{"id":384356,"date":"2021-09-30T10:33:56","date_gmt":"2021-09-30T07:33:56","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=384356"},"modified":"2021-09-30T10:33:56","modified_gmt":"2021-09-30T07:33:56","slug":"az%c9%99rbaycan-qarabagda-mozarella-camis-pendiri-istehsalina-baslayacaq-iran-niy%c9%99-narahatdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=384356","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Qaraba\u011fda mozarella cam\u0131\u015f pendiri istehsal\u0131na ba\u015flayacaq &#8211; \u0130ran niy\u0259 narahatd\u0131r?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130taliyal\u0131 cam\u0131\u015flar \u0130srail \u015firk\u0259tinin tikdiyi \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 ferma\u201dda saxlanacaq<\/strong><\/h3>\n<p><strong>\u0130ran r\u0259smil\u0259rinin, din xadiml\u0259rinin Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259lik t\u0259hdid \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda r\u0259smi Bak\u0131 a\u00e7\u0131q v\u0259 ya \u00fcst\u00fc\u00f6rt\u00fcl\u00fc formada \u0130sraili c\u0259nub \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kd\u0259 ittiham olunur. Fars hakimiyy\u0259tinin \u201csionist rejimi\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0130srail Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub regionunda varm\u0131? Varsa, hans\u0131 sah\u0259d\u0259dir? Bu istiqam\u0259td\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259, daha d\u0259qiqini des\u0259k, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f Z\u0259ngilan rayonu \u0259razisind\u0259 bir \u0130srail \u015firk\u0259ti i\u015fl\u0259yir. V\u0259 bu \u015firk\u0259t rayonun b\u0259rpa prosesinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 cam\u0131\u015f fermas\u0131 yaratmaqla m\u0259\u015f\u011fuldur. \u00d6z\u00fc d\u0259 sad\u0259sind\u0259n deyil, m\u0259hz a\u011f\u0131ll\u0131s\u0131ndan&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Bu ilin aprelind\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev Z\u0259ngilan rayonunun A\u011fal\u0131 k\u0259ndin\u0259 s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 xarici \u015firk\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 videoformatda s\u00f6hb\u0259t edib. S\u00f6hb\u0259td\u0259 h\u0259min \u015firk\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si d\u0259 olub v\u0259 Prezidentl\u0259 maraql\u0131 dialoqlar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b:<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130srail \u015firk\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Siz\u0259 t\u0259qdimat\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rikmi?<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259li, buyurun.<\/p>\n<p><strong>\u0130srail \u015firk\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Sizin qar\u015f\u0131n\u0131zda dayanmaqdan, Sizinl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259kd\u0259n b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi ke\u00e7irir\u0259m. Bu imkana g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259n Sizi Qaraba\u011f \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Biz Sizin t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131n\u0131z olmaqdan h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u015fad\u0131q. \u0130srail Z\u0259ngilanda \u0259vv\u0259lc\u0259 300-400 ba\u015fl\u0131q cam\u0131\u015f fermas\u0131 tik\u0259c\u0259k, sonra biz onu 1000 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yirik. \u015eirk\u0259timiz a\u011f\u0131ll\u0131 fermalar \u00fczr\u0259 texnologiya il\u0259 i\u015fl\u0259yir. Bizd\u0259 b\u00fct\u00fcn ferman\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n t\u0259hlili \u00fczr\u0259 proqram t\u0259minat\u0131na birl\u0259\u015fdir\u0259n \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259r var ki, bu da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, mal-qaran\u0131n yeml\u0259nm\u0259si, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sa\u011f\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Biz bunu \u201ca\u00e7ar t\u0259slimi\u201d layih\u0259si kimi h\u0259yata ke\u00e7iririk. Buraya texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rma, tikinti, planla\u015fd\u0131rma, komandan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 mal-qaran\u0131n idxal\u0131 daxildir. Qeyd etdiyim kimi, heyvanlar sensorlarla t\u0259chiz edil\u0259c\u0259k. Biz peyin emal\u0131 il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oluruq. Peyind\u0259n g\u00fcbr\u0259 v\u0259 bioqaz \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirik. F\u0259rqli variantlar var. Tullant\u0131 sular\u0131n\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi. Bu, o dem\u0259kdir ki, Sizd\u0259 b\u00f6y\u00fck elektrik enerjisi infrastrukturu qurmadan b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 elektrik enerjisi istehsal olur. Bu c\u00fcr ferma \u00e7ox maraql\u0131 olacaq. Bel\u0259likl\u0259, biz \u0130srailin sahib oldu\u011fu s\u00fcd fermas\u0131 texnologiyas\u0131nda bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259mizi Az\u0259rbaycana, Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sin\u0259 g\u0259tirm\u0259k ist\u0259yirik. Bu imkana g\u00f6r\u0259 \u00e7ox sa\u011f olun. Biz sizinl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259yi s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirik.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. M\u0259n bilir\u0259m ki, \u0130sraild\u0259 in\u0259kl\u0259r \u0259n y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli m\u0259hsul verir v\u0259 orada in\u0259kba\u015f\u0131na \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u0259cmd\u0259 s\u00fcd al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u0130srail \u015firk\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130sraild\u0259 el\u0259 fermalar var ki, orada h\u0259r in\u0259kd\u0259n 40-45 litr s\u00fcd al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bilir\u0259m.<\/p>\n<p>\u0130srail \u015firk\u0259tinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131: Biz cam\u0131\u015flarla da \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyev:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u0259s h\u0259r cam\u0131\u015fdan orta hesabla n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcd al\u0131n\u0131r?<\/p>\n<p>\u0130srail\u00a0<strong>\u015firk\u0259tinin<\/strong>\u00a0\u0259m\u0259kda\u015f\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; Cam\u0131\u015flarda bu, orta hesabla sa\u011fmal in\u0259yin verdiyi m\u0259hsulun \u00fc\u00e7d\u0259 biri q\u0259d\u0259rdir. Bu, bir cam\u0131\u015f ba\u015f\u0131na g\u00fcnd\u0259 8-12 litr aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Prezident:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ayd\u0131nd\u0131r. Cam\u0131\u015flar \u0130sraild\u0259n idxal olunacaq?<\/p>\n<p><strong>\u0130nam K\u0259rimov:<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130taliyadan.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ichef.bbci.co.uk\/news\/640\/cpsprodpb\/1589E\/production\/_118222288_be660c0c-a37a-4ff4-8575-159b557689c5.jpg\" alt=\"Z\u0259ngilanda \u0130srailin cam\u0131\u015f fermas\u0131 v\u0259 &amp;quot;motsarella&amp;quot; pendiri, erm\u0259ni \u00e7oban  haqq\u0131nda iddialar, M\u0259zahir P\u0259nahov yenid\u0259n MSK s\u0259dri se\u00e7ilib - BBC News  Az\u0259rbaycanca\" \/><\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, \u0130srail \u015firk\u0259ti ferman\u0131 yarad\u0131b, Az\u0259rbaycana t\u0259hvil ver\u0259c\u0259k v\u0259 bununla da onun i\u015fi bitmi\u015f olacaq. Fermada yeti\u015fdiril\u0259n cam\u0131\u015flar\u0131n s\u00fcd\u00fcnd\u0259n pendiri is\u0259 \u0130taliya \u015firk\u0259ti istehsal ed\u0259c\u0259k. \u00d6z\u00fc d\u0259 s\u00f6hb\u0259t adi deyil, d\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur olan \u201cMotsarella di buffalo\u201d pendirind\u0259n gedir. Prezidentl\u0259 qeyd olunan g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 \u0130taliya \u015firk\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n deyib: \u201cS\u00fcd fermas\u0131 layih\u0259sinin noyabr ay\u0131nda istismara verilm\u0259sini ist\u0259yirdil\u0259r. Lakin ehtimal edir\u0259m ki, ferman\u0131n daxilind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 noyabr ay\u0131nda bu, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r tezdir. Lakin bunu biz n\u0259 q\u0259d\u0259r tez laz\u0131md\u0131rsa ed\u0259 bil\u0259rik. Bizim yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259rini aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bacar\u0131qlar\u0131m\u0131z v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131m\u0131z var\u201d.<\/p>\n<p>Layih\u0259 meneceri C\u00fczeppe Grisoliya is\u0259 qeyd edib ki, biznes ideyalar\u0131 strateji regionda tam avadanl\u0131qla t\u0259chiz edilmi\u015f cam\u0131\u015f sa\u011fmal\u00e7\u0131l\u0131q fermas\u0131n\u0131n v\u0259 ya y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli mozarella (\u201cMotsarella\u201d), \u201cburrata\u201d v\u0259 dig\u0259r n\u00f6v cam\u0131\u015f pendirl\u0259rinin istehsal\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: \u201cBiz istehsal prosesin\u0259 \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 biliyimizi g\u0259tiririk. \u00c7\u00fcnki c\u0259nab Prezident, bildiyiniz kimi, cam\u0131\u015f \u201dMotsarella&#8221;s\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada istehsal olunur, ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259 h\u0259min keyfiyy\u0259t\u0259 v\u0259 s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rir. Lakin \u201cMotsarella di buffalo\u201d pendiri h\u0259mi\u015f\u0259 italyan m\u0259hsulu olaraq qal\u0131r. S\u00fcd\u00e7\u00fcl\u00fck sah\u0259sind\u0259 u\u011furun \u0259n m\u00fch\u00fcm amili ondan ibar\u0259tdir ki, s\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 bizd\u0259 olan texnologiyadan, avadanl\u0131qdan getmir, h\u0259m d\u0259 pendir haz\u0131rlayanlar\u0131n \u0259ll\u0259rind\u0259n gedir. \u00c7\u00fcnki h\u0259r k\u0259s bahal\u0131 avadanl\u0131q ala bil\u0259r, amma yaln\u0131z bacar\u0131ql\u0131 pendir haz\u0131rlayan b\u0259nz\u0259rsiz \u201cmotsarella\u201d haz\u0131rlaya bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 biz s\u00fcd\u00e7\u00fcl\u00fck fermas\u0131n\u0131 qurandan sonra tam t\u0259lim kursu ke\u00e7\u0259c\u0259yik. Bu t\u0259lim say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda birinci n\u0259sil bacar\u0131ql\u0131 pendir haz\u0131rlayanlar yeti\u015fdiril\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p><strong>C\u00fczeppe Grisoliya \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rinin Az\u0259rbaycanda y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli s\u00fcd\u00e7\u00fcl\u00fck sektorunun yarad\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259t oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yib: \u201c\u0130st\u0259yirik ki, Az\u0259rbaycan da \u0130taliya kimi m\u00fck\u0259mm\u0259l \u201dMotsarella di buffalo&#8221; pendirl\u0259rinin istehsal\u00e7\u0131s\u0131 olsun. Bu sah\u0259d\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftd\u0259n s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259z, yaln\u0131z birinci s\u0259viyy\u0259li istehsal ola bil\u0259r. Biz az\u0259rbaycanl\u0131 dostlar\u0131m\u0131zla \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni ed\u0259c\u0259yik&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Onu da bildir\u0259k ki, \u0130sraild\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 fermalar \u00e7ox olsa da, cam\u0131\u015f saxlanan yaln\u0131z bir ferma var. Bi\u015faron mo\u015fav\u0131nda (mo\u015fav &#8211; \u0130sraild\u0259 k\u0259nd \u0259razil\u0259rind\u0259 inzibati b\u00f6lg\u00fc) yarad\u0131lan bu fermada \u0130taliyadan g\u0259tiril\u0259n cam\u0131\u015flar saxlan\u0131l\u0131r. \u0130taliya demi\u015fk\u0259n, mosarella pendirinin v\u0259t\u0259ni olan \u0130taliyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 cam\u0131\u015flar\u0131 \u0259r\u0259bl\u0259r 8-9-cu \u0259srl\u0259rd\u0259 Hindistandan g\u0259tiribl\u0259r. \u0130lk vaxtlar cam\u0131\u015flar yaln\u0131z y\u00fckda\u015f\u0131mada istifad\u0259 olunub. Lakin sonradan onun s\u00fcd\u00fcn\u00fcn in\u0259k, ke\u00e7i, qoyun s\u00fcd\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha dadl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcb pendir, qat\u0131q istehsal\u0131nda istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Cam\u0131\u015f qat\u0131\u011f\u0131 in\u0259k v\u0259 qoyun qat\u0131\u011f\u0131ndan qat\u0131, dadl\u0131, ya\u011fl\u0131 v\u0259 qiym\u0259tlidir. Qaramaldan f\u0259rqli olaraq cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcn\u00fcn t\u0259rkibind\u0259 ya\u011f faizi \u00e7ox y\u00fcks\u0259k, orta hesabla 8-12 faiz aras\u0131nda olur. Cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcnd\u0259 ya\u011f faizi sa\u011f\u0131m d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn 3-c\u00fc ay\u0131ndan ba\u015flayaraq daha da y\u00fcks\u0259lir. Az\u0259rbaycanda cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcn\u00fcn standart ya\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 orta hesabla 6-7, in\u0259k s\u00fcd\u00fc is\u0259 3,5-4,5 faiz q\u0259bul edilib. \u00c7ox nadir hallarda olsa da, b\u0259zi t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda s\u00fcd\u00fcnd\u0259 ya\u011f faizi daha \u00e7ox olan cam\u0131\u015flara da t\u0259sad\u00fcf olunur. \u0130n\u0259k s\u00fcd\u00fcn\u00fcn 22-24 litrind\u0259n 1 kiloqram ya\u011f al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 halda, bu q\u0259d\u0259r ya\u011f\u0131 11-12 litr cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcnd\u0259n \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Cam\u0131\u015flar 300 g\u00fcnl\u00fck sa\u011f\u0131m d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, yeml\u0259m\u0259 v\u0259 saxlama \u015f\u0259raitind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq, 700-1500 litr v\u0259 daha \u00e7ox s\u00fcd verirl\u0259r. Cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcnd\u0259 ona sar\u0131 r\u0259ng ver\u0259n ferment olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 pendiri a\u011fappaq olur. Cam\u0131\u015flar\u0131 saxlamaq in\u0259kl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha ucuz ba\u015fa g\u0259lir &#8211; cam\u0131\u015flar ucuz ba\u015fa g\u0259l\u0259n yeml\u0259 qidalan\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bunlara g\u00f6r\u0259 italyanlar cam\u0131\u015f pendirinin istehsal\u0131n\u0131 getdikc\u0259 daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k indi qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 x\u00fcsusi v\u0259 \u00fcst\u00fcn tam\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n mozarella pendirl\u0259ri il\u0259 d\u00fcnyan\u0131 f\u0259th ed\u0259 bilibl\u0259r.<\/p>\n<p>Cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcnd\u0259n istehsal edil\u0259n mozarella \u0130taliyan\u0131n c\u0259nubund\u0259 18-ci \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131ndan m\u0259\u015fhurla\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131b. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 fa\u015fistl\u0259r buradak\u0131 cam\u0131\u015flar\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 g\u00fcll\u0259l\u0259yibl\u0259r. Bu heyvanlar\u0131n say\u0131 yaln\u0131z m\u00fcharib\u0259d\u0259n 10-15 il sonra \u0259vv\u0259lki h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p><strong>H\u0259m \u0130sraild\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0130taliyada cam\u0131\u015f fermalar\u0131 a\u011f\u0131ll\u0131 ferma \u00fcsulu il\u0259 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 idar\u0259 olunur. B\u0259llidir ki, cam\u0131\u015f suyu \u00e7ox sev\u0259n heyvand\u0131r. Suyu yaln\u0131z i\u00e7m\u0259yi deyil, onda \u00e7imm\u0259yi d\u0259 \u00e7ox sevir. Uzun m\u00fcdd\u0259t suda \u00e7imm\u0259y\u0259n cam\u0131\u015flarda t\u0259la\u015f, h\u0259y\u0259canlanma v\u0259 aqressivlik yaran\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 fermalarda cam\u0131\u015flar\u0131n yatd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq sulanan \u201cd\u00f6\u015f\u0259kl\u0259r\u201d olur. Eyni zamanda fermalar damc\u0131 sulama sistemi il\u0259 t\u0259chiz edilir. H\u0259r bir cam\u0131\u015f\u0131n xaltas\u0131nda onunla ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn n\u00f6v m\u0259lumatlar\u0131 da\u015f\u0131yan \u00e7ip yerl\u0259\u015fdirilir. Bu \u00e7ipl\u0259r x\u00fcsusi komp\u00fcterl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 olur: h\u0259r g\u00fcn cam\u0131\u015fdan n\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcd sa\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, s\u00fcd\u00fcn t\u0259rkibinin analizinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u00e7ipin yadda\u015f\u0131na \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Cam\u0131\u015flar h\u0259m d\u0259 \u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 heyvanlardan biri hesab olunur: onlara veril\u0259n adlara \u00e7ox tez \u00f6yr\u0259\u015firl\u0259r. Haz\u0131rda \u0130taliyadak\u0131 fermalarda cam\u0131\u015flar\u0131 sa\u011f\u0131ma adlar\u0131 il\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar. Sa\u011f\u0131m n\u00f6vb\u0259sin\u0259 d\u0259 onlar adlar\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lma s\u0131ras\u0131na uy\u011fun dayan\u0131rlar. Bir kiloqram mozarella pendiri 4 litr s\u00fcdd\u0259n \u0259ld\u0259 olunur. \u0130n\u0259kl\u0259rd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 7-8 litr\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Cam\u0131\u015f s\u00fcd\u00fcnd\u0259 s\u00fcd \u015f\u0259k\u0259ri \u00e7ox oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn dad\u0131 da \u015firin olur.<\/p>\n<p>Son \u0259srl\u0259r\u0259d\u0259k ev heyvan\u0131 kimi cam\u0131\u015flardan daha \u00e7ox C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiyada, Hindistanda, C\u0259nubi \u00c7ind\u0259 istifad\u0259 olunub. Haz\u0131rda is\u0259 bu heyvanlar\u0131n say\u0131 C\u0259nubi Avropada, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u0130taliyada daha \u00e7oxdur. \u0130taliyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 is\u0259 \u00f6lk\u0259nin c\u0259nub \u0259yal\u0259tl\u0259ri cam\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131qda daha ir\u0259li gedib.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycana cam\u0131\u015flar\u0131n n\u0259 vaxt g\u0259tirildiyi d\u0259qiq m\u0259lum deyil. Amma orta \u0259srl\u0259rd\u0259 ondan y\u00fckda\u015f\u0131ma, yer kotanlamada istifad\u0259 olundu\u011fu m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ksini tap\u0131b. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 sovet vaxt\u0131 bu heyvanlar\u0131n say\u0131 \u00e7ox olsa da, son 20 ild\u0259 iki d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox azal\u0131b -140 min ba\u015fdan 69,2 min ba\u015fa q\u0259d\u0259r. Arada cam\u0131\u015flar\u0131n say\u0131 art\u0131b 147 min ba\u015fa \u00e7atsa da, 2010-cu ild\u0259n k\u0259skin enm\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir. Haz\u0131rda \u0259n \u00e7ox cam\u0131\u015f Nax\u00e7\u0131vandad\u0131r. M\u0259tbuatda ged\u0259n m\u0259lumatlardan ayd\u0131n olur ku, muxtar respublikada yerli cam\u0131\u015f n\u00f6v\u00fcn\u00fcn yeti\u015fdirilm\u0259si i\u015fi apar\u0131lmaqdad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Z\u0259ngilanda yarad\u0131lacaq ferma Az\u0259rbaycanda ilk ixtisasla\u015fm\u0131\u015f cam\u0131\u015f istehsal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259si olacaq. \u0130\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rimizd\u0259 suyun bol olmas\u0131 fermalar\u0131n say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli imkan yarad\u0131r. Bu bax\u0131mdan, Z\u0259ngilandan sonra dig\u0259r azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259 bel\u0259 fermalar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259inki istisna deyil, h\u0259tta g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, fars hakimiyy\u0259tinin bizim \u201c\u00e7ip\u201dli cam\u0131\u015flara al\u0131\u015fmas\u0131na ehtiyac var&#8230;<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya SAK\u0130T,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130taliyal\u0131 cam\u0131\u015flar \u0130srail \u015firk\u0259tinin tikdiyi \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 ferma\u201dda saxlanacaq \u0130ran r\u0259smil\u0259rinin, din xadiml\u0259rinin Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259lik t\u0259hdid \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda r\u0259smi Bak\u0131 a\u00e7\u0131q v\u0259 ya \u00fcst\u00fc\u00f6rt\u00fcl\u00fc formada \u0130sraili c\u0259nub \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kd\u0259 ittiham olunur. Fars hakimiyy\u0259tinin \u201csionist rejimi\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0130srail Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub regionunda varm\u0131? Varsa, hans\u0131 sah\u0259d\u0259dir? Bu istiqam\u0259td\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259, daha d\u0259qiqini des\u0259k, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f Z\u0259ngilan rayonu \u0259razisind\u0259 bir \u0130srail \u015firk\u0259ti i\u015fl\u0259yir. V\u0259 bu \u015firk\u0259t rayonun b\u0259rpa prosesinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olan \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 cam\u0131\u015f fermas\u0131 yaratmaqla m\u0259\u015f\u011fuldur. \u00d6z\u00fc d\u0259 sad\u0259sind\u0259n deyil, m\u0259hz a\u011f\u0131ll\u0131s\u0131ndan&#8230; Bu ilin aprelind\u0259 Az\u0259rbaycan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":384357,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/f96b2439b42ec84530def1bb5987aded.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130taliyal\u0131 cam\u0131\u015flar \u0130srail \u015firk\u0259tinin tikdiyi \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 ferma\u201dda saxlanacaq \u0130ran r\u0259smil\u0259rinin, din xadiml\u0259rinin Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259lik t\u0259hdid \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda r\u0259smi Bak\u0131 a\u00e7\u0131q v\u0259 ya \u00fcst\u00fc\u00f6rt\u00fcl\u00fc formada \u0130sraili c\u0259nub \u0259razil\u0259rind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kd\u0259 ittiham olunur. Fars hakimiyy\u0259tinin \u201csionist rejimi\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u0130srail Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub regionunda varm\u0131? Varsa, hans\u0131 sah\u0259d\u0259dir? Bu istiqam\u0259td\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259nub b\u00f6lg\u0259sind\u0259, daha d\u0259qiqini des\u0259k, i\u015f\u011faldan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/384356"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=384356"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/384356\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/384357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=384356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=384356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=384356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}