{"id":390264,"date":"2021-10-13T16:21:23","date_gmt":"2021-10-13T13:21:23","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=390264"},"modified":"2021-10-13T16:21:23","modified_gmt":"2021-10-13T13:21:23","slug":"30-illik-isgal-dovrund%c9%99-qarabag-torpaginin-alti-da-ustu-d%c9%99-talan-edilmisdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=390264","title":{"rendered":"30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Qaraba\u011f torpa\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 da, \u00fcst\u00fc d\u0259 talan edilmi\u015fdir"},"content":{"rendered":"<p>1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycann\u0131n 1,7 milyon hektar \u0259razisi i\u015f\u011fal edilmi\u015f v\u0259 1993-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r davam etmi\u015fdir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin 890 000 hektar olan \u0259razinin 42 997 hektari erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n talan\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda q\u0131z\u0131l, m\u0259rm\u0259r, tuf v\u0259 in\u015faat da\u015f\u0131 yataqlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259mi\u015fl\u0259r. Qondarma rejimin r\u0259hb\u0259rliyi s\u0259rv\u0259ti \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u015firk\u0259tl\u0259rini qanunsuz olaraq b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 qanunsuz i\u015f kontraktlar\u0131 qurmu\u015f talan fakt\u0131n\u0131 r\u0259sml\u0259\u015fdirmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n canl\u0131 t\u0259bi\u0259t\u0259 v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f \u0259m\u0259ll\u0259ri bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan h\u00f6k\u00fcm\u0259ti v\u0259 Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Avropa V\u0259h\u015fi T\u0259bi\u0259tin v\u0259 T\u0259bii \u018ftraf M\u00fchitin M\u00fchafiz\u0259si \u00fczr\u0259 Bern Konvensiyas\u0131n\u0131n ba\u015f katibin\u0259, Biom\u00fcxt\u0259liflik \u00fczr\u0259 Konvensiyan\u0131n icra\u00e7\u0131 katibin\u0259, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n katibliyin\u0259, T\u0259bi\u0259tin v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259rin M\u00fchafiz\u0259si \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Birliyin prezidentin\u0259 r\u0259smi m\u00fcraci\u0259tl\u0259r edilmi\u015f, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n diqq\u0259tin\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259sinin z\u0259ruriliyi \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyri qanuni m\u0259skunla\u015fma v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin talan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 eyni zamanda Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara da m\u00fcraci\u0259tl\u0259r \u00fcnvanlanm\u0131\u015f v\u0259 fakt ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 missayalar\u0131n t\u0259\u015fkil olunaraq b\u00f6lg\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si h\u0259r zaman t\u0259l\u0259b edilmi\u015fdir. 30 il \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal faktina baxmayaraq D\u00fcnya ictimay\u0259tinin Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259razisi kimi tan\u0131mas\u0131 v\u0259 he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin o c\u00fcml\u0259d\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n bel\u0259 c\u00fcr\u0259t edib tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 qondarma respublikan\u0131n uzun ill\u0259r n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda saxlad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rin\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir ciddi beyn\u0259lxalq ekoloji t\u0259\u015fkilat\u0131n \u0259traf m\u00fchitin korlanmas\u0131na dair ara\u015fd\u0131rma aparmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u011fal edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 247 352 hektar me\u015f\u0259 sah\u0259si olmu\u015fdur ki, bu da Erm\u0259nistan\u0131n b\u00fct\u00fcn me\u015f\u0259l\u0259rinin 55 faizind\u0259n \u00e7oxdur. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 \u00abQ\u0131rm\u0131z\u0131 kitaba\u00bba sal\u0131nm\u0131\u015f qiym\u0259tli a\u011fac n\u00f6vl\u0259rinin olmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq erm\u0259nil\u0259rin bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 etdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259ri bir daha g\u00f6r\u0259 bilirik.<\/p>\n<p>Lakin, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, son 30 ild\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t olunmad\u0131\u011f\u0131ndan orada t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin talan edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259qiq statistika aparmaq m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015fd\u0131r. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011fal olunmu\u015f rayonlarda qeyri qanuni m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lan erm\u0259nil\u0259r t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rd\u0259n nec\u0259 g\u0259ldi istifad\u0259 etmi\u015f v\u0259 orada qanunsuz olaraq t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r istismar edilm\u0131\u015fdir. Bundan \u0259lav\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar h\u0259r zaman i\u015f\u011fal fakt\u0131n\u0131 aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131 s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131na v\u0259 i\u015f\u011fal fakti il\u0259 bar\u0131\u015fma\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259mi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n\u00a0m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259ri il\u0259 ba\u015fa \u00e7atan\u00a044 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra a\u00e7\u0131lan ac\u0131nacaql\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259 erm\u0259nil\u0259rin i\u015f\u011fal etdikl\u0259ri Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 talamaqla bu torpaqlar\u0131n onlara m\u0259xsus olmad\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 onlar\u0131n he\u00e7 zaman burada ya\u015famaq planlar\u0131 olmamas\u0131n\u0131 bir daha subut etdi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131zda Az\u0259rbaycana aid olan h\u0259r bir \u015feyin nec\u0259 m\u0259hv edildiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. He\u00e7 vaxt onlara m\u0259nsub olmayan torpaqlar\u0131 \u00f6z havadarlar\u0131 il\u0259 i\u015f\u011fal etm\u0259yi bacarm\u0131\u015f erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fda muzeyl\u0259ri, inc\u0259s\u0259n\u0259t abid\u0259l\u0259rini, q\u0259brl\u0259ri, h\u0259tta heyk\u0259ll\u0259ri bel\u0259 m\u0259hv etmi\u015f v\u0259 tarixi unutdurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. Az\u0259rbaycan q\u0259bristanl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259hqir edilm\u0131\u015f v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u015eu\u015fada el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 q\u0259sd\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f bu v\u0259h\u015filikl\u0259r ke\u00e7mi\u015fi unutdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc at\u0131lm\u0131\u015f add\u0131mlar olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Lakin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0259zml\u0259 bu 30 ili g\u00f6zl\u0259di v\u0259 ba\u015fda C\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyev olmaqla Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n he\u00e7 bir qar\u0131\u015f torpa\u011f\u0131n\u0131n bel\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259r\u0259 verilm\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan xalq\u0131na v\u0259d verdi v\u0259 bizim o torpaqlara tezlikl\u0259 d\u00f6n\u0259c\u0259yimiz\u0259 v\u0259 \u00fc\u00e7 r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n Qaraba\u011fda dal\u011falanac\u0131na \u0259min oldu\u011funu bildirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>4 yanvar 2021-ci il tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n prezidenti Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n\u00a0i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259\u00a0dayan\u0131ql\u0131 m\u0259skunla\u015fma \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir v\u0259 layiqli h\u0259yat\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 quruculuq-b\u0259rpa v\u0259 abadl\u0131q i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, habel\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz ya\u015famas\u0131, s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259tin v\u0259 rifah\u0131n davaml\u0131 artmas\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 f\u0259rman vermis v\u0259 publik \u015f\u0259xs kimi Qaraba\u011f Dir\u00e7\u0259li\u015f Fondunun yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Dosent Vazeh \u018fsk\u0259rov,<\/strong><br \/>\n<em>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n \u0130dar\u0259 hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc,<br \/>\n\u200bAz\u0259rbaycan-Frans\u0131z Universitetin (UFAZ) icra\u00e7\u0131 direktoru<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycann\u0131n 1,7 milyon hektar \u0259razisi i\u015f\u011fal edilmi\u015f v\u0259 1993-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r davam etmi\u015fdir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin 890 000 hektar olan \u0259razinin 42 997 hektari erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n talan\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda q\u0131z\u0131l, m\u0259rm\u0259r, tuf v\u0259 in\u015faat da\u015f\u0131 yataqlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259mi\u015fl\u0259r. Qondarma rejimin r\u0259hb\u0259rliyi s\u0259rv\u0259ti \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u015firk\u0259tl\u0259rini qanunsuz olaraq b\u00f6lg\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rind\u0259 qanunsuz i\u015f kontraktlar\u0131 qurmu\u015f talan fakt\u0131n\u0131 r\u0259sml\u0259\u015fdirmi\u015fl\u0259r. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n canl\u0131 t\u0259bi\u0259t\u0259 v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":390265,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/7dd0240c163413107240219096311056948.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"1988-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycann\u0131n 1,7 milyon hektar \u0259razisi i\u015f\u011fal edilmi\u015f v\u0259 1993-c\u00fc il\u0259 q\u0259d\u0259r davam etmi\u015fdir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin 890 000 hektar olan \u0259razinin 42 997 hektari erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n talan\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda q\u0131z\u0131l, m\u0259rm\u0259r, tuf v\u0259 in\u015faat da\u015f\u0131 yataqlar\u0131n\u0131 m\u0259nims\u0259mi\u015fl\u0259r.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/390264"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=390264"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/390264\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/390265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=390264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=390264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=390264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}