci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 yaral\u0131lar\u0131n evakuasiyas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 tezl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc namin\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda q\u0259hr\u0259mancas\u0131na vuru\u015fan v\u0259 yaralanan \u015fanl\u0131 V\u0259t\u0259n \u00f6vladlar\u0131na xidm\u0259t etm\u0259k m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcumuzdur. B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rimizi h\u00f6rm\u0259tl\u0259 an\u0131r\u0131q v\u0259 h\u0259r birin\u0259 unudulmaz q\u0259l\u0259b\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00f6m\u00fcr minn\u0259tdar\u0131q!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6t\u0259n il 27 sentyabrdan ba\u015flanan, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n tam q\u0259l\u0259b\u0259si v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Ancaq h\u0259kiml\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ortopedl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn o davam edir v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, uzun ill\u0259r davam ed\u0259c\u0259k. S\u00fcm\u00fck toxumas\u0131 k\u0259rt\u0259nk\u0259l\u0259nin quyru\u011fu kimi, \u0259ks\u0259r hallarda unikal bir qabiliyy\u0259t\u0259 &#8211; \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 b\u0259rpaya malikdir. Ancaq, eyni zamanda, s\u00fcm\u00fck toxumas\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131na \u00e7ox vaxt laz\u0131md\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, iqtisadi bax\u0131mdan ortopediya maliyy\u0259, eyni zamanda, h\u0259m x\u0259st\u0259d\u0259n, h\u0259m d\u0259 h\u0259kimd\u0259n s\u0259bir t\u0259l\u0259b ed\u0259n tibb sah\u0259sidir. Bu g\u00fcn ortopedl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t briqadam\u0131z YA\u015eAT Fondu il\u0259 birlikd\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":383087,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/285f89b8163273083737619628611027447.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6t\u0259n il 27 sentyabrdan ba\u015flanan, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n tam q\u0259l\u0259b\u0259si v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Ancaq h\u0259kiml\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ortopedl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn o davam edir v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, uzun ill\u0259r davam ed\u0259c\u0259k. S\u00fcm\u00fck toxumas\u0131 k\u0259rt\u0259nk\u0259l\u0259nin quyru\u011fu kimi, \u0259ks\u0259r hallarda unikal bir qabiliyy\u0259t\u0259 &#8211; \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 b\u0259rpaya malikdir. Ancaq, eyni zamanda, s\u00fcm\u00fck&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/383086"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=383086"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/383086\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/383087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=383086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=383086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=383086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}