{"id":389233,"date":"2021-10-11T20:42:07","date_gmt":"2021-10-11T17:42:07","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=389233"},"modified":"2021-10-11T20:42:07","modified_gmt":"2021-10-11T17:42:07","slug":"h%c9%99m-siyas%c9%99t-h%c9%99m-ticar%c9%99t-ssri-nin-bos-anbarlarina-dolduran-sosialist-bloku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=389233","title":{"rendered":"H\u0259m siyas\u0259t, h\u0259m ticar\u0259t \u2013 SSR\u0130-nin bo\u015f anbarlar\u0131na dolduran sosialist bloku"},"content":{"rendered":"<div class=\"full-post-desc\">SSR\u0130-nin sosialist blokuna daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki hegemonlu\u011fu art\u0131q he\u00e7 kim \u00fc\u00e7\u00fcn sirr deyil. Moskva y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259tl\u0259 uzun ill\u0259r h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlama\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck ustal\u0131qla bacar\u0131b. H\u0259tta ist\u0259diyi vaxt \u00f6z \u201cqanun\u201dlar\u0131n\u0131 b\u0259rq\u0259rar etm\u0259k bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fun yeritm\u0259kd\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259yib. M\u00fctl\u0259q hakimiyy\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Kreml sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131ndan da s\u0259m\u0259r\u0259li b\u0259hr\u0259l\u0259nib. Bel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq anbarlar\u0131 m\u0259hz h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259hsullar\u0131 hesab\u0131na dolub. Ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri d\u0259 SSR\u0130 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf\u0259li olan \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib.<\/div>\n<div class=\"full-post-article\">\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> musavat.com-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, 1949-cu ild\u0259 SSR\u0130-nin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259\u00a0 \u0130qtisadi Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 Yard\u0131m \u015euras\u0131 (SEV) yarad\u0131ld\u0131qdan sonra sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri daha da geni\u015fl\u0259nib v\u0259 bu qurumun f\u0259aliyy\u0259td\u0259n \u0259halisinin \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n SSR\u0130 daha \u00e7ox b\u0259hr\u0259l\u0259nib. 1940-c\u0131 ill\u0259rin sonunda, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6z m\u0259hsullar\u0131na xarici bazarlarda \u00e7ox da yer tapa bilm\u0259y\u0259n SSR\u0130, m\u0259hsullar\u0131n\u0131 siyasi g\u00fcc\u00fc say\u0259sind\u0259 sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 ixrac edib, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcbadil\u0259d\u0259 is\u0259 o, daha \u00e7ox ehtiyac duydu\u011fu \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 al\u0131b. Bu \u201ca\u011f\u0131ll\u0131\u201d sistem SSR\u0130-nin son ill\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fl\u0259yib.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fayanlar y\u0259qin ki, \u0259rzaq ma\u011fazalar\u0131ndak\u0131 m\u0259hsullar\u0131 yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bolqar\u0131standan SSR\u0130-y\u0259 \u0259sas\u0259n toyuq v\u0259 konsevl\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r ixrac olunub. H\u0259m\u00e7inin sovet v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 qiym\u0259ti m\u00fcnasib olan bolqar \u015f\u0259rab\u0131ndan da naraz\u0131l\u0131q etm\u0259yibl\u0259r. SSR\u0130-nin 16-c\u0131 respublikas\u0131 adland\u0131r\u0131lan Bolqar\u0131stan\u0131n t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 is\u0259 uzun ill\u0259r siqaret pi\u015ftaxtalar\u0131ndan d\u00fc\u015fm\u0259yib. \u201cBolqartabak\u201d\u0131n \u201cBT\u201d \u201cRodopi\u201d, \u201cOpal\u201d, \u201cVeqa\u201d, \u201cFeniks\u201d\u00a0 v\u0259 dig\u0259r siqaretl\u0259ri SSR\u0130-d\u0259 sat\u0131\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 liderlik edib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ssl.olke.az\/file\/articles\/2021\/10\/11\/1633973092_5bd0263a4299.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Macar\u0131stan m\u0259hsullar\u0131 da sovet v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fcnasib \u0259rzaq m\u0259hsulu say\u0131l\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 \u201cQlobus\u201d brendi alt\u0131nda \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olan konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullara daha \u00e7ox t\u0259l\u0259bat olub. Yeni il \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u201cQlobus\u201dun konsevl\u0259\u015fdirilmi\u015f ya\u015f\u0131l noxudu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 uzun-uzad\u0131 n\u00f6vb\u0259l\u0259r d\u00fcz\u00fcl\u00fcb. 1970-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Macar\u0131stan\u0131n SSR\u0130-y\u0259 ixrac etdiyi kolbasa m\u0259mulatlar\u0131 is\u0259 h\u0259r sovet v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atmaz olmay\u0131b. Bu m\u0259hsullar yaln\u0131z tan\u0131\u015f\u0131ql\u0131qla sat\u0131l\u0131b. Y\u0259ni pi\u015ftaxta alt\u0131ndan v\u0259 baha qiym\u0259t\u0259.<\/p>\n<p>Pol\u015fa SSR\u0130-ni \u0259sas\u0259n dondurulmu\u015f meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259 t\u0259min edib. \u00d6lk\u0259nin \u015fimal b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 bu m\u0259hsullara daha \u00e7ox t\u0259l\u0259bat duyulub.<\/p>\n<p>1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sovet \u0259rzaq ma\u011fazalar\u0131nda Yuqoslaviyan\u0131n \u201cPodravka\u201d \u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus \u201cVeqeta\u201d \u0259dviyyatlar\u0131 \u0259n \u00e7ox t\u0259l\u0259bat olunan m\u0259hsullardan biri say\u0131l\u0131b. \u018fdviyyatlara t\u0259l\u0259bat o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck olub ki, SSR\u0130-nin i\u015fbazlar\u0131 gizli sexl\u0259rd\u0259 eyni adda \u0259dviyyat haz\u0131rlayaraq bazarlara \u00e7\u0131xar\u0131blar. Yuqoslaviyan\u0131n meyv\u0259 ceml\u0259ri is\u0259 pi\u015ftaxtalardan saatlar \u0259rzind\u0259 yoxa \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p>SSR\u0130-d\u0259 alkoqollu i\u00e7kil\u0259rin istehsal\u0131 b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 \u0259ks olunsa da, \u00f6lk\u0259d\u0259 Rum\u0131niyan\u0131n \u015f\u0259rablar\u0131na t\u0259l\u0259bat h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k olub. X\u00fcsusil\u0259 t\u00fcnd v\u0259 aromatik vermut sat\u0131\u015f\u0131na g\u00f6r\u0259 Moskvan\u0131n v\u0259 dig\u0259r b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin \u015f\u0259rab ma\u011fazalar\u0131nda yerli istehsallardan geri qalmay\u0131b.<\/p>\n<p>\u00c7exoslovakiya SSR\u0130-y\u0259 ixrac etdiyi piv\u0259 is\u0259 qiym\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq SSR\u0130-nin analoji m\u0259hsulundan h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259rql\u0259nib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ssl.olke.az\/file\/articles\/2021\/10\/11\/1633973103_5a966ba6247d.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra kapitalist \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n Finlandiya ilk olaraq SSR\u0130 il\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri yarad\u0131b. Fin brendi olan m\u0259\u015fhur \u201cViola\u201d pendirl\u0259ri, h\u0259m\u00e7inin Finlandiya kolbasalar\u0131 sovet v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n sevimli m\u0259hsuluna \u00e7evril\u0259r\u0259k onlar\u0131n\u00a0 bayram s\u00fcfr\u0259l\u0259rini b\u0259z\u0259yib.<\/p>\n<p>Maraql\u0131 m\u0259qamlardan biri odur ki, SSR\u0130-nin \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131na t\u0259l\u0259bat\u0131 h\u0259r il art\u0131b. \u00d6lk\u0259 1960-c\u0131 ild\u0259 xaricd\u0259n 335 min ton meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z ald\u0131\u011f\u0131 halda, bu r\u0259q\u0259m 1970-ci ild\u0259 679 min tona, 1980-ci ild\u0259 is\u0259 995 min tona \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>\u018ft v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131nda da bu r\u0259q\u0259m k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131b. SSR\u0130 1960-c\u0131 ild\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n 66 min ton \u0259t m\u0259hsulu al\u0131b. Bu r\u0259q\u0259m 1980-ci ild\u0259 900 min tonu \u00f6t\u00fcb. O c\u00fcml\u0259d\u0259n dig\u0259r \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131nda da bu art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ssl.olke.az\/file\/articles\/2021\/10\/11\/1633973051_c9360a64cfa2.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra g\u00fcc d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evril\u0259n v\u0259 planetin \u0259n n\u0259h\u0259ng \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biri say\u0131lan SSR\u0130-nin \u201c\u00e7\u0259tinliyi\u201d t\u0259kc\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131nda olmay\u0131b. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cn\u0259h\u0259ng\u201d \u00f6lk\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xarici istehsal\u00e7\u0131lara ehtiyac duyub. Y\u0259qin ki, bir iki ifad\u0259 il\u0259 bunu \u00e7ox sad\u0259 bir \u015f\u0259kild\u0259 anlamaq olar; Pol\u015fa kosmetikas\u0131, \u00c7ex xrustal\u0131 v\u0259 \u00c7ex ayaqqab\u0131lar\u0131, \u00c7in termosu v\u0259 idman geyiml\u0259ri, Almaniya k\u00f6yn\u0259kl\u0259ri v\u0259 qalstuklar\u0131, \u0259sas\u0259n birinci katibl\u0259rin geyindikl\u0259ri Fin \u201cTiklas\u201d pla\u015flar\u0131, Malta kostyumlar\u0131, Yapon texnikas\u0131 v\u0259 s. Bu siyah\u0131n\u0131 ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r uzatmaq olar.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 SSR\u0130 d\u0259 bu g\u00fcn adi say\u0131lan bu m\u0259hsullar\u0131 istehsal ed\u0259 bil\u0259rdi, \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc xarici bazarlardan yay\u0131nd\u0131rard\u0131.\u00a0 Amma y\u0259qin zaman\u0131n t\u0259l\u0259bi ba\u015fqa c\u00fcr olub. Siyas\u0259t dikt\u0259 edib ki, b\u00fcdc\u0259nin \u0259sas hiss\u0259sini h\u0259rbi texnikaya, silah-sursata, bir d\u0259 \u018ffqan\u0131stan, Vyetnam kimi poliqona \u00e7evril\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259k daha vacibdir.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SSR\u0130-nin sosialist blokuna daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki hegemonlu\u011fu art\u0131q he\u00e7 kim \u00fc\u00e7\u00fcn sirr deyil. Moskva y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259tl\u0259 uzun ill\u0259r h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlama\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck ustal\u0131qla bacar\u0131b. H\u0259tta ist\u0259diyi vaxt \u00f6z \u201cqanun\u201dlar\u0131n\u0131 b\u0259rq\u0259rar etm\u0259k bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fun yeritm\u0259kd\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259yib. M\u00fctl\u0259q hakimiyy\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Kreml sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131ndan da s\u0259m\u0259r\u0259li b\u0259hr\u0259l\u0259nib. Bel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq anbarlar\u0131 m\u0259hz h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259hsullar\u0131 hesab\u0131na dolub. Ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ri d\u0259 SSR\u0130 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rf\u0259li olan \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. ARANTV.AZ musavat.com-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, 1949-cu ild\u0259 SSR\u0130-nin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259\u00a0 \u0130qtisadi Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 Yard\u0131m \u015euras\u0131 (SEV) yarad\u0131ld\u0131qdan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":389234,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2.png",770,415,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2.png",770,415,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2.png",770,415,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2-660x356.png",660,356,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2.png",640,345,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2.png",770,415,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2.png",770,415,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1633973051_c9360a64cfa2.png",770,415,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"SSR\u0130-nin sosialist blokuna daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki hegemonlu\u011fu art\u0131q he\u00e7 kim \u00fc\u00e7\u00fcn sirr deyil. Moskva y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc siyas\u0259tl\u0259 uzun ill\u0259r h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 saxlama\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck ustal\u0131qla bacar\u0131b. H\u0259tta ist\u0259diyi vaxt \u00f6z \u201cqanun\u201dlar\u0131n\u0131 b\u0259rq\u0259rar etm\u0259k bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fun yeritm\u0259kd\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259kinm\u0259yib. M\u00fctl\u0259q hakimiyy\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Kreml sosialist \u00f6lk\u0259l\u0259rinin iqtisadiyyat\u0131ndan da s\u0259m\u0259r\u0259li b\u0259hr\u0259l\u0259nib. Bel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259nin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/389233"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=389233"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/389233\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/389234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=389233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=389233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=389233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}