{"id":38777,"date":"2019-02-15T09:51:29","date_gmt":"2019-02-15T06:51:29","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=38777"},"modified":"2019-02-15T09:51:29","modified_gmt":"2019-02-15T06:51:29","slug":"akademik-arif-pasayev-intellektual-v%c9%99-m%c9%99n%c9%99vi-s%c9%99ma-zirv%c9%99sind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=38777","title":{"rendered":"Akademik Arif Pa\u015fayev &#8211; intellektual v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u0259ma zirv\u0259sind\u0259"},"content":{"rendered":"<p>Elmin inki\u015faf tarixi bel\u0259 bir h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u015fahidlik edir ki, onun m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan b\u00fct\u00fcn u\u011fur v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r, sosial t\u0259r\u0259qqini stimulla\u015fd\u0131ran konseptual bax\u0131\u015flar, sivilizasiyan\u0131 ir\u0259liy\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etdir\u0259n elmi k\u0259\u015ffl\u0259r, innovativ yenilikl\u0259r bilavasit\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 d\u0259rin intellekti \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t fenomeni il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259hz istedadl\u0131, kreativ, parlaq z\u0259kaya malik, ayd\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f-ziyal\u0131 m\u00f6vqeyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n alim \u015f\u0259xsiyy\u0259ti oldu\u011fu halda, elmin bu v\u0259 ya dig\u0259r sah\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi rol oynayan m\u0259kt\u0259bl\u0259r yaran\u0131r, h\u0259min m\u0259kt\u0259bl\u0259rin timsal\u0131nda \u015f\u0259xsiyy\u0259tin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki m\u0259n\u0259vi-intellektual t\u0259sir imkanlar\u0131 onill\u0259ri, y\u00fczill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 fasil\u0259siz xarakter al\u0131r. \u00c7ox sevindirici hald\u0131r ki, q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngin elmi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 malik Az\u0259rbaycan elmind\u0259, x\u00fcsus\u0259n onun \u0259n parlaq d\u00f6vr\u00fc hesab olunan XX \u0259srd\u0259 bel\u0259 alim-\u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. Onlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda Az\u0259rbaycanda fizika, texnika v\u0259 aerokosmika elminin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rol oynam\u0131\u015f, respublikam\u0131zda elmin, t\u0259hsilin t\u0259\u015fkilind\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f g\u00f6rk\u0259mli alim, bacar\u0131ql\u0131 elm v\u0259 t\u0259hsil t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131, f\u0259al ictimai xadim akademik Arif Mir C\u0259lal o\u011flu Pa\u015fayevin ad\u0131 x\u00fcsusi m\u00f6vqey\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Akademik Arif Pa\u015fayev XX \u0259sr Az\u0259rbaycan humanitar-elmi v\u0259 \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim, pedaqoq Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Mir C\u0259lal Pa\u015fayev Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin inki\u015faf\u0131nda \u0259v\u0259zedilm\u0259z xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f bir alim v\u0259 istedadl\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, eyni zamanda y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t olmu\u015fdur. Onun daxili aristokratizmi, davran\u0131\u015f\u0131ndak\u0131 sambal, ba\u015fqalar\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 sakral-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q he\u00e7 bir halda &#8220;sovet ziyal\u0131s\u0131&#8221; q\u0259libin\u0259 s\u0131\u011fmam\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hz bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olma\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, &#8220;Mir C\u0259lal b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc&#8221;, &#8220;Mir C\u0259lal xeyirxahl\u0131\u011f\u0131&#8221;, &#8220;Mir C\u0259lal d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u00fc&#8221;, &#8220;Mir C\u0259lal s\u00f6z\u00fc&#8221;&#8230; \u0259dibin \u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda elmi v\u0259 \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259t aras\u0131nda, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif sferalar\u0131nda \u015f\u0259xsiyy\u0259t fenomeninin meyar\u0131na, etalonuna \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Ot k\u00f6k\u00fc \u00fcst\u0259 bit\u0259r, &#8211; deyibl\u0259r. Akademik Arif Pa\u015f\u0131yev Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin \u00f6vlad\u0131 olaraq bu ail\u0259nin m\u0259n\u0259vi v\u0259 intellektual \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini l\u0259yaq\u0259tl\u0259 davam etdirmi\u015fdir. Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin q\u00fcrurla v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi &#8220;M\u0259nim \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259s\u0259rim ail\u0259mdir&#8221; &#8211; fikri bu ail\u0259nin timsal\u0131nda \u00f6z parlaq t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259hz bel\u0259 bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tin t\u0259rbiy\u0259sinin n\u0259tic\u0259sidir ki, Arif Pa\u015fayev insanlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259t, t\u0259m\u0259nnas\u0131zl\u0131q v\u0259 xeyirxahl\u0131q \u0259n\u0259n\u0259sini ya\u015fatm\u0131\u015f, onun f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rini elm, t\u0259hsil v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqlik t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. M\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin siyasi v\u0259 ictimai h\u0259yat\u0131nda, elm v\u0259 t\u0259hsild\u0259 t\u0259krarolunmaz s\u00f6z sahibi olan Bu n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin &#8220;M\u0259nim \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259s\u0259rim ail\u0259mdir&#8221; ifad\u0259sin\u0259 qoydu\u011fu m\u0259nan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndirir, \u0259sl \u0259dib\u0259 m\u0259xsus olan v\u0259 yaln\u0131z ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 sirrini a\u00e7an h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u00e7evirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Akademik Arif Pa\u015fayevin h\u0259yat bioqrafiyas\u0131 olduqca \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 z\u0259ngindir. Onun ke\u00e7diyi yol m\u0259na v\u0259 d\u0259y\u0259ri il\u0259 x\u00fcsusil\u0259 se\u00e7ilir. O, h\u0259l\u0259 ilk g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 axtar\u0131\u015flar\u0131nda tap\u0131b. Bir g\u0259nc olaraq elm \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcr\u0259yinin qap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131q, sevgisi d\u0259niz q\u0259d\u0259r geni\u015f olub. Yuxusuz gec\u0259l\u0259rin m\u00fctali\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 elmin h\u0259qiq\u0259t yolu \u00f6yr\u0259nildikc\u0259 \u015firinl\u0259\u015fib, b\u00f6y\u00fck arzular\u0131 h\u0259yat\u0131nda reall\u0131qlara \u00e7evrilib. Bir anl\u0131\u011fa d\u00fcnyada d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibl\u0259rinin fikirl\u0259rini xat\u0131rlamaq yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi. Dahi Viktor H\u00fcqo yaz\u0131rd\u0131: &#8220;T\u0259rbiy\u0259 &#8211; n\u0259fsl\u0259, t\u0259hsil &#8211; bilikl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130nsan yetkinl\u0259\u015fdikc\u0259 bu iki proses bir-birini tamamlay\u0131r&#8221;, Onore de Balzak is\u0259 &#8220;Biliyin a\u011fas\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259hm\u0259tin k\u00f6l\u0259si olmaq laz\u0131md\u0131r&#8221; &#8211; demi\u015fdir. Odur ki, ald\u0131\u011f\u0131 t\u0259rbiy\u0259 il\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 elmd\u0259 v\u0259 t\u0259hsild\u0259 g\u00f6r\u0259n akademik Arif Pa\u015fayev \u00e7\u0259tin yollar\u0131 d\u00fcz getm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daima narahatl\u0131qda v\u0259 axtar\u0131\u015fda olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>O, Odessa Elektrotexniki Rabit\u0259 \u0130nstitutunda ali t\u0259hsil alm\u0131\u015f, \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 1957-1958-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) laborant v\u0259zif\u0259sind\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda davam etdirmi\u015fdir: 1958-ci ild\u0259 AMEA Astrof\u0131zika sektorunda ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i, 1959-cu ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 kimi AMEA Fizika \u0130nstitutunda ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i (1959-1961), b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7i (1966-1971) v\u0259 laboratoriya m\u00fcdiri (1971-1996) v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. 1966-c\u0131 ild\u0259 &#8220;Y\u00fcks\u0259k v\u0259 ifraty\u00fcks\u0259k tezlikl\u0259rd\u0259 yar\u0131mke\u00e7iricil\u0259rin parametrl\u0259rini \u00f6l\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kontakts\u0131z \u00fcsul v\u0259 cihazlar\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si&#8221; m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, texnika elml\u0259ri namiz\u0259di, 1978-ci ild\u0259 &#8220;Yar\u0131mke\u00e7iricil\u0259rin t\u0259dqiqind\u0259 qeyri-da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 \u00fcsullar\u0131n fiziki \u0259saslar\u0131, inki\u015faf prinsipl\u0259ri v\u0259 t\u0259tbiq perspektivl\u0259ri&#8221; m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k, fizika-riyaziyyat elml\u0259ri doktoru alimlik d\u0259r\u0259c\u0259sini alm\u0131\u015fd\u0131r. Alim 1993-97-ci ill\u0259rd\u0259 fotoelastik m\u00fchitl\u0259rd\u0259 akustooptik qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259dqiq ed\u0259r\u0259k, bu effekti bir s\u0131ra radiofizika v\u0259 radiotexnika m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llin\u0259 t\u0259tbiq etmi\u015fdir. Arif Pa\u015fayev 1996-c\u0131 ild\u0259n indiy\u0259d\u0259k &#8220;Az\u0259rbaycan Hava Yollar\u0131&#8221; D\u00f6vl\u0259t Konserni Milli Aviasiya Akademiyas\u0131n\u0131n rektorudur.<\/p>\n<p>Fizika sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Arif Pa\u015fayev 1989-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, 2001-ci ild\u0259 is\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Akademik Arif Pa\u015fayevin multidissiplinar xarakterli elmi f\u0259aliyy\u0259ti fizika, texnika v\u0259 aerokosmika elml\u0259rinin m\u00fch\u00fcm prioritet istiqam\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. O, yar\u0131mke\u00e7irici materiallar\u0131n m\u00fch\u00fcm elektrofiziki parametrl\u0259rini (ke\u00e7iricilik, y\u00fckda\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n ya\u015fama m\u00fcdd\u0259ti, y\u00fcr\u00fckl\u00fcy\u00fc v\u0259 s.) \u00f6l\u00e7m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 y\u00fcks\u0259k tezlikli c\u0259r\u0259yanlardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 material\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259d\u0259n kontakts\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fc \u00fcsullar\u0131n\u0131n elmi \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratd\u0131, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259yinatl\u0131 \u00e7eviricil\u0259r sah\u0259sind\u0259 yeni elmi istiqam\u0259tin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu.<\/p>\n<p>Arif Pa\u015fayevin elmi &#8211; t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin dig\u0259r bir hiss\u0259si fotoelastik material kimi daha sad\u0259 haz\u0131rlanma texnologiyas\u0131na malik olan kristallik kvars \u0259sas\u0131nda akustooptik modulyatorun i\u015fl\u0259nm\u0259sidir. O, fotoelastik m\u00fchitl\u0259rd\u0259 akustooptik qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini t\u0259dqiq ed\u0259r\u0259k, bu effekti bir s\u0131ra radiofizika v\u0259 radiotexnika m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llin\u0259 t\u0259tbiq etmi\u015fdir. Alim siqnallar\u0131n zaman t\u0259hrifl\u0259rin\u0259 korreksiyas\u0131n\u0131n, \u00e7evrilm\u0259sinin, tezlik modulyasiyal\u0131 siqnallar\u0131n izl\u0259yici q\u0259bulunun akustooptik \u00fcsullar\u0131n\u0131 v\u0259 bu \u00fcsullar\u0131 realla\u015fd\u0131ran qur\u011fular\u0131 sintez etmi\u015f, onlar\u0131n parametrl\u0259rini ara\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Al\u0131nm\u0131\u015f n\u0259tic\u0259l\u0259r bir s\u0131ra xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin n\u00fcfuzlu elmi n\u0259\u015frl\u0259rind\u0259 d\u0259rc edilmi\u015fdir. O, m\u00fcxt\u0259lif elektromaqnit sah\u0259l\u0259rinin ke\u00e7irici m\u00fchitl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirinin t\u0259dqiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 ma\u015f\u0131nqay\u0131rma m\u0259mulatlar\u0131na c\u0259r\u0259yan burul\u011fanlar\u0131 il\u0259 n\u0259zar\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn yeni \u00fcsullar v\u0259 qur\u011fular yaratm\u0131\u015fd\u0131r. D\u0259qiq, inteqral miniat\u00fcr \u00e7evricil\u0259rin, temperatur, t\u0259yziq\u0259, n\u0259mliy\u0259, g\u00fcc\u0259, t\u0259cil\u0259, a\u015f\u0131nmaya v\u0259 titr\u0259yi\u015f\u0259 h\u0259ssas elementl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u0259 Arif Pa\u015fayev m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. Bu elementl\u0259r g\u0259miqay\u0131rmada, neftma\u015f\u0131nqay\u0131rmada, m\u00fcdafi\u0259, tibb s\u0259nayel\u0259rind\u0259 v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n<p>Akademik Arif Pa\u015fayev respublikam\u0131zda yeni perspektivli elm sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 daim diqq\u0259td\u0259 saxlam\u0131\u015f, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 d\u0259st\u0259yi hesab\u0131na s\u00fcni peykl\u0259ri il\u0259 kosmik \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131na daxil olan d\u00f6vl\u0259timizd\u0259 Milli Aviasiya Akademiyas\u0131n\u0131n, AMEA-n\u0131n Tusi ad\u0131na \u015eamax\u0131 Astrofizika R\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n v\u0259 &#8220;Az\u0259rkosmos&#8221; A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin birg\u0259 s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Fizika \u0130nstitutunun n\u0259zdind\u0259 &#8220;Kosmos v\u0259 yer\u0259traf\u0131 kosmik f\u0259zan\u0131n fizikas\u0131&#8221; laboratoriyas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli fizik Milli Aviasiya Akademiyas\u0131, AMEA-n\u0131n T\u0259cr\u00fcb\u0259-S\u0259naye Zavodu v\u0259 &#8220;Zeytun&#8221; Elm-\u0130stehsalat M\u00fc\u0259ssis\u0259si birg\u0259 y\u00fcks\u0259k elektrik izolyasiyal\u0131, korroziyaya v\u0259 r\u00fctub\u0259t\u0259 davaml\u0131, s\u0259s dal\u011falar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259ffaf kipl\u0259ndirici olan yeni poliefiruretan \u0259sasl\u0131 lak-kompaundun, aviasiya t\u0259yinatl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 temperaturlu s\u00fcrtk\u00fc materiallar\u0131 v\u0259 hidravlik mayel\u0259rin, h\u0259lledicil\u0259rin istehsal\u0131 texnologiyas\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Al\u0131nan nailiyy\u0259tl\u0259rin orijinall\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n patentl\u0259ri il\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Akademik Arif Pa\u015fayev s\u0259m\u0259r\u0259li elmi v\u0259 elmi-t\u0259\u015fkilat\u0131 i\u015fl\u0259 yana\u015f\u0131, olduqca faydal\u0131 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldur. Uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, rektoru oldu\u011fu Milli Aviasiya Akademiyas\u0131 respublikam\u0131z\u0131n qabaqc\u0131l ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, burada t\u0259dris prosesi v\u0259 elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil olunmu\u015f, yeni m\u00fcasir kafedra v\u0259 ixtisaslar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sind\u0259 Akademiya D\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 Aviasiya Komit\u0259sinin q\u0259rar\u0131 il\u0259 &#8220;M\u00fclki Aviasiya ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si&#8221; sertifikat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 Beyn\u0259lxalq M\u00fclki Aviasiya T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin siyah\u0131s\u0131na daxil edilmi\u015fdir. M\u00fcst\u0259qil respublikam\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn son d\u0259r\u0259c\u0259 vacib kadrlar\u0131 haz\u0131rlayan Milli Aviasiya Akademiyas\u0131nda t\u0259hsilin s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onun \u015f\u0259xsi n\u0259zar\u0259ti, kollektivd\u0259 sa\u011flam elmi-pedaqoji m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik qay\u011f\u0131s\u0131, y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t qazan\u0131lan nailiyy\u0259tl\u0259rin s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. R\u0259hb\u0259rlik etdiyi akademiyan\u0131n n\u0259zdind\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 Elmi-T\u0259dqiqat Aviasiya \u0130nstitutunda X\u00fcsusi Konstruktor B\u00fcrosunu v\u0259 T\u0259cr\u00fcbi-S\u0131naq B\u00f6lm\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n Elmi-\u0130stehsalat Birliyi aviasiya sah\u0259sind\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259dqiqatlar aparma\u011fa imkan verir. Bu da elmi n\u0259tic\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 olduqca \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131r. \u018fb\u0259s yer\u0259 dem\u0259mi\u015fl\u0259r ki, elm s\u0259rk\u0259rd\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259 is\u0259 onun \u0259sg\u0259ridir.<\/p>\n<p>Arif Pa\u015fayev 300-d\u0259n art\u0131q elmi \u0259s\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir. Onun \u00e7oxsayl\u0131 monoqrafiya v\u0259 ixtiralar\u0131nda \u0259ks olunan fundamental elmi-texniki n\u0259tic\u0259l\u0259ri, y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 elmi kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndak\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, faydal\u0131 elmi, elmi-t\u0259\u015fkilati v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti, Az\u0259rbaycanda ali aviasiya t\u0259hsilinin m\u00fcasir s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkili m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>Elm yolunda yorulmaz alim, akademik Arif Pa\u015fayev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n &#8220;\u015e\u00f6hr\u0259t&#8221;, &#8220;\u015e\u0259r\u0259f&#8221;, &#8220;\u0130stiqlal&#8221; ordenl\u0259ri il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015f, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, akademik Yusif M\u0259mm\u0259d\u0259liyev ad\u0131na medal, &#8220;SSR\u0130-nin ixtira\u00e7\u0131s\u0131&#8221; f\u0259xri adlar\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Az\u0259rbaycan M\u00fch\u0259ndisl\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti, Beyn\u0259lxalq M\u00fch\u0259ndisl\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n, Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Akademiyas\u0131n\u0131n, Beyn\u0259lxalq \u0130nformasiyala\u015fd\u0131rma Akademiyas\u0131n\u0131n v\u0259 Beyn\u0259lxalq Ekoenergetika Akademiyas\u0131n\u0131n akademiki se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131n\u0131 elm\u0259 ba\u011flayaraq bu yola sadiq qalan, elm\u0259 s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n alim f\u0259dai bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. T\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 deyil, onun h\u00fcdudlar\u0131ndan \u00e7ox-\u00e7ox uzaqlarda onu g\u00f6rk\u0259mli alim, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131, ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 qay\u011f\u0131ke\u015f bir insan kimi tan\u0131y\u0131rlar. Onun nadir i\u015f qabiliyy\u0259ti, yarad\u0131c\u0131l\u0131q enerjisi v\u0259 aktiv v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00f6vqeyi m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259kdir.<\/p>\n<p>Akademik Arif Pa\u015fayevin m\u0259xsusi m\u00fcdrikliyi, insanlara qar\u015f\u0131 xeyirxahl\u0131\u011f\u0131, t\u00fck\u0259nm\u0259z enerjisi v\u0259 nikbinliyi uca g\u00f6r\u00fcn\u0259n zirv\u0259nin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Onu tan\u0131yan h\u0259r k\u0259s V\u0259t\u0259n\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z xidm\u0259tin, qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n, f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n, y\u00fcks\u0259k ideallara sadiqliyinin \u015fahididir. B\u00fct\u00fcn bunlar ani u\u011furlar deyil, g\u0259rgin \u0259m\u0259yin, yuxusuz gec\u0259l\u0259rin, elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n m\u0259ntiqinin i\u015f\u0131\u011f\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259si, yuxar\u0131da qeyd olunan y\u00fcks\u0259k d\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131, f\u0259xri adlar\u0131 h\u0259yat\u0131n\u0131n parlaq q\u0259l\u0259b\u0259si olmu\u015fdur. \u018ftrafa sa\u00e7\u0131lan bu i\u015f\u0131q bizl\u0259rd\u0259 inam yarad\u0131r ki, onun m\u0259nb\u0259yi olan g\u00f6rk\u0259mli alim v\u0259 pedaqoq h\u0259l\u0259 uzun ill\u0259r xalq\u0131m\u0131za, V\u0259t\u0259nimiz\u0259 d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259kdir. M\u0259hz bu \u00fcmd\u0259 keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Arif Mir C\u0259lal o\u011flu xalq\u0131n d\u0259rin h\u00f6rm\u0259tini qazanan nadir \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p>O, y\u00fcks\u0259k elmi-praktiki, pedaqoji v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q potensial\u0131na malik olmaqla yana\u015f\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissl\u0259ri il\u0259 ya\u015fay\u0131b-yaradan, ictimai i\u015fl\u0259rd\u0259 yorulmadan \u0259m\u0259k s\u0259rf ed\u0259n, g\u0259nc n\u0259slin t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259sin\u0259, onlar\u0131n y\u00fcks\u0259k v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmalar\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n qay\u011f\u0131ke\u015f r\u0259hb\u0259r, s\u0259mimi insan v\u0259 xeyirxah \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n<p>Sosial t\u0259sisat olaraq ail\u0259nin \u00e7ox h\u0259ssas m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011fu m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259td\u0259 Arif Pa\u015fayevin milli mentalitetl\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan ail\u0259si olduqca g\u00f6z\u0259l bir \u00f6rn\u0259kdir. Onun t\u0259rbiy\u0259sini alm\u0131\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin layiqli v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 olan \u00f6vladlar\u0131, Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva v\u0259 N\u0259rgiz xan\u0131m Pa\u015fayeva milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funda, c\u0259miyy\u0259tin sosial-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda, elmin, t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak edir, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, q\u0259dim v\u0259 z\u0259ngin Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259bli\u011fi istiqam\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi s\u0259y g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Milli mentalitetimizd\u0259 xan\u0131ml\u0131\u011f\u0131n olduqca \u00f6z\u0259l bir m\u00f6vqeyi vard\u0131r. Bu m\u00f6vqeni a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u015feir par\u00e7as\u0131 olduqca d\u0259qiq ifad\u0259 edir:<\/p>\n<p>H\u0259yat bir evdirs\u0259, \u00f6vlad i\u015f\u0131qd\u0131r,<\/p>\n<p>O\u011ful arxad\u0131rsa, q\u0131z yara\u015f\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva v\u0259 N\u0259rgiz xan\u0131m Pa\u015fayeva \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 s\u00fcbut etmi\u015fdirl\u0259r ki, milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259 xan\u0131ma ayr\u0131lan g\u00f6z\u0259llik, z\u0259riflik, d\u0259y\u0259ri il\u0259 n\u0259inki bir ail\u0259y\u0259, bir el\u0259, bir obaya, b\u00fct\u00f6v bir xalqa arxa, dayaq olmaq d\u0259y\u0259rini v\u0259hd\u0259td\u0259 birl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Vaxtil\u0259 dahi \u015fair yaz\u0131rd\u0131:<\/p>\n<p>Cahanda hans\u0131 s\u0259rv\u0259t t\u0259sad\u00fcf ets\u0259 m\u0259n\u0259,<\/p>\n<p>S\u0259cd\u0259 etm\u0259kd\u0259y\u0259m yaln\u0131z elmi-\u00fcrfan\u0259.<\/p>\n<p>F\u0259q\u0259t budur \u015f\u00f6hr\u0259tim, izz\u0259tim, c\u0259nn\u0259tim m\u0259nim,<\/p>\n<p>H\u0259yatda \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259qs\u0259dim m\u0259nim!<\/p>\n<p>Akademik Arif Pa\u015fayevin \u00f6m\u00fcr yolu elm\u0259, \u00fcrfana, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, \u0259xlaqa s\u0259cd\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Bel\u0259 bir fasil\u0259siz v\u0259 s\u0259mimi &#8220;ibad\u0259tin&#8221; n\u0259tic\u0259sidir ki, bu d\u0259y\u0259rl\u0259r onun \u015f\u0259xsiyy\u0259tini \u00f6z m\u0259n\u0259vi s\u0259mas\u0131n\u0131n ucal\u0131qlar\u0131na qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259n\u0259vi ucal\u0131\u011f\u0131n zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f Arif Mir C\u0259lal o\u011flu Pa\u015fayev bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 fiziki \u00f6mr\u00fcn d\u0259 85 illik zirv\u0259 m\u0259qam\u0131na q\u0259d\u0259m qoyur. Bel\u0259 bir \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnd\u0259 Arif Pa\u015fayevi elmi ictimaiyy\u0259t ad\u0131ndan, \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z ad\u0131mdan s\u0259mimi q\u0259lbd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. Arzu edir\u0259m ki, onun bu yubileyi intellektd\u0259n, z\u0259hm\u0259td\u0259n, h\u0259m\u00e7inin v\u0259t\u0259n v\u0259 xalq sevgisind\u0259n yo\u011frulmu\u015f elmi, pedaqoji v\u0259 ictimai f\u0259aliyy\u0259tinin yeni, daha parlaq v\u0259 m\u0259hsuldar m\u0259rh\u0259l\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131, n\u00f6vb\u0259ti zirv\u0259l\u0259r\u0259 do\u011fru u\u00e7u\u015fun start m\u0259qam\u0131 olsun!<\/p>\n<p><em>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti,<\/em><\/p>\n<p><em>akademik Akif \u018flizad\u0259<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elmin inki\u015faf tarixi bel\u0259 bir h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u015fahidlik edir ki, onun m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan b\u00fct\u00fcn u\u011fur v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r, sosial t\u0259r\u0259qqini stimulla\u015fd\u0131ran konseptual bax\u0131\u015flar, sivilizasiyan\u0131 ir\u0259liy\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etdir\u0259n elmi k\u0259\u015ffl\u0259r, innovativ yenilikl\u0259r bilavasit\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 d\u0259rin intellekti \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t fenomeni il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259hz istedadl\u0131, kreativ, parlaq z\u0259kaya malik, ayd\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f-ziyal\u0131 m\u00f6vqeyi il\u0259 se\u00e7il\u0259n alim \u015f\u0259xsiyy\u0259ti oldu\u011fu halda, elmin bu v\u0259 ya dig\u0259r sah\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi rol oynayan m\u0259kt\u0259bl\u0259r yaran\u0131r, h\u0259min m\u0259kt\u0259bl\u0259rin timsal\u0131nda \u015f\u0259xsiyy\u0259tin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki m\u0259n\u0259vi-intellektual t\u0259sir imkanlar\u0131 onill\u0259ri, y\u00fczill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259r\u0259k uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 fasil\u0259siz xarakter al\u0131r. \u00c7ox sevindirici&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":38778,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710.jpg",410,307,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710.jpg",410,307,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710.jpg",410,307,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710.jpg",410,307,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710.jpg",410,307,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710.jpg",410,307,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/730710.jpg",410,307,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Elmin inki\u015faf tarixi bel\u0259 bir h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u015fahidlik edir ki, onun m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan b\u00fct\u00fcn u\u011fur v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r, sosial t\u0259r\u0259qqini stimulla\u015fd\u0131ran konseptual bax\u0131\u015flar, sivilizasiyan\u0131 ir\u0259liy\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t etdir\u0259n elmi k\u0259\u015ffl\u0259r, innovativ yenilikl\u0259r bilavasit\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 d\u0259rin intellekti \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsiyy\u0259t fenomeni il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259hz istedadl\u0131, kreativ, parlaq z\u0259kaya malik, ayd\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015f-ziyal\u0131 m\u00f6vqeyi il\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38777"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38777\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}