{"id":390328,"date":"2021-10-13T19:10:41","date_gmt":"2021-10-13T16:10:41","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=390328"},"modified":"2021-10-13T19:10:41","modified_gmt":"2021-10-13T16:10:41","slug":"peyv%c9%99ndl%c9%99nm%c9%99nin-ucuncu-m%c9%99rh%c9%99l%c9%99si-buster-doza-n%c9%99yi-d%c9%99yis%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=390328","title":{"rendered":"Peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259si: Buster doza n\u0259yi d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k?"},"content":{"rendered":"<p><em>\u00a0M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131n vurulmas\u0131 prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259lidir<\/em><\/p>\n<p>Koronavirusun daha yoluxucu \u015ftammlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131, m\u00f6vs\u00fcml\u0259 \u0259laq\u0259dar havan\u0131n soyumas\u0131, epidemiyan\u0131n daha geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 riskinin artmas\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n koronavirusa qar\u015f\u0131 istifad\u0259 olunan peyv\u0259ndl\u0259rin effektinin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra azalmas\u0131 virusla daha ciddi m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. \u00a0B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 immuniteti art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 3-c\u00fc (buster) dozan\u0131n vurulmas\u0131 ehtiyac\u0131 yaran\u0131r. Bu bax\u0131mdan S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi h\u0259r 2 doza vaksin alm\u0131\u015f risk qrupuna daxil olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, xroniki x\u0259st\u0259liyi olanlar\u0131, b\u00fct\u00fcn tibb i\u015f\u00e7il\u0259rini v\u0259 ya\u015f\u0131 50-d\u0259n yuxar\u0131 olan \u0259halini 3-c\u00fc doza (\u201cbuster\u201d doza) il\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, koronavirusun mutasiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni \u201cDelta\u201d variant\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131ndan sonra m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 &#8211; T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7in, Avstriya, Bel\u00e7ika, Finlandiya, Macar\u0131stan, Rusiya, \u0130spaniyada, \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 d\u0259 3-c\u00fc g\u00fccl\u0259ndirici doza vaksinasiyaya ba\u015flan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>B\u0259s m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u00a0 COVID-19\u00a0 vaksinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozas\u0131n\u0131 z\u0259ruri ed\u0259n amill\u0259ri n\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fcrl\u0259r?<\/p>\n<p><em><strong>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc doza da vurula bil\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/10\/13\/\/-5a378f84163413480582067429610965580.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Tibb elml\u0259ri doktoru, professor\u00a0<strong>Adil Qeybulla\u00a0<\/strong>s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<em><strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, epidemioloji v\u0259ziyy\u0259tin nisb\u0259t\u0259n\u00a0 pisl\u0259\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur: \u201cBu bax\u0131mdan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza vaksinin t\u00f6vsiy\u0259 olunmas\u0131 davam etm\u0259lidir. \u018fslind\u0259,\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza \u201cbuster\u201d vaksindir. RNT da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 viruslar\u0131n t\u0259xmini immunitet m\u00fcdd\u0259ti 6 ay n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00c7\u00fcnki virus mutasiyaya u\u011framaqda davam edir. H\u0259min vaksinin nisbi olaraq 6 ay m\u00fcdd\u0259tind\u0259 t\u0259siri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 immun sistemini yenid\u0259n stimulyasiya\u00a0etm\u0259k v\u0259 immuniteti m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza\u00a0 vaksin t\u00f6vsiy\u0259 olunur. H\u0259tta laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc doza da vurula bil\u0259r.\u201d<\/p>\n<p><em><strong>Vaksind\u0259n ba\u015fqa alternativ \u00a0yoxdur<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis qeyd edib ki, vaksin olunmaqla ba\u011fl\u0131 ciddi \u0259ks-g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r yoxdur: \u201cYaln\u0131z y\u00fcks\u0259k allergik reaksiyas\u0131 olan, yana\u015f\u0131 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan \u015f\u0259xsl\u0259r h\u0259kim m\u00fcayin\u0259sind\u0259n sonra peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131rlar. Vaksinasiya infeksion yoluxma z\u0259ncirinin q\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox m\u00fch\u00fcm bir t\u0259dbirdir. \u00c7\u00fcnki peyv\u0259nd tam dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul edib, virusa qar\u015f\u0131 immunitet qazanm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r h\u0259m \u00f6zl\u0259ri yoluxmurlar, h\u0259m d\u0259 dig\u0259rl\u0259rini yoluxdurmurlar. Bu bax\u0131mdan virusdan qorunmada effektiv n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vaksind\u0259n ba\u015fqa alternativ \u00a0yoxdur. Qapal\u0131 m\u00fchitd\u0259 karantin qaydalar\u0131na riay\u0259t olunmas\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n COVID-19 \u0259leyhin\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 pandemiyan\u0131n\u00a0 \u00f6mr\u00fcn\u0259 son qoya bil\u0259r. Vaksinasiyaya loyal yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. Epidemioloji durumu m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru yaln\u0131z vaksinasiya prosesi d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Hesab edir\u0259m ki, haz\u0131rda \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n ya\u015f h\u0259ddini endirm\u0259si d\u0259 m\u0259hz bununla izah olunur.\u201d<\/p>\n<p><em><strong>Sinifd\u0259 \u015fagird say\u0131n\u0131n \u00e7ox olmamas\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/10\/13\/\/-ac5dab2e163413531627942718810643603.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin tibbi mikrobiologiya v\u0259\u00a0immunologiya\u00a0kafedras\u0131n\u0131n dosenti, tibb \u00fczr\u0259\u00a0 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, Referans Klinik Laboratoriya M\u0259rk\u0259zinin konsultant h\u0259kimi\u00a0<strong>H\u0259yat \u018fliyeva<\/strong>\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<em><strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em>\u0259\u00a0a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki, \u0259n\u0259n\u0259vi t\u0259hsilin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259kt\u0259b v\u0259 universitetl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 virusa yoluxma say\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu: \u201cBurada t\u0259kc\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r, eyni zamanda, ictimai m\u0259kanlarda, \u0259halinin s\u0131x topla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yerl\u0259rd\u0259 pandemiya qaydalar\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmamas\u0131, qorunma t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 riay\u0259t olunmamas\u0131\u00a0COVID-19-un yay\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. Pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 oldu\u011fumuzu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq h\u0259r k\u0259s\u00a0tibbi maskadan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259li v\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259clisl\u0259rd\u0259n, insanlar\u0131n s\u0131x oldu\u011fu yerl\u0259rd\u0259n uzaq olmal\u0131d\u0131r. V\u0259t\u0259nda\u015flar \u00f6zl\u0259rini k\u00fctl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259r zaman\u0131 qoruya bils\u0259l\u0259r, gigiyenik qaydalara \u0259m\u0259l ets\u0259l\u0259r, problemin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 alm\u0131\u015f olar\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n,<strong>\u00a0<\/strong>\u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259rsl\u0259r zaman\u0131 otaqlar\u0131n yet\u0259rinc\u0259 havaland\u0131r\u0131lmas\u0131, laz\u0131mi fiziki m\u0259saf\u0259nin g\u00f6zl\u0259nilm\u0259si, sinifd\u0259 \u015fagird say\u0131n\u0131n \u00e7ox olmamas\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><em><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza g\u00fccl\u0259ndirm\u0259 dozas\u0131d\u0131r, yaranan anti-cisiml\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>H.\u018fliyeva vur\u011fulay\u0131b ki, peyv\u0259nd vasit\u0259sil\u0259 orqanizm t\u00f6r\u0259diciy\u0259 qar\u015f\u0131 anticisim \u0259ld\u0259 edir. Bu anticisiml\u0259r d\u0259 orqanizmin x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulma riskini a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. Ara\u015fd\u0131rmalar \u00a0g\u00f6st\u0259rir ki, COVID -19-a qar\u015f\u0131 t\u0259tbiq olunan birinci v\u0259 ikinci doza peyv\u0259ndd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t sonra anticisiml\u0259rd\u0259 enm\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu elmd\u0259 anticisim s\u0259viyy\u0259sinin enm\u0259si, x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulma riskininin artmas\u0131 dem\u0259kdir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza da m\u0259hz g\u00fccl\u0259ndirm\u0259 dozas\u0131d\u0131r, y\u0259ni yaranan anti-cisiml\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>Yoluxub sa\u011falm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r 6 ay sonra peyv\u0259ndin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/10\/13\/\/-9a84a044163413533731498543911054948.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin Yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llim\u0259si, m\u00fct\u0259x\u0259ssis-infeksionist\u00a0<strong>Niluf\u0259r M\u0259mm\u0259dova<\/strong>\u00a0m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi\u00a0ki, pay\u0131z-q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 insanlar\u0131n qapal\u0131 m\u0259kanlardan \u00e7ox istifad\u0259 etm\u0259si, otaqlar\u0131n havaland\u0131rmas\u0131 qaydas\u0131na az riay\u0259t olunmas\u0131 v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bu viruslar\u0131n soyuq hava \u015f\u0259raitini sevm\u0259sini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq COVID-19-a yoluxanlar\u0131n\u00a0 say\u0131nda art\u0131mlar m\u00fct\u0259madi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq. T\u0259bii ki, bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza vaksin\u0259 t\u0259l\u0259b yaran\u0131r: \u201c\u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 \u00a0vaksinin iki dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259n insanlarda art\u0131q 6 aydan \u00e7ox m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7diyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r virusa yoluxduqda x\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131r gedi\u015find\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn immunitet\u0259 virusu yenid\u0259n xat\u0131rlatmal\u0131d\u0131rlar. Y\u0259ni, peyv\u0259ndd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t sonra maksimuma \u00e7atan qorunma s\u0259viyy\u0259si vaxt ke\u00e7dikc\u0259 z\u0259ifl\u0259y\u0259 bil\u0259r. Vaksinin q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirici \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc (Buster) dozas\u0131 immunitet reaksiyas\u0131n\u0131 yenid\u0259n g\u00fccl\u0259ndirm\u0259yi v\u0259 bununla da peyv\u0259ndin effektivliyini art\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ilkin etapda vaksinasiya olunanlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozaya daha \u00e7ox\u00a0 ehtiyac\u0131 var. \u00dcmumilikd\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259 is\u0259 vaksinasiya m\u00fcdd\u0259tind\u0259n 6 ay ke\u00e7mi\u015f v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259nib sa\u011falm\u0131\u015f insanlar x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rind\u0259n 5-6 ay ke\u00e7dikd\u0259n sonra art\u0131q peyv\u0259ndin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r.\u201d<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, peyv\u0259ndin birinci v\u0259 ikinci dozas\u0131n\u0131n q\u0259bulu zaman\u0131 vaksinin komponentl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 allergiyas\u0131 v\u0259 ya anamnezind\u0259 a\u011f\u0131r anafilaksiya olanlar, ilk vaksinasiyada a\u011f\u0131r allergik reaksiya m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan \u015f\u0259xsl\u0259r, eyni zamanda, h\u0259r hans\u0131 bir x\u0259st\u0259liyin aktiv m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 (bu hal da m\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u0259ks-g\u00f6st\u0259ri\u015f say\u0131l\u0131r) \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza \u00a0vaksin vurulmas\u0131 \u0259ks-g\u00f6st\u0259ri\u015fdir.<\/p>\n<p><em><strong>\u201cSinovac\u201d\u0131n tam dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r 3-4 ay sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131 q\u0259bul etm\u0259lidirl\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2021\/10\/13\/\/-ee0b86d2163413545045038245411018319.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>H\u0259kim-infeksionist\u00a0<strong>M\u0259rdan \u018fliyev\u00a0<\/strong>is\u0259\u00a0<em><strong>&#8220;\u0130ki sahil&#8221;<\/strong><\/em>\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki,\u00a0\u00f6nc\u0259d\u0259n b\u0259lli idi ki, pay\u0131z-q\u0131\u015f f\u0259slind\u0259 virusa yoluxanlar\u0131n say\u0131nda art\u0131m g\u00f6zl\u0259nilir. T\u0259bii ki, haz\u0131rk\u0131 epidemioloji durumda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza vaksin\u0259 ciddi ehtiyac\u0131 var. Son ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, 3-c\u00fc doza q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirici dozad\u0131r v\u0259 y\u00fcks\u0259k qoruma qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir: \u201cAB\u015e-\u0131n elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ke\u00e7irilmi\u015f t\u0259dqiqatlara \u0259sas\u0259n buster dozas\u0131n\u0131n effektivliyi s\u00fcbut olunub: \u201c\u00dcST-\u0259 v\u0259 Kanadan\u0131n m\u00fcvafiq qurumunun r\u0259yin\u0259 \u0259sas\u0259n buster dozas\u0131n\u0131n istifad\u0259si immunsupressiv hallarda v\u0259 \u0259n \u00e7ox ehtiyac\u0131 olan h\u0259ssas qruplarda t\u00f6vsiy\u0259 edilir. T\u0259dqiqatlara g\u00f6r\u0259 buster dozas\u0131 alm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 yoluxmadan qorunma 11 d\u0259f\u0259, a\u011f\u0131rla\u015fmalardan qorunma is\u0259 19 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130srailin S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, buster dozas\u0131n\u0131n q\u0259bulundan sonra yan t\u0259sirl\u0259r nadir hallarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub, onlar da birinci v\u0259 ikinci inyeksiyadan sonra \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan \u0259lam\u0259tl\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259nmir. AB\u015e X\u0259st\u0259likl\u0259rin Profilaktikas\u0131 v\u0259 Kontrolu M\u0259rk\u0259zl\u0259rinin v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259nin Milli S\u0259hiyy\u0259 Xidm\u0259tinin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, buster dozas\u0131n\u0131n istifad\u0259si ilkin dozadan 6 ay ke\u00e7mi\u015f risk qruplar\u0131na aid olan \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Risk qrupuna ya\u015fl\u0131 n\u0259sil, el\u0259c\u0259 d\u0259 yan x\u0259st\u0259likl\u0259ri m\u00f6vcud, y\u00fcks\u0259k risk \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 ya i\u015fl\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r aid edilir.\u201d<\/p>\n<p>M\u00fcsahibimiz\u00a0 &#8220;\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza kiml\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunur&#8221; sual\u0131n\u0131 bu c\u00fcr cavabland\u0131r\u0131b: \u201cG\u00fccl\u0259ndirilmi\u015f doza qanda antitelin s\u0259viyy\u0259sini v\u0259 keyfiyy\u0259tini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131r. Buster dozas\u0131 y\u00fcng\u00fcl yoluxmalar\u0131 \u00f6nl\u0259y\u0259 v\u0259 virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 COVID-19-la ba\u011fl\u0131 hospitalizasiya v\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 azalda bil\u0259r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza virusla sava\u015fan anticisml\u0259ri daha \u00f6nc\u0259ki dozalardan \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 art\u0131q g\u00fccl\u0259ndirir. Bu da anticisml\u0259r koronavirusun \u015ftammlar\u0131na qar\u015f\u0131 effektiv olacaq dem\u0259kdir. Bununla yana\u015f\u0131, buster dozas\u0131 y\u00fcng\u00fcl yoluxmalar\u0131 \u00f6nl\u0259y\u0259 v\u0259 virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 COVID-19-la ba\u011fl\u0131 hospitalizasiya v\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 azalda bil\u0259r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc doza virusla sava\u015fan anticisml\u0259ri daha \u00f6nc\u0259ki dozalardan \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 art\u0131q g\u00fccl\u0259ndirir. Bu da anticisml\u0259r koronavirusun \u015ftammlar\u0131na qar\u015f\u0131 effektiv olacaq dem\u0259kdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xroniki x\u0259st\u0259liyi olanlar, tibb i\u015f\u00e7il\u0259ri v\u0259 ya\u015f\u0131 60-d\u0259n yuxar\u0131 olan v\u0259t\u0259nda\u015flar buster doza il\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259lidirl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, birinci v\u0259 ikinci dozan\u0131 vurduran h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131 da q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259r.\u201d<\/p>\n<p>H\u0259kim-infeksionist t\u00f6vsiy\u0259 edib ki, \u201cSinovac\u201d\u0131n tam dozas\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r h\u0259tta 3-4 ay sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131 q\u0259bul etsinl\u0259r: \u201c\u00c7\u00fcnki birinci-ikinci dozan\u0131n q\u0259bulundan \u00a0be\u015f-alt\u0131 ay sonra x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxub onu daha a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259nl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Buna g\u00f6r\u0259 3-4 ay sonra q\u00fcvv\u0259tl\u0259ndirici dozan\u0131n da vurulmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 qeyd etm\u0259liyik ki, pandemiyan\u0131n f\u0259sadlar\u0131 b\u00fct\u00fcn ya\u015flarda olan insanlara t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. COV\u0130D-19 virusuna h\u0259tta g\u0259nc v\u0259 sa\u011flam insanlar da yoluxa bil\u0259r. G\u0259ncl\u0259r x\u0259st\u0259liyi simptomsuz v\u0259 y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7irs\u0259l\u0259r d\u0259, \u0259traflar\u0131nda olan dig\u0259r insanlar\u0131 yoluxdura bil\u0259rl\u0259r. Vaksinasiya olunmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin k\u00fctl\u0259vi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na qoyur. M\u0259suliyy\u0259tsiz add\u0131mlar c\u0259miyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131na qoyur, g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259ri v\u0259 s\u0259rf olunmu\u015f v\u0259saiti he\u00e7\u0259 endirir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n vaksinasiyada i\u015ftirak art\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259suliyy\u0259tinin ayr\u0131lmaz g\u00f6st\u0259ricisidir. \u018ftrafdak\u0131lar\u0131 qorumaq namin\u0259 h\u0259r k\u0259s peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131n vurulmas\u0131 prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259lidir Koronavirusun daha yoluxucu \u015ftammlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131, m\u00f6vs\u00fcml\u0259 \u0259laq\u0259dar havan\u0131n soyumas\u0131, epidemiyan\u0131n daha geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 riskinin artmas\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n koronavirusa qar\u015f\u0131 istifad\u0259 olunan peyv\u0259ndl\u0259rin effektinin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra azalmas\u0131 virusla daha ciddi m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. \u00a0B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 immuniteti art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 3-c\u00fc (buster) dozan\u0131n vurulmas\u0131 ehtiyac\u0131 yaran\u0131r. Bu bax\u0131mdan S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi h\u0259r 2 doza vaksin alm\u0131\u015f risk qrupuna daxil olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131, xroniki x\u0259st\u0259liyi olanlar\u0131, b\u00fct\u00fcn tibb i\u015f\u00e7il\u0259rini v\u0259 ya\u015f\u0131 50-d\u0259n yuxar\u0131 olan \u0259halini 3-c\u00fc doza (\u201cbuster\u201d doza) il\u0259 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":390329,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/ca43108d163413721445861172610157405.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00a0M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdarl\u0131q: \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131n vurulmas\u0131 prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259lidir Koronavirusun daha yoluxucu \u015ftammlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131, m\u00f6vs\u00fcml\u0259 \u0259laq\u0259dar havan\u0131n soyumas\u0131, epidemiyan\u0131n daha geni\u015f yay\u0131lmas\u0131 riskinin artmas\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n koronavirusa qar\u015f\u0131 istifad\u0259 olunan peyv\u0259ndl\u0259rin effektinin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra azalmas\u0131 virusla daha ciddi m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. \u00a0B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 immuniteti art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 3-c\u00fc (buster) dozan\u0131n vurulmas\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/390328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=390328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/390328\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/390329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=390328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=390328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=390328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}