{"id":398505,"date":"2021-11-02T14:46:18","date_gmt":"2021-11-02T11:46:18","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=398505"},"modified":"2021-11-02T14:46:18","modified_gmt":"2021-11-02T11:46:18","slug":"h%c9%99m-dadli-h%c9%99m-d%c9%99-t%c9%99hluk%c9%99li","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=398505","title":{"rendered":"H\u0259m dadl\u0131, h\u0259m d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>G\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131na ilin m\u00fcxt\u0259lif f\u0259sill\u0259rind\u0259, \u0259sas\u0259n d\u0259 yaz v\u0259 pay\u0131zda t\u0259sad\u00fcf olunur<\/strong>.\u00a0<strong>G\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sinin simptomlar\u0131na m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozuntusu, qusma, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259si v\u0259 s. kimi hallar aiddir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u00fcnyada minl\u0259rl\u0259 n\u00f6v\u00fc olan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r xlorofilsiz, heterotrof orqanizml\u0259r olub, qurulu\u015funa, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259rait\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. G\u00f6b\u0259l\u0259y\u0259 h\u0259r yerd\u0259 &#8211; suda, torpaqda, yeml\u0259rin v\u0259 qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259, \u00f6l\u00fc \u00fczvi toxumalarda v\u0259 s. rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u0259zi g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r mikotoksinl\u0259r adlanan z\u0259h\u0259rli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri sintez edir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun \u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 departamentind\u0259n bildirilib ki, g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r bitki x\u00fcsusiyy\u0259tli orqanizm olsa da, b\u0259zi x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 heyvanlara b\u0259nz\u0259yir. Ya\u015f\u0131l bitkil\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r g\u00fcn\u0259\u015f enerjisind\u0259n istifad\u0259 ets\u0259 d\u0259, sad\u0259 qeyri-\u00fczvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n \u00fczvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r sintez etm\u0259k x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 malik deyil. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r parazit, simbiotik v\u0259 saprofit qidalanma x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 malik canl\u0131d\u0131r. Apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti antibiotikl\u0259r, toksinl\u0259r, vitaminl\u0259r, hormonlar, fermentl\u0259r v\u0259 dig\u0259r \u00fczvi madd\u0259l\u0259r sintez etm\u0259kl\u0259 onlar\u0131n aktiv produsenti, y\u0259ni istehsal\u00e7\u0131s\u0131 rolunu oynay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 haz\u0131rda g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v fermentl\u0259r, antibiotikl\u0259r, boy stimulyatorlar\u0131, tibbi v\u0259 dig\u0259r z\u0259ruri preparatlar \u0259ld\u0259 edilir.<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r z\u00fclal, karbohidrat, amintur\u015fular, B, C, D, E, PP vitaminl\u0259ri, fosfor, kalium, sink, d\u0259mir, kalsium, yod minerallar\u0131 v\u0259 fol tur\u015fusu il\u0259 z\u0259ngindir. H\u0259m\u00e7inin t\u0259rkibind\u0259 ya\u011flar az oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn azkalorili qida say\u0131l\u0131r. Sink v\u0259 B qrupu vitaminl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131 say\u0259sind\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259yin istehlak\u0131 fiziki v\u0259 zehni yor\u011funlu\u011fu, h\u0259m\u00e7inin stresi aradan qald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin qida m\u0259hsulu kimi istifad\u0259si \u00e7ox q\u0259dimd\u0259n m\u0259lumdur. Yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin qida m\u0259hsulu kimi \u0259h\u0259miyy\u0259ti onlar\u0131n kimy\u0259vi t\u0259rkibi v\u0259 faydas\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. T\u0259z\u0259 halda olan yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin kimy\u0259vi t\u0259rkibi orta hesabla 90 faiz su, quru \u00e7\u0259kisinin 30-40 faizi z\u00fclal, 10-15 faizi karbohidrat, 1-2 faizi is\u0259 ya\u011flardan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Qidal\u0131l\u0131q v\u0259 dad keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r \u015f\u0259rti olaraq 4 kateqoriyaya b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Birinci kateqoriyaya y\u00fcks\u0259k dad v\u0259 qidal\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r aid edilir. S\u00fcdl\u00fcc\u0259 v\u0259 a\u011f g\u00f6b\u0259l\u0259k birinci kateqoriyal\u0131 g\u00f6b\u0259l\u0259k hesab olunur. \u0130kinci kateqoriyaya aid g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r keyfiyy\u0259t v\u0259 dad g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 g\u00f6r\u0259 birinci kateqoriyal\u0131 g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n bir q\u0259d\u0259r geri qal\u0131r. \u015eampinyon, ya\u011fl\u0131ca, qurutel, russula, giroporus bu kateqoriyaya aiddir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kateqoriyaya daxil olan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r &#8211; alk\u00f6vr\u0259k, sar\u0131ca v\u0259 s. orta keyfiyy\u0259tli say\u0131l\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kateqoriyaya aid g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r is\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 keyfiyy\u0259tli hesab olunur. \u00c7\u0259pi\u015f ya\u011fl\u0131cas\u0131, \u00e7at-\u00e7at qurutel, as\u0131lqal v\u0259 s. g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r bu kateqoriyaya aiddir.<\/p>\n<p>Bu t\u0259snifat \u015f\u0259rti xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 b\u0259zi g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r bir kateqoriyadan dig\u0259rin\u0259 ke\u00e7ir. Bel\u0259 ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kateqoriyaya aid edil\u0259n \u015fampinyon haz\u0131rda ikinci kateqoriyada yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda rast g\u0259lin\u0259n yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r\u0259 adi \u015fampinyon (Agaricus campestris), yay boletusu (Boletus aestivalis), \u00e7\u0131x\u0131nt\u0131l\u0131 boletus (B. appendiculatus), a\u011f g\u00f6b\u0259l\u0259k (B. edulis), q\u0259\u015f\u0259ng boletus (B. regius), \u00e7\u0259hray\u0131 s\u00fcdl\u00fcc\u0259 (Lactarius torminalis), nar\u0131nc\u0131 s\u00fcdl\u00fcc\u0259 (L. deliciosus), pal\u0131d s\u00fcdl\u00fcc\u0259si (L. \u0130nsulsus), sar\u0131 ya\u011fl\u0131ca (Suillus luteus) v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini \u015famil etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Yem\u0259li olmayan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r\u0259 is\u0259 q\u0131z\u0131l\u0131 qaravul (A. fulva ), sar\u0131 qaravul (A. inaurata), g\u00f6z\u0259layaql\u0131 boletus (B. calopus), pal\u0131d boletusu (B. luridus), kele boletusu (B. queletii), yalan\u00e7\u0131 sar\u0131ca (Hygrophorus aurantiaca), ac\u0131qoxu (R. foetens), kobud panus (Panus rudis) v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r\u0259 sar\u0131d\u0259ricikli \u015fampinyon (Agaricus xanthodermus), sezar amanitas\u0131 (Amanita caesarea), sol\u011fun amanita (A.phalloides), q\u0131rm\u0131z\u0131 amanita (A. muscaria), panterli amanita (A.pantherina), \u015feytani boletus (Boletus satanas), a\u011farm\u0131\u015f klitosibe (Clitocybe cerussata), q\u0131fvari klitosibe (C. gibba), oyuqlu entoloma (Entoloma sinuatum), konusvari hiqrosibe (Hygrocybe conica), k\u00fck\u00fcrdl\u00fc qifoloma (Hypholoma fasciculare), \u00e7\u0259hray\u0131 lepiota (Lepiota brunneo-incarnata), t\u0259miz misena (Mycena pura) v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Torpa\u011f\u0131n t\u0259bi\u0259t\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi g\u00f6b\u0259l\u0259k n\u0259 q\u0259d\u0259r dadl\u0131, l\u0259zz\u0259tli, faydal\u0131 olsa da, bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259si var. D\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259y\u0259nd\u0259, emal edilm\u0259y\u0259nd\u0259 v\u0259 saxlanmayanda g\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259, h\u0259tta \u00f6l\u00fcm\u0259 bel\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir. \u0130stehlak d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq g\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131na ilin m\u00fcxt\u0259lif f\u0259sill\u0259rind\u0259, \u0259sas\u0259n d\u0259 yaz v\u0259 pay\u0131zda t\u0259sad\u00fcf olunur. G\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sinin simptomlar\u0131na m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozuntusu, qusma, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259si v\u0259 s. kimi hallar aiddir. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259nin m\u00fcdd\u0259ti g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n sintez olunan toksinl\u0259rin n\u00f6v\u00fc v\u0259 miqdar\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, g\u00f6b\u0259l\u0259k toksinl\u0259ri orqanizmd\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu simptomlara g\u00f6r\u0259 sinifl\u0259ndirilir. Protoplazmik toksinl\u0259r h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin m\u0259hvin\u0259 s\u0259b\u0259b olmaqla orqan v\u0259 toxumalarda funksional \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar yarad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n: neyrotoksinl\u0259r h\u0259dd\u0259n art\u0131q t\u0259rl\u0259m\u0259, koma, hall\u00fcsinasiya, h\u0259y\u0259can, depressiya v\u0259 s. kimi nevroloji simptomlara s\u0259b\u0259b olur. Gastrointestinal toksinl\u0259r is\u0259 \u00fcr\u0259kbulanma, qusma v\u0259 ishal kimi \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>Morfoloji c\u0259h\u0259td\u0259n ox\u015farl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 b\u0259zi yem\u0259li v\u0259 z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259k n\u00f6vl\u0259ri vizual olaraq \u00e7\u0259tin f\u0259rql\u0259ndirilir. \u00c7ox vaxt t\u0259cr\u00fcb\u0259sizlikd\u0259n z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259d\u0259r\u0259k toplay\u0131rlar ki, bu yanl\u0131\u015fl\u0131q s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259r il d\u00fcnyada y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015f verir.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n g\u00f6b\u0259l\u0259yin z\u0259h\u0259rli, yaxud yem\u0259li oldu\u011funu tan\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n: g\u00f6b\u0259l\u0259k bi\u015firil\u0259n qazan\u0131n i\u00e7in\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcm\u00fc\u015f qa\u015f\u0131q qaralarsa, guya bu, z\u0259h\u0259rlidir. H\u0259m\u00e7inin \u201cqurdlar z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259yi yemir\u201d, \u201cb\u00f6c\u0259kl\u0259r g\u00f6b\u0259l\u0259yi yeyirs\u0259, z\u0259h\u0259rli deyil\u201d, \u201c\u00e7\u0259m\u0259nlikd\u0259 v\u0259 a\u011facda b\u00f6y\u00fcy\u0259n g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r z\u0259h\u0259rli deyil\u201d, \u201cg\u00f6b\u0259l\u0259yin yan\u0131nda d\u0259mir varsa, z\u0259h\u0259rlidir\u201d, \u201cg\u00f6b\u0259l\u0259k sirk\u0259li v\u0259 ya duzlu suda qaynad\u0131larsa, z\u0259h\u0259ri \u00e7\u0131x\u0131r\u201d, \u201cqurudulmu\u015f g\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rli deyil\u201d, \u201cg\u00f6b\u0259l\u0259k bi\u015firilirs\u0259, toksikiliyi aradan qalx\u0131r\u201d v\u0259 s. kimi f\u0259rziyy\u0259l\u0259rin h\u0259r biri yanl\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130stehlak\u00e7\u0131lar g\u00f6b\u0259l\u0259k alark\u0259n m\u00fctl\u0259q diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar. Yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259yin i\u00e7\u0259risin\u0259 bir t\u0259k z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259yin qar\u0131\u015fmas\u0131 bel\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 yol a\u00e7a bilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 yol k\u0259nar\u0131nda, a\u00e7\u0131q sat\u0131lan yox, qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259hsulu alark\u0259n is\u0259 etiket m\u0259lumatlar\u0131 m\u00fctl\u0259q n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r d\u0259 b\u0259z\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu da m\u0259hsulun yararl\u0131l\u0131q m\u00fcdd\u0259ti \u00f6td\u00fckd\u0259, d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259raitd\u0259 saxlanmad\u0131qda ba\u015f verir. G\u00f6b\u0259l\u0259yi x\u00fcsus\u0259n d\u0259 polietilen torbada saxlamaq n\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, kifl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. G\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f salat v\u0259 yem\u0259kl\u0259rin d\u0259 d\u00fczg\u00fcn saxlanmas\u0131 vacibdir. G\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 halda d\u0259rhal h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131na ilin m\u00fcxt\u0259lif f\u0259sill\u0259rind\u0259, \u0259sas\u0259n d\u0259 yaz v\u0259 pay\u0131zda t\u0259sad\u00fcf olunur.\u00a0G\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sinin simptomlar\u0131na m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozuntusu, qusma, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259si v\u0259 s. kimi hallar aiddir D\u00fcnyada minl\u0259rl\u0259 n\u00f6v\u00fc olan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r xlorofilsiz, heterotrof orqanizml\u0259r olub, qurulu\u015funa, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259rait\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. G\u00f6b\u0259l\u0259y\u0259 h\u0259r yerd\u0259 &#8211; suda, torpaqda, yeml\u0259rin v\u0259 qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259, \u00f6l\u00fc \u00fczvi toxumalarda v\u0259 s. rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u0259zi g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r mikotoksinl\u0259r adlanan z\u0259h\u0259rli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri sintez edir. ARANTV.AZ\u00a0 x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun \u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 departamentind\u0259n bildirilib ki, g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r bitki x\u00fcsusiyy\u0259tli orqanizm olsa da, b\u0259zi x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 heyvanlara b\u0259nz\u0259yir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":398506,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2f3c6a4c163585090326093142810159603.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131na ilin m\u00fcxt\u0259lif f\u0259sill\u0259rind\u0259, \u0259sas\u0259n d\u0259 yaz v\u0259 pay\u0131zda t\u0259sad\u00fcf olunur.\u00a0G\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sinin simptomlar\u0131na m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozuntusu, qusma, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259si v\u0259 s. kimi hallar aiddir D\u00fcnyada minl\u0259rl\u0259 n\u00f6v\u00fc olan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r xlorofilsiz, heterotrof orqanizml\u0259r olub, qurulu\u015funa, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u0259, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259rait\u0259 g\u00f6r\u0259 f\u0259rql\u0259nir. G\u00f6b\u0259l\u0259y\u0259 h\u0259r yerd\u0259 &#8211; suda, torpaqda, yeml\u0259rin v\u0259 qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259, \u00f6l\u00fc \u00fczvi toxumalarda v\u0259 s. rast&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/398505"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=398505"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/398505\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/398506"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=398505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=398505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=398505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}