{"id":399343,"date":"2021-11-04T11:22:45","date_gmt":"2021-11-04T08:22:45","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=399343"},"modified":"2021-11-04T11:22:45","modified_gmt":"2021-11-04T08:22:45","slug":"az%c9%99rbaycanda-qadinlarin-bosanmaq-ist%c9%99yinin-sok-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99ri-acildi-g%c9%99l%c9%99c%c9%99yimiz-boyuk-t%c9%99hluk%c9%99d%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=399343","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda qad\u0131nlar\u0131n bo\u015fanmaq ist\u0259yinin \u015eOK S\u018fB\u018fBL\u018fR\u0130 A\u00c7ILDI &#8211; G\u0259l\u0259c\u0259yimiz B\u00d6Y\u00dcK T\u018fHL\u00dcK\u018fD\u018f"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong>6.3.18. gender, ail\u0259 v\u0259 demoqrafiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>S\u0259daq\u0259t v\u0259 sevgi and\u0131n\u0131 pozanlar bu il daha \u00e7ox olub. Bu bar\u0259d\u0259 D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si m\u0259lumat yay\u0131b. Bildirilib ki, r\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, 2021-ci ild\u0259 toyu olan h\u0259r \u00fc\u00e7 c\u00fctl\u00fckd\u0259n biri bo\u015fan\u0131b. R\u0259q\u0259ml\u0259r onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ail\u0259 modell\u0259ri xeyli d\u0259yi\u015fib, c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n klassik ail\u0259 modeli v\u0259 ail\u0259 institutu s\u0131radan \u00e7\u0131xmaq \u00fczr\u0259dir. B\u0259s bo\u015fanmalar\u0131n bu q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259dir? Qad\u0131n v\u0259 ya ki\u015fi harada v\u0259 n\u0259yi s\u0259hv edir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Publika.a<\/strong>z ekspertl\u0259rin m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair fikirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nib.<\/p>\n<p><strong>Ekspertl\u0259r bildirir ki, bo\u015fanma s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif olsa da, konftlikl\u0259r h\u0259mi\u015f\u0259 v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 var, lakin onu kiminl\u0259 v\u0259 nec\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131na \u00f6z\u00fcn q\u0259rar verirs\u0259n. S\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t bu g\u00fcn x\u00fcsusil\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259rd\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r ki, t\u0259r\u0259fl\u0259rin maraq v\u0259 g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri bir-biri il\u0259 uzla\u015fm\u0131r. Bu zaman bir-birini \u00e7ox sevil\u0259n insanlar aras\u0131nda fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 o q\u0259d\u0259r ciddil\u0259\u015fir ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri davam etdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u0130ctimai q\u0131naq v\u0259 dinin t\u0259siri var idi, indi b\u00fct\u00fcn bunlar bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c\u00d6mr\u00fcn u\u011furlu b\u00fcn\u00f6vr\u0259si\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi, sosioloq \u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flu<\/strong>\u00a0bildirib ki, 30-40 il \u0259vv\u0259l ail\u0259 quran insanlar\u0131n ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri olub:<\/p>\n<p>\u201cC\u0259miyy\u0259t x\u00fcsusil\u0259 son 10 illikd\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fib. M\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdikc\u0259 d\u0259 c\u0259miyy\u0259t h\u0259ssasla\u015f\u0131r, insanlar\u0131n \u0259s\u0259bl\u0259ri d\u0259 g\u0259rilir. \u0130ndiki c\u0259miyy\u0259t 30-40 il bundan \u0259vv\u0259lki c\u0259miyy\u0259t deyil. Amma biz ail\u0259 institutlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbir g\u00f6r\u0259nd\u0259 30-40 \u0259vv\u0259lki model v\u0259 prinsipl\u0259rl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k ist\u0259yirik. B\u00fct\u00fcn s\u0259hv burdad\u0131r. Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259ti min ill\u0259rdir ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 k\u00f6kl\u0259nib. N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, c\u0259miyy\u0259t d\u0259yi\u015fib. Ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131mal\u0131y\u0131q ki, ail\u0259nin \u0259sas funksiyalar\u0131 n\u0259dir. Haz\u0131rda bu sah\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda ciddi elmi yana\u015fma yoxdur. Odur ki, ciddi i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259liyik, elmi t\u0259dqiqatlar apar\u0131lmal\u0131, h\u0259r m\u0259hl\u0259d\u0259 sosial i\u015f xidm\u0259tl\u0259ri yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259 ail\u0259l\u0259r bu sosial i\u015f\u00e7il\u0259rin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlardan \u0259vv\u0259l \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q ki, c\u0259miyy\u0259td\u0259 ail\u0259 haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r ayd\u0131nla\u015fs\u0131n. M\u00fc\u0259yy\u0259n stereotipl\u0259r var idi, g\u0259ncl\u0259r bilirdi ki, ail\u0259 n\u0259dir v\u0259 ail\u0259d\u0259 onlar\u0131 n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir, yaxud ail\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131nda borcu n\u0259dir. \u0130ctimai q\u0131naq v\u0259 dinin t\u0259siri var idi. \u0130ndi b\u00fct\u00fcn bunlar bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131b. G\u0259ncl\u0259rin bir hiss\u0259si bilmir ki, ail\u0259nin mahiyy\u0259ti n\u0259dir, kiml\u0259 ail\u0259 qursa, daha sa\u011flam olar v\u0259 s. Bu sah\u0259d\u0259 h\u0259m g\u00fccl\u00fc elmi, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bunlar olmad\u0131qca v\u0259ziyy\u0259t getdikc\u0259 daha pis olacaq.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015f yolunu sosial i\u015f xidm\u0259tl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Zorak\u0131l\u0131q hadis\u0259l\u0259ri ba\u015f ver\u0259nd\u0259 b\u0259z\u0259n deyirl\u0259r ki, qad\u0131n vaxt\u0131nda polis\u0259 m\u00fcraci\u0259t ets\u0259ydi, bel\u0259 olmazd\u0131. Bizd\u0259 bel\u0259 v\u0259rdi\u015f yoxdur, qad\u0131n\u0131n polis\u0259 getm\u0259si xo\u015f qar\u015f\u0131lanm\u0131r. \u0130kincisi, polisin \u00f6z\u00fcnd\u0259 el\u0259 bir \u0259n\u0259n\u0259 yoxdur ki, qad\u0131n\u0131n \u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fikay\u0259tini h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131na layiq \u015f\u0259kild\u0259 qar\u015f\u0131las\u0131n. Sosial i\u015f xidm\u0259ti olsa, \u00f6z\u00fc bil\u0259c\u0259k ki, hara m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn pisi odur ki, ail\u0259l\u0259rin bu q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 da\u011f\u0131lmas\u0131 yeni n\u0259slin keyfiyy\u0259tin\u0259 z\u0259rb\u0259 vurur. Yeni n\u0259slin sa\u011flam ruhda b\u00f6y\u00fcm\u0259si bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6n\u0259mlidir. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259ni qalib g\u0259ldik, amma d\u00fc\u015fm\u0259n onu arzulay\u0131r ki, yeni n\u0259sil probleml\u0259rl\u0259 b\u00f6y\u00fcs\u00fcn. Biz bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n<p><em><strong>Sosioloq qeyd edib ki, \u201cqad\u0131n g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259lidir\u201d sitat\u0131 art\u0131q \u0259vv\u0259lki rolunu itirib:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201c\u018fvv\u0259ll\u0259r g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259yi qad\u0131ndan daha \u00e7ox t\u0259l\u0259b edirdil\u0259r. \u0130ndi \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 qad\u0131n v\u0259 ki\u015fi bir-birini ah\u0259ngdar olaraq tamamlas\u0131n. B\u0259z\u0259n deyirl\u0259r ki, qad\u0131n v\u0259 ki\u015fi h\u00fcquqlar\u0131 b\u0259rab\u0259rdir, evd\u0259 i\u015f b\u00f6lg\u00fcs\u00fc d\u0259 ona \u0259sas\u0259n apar\u0131l\u0131r. Evd\u0259 bu i\u015fi s\u0259n g\u00f6r v\u0259 m\u00fcqabilind\u0259 s\u0259n\u0259 filan q\u0259d\u0259r pul ver\u0259c\u0259y\u0259m kimi fikirl\u0259r g\u00fclm\u0259lidir. \u0130nsanlar evd\u0259 \u00f6z imkanlar\u0131na, xarakterl\u0259rin\u0259 v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259, bir-birini harmonik olaraq tamamlamal\u0131d\u0131r. \u201cM\u0259n s\u0259nd\u0259n \u00fcst\u00fcn\u0259m\u201d prinsipi art\u0131q ail\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259mir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2018\/09\/14\/ehmed_ermeni.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong><em>C\u00fctl\u00fckl\u0259r \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 maraqlar bir-birin\u0259 yax\u0131n olsun<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ortaq maraqlar ail\u0259 ba\u011flar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259m ed\u0259n t\u0259m\u0259l x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259dir. F\u0259rqli maraqlar\u0131 olan ail\u0259 indiki c\u0259miyy\u0259td\u0259 ya\u015faya bilmir. \u018fvv\u0259ll\u0259r bu, o q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131rd\u0131, c\u0259miyy\u0259t m\u0259cbur edirdi ki, ail\u0259 bir yerd\u0259 ya\u015fama\u011fa davam etsin. Daha sonra \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, ail\u0259d\u0259ki m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r \u0259sas\u0131nda qurulsun. Min ildir tarixi t\u0259cr\u00fcb\u0259 onu g\u00f6st\u0259rir ki, haradak\u0131 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r olur, orada \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u00fc ah\u0259ngdar t\u0259nziml\u0259m\u0259 olur. M\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r indi insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131nda \u0259vv\u0259lki rolunu oynam\u0131r. Haradak\u0131 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 arxa plana ke\u00e7ir, orada h\u00f6km\u0259n qar\u015f\u0131durma v\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yaran\u0131r. Az\u0259rbaycan ail\u0259l\u0259rinin t\u0259m\u0259li bu g\u00fcn ona g\u00f6r\u0259 sars\u0131l\u0131b ki, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r art\u0131q \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6z rolunu oynaya bilmir. Buna h\u0259m m\u00fchit, h\u0259m al\u0131nan informasiyalar, h\u0259m sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r, h\u0259m d\u0259 filml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada t\u0259sir edir. M\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin \u00f6nd\u0259 oldu\u011fu ail\u0259l\u0259r ad\u0259t\u0259n da\u011f\u0131lm\u0131r. Hans\u0131 ail\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc planda g\u0259lir, o ail\u0259l\u0259r da\u011f\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong><em>Karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qaynana m\u00fcdaxil\u0259si artd\u0131 dey\u0259 bir \u00e7ox g\u0259lin d\u00f6z\u0259 bilm\u0259di<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Psixoterapevt Elmir \u018fkb\u0259r<\/strong>\u00a0hesab edir ki, bo\u015fanmalar\u0131n artmas\u0131nda pandemiyan\u0131n da rolu var:<\/p>\n<p>\u201cBo\u015fanmalar \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n mentalitet\u0259 malik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox oldu, n\u0259inki q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259. Karantin zaman\u0131 insanlar\u0131n evd\u0259 qal\u0131b bir-biril\u0259 t\u0259masda olmas\u0131 ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131 ki, neqativ t\u0259r\u0259fl\u0259rini daha tez-tez g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldular. Sevgi, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f v\u0259 h\u00f6rm\u0259t \u0259sas\u0131nda qurulmayan ail\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bo\u015fanmaya g\u0259lib \u00e7\u0131xd\u0131. \u00c7\u00fcnki \u0259sas\u0131 m\u00f6hk\u0259m deyildi. M\u0259\u015fhur na\u011f\u0131lda t\u00fclk\u00fcn\u00fcn buzdan tikdiyi ev yaz g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra \u0259riyib yox oldu\u011fu kimi. Karantin b\u00fct\u00fcn q\u00fcsurlar\u0131 su \u00fcz\u00fcm\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131. K\u00f6hn\u0259 meyarlarla qurulan ail\u0259l\u0259r art\u0131q uzunm\u00fcdd\u0259tli ola bilmir. Art\u0131q qad\u0131nlar \u0259rl\u0259rinin x\u0259yan\u0259tini q\u0259bul etm\u0259k v\u0259 bu haqs\u0131zl\u0131qlarla bar\u0131\u015fmaq ist\u0259mirl\u0259r. H\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n d\u00fcz\u0259lm\u0259diyini g\u00f6r\u0259n qad\u0131nlar bo\u015fanma\u011fa m\u0259cbur qal\u0131r. Karantinin \u201ct\u00f6hf\u0259si\u201d o oldu ki, ail\u0259daxili m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r artma\u011fa ba\u015flad\u0131. Aktiv v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi h\u0259yat t\u0259rzind\u0259n uzaqla\u015fmaq \u00f6z\u00fc il\u0259 birlikd\u0259 \u0259s\u0259b v\u0259 g\u0259rginlik g\u0259tirdi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.abzas.net\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/elmir-%C9%99kb%C9%99r.jpg\" alt=\"elmir \u0259kb\u0259r\" width=\"700\" height=\"450\" \/><\/p>\n<p>Bo\u015fanmalar\u0131n ba\u015fqa bir s\u0259b\u0259bi valideynl\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259sidir. Karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qaynana m\u00fcdaxil\u0259si artd\u0131 dey\u0259 bir \u00e7ox g\u0259lin d\u00f6z\u0259 bilm\u0259di. Son vaxtlar g\u00f6r\u00fcr\u0259m ki, ail\u0259l\u0259rinin da\u011f\u0131lmas\u0131na \u0259sas s\u0259b\u0259b o\u011flan analar\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n onlar \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n o\u011flanlar\u0131ndan bo\u015fanmaq v\u0259 ayr\u0131lmaq t\u0259l\u0259b edirl\u0259r. M\u0259n\u0259 a\u011f\u0131r g\u0259lir ki, niy\u0259 Az\u0259rbaycan q\u0131zlar\u0131n\u0131 bu q\u0259d\u0259r h\u00f6rm\u0259tsiz edirl\u0259r. B\u0259zi analar o\u011flanlar\u0131na deyir ki, q\u0131zdan \u00e7ox q\u0131z var, bo\u015fan gedib s\u0259n\u0259 bir cavan q\u0131z alacam, n\u0259d\u0259n qorxursan, o\u011flan deyils\u0259n? B\u00fct\u00fcn xarici \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 Az\u0259rbaycan q\u0131zlar\u0131ndan \u00f6tr\u00fc \u00f6l\u00fcr, ail\u0259 qurmaq ist\u0259yirl\u0259r. D\u0259y\u0259rl\u0259ndirir v\u0259 deyirl\u0259r ki, bel\u0259 xan\u0131mlar d\u00fcnyada yoxdur, h\u0259m sevir, h\u0259m qeyr\u0259tini \u00e7\u0259kir, h\u0259m ev i\u015fl\u0259rini g\u00f6r\u00fcr, h\u0259m u\u015faq b\u00f6y\u00fcd\u00fcr, h\u0259m pul qazan\u0131r, h\u0259m d\u0259 ail\u0259 b\u00fcdc\u0259sin\u0259 q\u0259na\u0259t edir. Ail\u0259 oca\u011f\u0131n\u0131n sahibi qad\u0131nd\u0131r. Bu karantin b\u0259zi qaynanalar\u0131n da psixikas\u0131n\u0131 da korlay\u0131b, odur ki, aran\u0131 d\u00fcz\u0259ltm\u0259k v\u0259 yum\u015faltmaq, sakitlik yaratmaq \u0259v\u0259zin\u0259 daha da q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131rlar v\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z h\u0259dd\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131rlar. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, karantin zaman\u0131 insanlar bir \u00e7ox s\u0131naqlarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qald\u0131.<\/p>\n<p>B\u0259zi hallarda bo\u015fanmaq qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Son vaxtlarda ail\u0259d\u0259 zorak\u0131l\u0131q hadis\u0259l\u0259ri art\u0131b, buna g\u00f6r\u0259 intihar ed\u0259nl\u0259r d\u0259 olur. O insanlar\u0131n valideynl\u0259ri is\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n intihar etdiyini q\u0259bul etmir, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb deyirl\u0259r. \u018fn az\u0131nda bu g\u0259linl\u0259ri \u0259ll\u0259 vurub \u00f6ld\u00fcrm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, intihar hal\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda onlar\u0131n birba\u015fa rolu olub\u201d.<\/p>\n<p><strong><em>Bir-birinin diqq\u0259t v\u0259 maraqlar\u0131n\u0131 h\u0259m bioloji instinktl\u0259r, h\u0259m d\u0259 psixoloji bax\u0131mdan \u00f6d\u0259m\u0259lidil\u0259r<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Psixoterapevt qeyd edib ki, b\u0259zi ail\u0259l\u0259r x\u0131rda probleml\u0259ri b\u00f6y\u00fcd\u00fcb qar topas\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131lmaz bir faci\u0259y\u0259 \u00e7evirir:<\/p>\n<p>\u201cQad\u0131n v\u0259 ki\u015fi bilm\u0259lidir ki, ail\u0259m hans\u0131 meyarlar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. Ail\u0259d\u0259 birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 instinktl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bir insan ba\u015fqas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox c\u0259h\u0259td\u0259n m\u00fcnasib v\u0259 maraql\u0131 olmal\u0131d\u0131r, h\u0259m d\u0259 sevilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130kinci s\u0131rada anlay\u0131\u015f m\u00f6vhumu g\u0259lir. \u00c7ox vaxt ail\u0259l\u0259rd\u0259 yaranan problem isterik s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015f verir. Fironluq v\u0259 h\u0259r \u015fey m\u0259n ist\u0259diyim kimi olmal\u0131d\u0131r iddias\u0131 ail\u0259daxili g\u0259rginliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur. B\u0259zi ail\u0259l\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131 el\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcr ki, &#8220;burada m\u0259n\u0259m, Ba\u011fdadda kor x\u0259lif\u0259&#8221; deyir. B\u0259z\u0259n q\u0131zlar\u0131 da bel\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcrl\u0259r. C\u00fctl\u00fckl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f olmal\u0131, birlikd\u0259 m\u0259n\u0259vi ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259 bilm\u0259lidil\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, ail\u0259li v\u0259 ya ail\u0259siz olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r bir insan \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259rk\u00f6y\u00fcn, isteriyaya v\u0259 narsistik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n iddial\u0131l\u0131\u011f\u0131, m\u0259n\u0259m-m\u0259n\u0259mliyi v\u0259 fironlu\u011fu d\u0259fn el\u0259m\u0259lidir. Bel\u0259 insanlara c\u0259miyy\u0259td\u0259 yer yoxdur, m\u00fcasir v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f c\u0259miyy\u0259t ham\u0131dan istiqanl\u0131 olma\u011f\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f t\u0259l\u0259b edir. He\u00e7 kim he\u00e7 kim\u0259 q\u0131\u015fq\u0131rmal\u0131 deyil. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r zorak\u0131l\u0131\u011fa v\u0259 qad\u0131n \u00f6l\u00fcml\u0259rin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131x\u0131r. Sonra da x\u0259b\u0259r man\u015fetl\u0259rind\u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli q\u0259tl x\u0259b\u0259rl\u0259rini oxuyuruq. H\u0259tta \u00f6vlad\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 intihar ed\u0259n qad\u0131nlar\u0131m\u0131z olurdu. \u018fg\u0259r qad\u0131n davaml\u0131 olaraq h\u0259qiq\u0259t\u0259n psixoloji zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qal\u0131rsa, ona insani m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rilmirs\u0259, bu ail\u0259ni davam etdirm\u0259k olmaz. Bu ail\u0259nin sonu faci\u0259 il\u0259 bit\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Niy\u0259 evl\u0259nm\u0259liyik?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiy\u0259li professor Nevzat Tarhan<\/strong>\u00a0hesab edir ki, evl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fiq olma\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k laz\u0131m deyil:<\/p>\n<p>\u201cEvlilikd\u0259 p\u00fc\u015fk at\u0131lmaz. \u0130nsan\u0131n h\u0259yat\u0131nda iki \u00f6n\u0259mli q\u0259rar var. Biri pe\u015f\u0259 se\u00e7imidir, dig\u0259ri evlilik q\u0259rar\u0131. \u0130kisin\u0259 \u00e7ox d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb q\u0259rar verm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Odur ki, evl\u0259m\u0259d\u0259n \u00f6nc\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc d\u00f6rd a\u00e7\u0131n, evl\u0259ndikd\u0259n sonra yar\u0131m a\u00e7\u0131n deyirik. Evlilikd\u0259 iqtisadi, sosial status, dini inanc, ya\u015fam f\u0259ls\u0259f\u0259si v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t uy\u011funlu\u011fu \u00f6n\u0259mlidir. Do\u011fru ail\u0259 qura bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r eyni n\u00f6qt\u0259y\u0259 baxmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>B\u0259z\u0259n g\u0259ncl\u0259r deyir ki, a\u015fiq olanda evl\u0259n\u0259c\u0259m. Evlilik s\u0259b\u0259b yox, n\u0259tic\u0259dir. A\u015fiq olma\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259s\u0259niz, evl\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox g\u00f6zl\u0259m\u0259li olacaqs\u0131n\u0131z. 70-80 faiz sevgi yet\u0259rlidir, 100 faizli sevgini axtarsan\u0131z da tapmayacaqs\u0131n\u0131z. B\u0259zi m\u00fck\u0259mm\u0259lliyy\u0259t\u00e7il\u0259r buna g\u00f6r\u0259 qatar\u0131 qa\u00e7\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Evlilikd\u0259n sonra \u00f6zg\u00fcrl\u00fcy\u00fc t\u0259rk edirik, m\u0259suliyy\u0259timiz art\u0131r, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa daha g\u00f6z\u0259l m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 add\u0131m at\u0131r\u0131q. \u018fslind\u0259 fitr\u0259timiz v\u0259 bioloji t\u0259bi\u0259timiz evlilik ist\u0259yir, genetik kodlar\u0131m\u0131zda var. Niy\u0259 evl\u0259nm\u0259liyik sual\u0131n\u0131n cavab\u0131na h\u0259mi\u015f\u0259 H2 v\u0259 O-nu misal \u00e7\u0259kir\u0259m. Bu elementin ikisi d\u0259 havada \u00f6zg\u00fcr dola\u015f\u0131r. F\u0259q\u0259t birl\u0259\u015fdiyi zaman su molekulunu meydana g\u0259tirirl\u0259r. Ba\u015fqa bir ya\u015fam formundan hava su formuluna \u00e7evrilirl\u0259r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fcy\u00fc its\u0259 d\u0259, daha g\u00f6z\u0259l bir h\u0259yat ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Sa\u011flam u\u015faq ancaq ail\u0259 m\u00fchitind\u0259 yeti\u015fir. \u018fg\u0259r kims\u0259 arzulad\u0131\u011f\u0131 kimi ya\u015famaq ist\u0259yirs\u0259, evl\u0259nm\u0259sin. Bu, bir se\u00e7imdir, amma l\u00fctf\u0259n u\u015faq do\u011fmas\u0131n v\u0259 ya u\u015faq sahibi olmas\u0131n.<\/p>\n<p>Evlilik \u00f6nc\u0259si g\u0259ncl\u0259r q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli sevincl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r, an\u0131 ya\u015fay\u0131r\u0131q deyirl\u0259r. An\u0131 ya\u015fa dedikd\u0259, eqoist v\u0259 ya hedonist (hedonizm t\u0259limin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259zz hissi h\u0259yatda \u0259n ali m\u0259qs\u0259ddir) ol kimi anla\u015f\u0131l\u0131r. \u018fslind\u0259 an\u0131 ya\u015famaq g\u0259l\u0259c\u0259yi ancaq indi m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fun i\u015fl\u0259r say\u0259sind\u0259 qazana bil\u0259rsiniz dem\u0259kdir. \u0130ndi d\u00fcnyada g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259d\u0259fl\u0259ri olmayan bir g\u0259nclik yeti\u015fir, 10 il sonran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrl\u0259r. Odur ki, g\u0259ncl\u0259r\u0259 daha uzun v\u0259d\u0259li d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb plan qurma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edir\u0259m. Ail\u0259l\u0259r bu g\u00fcn h\u00fczurlu ortam deyil, h\u0259zz dal\u0131nca qa\u00e7an hedonistik bir insan ax\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131x\u0131b\u201d.<\/p>\n<p><strong><em>Ail\u0259l\u0259rin probleml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fc bitm\u0259 n\u00f6qt\u0259sinin g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Ail\u0259, Qad\u0131n U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dr m\u00fcavini Aynur Sofiyevan\u0131n<\/strong>\u00a0s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259n\u0259n\u0259vi probleml\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, pandemiyan\u0131n g\u0259tirdiyi psixoloji m\u0259qamlar, stress v\u0259 g\u0259rginlik bo\u015fanmalara \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rib. O, qeyd edib ki, 2019-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 bu tendensiyalar\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fck, amma d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259rin ail\u0259 institutlar\u0131na t\u0259siri dan\u0131lmazd\u0131r v\u0259 bizd\u0259 d\u0259 art\u0131q \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259r zaman oldu\u011fu kimi bu g\u00fcn d\u0259 ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri x\u00fcsusi diqq\u0259t v\u0259 h\u0259ssas yana\u015fma t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir m\u00f6vzudur. Ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, sosial-psixoloji yana\u015fma, ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 olan t\u0259sirl\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259dqiqatlar, t\u0259hlill\u0259r apar\u0131l\u0131r. \u0130l \u0259rzind\u0259 qurulan ail\u0259l\u0259rin statistikas\u0131nda azalma, bo\u015fanmalar\u0131n artma tendensiyas\u0131 d\u00fcnyada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan templ\u0259rd\u0259 olmasa da narahatedicidir. Son iki ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 bu statistika m\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bilm\u0259z. 2020-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycanda nikaha daxil olanlar\u0131n say\u0131n\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azalmas\u0131, koronavirus pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00f6lk\u0259d\u0259 x\u00fcsusi karantin rejiminin t\u0259tbiqi n\u0259tic\u0259sind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259rasiml\u0259r\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n toylar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 qada\u011fa qoyulmas\u0131d\u0131. \u00c7a\u011fda\u015f qloballa\u015fma v\u0259 modernl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259tl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcr. Az\u0259rbaycan haz\u0131rda bo\u015fanma say\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artd\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131nda olmasa da, m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir. Ad\u0259t\u0259n bo\u015fanmalara s\u0259b\u0259b kimi \u0259n \u00e7ox xasiyy\u0259t uy\u011funsuzlu\u011fu g\u00f6st\u0259rils\u0259d\u0259, bo\u015fanma s\u0259b\u0259bi olan anla\u015f\u0131lmazl\u0131q v\u0259 ail\u0259l\u0259rin probleml\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fcy\u00fc bitm\u0259 n\u00f6qt\u0259sinin g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u0259n\u0259vi, psixoloji m\u0259qamlar da \u00f6z k\u00f6kl\u00fc \u0259ksini tap\u0131r. M\u00fcasir ail\u0259 modelind\u0259 stress\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131q, t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131 emosional sabitlik v\u0259 problemin h\u0259ll etm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n getdikc\u0259 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik. Bu proses \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 ail\u0259daxili soyuq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Eyni zamanda z\u0259r\u0259rli v\u0259rdi\u015fl\u0259r\u0259 alud\u0259\u00e7ilik, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131q, ail\u0259d\u0259 asud\u0259 vaxt\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259\u015fkil olunmamas\u0131 ail\u0259daxili m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 bo\u015fanmalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xardan amill\u0259rd\u0259ndir\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/femida.az\/photos\/2019\/02\/aynur-sofiyeva_1549528341.jpg\" alt=\"Aynur Sofiyeva: Onlar beyinl\u0259r\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar\" width=\"700\" height=\"448\" \/><\/p>\n<p>A.Sofiyeva vur\u011fulay\u0131b ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131, internetin v\u0259 virtual \u00fcnsiyy\u0259tin insan h\u0259yat\u0131na daxil olmas\u0131 intellektual s\u0259viyy\u0259nin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olsa da, m\u0259nfi \u00e7alarlar\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u0259 bilirik. Asosialla\u015fma, \u0259n\u0259n\u0259vi \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 q\u0131r\u0131lmalar, ail\u0259d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si kimi probleml\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 duran m\u0259qamlard\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cAil\u0259l\u0259rin daha m\u00f6hk\u0259m v\u0259 sa\u011flam \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131, g\u00fccl\u00fc ail\u0259l\u0259rin formala\u015fmas\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bu istiqam\u0259td\u0259 x\u00fcsusil\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259rl\u0259, yeniyetm\u0259 v\u0259 g\u0259ncl\u0259rl\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 layih\u0259l\u0259ri, t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>T\u0259k x\u0259yan\u0259t faktoru da ail\u0259ni bo\u015fanmaya aparm\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis F\u0259rhad Mehdiyevin\u00a0<\/strong>s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bo\u015fanma s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lifdir:<\/p>\n<p>\u201c\u0130qtisadi s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bo\u015fanma olur. T\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n biri i\u015fl\u0259yirs\u0259, o biri t\u0259r\u0259f i\u015fl\u0259mirs\u0259, ad\u0259t\u0259n i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n t\u0259r\u0259f qad\u0131n olur, ki\u015finin maa\u015f\u0131 is\u0259 yet\u0259rli olmaya bilir. Az\u0259rbaycanda h\u0259l\u0259 d\u0259 bel\u0259 bir anlay\u0131\u015f var ki, ail\u0259ni ki\u015fi doland\u0131rmal\u0131d\u0131r. O, bunu h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259dikd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259tl\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Eyni zamanda ki\u015finin qad\u0131na qar\u015f\u0131 diqq\u0259tsizliyi var. B\u0259zi hallarda bu, zorak\u0131l\u0131\u011fa \u00e7evril\u0259 bilir. Bura dig\u0259r \u015f\u0259xsi probleml\u0259rin \u0259lav\u0259 olunmas\u0131 onun da\u011f\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Ad\u0259t\u0259n, bir faktor t\u0259kba\u015f\u0131na ail\u0259ni bo\u015fanmaya aparm\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259k x\u0259yan\u0259t faktoru da ail\u0259ni bo\u015fanmaya aparm\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u015fil\u0259rin d\u0259, qad\u0131nlar\u0131n da se\u00e7im imkanlar\u0131 art\u0131b. Bu ail\u0259 ba\u011flar\u0131n\u0131 ba\u015fqa bir t\u0259r\u0259fd\u0259n z\u0259ifl\u0259dir. H\u0259r bir evd\u0259 m\u00fcbahis\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, m\u00fcbahis\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n ev olmur. \u0130ki t\u0259r\u0259fin fikirl\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 eyni ola bilmir. Amma t\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 isti m\u00fcnasib\u0259t varsa, onlar m\u00fcbahis\u0259ni tez bir zamanda ba\u011flay\u0131rlar, uzatm\u0131rlar. \u018fg\u0259r bunlar yoxdursa, h\u0259min m\u00fcbahis\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr v\u0259 ail\u0259 da\u011f\u0131lma\u011fa do\u011fru gedir. Bo\u015fanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n qad\u0131nlar s\u0259b\u0259b kimi xasiyy\u0259t uy\u011funsuzlu\u011funu g\u00f6st\u0259rir, amma d\u0259rin\u0259 ged\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 da ba\u015f verib, sad\u0259c\u0259 dan\u0131\u015fmaq ist\u0259mirl\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2020\/01\/10\/ferhad_mehdiyev.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Ki\u015fi v\u0259 qad\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, eyni olmur, hormonlar\u0131, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri v\u0259 t\u0259rbiy\u0259 formalar\u0131 f\u0259rqlidir. T\u0259r\u0259fl\u0259ri bir arada saxlayan qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 sevgi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin olmas\u0131d\u0131r. Bunlar davam etmirs\u0259, orada qad\u0131n v\u0259 ya ki\u015fi m\u00fcbahis\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 bir b\u0259han\u0259 tap\u0131b axtaracaq. Qad\u0131n v\u0259 ki\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc eyni olsa bel\u0259, konfliktin yaranmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Konfliktd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu t\u0259bii ki, insanlar\u0131 eynil\u0259\u015fdirm\u0259k deyil. \u0130nsanlar bir-birini oldu\u011fu kimi q\u0259bul ed\u0259nd\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri davam etdirm\u0259k daha asan olur\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Az\u0259rbaycanda bo\u015fanma nisb\u0259ti q\u0259rbd\u0259 olan nisb\u0259t\u0259 bir xeyli yax\u0131nla\u015f\u0131b<\/strong><\/em><\/p>\n<p>V\u0259kil qeyd edib ki, bo\u015fanmalar\u0131n artmas\u0131n\u0131n bir s\u0259b\u0259bi d\u0259 insanlar\u0131n ail\u0259 qurmazdan \u0259vv\u0259l bir-birini yax\u015f\u0131 tan\u0131mamas\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycanda bo\u015fanma nisb\u0259tini q\u0259rbd\u0259 olan nisb\u0259t\u0259 bir xeyli yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, ail\u0259 qurandan sonra bu insan d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k v\u0259 yaxud h\u0259min adama s\u00f6z\u00fcn\u00fc ke\u00e7ir\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r kims\u0259 kobuddursa, h\u0259mi\u015f\u0259 kobud olma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k. Ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, onun d\u00fcz\u0259lm\u0259si \u00e7ox \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259dir. G\u00f6r\u0259nd\u0259 ki, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fi d\u0259yi\u015fm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil, bu da ail\u0259d\u0259 q\u0131c\u0131q yaratma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Bo\u015fananlar aras\u0131nda qad\u0131nlar daha \u00e7ox \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Bu i\u015fin qanunverici t\u0259nziml\u0259nm\u0259si var. Aliment siyas\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu g\u00fcn bo\u015fanma qanunvericiliyi ki\u015finin t\u0259r\u0259find\u0259dir. X\u00fcsusil\u0259 evd\u0259n pay verm\u0259 v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f h\u00fcququ tapmaq m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 qanunvericilik qad\u0131n\u0131 daha \u00e7ox qoruyurdu, yeni m\u0259nzil m\u0259c\u0259ll\u0259sinin q\u0259bul olunmas\u0131 il\u0259 bu, bir q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fib. \u0130ndi qad\u0131nlar ke\u00e7mi\u015f qay\u0131natas\u0131n\u0131n evind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f h\u00fcququ \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilmir, \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u00fcmk\u00fcn idi.<\/p>\n<p>Bizd\u0259 bo\u015fanma m\u0259d\u0259niyy\u0259ti formala\u015fmay\u0131b. T\u0259r\u0259fl\u0259r bo\u015fand\u0131qdan sonra m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r k\u0259skinl\u0259\u015fir. U\u015faqla \u00fcnsiyy\u0259t h\u00fcququ v\u0259 dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n alimentin \u00f6d\u0259nilm\u0259sind\u0259 s\u0131x\u0131nt\u0131lar yaran\u0131r. Bu m\u0259nada Az\u0259rbaycanda bo\u015fanma m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259diyini dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. \u0130ndi mediasiya ba\u015flay\u0131b, mediasiya imkan verir ki, c\u00fctl\u00fckl\u0259r \u00f6z bo\u015fanmalar\u0131n\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259n k\u0259nar h\u0259ll ed\u0259 bilsinl\u0259r. Bu, bizd\u0259 bo\u015fanmalar\u0131 daha m\u0259d\u0259ni hala g\u0259tir\u0259c\u0259k. U\u015faqla \u00fcnsiyy\u0259t h\u00fcququnu daha rahat t\u0259min ed\u0259c\u0259k. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn bo\u015fanmalar mediasiya v\u0259 raz\u0131l\u0131q sazi\u015fi il\u0259 n\u0259tic\u0259nl\u0259nmir. El\u0259 hadis\u0259l\u0259r var ki, c\u00fctl\u00fckl\u0259r k\u00f6rp\u00fcl\u0259ri \u00e7ox yand\u0131r\u0131blar, d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00fcnasib\u0259tini art\u0131r\u0131blar. Bu halda m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 gedirl\u0259r, \u0259fsuslar olsun ki, u\u015faqlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 \u0259mlak b\u00f6lg\u00fcs\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 probleml\u0259r davam edir.<\/p>\n<p>Q\u0259rbd\u0259 bo\u015fanma nisb\u0259ti t\u0259xmin\u0259n 40 faiz\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131r, bizd\u0259 d\u0259 art\u0131q 30 faizi ke\u00e7ib. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, bizd\u0259 bo\u015fand\u0131qdan sonra m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r q\u0259rbd\u0259ki kimi davam etmir. Qeyd edim ki, q\u0259rbd\u0259 t\u0259r\u0259f aliment \u00f6d\u0259m\u0259k imkan\u0131na sahib olmad\u0131qda, onun yerin\u0259 d\u00f6vl\u0259t bunu \u00f6d\u0259yir. Avropada sosial d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7ox g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Bizd\u0259 bu yoxdur. \u018fg\u0259r bizd\u0259 d\u0259 bu olarsa, bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 daha da artar. Ki\u015fil\u0259rin daha aliment qorxusu olmayacaq. Bizd\u0259 g\u0259lir\u0259 nisb\u0259t\u0259n alimentl\u0259r bir xeyli y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p>C\u00fctl\u00fckl\u0259r evl\u0259nm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l ehtiyatl\u0131 yana\u015fmal\u0131d\u0131r. Biz h\u00fcquq\u015f\u00fcnas olaraq bo\u015fanma ehtimal\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r\u0131q. Amma evl\u0259n\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259r ad\u0259t\u0259n bo\u015fanacaqlar\u0131n\u0131 he\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcrl\u0259r. Adam\u0131 tan\u0131d\u0131qdan sonra g\u00f6r\u00fcrl\u0259r ki, bir yerd\u0259 ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox uyu\u015fmurlar. Bu da ail\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Maliyy\u0259 m\u00fcst\u0259qillikl\u0259ri yoxdursa, evl\u0259nm\u0259sinl\u0259r. Bir adam\u0131n i\u015fi varsa, o dem\u0259k deyil ki, evl\u0259n\u0259 bil\u0259r. \u0130\u015fini itirm\u0259k ehtimal\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 var. Y\u0259ni maliyy\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olundu\u011fundan \u0259min olmal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Evl\u0259n\u0259n c\u00fctl\u00fckl\u0259r\u0259 d\u0259rhal \u00f6vlad sahibi olma\u011f\u0131 da t\u00f6vsiy\u0259 etmir\u0259m. U\u015fa\u011f\u0131n do\u011fulma\u011f\u0131 b\u0259zi hallarda ail\u0259ni birl\u0259\u015fdirs\u0259 d\u0259, b\u0259zi hallarda onu z\u0259ifl\u0259dir. U\u015faq olandan sonra bo\u015fanmalar da bir xeyli q\u0259lizl\u0259\u015fir. H\u0259qiq\u0259t odur ki, bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan ail\u0259si 30 il \u0259vv\u0259lki konservativ ail\u0259 modelind\u0259n imtina edib. Qloballa\u015fman\u0131n t\u0259siri il\u0259 ail\u0259 modeli d\u0259yi\u015fib. \u0130nsanlar bu g\u00fcn \u00e7ox rahat yolla tan\u0131\u015f olurlar. Bu, onlar\u0131 s\u0131xan \u0259vv\u0259lki m\u00fcnasib\u0259td\u0259 qalmas\u0131na v\u0259 ya qalmamas\u0131na birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ayt\u0259n M\u0259ftun<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Median\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyinin (MED\u0130A) maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 haz\u0131rlan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2021\/10\/29\/medianin_inkisafi_agentliyi_logo_030721.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>6.3.18. gender, ail\u0259 v\u0259 demoqrafiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131; S\u0259daq\u0259t v\u0259 sevgi and\u0131n\u0131 pozanlar bu il daha \u00e7ox olub. Bu bar\u0259d\u0259 D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si m\u0259lumat yay\u0131b. Bildirilib ki, r\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, 2021-ci ild\u0259 toyu olan h\u0259r \u00fc\u00e7 c\u00fctl\u00fckd\u0259n biri bo\u015fan\u0131b. R\u0259q\u0259ml\u0259r onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ail\u0259 modell\u0259ri xeyli d\u0259yi\u015fib, c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n klassik ail\u0259 modeli v\u0259 ail\u0259 institutu s\u0131radan \u00e7\u0131xmaq \u00fczr\u0259dir. B\u0259s bo\u015fanmalar\u0131n bu q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli artmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259dir? Qad\u0131n v\u0259 ya ki\u015fi harada v\u0259 n\u0259yi s\u0259hv edir? Publika.az ekspertl\u0259rin m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 dair fikirl\u0259rini \u00f6yr\u0259nib. Ekspertl\u0259r bildirir ki, bo\u015fanma&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":399344,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714.jpg",800,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714.jpg",800,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714.jpg",800,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714.jpg",800,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714.jpg",800,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/photo_298714.jpg",800,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"6.3.18. gender, ail\u0259 v\u0259 demoqrafiya m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131; S\u0259daq\u0259t v\u0259 sevgi and\u0131n\u0131 pozanlar bu il daha \u00e7ox olub. Bu bar\u0259d\u0259 D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259si m\u0259lumat yay\u0131b. Bildirilib ki, r\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, 2021-ci ild\u0259 toyu olan h\u0259r \u00fc\u00e7 c\u00fctl\u00fckd\u0259n biri bo\u015fan\u0131b. R\u0259q\u0259ml\u0259r onu g\u00f6st\u0259rir ki, \u0259vv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ail\u0259 modell\u0259ri xeyli d\u0259yi\u015fib, c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n klassik&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/399343"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=399343"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/399343\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/399344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=399343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=399343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=399343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}