{"id":391858,"date":"2021-10-17T11:00:02","date_gmt":"2021-10-17T08:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=391858"},"modified":"2021-10-17T11:00:02","modified_gmt":"2021-10-17T08:00:02","slug":"avropanin-qaz-problemi-bu-qis-cox-soyuq-olacaq-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=391858","title":{"rendered":"Avropan\u0131n qaz problemi: Bu q\u0131\u015f \u00e7ox soyuq olacaq &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p>Avropan\u0131n probleml\u0259ri s\u0259ngim\u0259k bilmir. Bir problemi h\u0259ll etm\u0259mi\u015f dig\u0259ri ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc k\u0259sdirir. Bu d\u0259f\u0259 \u201cK\u00f6hn\u0259 d\u00fcnya\u201dn\u0131n enerji t\u0259chizat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 problemi yaran\u0131b. \u018fslind\u0259 is\u0259 Avropan\u0131n enerji b\u00f6hran\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi ill\u0259r \u00f6nc\u0259d\u0259n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Avropan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259ri qaz idxal\u0131nda \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fsalar da, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 vaxt\u0131nda h\u0259llini tapmad\u0131. Bu da indiki g\u0259rginliyin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, qaz\u0131n qiym\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn Avropa iqtisadiyyat\u0131, az qala \u00e7\u00f6km\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/kaspi.az\/az\/avropa-qisda-donacaq-tehlil?fbclid=IwAR2QyeQdoYhzx7Q9hudzjSR5AtTp8mytrmRo2lL5NeqRC8VABIJJjCPk0ZU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u201cKaspi\u201d q\u0259zetind\u0259<\/strong><\/a>\u00a0t\u0259hlil yaz\u0131s\u0131 yay\u0131mlan\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ay Avropa birjalar\u0131nda qaz fy\u00fc\u00e7ersl\u0259rinin qiym\u0259ti h\u0259r min kubmetr \u00fc\u00e7\u00fcn 660 dollar oldu\u011fu halda, ke\u00e7\u0259n h\u0259ft\u0259 970 dollara \u00e7at\u0131b ki, bu da g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f bir h\u0259ddir. Yeralt\u0131 qaz anbarlar\u0131nda d\u0259 v\u0259ziyy\u0259t q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f deyil. Oktyabr ay\u0131 olmas\u0131na baxmayaraq, bu, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259 q\u0259bul edilir. Yeralt\u0131 qaz anbarlar\u0131na qaz, \u0259sas\u0259n, yay f\u0259slind\u0259 doldurulur. Q\u0131\u015fda t\u0259l\u0259bat pik h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131 zaman yeralt\u0131 qaz anbarlar\u0131ndan istifad\u0259 olunur. Avropan\u0131n \u0259sas probleml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 \u0130ttifaqa daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin hasilat\u0131n\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda Avropan\u0131n el\u0259 bir \u00f6lk\u0259si yoxdur ki, onun hasilat\u0131nda art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131ns\u0131n. Proqnoz bel\u0259dir ki, 2022-ci ilin ortalar\u0131na do\u011fru Avropan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259bii qaz yata\u011f\u0131 olan &#8220;Groningen\u201dd\u0259 hasilat tamamil\u0259 dayana bil\u0259r. Avropan\u0131n elektrik istehsal\u0131n\u0131n 24 faizini m\u0259hz qaz\u0131n t\u0259\u015fkil etdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, qiym\u0259tl\u0259rin artmas\u0131, elektrik enerjisinin qiym\u0259tl\u0259rini tarixd\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131b.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>B\u0259zil\u0259ri ilk g\u00fcnd\u0259n art\u0131m\u0131 Rusiya il\u0259 ba\u011flasalar da, art\u0131q bu iddia Q\u0259rbin \u00f6z\u00fc t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259kzib olunur. &#8220;Linde Engineering\u201d \u015firk\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri Yurqen Novi\u00e7ki r\u0259sm\u0259n b\u0259yan edib ki, Avropada qaz b\u00f6hran\u0131n s\u0259b\u0259bini el\u0259 Avropan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 axtarmaq g\u0259r\u0259kdir. S\u0259b\u0259bl\u0259r s\u0131ras\u0131nda is\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qaz\u0131n n\u0259qlini vaxt\u0131nda \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259m\u0259k, lokdaundan sonra t\u0259l\u0259bin t\u0259klifi ke\u00e7diyini n\u0259z\u0259r\u0259 almamaq v\u0259 s. g\u00f6st\u0259rilib. Q\u0259rb ekspertl\u0259ri hesablay\u0131blar ki, 2020-ci ild\u0259 koronavirus pandemiyas\u0131 fonunda qlobal iqtisadiyyat 4 faiz a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Bu il is\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131, m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin qald\u0131r\u0131lmas\u0131 fonunda iqtisadiyyat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n enerji sektorunda m\u00fcsb\u0259t tendensiya m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib. Bu da enerjiy\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131 art\u0131r\u0131b. H\u0259tta analitikl\u0259r bu il rekord h\u0259cmd\u0259 &#8211; 6 faizlik art\u0131m proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bu da qaza olan t\u0259l\u0259bat\u0131 ilin sonuna kimi 4 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131racaq.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Avropaya \u0259sas qaz t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc &#8220;Qazprom\u201ddur. \u0130qtisadi ekspert Viktoriya Voytsitskaya hesab edir ki, &#8220;qaz monopolisti\u201d Avropan\u0131n diz \u00fcst\u0259 &#8220;s\u00fcr\u00fcnd\u00fcy\u00fc&#8221; an\u0131 g\u00f6zl\u0259yir. Qalmaqall\u0131 &#8220;\u015eimal ax\u0131n\u0131-2&#8221; qaz k\u0259m\u0259rinin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 hal\u0131nda, bel\u0259 bir ssenari m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Analitikl\u0259r deyirl\u0259r ki, Rusiya Q\u0259rbi \u015fantaj edir. Vladimir Putin a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 deyir ki, Avropada qiym\u0259tl\u0259r &#8220;\u015eimal ax\u0131n\u0131-2&#8221; qaz k\u0259m\u0259ri i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n kimi sabitl\u0259\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Art\u0131q Rusiya qaz\u0131n\u0131 Baltik d\u0259nizinin dibi il\u0259 Almaniyaya n\u0259ql ed\u0259c\u0259k &#8220;\u015eimal Ax\u0131n\u0131-2\u201d k\u0259m\u0259rin\u0259 qaz\u0131n doldurulmas\u0131na ba\u015flan\u0131b. \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 m\u0259nzill\u0259n\u0259n v\u0259 Rusiyan\u0131n &#8220;Qazprom\u201d \u015firk\u0259tinin t\u00f6r\u0259m\u0259si olan &#8220;Nord Stream 2 AG\u201d \u015firk\u0259ti bildirib ki, k\u0259m\u0259r t\u0259dric\u0259n qazla doldurulacaq. &#8220;\u015eimal Ax\u0131n\u0131-2&#8221; k\u0259m\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si Avropan\u0131n k\u0259skin qaz \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyi bir d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Almaniya medias\u0131 bildirir ki, qaz\u0131n verilm\u0259sin\u0259 art\u0131q bu ay ba\u015flana bil\u0259r. &#8220;\u015eimal Ax\u0131n\u0131-2&#8221; Rusiya qaz\u0131n\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi tranziti olan Ukraynadan yan ke\u00e7ir. Kiyev v\u0259 bir s\u0131ra Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri bu k\u0259m\u0259rin tikintisin\u0259 qar\u015f\u0131 idi. K\u0259m\u0259rin tikintisi Ukraynan\u0131 ild\u0259 2 milyard dollar tranzit g\u0259lirl\u0259rind\u0259n m\u0259hrum ed\u0259c\u0259k. Tam istismara verildikd\u0259n sonra bu k\u0259m\u0259r vasit\u0259sil\u0259 Avropa bazar\u0131na ild\u0259 55 milyard kubmetr qaz n\u0259ql olunacaq.<\/p>\n<p>B\u0259s bel\u0259 bir durum Az\u0259rbaycana s\u0259rf edirmi? \u018flb\u0259tt\u0259, \u0259lveri\u015fli hesab edil\u0259 bil\u0259r. Proqnozlar g\u00f6st\u0259rir ki, q\u0131\u015f s\u0259rt ke\u00e7\u0259rs\u0259, Avropada t\u0259bii qaz\u0131n 1000 kubmetri h\u0259tta 1500 dollar\u0131 ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin t\u0259bii qaz istehlak\u0131n\u0131 yax\u0131n 10 ild\u0259 \u0259n az\u0131 15 faiz art\u0131raca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu is\u0259 m\u00fch\u00fcm qaz t\u0259minat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri kimi Az\u0259rbaycan\u0131n Avropan\u0131n enerji bazar\u0131nda m\u00f6vqeyinin daha g\u00fccl\u00fc hala g\u0259lm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 o bax\u0131mdan ki,\u00a0Az\u0259rbaycan qaz\u0131 Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn yeni, etibarl\u0131 v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli m\u0259nb\u0259 hesab edilir. Bu kontekstd\u0259 \u00f6t\u0259n ilin sonunda tam istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f &#8220;C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dni x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259\u00a0 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab edilir. 2,6 trilyon kubmetr t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f qaz ehtiyat\u0131 olan v\u0259 m\u00fcvafiq ixrac infrastrukturuna malik Az\u0259rbaycan Avropa \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli enerji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. &#8220;C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201dnin \u0259sas seqmentl\u0259rind\u0259n biri olan TAP vasit\u0259sil\u0259\u00a0ild\u0259 8 milyard kubmetr qaz\u0131n \u0130taliyaya, qalan 2 milyard kubmetr qaz\u0131n is\u0259 Yunan\u0131stan v\u0259 Bolqar\u0131stana n\u0259ql olunaca\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Lakin sonradan bu h\u0259cml\u0259r artacaq v\u0259 art\u0131q bir s\u0131ra dig\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 n\u0259ql edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Avropadak\u0131 qaz b\u00f6hran\u0131 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin n\u0259 q\u0259d\u0259r uzaqg\u00f6r\u0259n bir layih\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n onu realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259kdiyi b\u00fct\u00fcn \u0259ziyy\u0259tl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259li oldu\u011funu bir daha s\u00fcbuta yetirir. Halbuki, bir vaxtlar ona \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259siz hesab edilirdi. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259, Avropadak\u0131 qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n TANAP v\u0259 TAP kimi strateji layih\u0259l\u0259rinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da b\u00f6y\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avropan\u0131n probleml\u0259ri s\u0259ngim\u0259k bilmir. Bir problemi h\u0259ll etm\u0259mi\u015f dig\u0259ri ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc k\u0259sdirir. Bu d\u0259f\u0259 \u201cK\u00f6hn\u0259 d\u00fcnya\u201dn\u0131n enerji t\u0259chizat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 problemi yaran\u0131b. \u018fslind\u0259 is\u0259 Avropan\u0131n enerji b\u00f6hran\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi ill\u0259r \u00f6nc\u0259d\u0259n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Avropan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259ri qaz idxal\u0131nda \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fsalar da, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 vaxt\u0131nda h\u0259llini tapmad\u0131. Bu da indiki g\u0259rginliyin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259, qaz\u0131n qiym\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn Avropa iqtisadiyyat\u0131, az qala \u00e7\u00f6km\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si alt\u0131ndad\u0131r. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0\u201cKaspi\u201d q\u0259zetind\u0259\u00a0t\u0259hlil yaz\u0131s\u0131 yay\u0131mlan\u0131b. \u00d6t\u0259n ay Avropa birjalar\u0131nda qaz fy\u00fc\u00e7ersl\u0259rinin qiym\u0259ti h\u0259r min kubmetr \u00fc\u00e7\u00fcn 660 dollar oldu\u011fu halda, ke\u00e7\u0259n h\u0259ft\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":391859,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/1634320184_48494-3267719540.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"Avropan\u0131n probleml\u0259ri s\u0259ngim\u0259k bilmir. Bir problemi h\u0259ll etm\u0259mi\u015f dig\u0259ri ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc k\u0259sdirir. Bu d\u0259f\u0259 \u201cK\u00f6hn\u0259 d\u00fcnya\u201dn\u0131n enerji t\u0259chizat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 problemi yaran\u0131b. \u018fslind\u0259 is\u0259 Avropan\u0131n enerji b\u00f6hran\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yi ill\u0259r \u00f6nc\u0259d\u0259n proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Avropan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259ri qaz idxal\u0131nda \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fsalar da, s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 vaxt\u0131nda h\u0259llini tapmad\u0131. Bu da indiki g\u0259rginliyin yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. Bir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/391858"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=391858"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/391858\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/391859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=391858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=391858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=391858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}