{"id":402652,"date":"2021-11-11T11:21:52","date_gmt":"2021-11-11T08:21:52","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=402652"},"modified":"2021-11-11T11:21:52","modified_gmt":"2021-11-11T08:21:52","slug":"must%c9%99qil-az%c9%99rbaycanin-konstitusiyasinin-q%c9%99bul-edilm%c9%99sind%c9%99n-26-il-otur-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=402652","title":{"rendered":"M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sind\u0259n 26 il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><em>\u201cBizim yeni Konstitusiyam\u0131z, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, bu m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259b\u0259di oldu\u011funu v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlamaq, ya\u015fatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn prinsipl\u0259ri \u0259ks etdirm\u0259lidir. Yeni Konstitusiyam\u0131z demokratik prinsipl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirm\u0259lidir. Y\u0259ni d\u00fcnya demokratiyas\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n, demokratiya sah\u0259sind\u0259 inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin konstitusiya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259li v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus tarixi, milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n prinsipl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259lidir\u201d.<\/em><br \/>\n<strong>Heyd\u0259r \u018fliyev,<br \/>\nAz\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri<\/strong><\/p>\n<p><em>&#8220;\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bizim \u015fanl\u0131 tariximizdir. Bu Q\u0259l\u0259b\u0259 tarixd\u0259 \u0259b\u0259di qalacaq. Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n ordusunu m\u0259hv ed\u0259r\u0259k \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etdi&#8230; Haqq-\u0259dal\u0259t z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusu z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259nin beli q\u0131r\u0131ld\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259n torpaqlar\u0131m\u0131zdan qovuldu. Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlarda qald\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 \u0259b\u0259di dal\u011falanacaq. Qaraba\u011f bizimdir! Qaraba\u011f.&#8221;<\/em><br \/>\n<strong>\u0130lham \u018fliyev,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti<\/strong><\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131n\u0131n 26 ili tamam olur. H\u00fcquqi, demokratik v\u0259 d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259tin \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 1995-ci il noyabr\u0131n 12-d\u0259 referendumda xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259mizin qar\u015f\u0131s\u0131nda bu m\u00fcst\u0259qilliyi qoruyub saxlamaq, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi inki\u015faf etdirm\u0259k, demokratik islahatlar aparmaq kimi m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259r dururdu. Lakin respublikam\u0131z m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa ets\u0259 d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n ictimai-siyasi qeyri-sabitlik, xaos v\u0259 anarxiya yeni konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sini m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz edirdi. Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131 astanas\u0131na s\u00fcr\u00fckl\u0259nmi\u015f, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz is\u0259 m\u0259hv olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si alt\u0131nda idi.<\/p>\n<p>M\u00f6vcud olan h\u00fcquq sistemi v\u0259 qanunlar h\u00fcquqi v\u0259 demokratik c\u0259miyy\u0259t quruculu\u011funa, qanunun aliliyinin t\u0259min olunmas\u0131na, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 t\u0259minat vermirdi. C\u0259miyy\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini, tamamil\u0259 yeni m\u00fct\u0259r\u0259qqi v\u0259 demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 \u0259saslanan h\u00fcquq v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 sisteminin, qanunvericilik bazas\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edirdi.<\/p>\n<p>M\u0259hz bel\u0259 bir \u00e7\u0259tin m\u0259qamda, \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Ulu \u00d6nd\u0259r xalq\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan v\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyalar\u0131 \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn tarixi missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirdi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin tarixi s\u0259hif\u0259l\u0259rini yazd\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Liderin d\u0259rin z\u0259kas\u0131 say\u0259sind\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyinin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rinin m\u00fct\u0259r\u0259qqi standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 davaml\u0131 demokratik islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rq\u0259rar olunandan sonra, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 qanun\u00e7uluq v\u0259 h\u00fcquq qaydas\u0131 b\u0259rpa edildi. B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin tarixind\u0259 ilk milli Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi ictimai-siyasi \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ndi. M\u00fcdrik \u015f\u0259xsiyy\u0259tin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda haz\u0131rlanaraq \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n ilk Konstitusiyas\u0131 \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf prioritetl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259minat\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259tin ali m\u0259qs\u0259di kimi \u00f6n plana \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni q\u0259bul edilmi\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 humanizm v\u0259 demokratiya prinsipl\u0259ri il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin t\u0259r\u0259qqisi namin\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli z\u0259min yaratd\u0131. M\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin b\u0259hr\u0259si olan bu b\u00f6y\u00fck tarixi v\u0259 h\u00fcquqi s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik yolunda daha da inamla add\u0131mlamas\u0131na, milli, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin qorunmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkan yaratd\u0131.<\/p>\n<p>Konstitusiyada demokratik t\u0259sisatlar, h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin atributlar\u0131, hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 v\u0259 onlar\u0131n t\u0259minat\u0131 kimi m\u00fct\u0259r\u0259qqi m\u00fcdd\u0259alar \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, suverenliyini v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq, demokratik qurulu\u015fa t\u0259minat verm\u0259k, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259sin\u0259 nail olmaq, qanunlar\u0131n aliliyini t\u0259min ed\u0259n h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t qurmaq, ham\u0131n\u0131n layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini t\u0259min etm\u0259k, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq qalaraq dig\u0259r xalqlarla dostluq, s\u00fclh, \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq kimi \u00fclvi niyy\u0259tl\u0259rin b\u0259yan edilm\u0259si Konstitusiyan\u0131n demokratik d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u0259ks etdirir.<\/p>\n<p>Bu tarixi hadis\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximizd\u0259 \u015fanl\u0131 bir s\u0259hif\u0259 yazd\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin h\u00fcquqi, siyasi v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. Az\u0259rbaycanda h\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar \u00f6lk\u0259mizd\u0259 siyasi, iqtisadi v\u0259 h\u00fcquqi sistemin k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sind\u0259n ibar\u0259t olmaqla, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>26 il \u00f6nc\u0259 q\u0259bul olunan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiyas\u0131 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 birba\u015fa ali h\u00fcquqi q\u00fcvv\u0259y\u0259 malik olan, h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n canl\u0131 bir s\u0259n\u0259ddir.<\/p>\n<p>Konstitusiya h\u00fcquq sisteminin t\u0259m\u0259lini t\u0259\u015fkil edir. H\u00fcquq sisteminin n\u00fcv\u0259sini, b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259, konstitusiya bu sistemd\u0259n t\u0259crid olunmu\u015f \u015f\u0259kild\u0259 deyil, h\u0259min sistem daxilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Konstitusiya h\u00fcquq sisteminin ba\u015fl\u0131ca yarad\u0131c\u0131 elementi, onun \u0259sas h\u00fcquqi m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan ilk milli Konstitusiyas\u0131 il\u0259 qanun\u00e7ulu\u011fu ideya v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r sistemi kimi t\u0259sbit etmi\u015fdir. Bel\u0259likl\u0259, d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u00fcquqla s\u0131x ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 l\u0259yaq\u0259tin\u0259 h\u00f6rm\u0259t, d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n demokratik qaydada formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 vasit\u0259sil\u0259 xalq\u0131n hakimiyy\u0259t funksiyalar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 i\u015ftirak\u0131, insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcdafi\u0259si mexanizml\u0259rinin m\u00f6vcudlu\u011fu, siyasi sistemd\u0259 pl\u00fcralizm\u0259 t\u0259minat verilm\u0259si, sosial \u0259dal\u0259t\u0259 nail olmas\u0131, \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqlik, milli qanunvericiliyin beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 s. prosesl\u0259r\u0259 geni\u015f yol a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, ictimai, siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131n h\u00fcquqi bazas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Konstitusiyada xalq\u0131n d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259tinin yegan\u0259 m\u0259nb\u0259yi olmas\u0131, idar\u0259\u00e7iliyin hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc \u0259sas\u0131nda t\u0259\u015fkil olunmas\u0131 kimi t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259r t\u0259sbit olunmu\u015fdur. \u0130nsan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131na, habel\u0259 onlar\u0131n t\u0259minatlar\u0131na x\u00fcsusi yer ayr\u0131l\u0131r, onlar\u0131n t\u0259min edilm\u0259si is\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin h\u0259lledici istiqam\u0259ti, b\u00fct\u00fcn d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas m\u0259qs\u0259di kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. H\u00fcquqi d\u00f6vl\u0259tin ayr\u0131lmaz atributu kimi insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n h\u00fcquqi islahatlar\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Konstitusiya q\u0259bul edildikd\u0259n sonra \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f, beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259 v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq islahatlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f, bir s\u0131ra yeni institutlar &#8211; Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si, \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fcv\u0259kkil (Ombudsman), yerli \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259etm\u0259 orqanlar\u0131 olan b\u0259l\u0259diyy\u0259l\u0259r yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, x\u00fcsusi m\u00fclkiyy\u0259t institutunun inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259minat sistemi formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Mahiyy\u0259t etibaril\u0259, h\u00fcquqi islahatlar qanunlar\u0131n v\u0259 dig\u0259r normativ h\u00fcquqi aktlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131, h\u00fcquqi informasiya sisteminin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, m\u0259hk\u0259m\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 h\u00fcquq m\u00fchafiz\u0259 sisteminin islahat\u0131, qanunlar\u0131n \u0259hali aras\u0131nda t\u0259bli\u011fi v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si kimi m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva edir.<\/p>\n<p>Konstitusiyada insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sinin, \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259sinin Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin ali m\u0259qs\u0259di kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259tin \u00fcz\u0259rin\u0259 h\u0259r k\u0259sin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 t\u0259minat verm\u0259k v\u0259zif\u0259sinin qoyulmas\u0131 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>1995-ci ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259kmil v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi olsa da, \u00f6t\u0259n zaman m\u00fcdd\u0259tind\u0259 ona \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259si z\u0259rur\u0259ti yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Konstitusiyan\u0131n stabilliyi he\u00e7 d\u0259 onun tamamil\u0259 d\u0259yi\u015film\u0259zliyi dem\u0259k deyildir, ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131 prosesi konstitusiyalar\u0131n z\u0259rur\u0259t yarand\u0131qda t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini, onlara m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259sini lab\u00fcd edir. Bel\u0259 ki, Konstitusiyan\u0131n q\u0259bulu zaman\u0131 onun t\u0259nzimetm\u0259 predmetini t\u0259\u015fkil ed\u0259n ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r v\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259rkib hiss\u0259si olan h\u00fcquqi, siyasi, sosial v\u0259 iqtisadi v\u0259ziyy\u0259t zaman ke\u00e7dikc\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan h\u00fcququn m\u00fcasir inki\u015faf tendensiyalar\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 m\u00fcasir \u00f6lk\u0259l\u0259rin ail\u0259sin\u0259 f\u0259al inteqrasiyas\u0131 Az\u0259rbaycanda konstitusiya islahatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131, \u018fsas Qanunun daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sini z\u0259ruri etmi\u015fdi. Bu z\u0259rur\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k 2002-ci il avqustun 24-d\u0259, 2009-cu il mart\u0131n 18-d\u0259 v\u0259 2016-c\u0131 il sentyabr\u0131n 26-da ke\u00e7irilmi\u015f referendumlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Konstitusiyan\u0131n m\u0259tnin\u0259 m\u00fcvafiq \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilmi\u015f, bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcquq sisteminin inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u00fcquq sistemin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 demokratikl\u0259\u015fm\u0259 prosesl\u0259rinin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si, insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li m\u00fcdafi\u0259 edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Konstitusiyan\u0131n normalar\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259r\u0259k, respublikam\u0131zda beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259 prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda yeni normativ h\u00fcquqi baza yarad\u0131lm\u0131\u015f, milli qanunvericiliyimiz t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f, \u00f6lk\u0259miz insan h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin\u0259 qo\u015fulmu\u015fdur. H\u0259min h\u00fcquqlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259minat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud qanunvericilik bazas\u0131 beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 implementasiyas\u0131 t\u0259min olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin maraqlar\u0131n\u0131 qorumu\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015f, f\u0259dakarl\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015f, m\u00fcst\u0259qilliyimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin inki\u015faf\u0131, demokratiyan\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, milli birliyimizin t\u0259mini, xalq\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fan \u018fsas Qanunun m\u00fc\u0259llifi \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Qaraba\u011f h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 oldu\u011fu kimi \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn var q\u00fcvv\u0259si il\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. O, b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olmas\u0131n\u0131 t\u0259kidl\u0259 vur\u011fulam\u0131\u015f, beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini bu problemin h\u0259llin\u0259 c\u0259lb etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayark\u0259n andi\u00e7m\u0259 m\u0259rasimind\u0259ki tarixi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdi: \u201c\u0130\u015f\u011fal, qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti respublikan\u0131n ictimai &#8211; siyasi, m\u0259n\u0259vi v\u0259ziyy\u0259tini g\u0259rginl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Bizim \u0259n \u0259sas v\u0259zif\u0259miz respublikan\u0131 m\u00fcharib\u0259 v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n \u00e7\u0131xarmaq, i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 geri qaytarmaq, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, m\u00fcst\u0259qil respublikan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k, yurd-yuvas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6z do\u011fma yerl\u0259rin\u0259 qaytarmaqd\u0131r. \u018fmin ola bil\u0259rsiniz ki, m\u0259n b\u00fct\u00fcn s\u0259yl\u0259rimi s\u0259f\u0259rb\u0259r edib, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ist\u0259diyin\u0259 nail olaca\u011fam\u201d.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azad olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r t\u0259kc\u0259 diplomatiya il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131. \u00dcmummilli Lider dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan Ordusunun formala\u015fmas\u0131 v\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirirdi. 1993-c\u00fc ilin sonlar\u0131ndan ba\u015flayaraq h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f x\u00fcsusi t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli ordu quruculu\u011fu keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Yeni ordu quruculu\u011fu prosesi daha sonra \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirildi v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 m\u00fcasir h\u0259rbi texnika il\u0259 t\u0259chiz edilmi\u015f, m\u00f6hk\u0259m nizam-intizam, y\u00fcks\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015f ruhu il\u0259 se\u00e7il\u0259n, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 z\u0259rb\u0259 vurma\u011fa qadir olan q\u00fcdr\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusu yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, h\u0259min r\u0259\u015fad\u0259tli ordudur ki, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 Qaraba\u011fda Z\u0259f\u0259r bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131 qald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 ba\u015flayan, 44 g\u00fcn davam ed\u0259n v\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 \u0259razil\u0259rimizin qaytar\u0131lmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si tariximizin \u0259n parlaq s\u0259hif\u0259sin\u0259, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n iftixar v\u0259 q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrildi. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fc, m\u0259tinliyini, m\u00fcbarizliyini n\u00fcmayi\u015f etdirdi.<\/p>\n<p>Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad olunmas\u0131 il\u0259 tarix\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 h\u0259kk olunmu\u015f 44 g\u00fcnl\u00fck z\u0259f\u0259r y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz al\u0131nmaz qala, m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131m\u0131z \u015eu\u015fan\u0131n noyabr\u0131n 8-d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131ndan qurtulmas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011frayan i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan x\u00fcsusil\u0259 dinc rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri h\u0259d\u0259f\u0259 alaraq qada\u011fan edilmi\u015f kasset v\u0259 fosfor m\u0259rmil\u0259rind\u0259n v\u0259 ballistik raketl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 artilleriya z\u0259rb\u0259l\u0259ri endirmi\u015fdir. H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259n xeyli aral\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n dinc insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimiz \u2013 G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259, T\u0259rt\u0259r, Ming\u0259\u00e7evir v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259r erm\u0259ni terror v\u0259 t\u0259xribatlar\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 u\u015faqlar, qad\u0131nlar, ah\u0131llar daxil olmaqla 100-\u0259 yax\u0131n m\u00fclki \u015f\u0259xs h\u0259lak olmu\u015f, 400-d\u0259n \u00e7ox insan yaralanm\u0131\u015f, minl\u0259rl\u0259 m\u00fclki obyekt\u0259 v\u0259 infrastruktura ziyan d\u0259ymi\u015fdir. M\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259nin bu \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259ri insanlarda qorxu v\u0259 ruh d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcy\u00fc yaratma\u011fa y\u00f6n\u0259ls\u0259 d\u0259, xalq\u0131m\u0131z ordumuzla h\u0259mr\u0259yliyini n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k, Ali Ba\u015f Komandan\u0131n \u0259traf\u0131nda b\u00f6y\u00fck inamla s\u0131x birl\u0259\u015fmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar ged\u0259n zonadan k\u0259narda ba\u015f verdiyi, habel\u0259 h\u0259d\u0259f olaraq m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259r v\u0259 obyektl\u0259r se\u00e7ildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn 1949-cu il Cenevr\u0259 Konvensiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 ona \u0259lav\u0259 Protokollar\u0131n pozuntular\u0131 olmaqla m\u00fcharib\u0259 cinay\u0259ti hesab edilir. Bu terror hadis\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u0259zmi v\u0259 irad\u0259sini s\u0131nd\u0131ra bilm\u0259di, d\u00f6vl\u0259timizin iqtisadi g\u00fcc\u00fc, m\u00fcasir ordu quruculu\u011fu v\u0259 xalq-d\u00f6vl\u0259t birliyi \u00f6lk\u0259mizin q\u0259l\u0259b\u0259sini t\u0259min ed\u0259n amill\u0259rd\u0259n oldu.<\/p>\n<p>Bu Q\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259kc\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259nin n\u0259tic\u0259si deyil. Son 18 ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 apar\u0131lan u\u011furlu daxili v\u0259 xarici siyas\u0259t, iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, qazan\u0131lan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuz, g\u0259ncl\u0259rimizin v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ruhda t\u0259rbiy\u0259si v\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q hissl\u0259rinin t\u0259bli\u011f edilm\u0259si kimi m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259miz\u0259 z\u0259min yaratd\u0131. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda r\u0259\u015fad\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusu BMT v\u0259 vasit\u0259\u00e7i d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259v\u0259zin\u0259 pozulmu\u015f beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k 30 il\u0259 yax\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etdi.<\/p>\n<p>M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan h\u0259m d\u0259 g\u00fccl\u00fc, irad\u0259li, uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259t\u00e7i kimi bu Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 imza atd\u0131. Son ill\u0259r beyn\u0259lxalq informasiya m\u0259kan\u0131nda \u00f6lk\u0259miz \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc il\u0259 se\u00e7ilmi\u015fdir. Bu sah\u0259d\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u0259n m\u00fch\u00fcm amili is\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 tamamil\u0259 haql\u0131, \u00f6lk\u0259l\u0259rin suverenliyi v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc prinsipin\u0259 \u0259saslanan, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa s\u00f6yk\u0259n\u0259n bir m\u00f6vqe n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k ali tribunalardan \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131, beyn\u0259lxalq apar\u0131c\u0131 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rin\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rini d\u00fczg\u00fcn \u0259ks etdir\u0259n fikirl\u0259ri oldu.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n h\u0259rb\u00e7il\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u201cBu Q\u0259l\u0259b\u0259ni qazanan \u0259sg\u0259r v\u0259 zabitl\u0259rimizdir. Onlar torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n qar\u0131\u015f-qar\u0131\u015f azad ed\u0259-ed\u0259 bu Q\u0259l\u0259b\u0259ni, bu Z\u0259f\u0259ri xalq\u0131m\u0131za n\u0259sib etdil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 bu Q\u0259l\u0259b\u0259nin birinci q\u0259hr\u0259man\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ridir, Az\u0259rbaycan zabitidir\u201d. Bu Q\u0259l\u0259b\u0259nin qazan\u0131lmas\u0131nda Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131za v\u0259 q\u0259hr\u0259man h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz\u0259, \u015f\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 borcluyuq. Bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Birinci vitse-prezident Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 qazil\u0259r\u0259 daim diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131r v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 daim h\u0259r c\u00fcr d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si \u0259lill\u0259rin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 y\u00fcks\u0259k diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u0259sirg\u0259mir. \u00d6t\u0259n il dekabr\u0131n 8-d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn m\u00fcdafi\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaralananlar\u0131n v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rinin t\u0259minat\u0131na d\u0259st\u0259k fondu \u2013 \u201cYA\u015eAT\u201d Fondunun yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 F\u0259rman imzalam\u0131\u015fd\u0131r. \u201cYA\u015eAT\u201d Fondunun yarad\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial d\u0259st\u0259k v\u0259 yard\u0131m aksiyalar\u0131, \u015f\u0259hid v\u0259 qazi ail\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi h\u0259ssasl\u0131q v\u0259 qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131lmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n daim r\u0259\u011fb\u0259t v\u0259 sevgi il\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259sg\u0259ri \u0259sl q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k d\u00fc\u015fm\u0259nin 30 il \u0259rzind\u0259 qurdu\u011fu n\u0259h\u0259ng istehkamlar q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t\u0259 darmada\u011f\u0131n edildi, m\u00fcz\u0259ff\u0259r ordumuzun t\u0259tbiq etdiyi d\u00f6y\u00fc\u015f strategiyas\u0131 m\u00fcasir h\u0259rb tarixin\u0259 yeni \u00f6rn\u0259k oldu. X\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulanmal\u0131 m\u0259qamlardan biri d\u0259 odur ki, 2003-c\u00fc ild\u0259 c\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyev hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 u\u015faq olan insanlar V\u0259t\u0259n\u0259 sevgi, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 nifr\u0259t hissi il\u0259 yeti\u015fdi v\u0259 bu g\u0259nc n\u0259sil torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad etdi. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azad edilm\u0259si u\u011frunda b\u00fct\u00fcn n\u0259sill\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib, ancaq d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259nl\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti 2003-c\u00fc ild\u0259 u\u015faq olanlard\u0131r. Bu g\u0259nc n\u0259sil v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ruhda yeti\u015fmi\u015f, f\u0259dakarl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k canlar\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k tarixi \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259\u015fad\u0259tli ordusunun \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259si u\u011frunda apard\u0131\u011f\u0131 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 daim \u00f6z siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yini \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir. Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rliyi Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nda oldu\u011funu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259yin davam\u0131 olaraq cari ilin iyunun 15-d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 &#8211; \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259nin imzalanmas\u0131, s\u00f6zs\u00fcz ki, tarixi hadis\u0259 kimi yadda\u015flar\u0131m\u0131za h\u0259kk olundu.<\/p>\n<p>Bu tarixi s\u0259n\u0259d iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda imkanlar\u0131n birl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 ortaq maraq k\u0259sb ed\u0259n regional v\u0259 beyn\u0259lxalq strateji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sinin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259si olaraq \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin regional v\u0259 beyn\u0259lxalq rolunu, \u00e7\u0259kisini daha da art\u0131racaq. \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si m\u00fcst\u0259qillik, suverenlik, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259rin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmamaq prinsipl\u0259rini r\u0259hb\u0259r tutan, milli maraq v\u0259 m\u0259nafel\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 t\u0259min etm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u00fcst\u0259qil xarici siyas\u0259t h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 h\u00fcquqi mexanizml\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin s\u0259dri Z\u00fcht\u00fc Arslan d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259 yaradaraq Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti h\u0259rbi t\u0259xribat\u0131n\u0131 pisl\u0259mi\u015f, T\u00fcrkiy\u0259 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin kollektivi ad\u0131ndan qarda\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n V\u0259t\u0259n u\u011frunda \u015f\u0259hid olmu\u015f \u0259sg\u0259rl\u0259rinin, dinc \u0259halinin erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259n k\u0259d\u0259rl\u0259ndiyini bildir\u0259r\u0259k xalq\u0131m\u0131za d\u0259rin h\u00fcznl\u0259 ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 vermi\u015f v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin daim Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yan\u0131nda oldu\u011funu vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ox\u0259srlik tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutacaq. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131za s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nin darmada\u011f\u0131n etdiyi \u0259razil\u0259rimizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k quruculuq v\u0259 \u0259sasl\u0131 tikinti i\u015fl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn kimi yurdumuzun m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 m\u0259skunla\u015fan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na qay\u0131tmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259raitin yarad\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdir. Art\u0131q torpaqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 prosesi ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Prezidentin g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 azad olunmu\u015f b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin ba\u015f planlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131r, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259yat\u0131n b\u0259rpas\u0131, m\u00fcasir infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r\u0259 haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 iri tikinti i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131n\u0131n tikintisi layih\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131lmas\u0131 il\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan torpaqlar yenid\u0259n \u00f6z sahibl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n dir\u00e7\u0259lm\u0259kd\u0259dir. Otuz il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 erm\u0259ni q\u0259sbkarlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n maddi v\u0259 m\u0259d\u0259ni s\u0259rv\u0259tl\u0259ri talan edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimiz yenid\u0259n b\u0259rpa olunur. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fma, layiqli ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, bu \u0259razil\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259k quruculuq-b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259saslar\u0131n\u0131 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n yeni inki\u015faf prosesind\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259nin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 prezidentl\u0259rinin \u0259n m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259td\u0259 in\u015fa edilmi\u015f F\u00fczuli Beyn\u0259lxalq Hava Liman\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etm\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin q\u00fcdr\u0259tini g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f rayonlar\u0131m\u0131z\u0131n tezlikl\u0259 b\u0259rpa olunaca\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 oraya yenid\u0259n h\u0259yat\u0131n qay\u0131tmas\u0131n\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Eyni zamanda, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin bir hiss\u0259si olan b\u00f6y\u00fck avtomobil yolunun t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131, bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlarda ged\u0259n quruculuq v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rind\u0259 d\u0259 biz \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 bir yerd\u0259 ir\u0259lil\u0259yirik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi inaml\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259 say\u0259sind\u0259 regionda yeni reall\u0131qlar formala\u015fd\u0131. Bel\u0259 ki, \u00fc\u00e7t\u0259r\u0259fli b\u0259yanatda \u0259ksini tapan \u0259n \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax\u00e7\u0131vanla birl\u0259\u015fdir\u0259n d\u0259mir yolu v\u0259 avtomobil yolunun t\u0259min edilm\u0259sidir. Bu vacib kommunikasiya t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, \u00fcmumilikd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n iqtisadi maraqlar\u0131n\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 76-c\u0131 sessiyas\u0131n\u0131n illik \u00fcmumi m\u00fczakir\u0259l\u0259rind\u0259 videoformatda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bildirmi\u015fdir ki, s\u00fclh v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa xidm\u0259t ed\u0259n sah\u0259l\u0259rd\u0259n biri n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259ri ola bil\u0259r: \u201cBu kontekstd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi regionumuz \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yaradacaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Birinci xan\u0131m Mehriban \u018fliyevan\u0131n K\u0259lb\u0259c\u0259r \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 burada D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131n\u0131 ucaltd\u0131qdan sonra etdiyi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r ki, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 yarad\u0131lan 14 iqtisadi rayonun s\u0131ras\u0131nda Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131n\u0131n yer almas\u0131 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n da qeyd etdiyi kimi, h\u0259m tarix\u0259 \u0259saslan\u0131r, eyni zamanda, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131r. Qaraba\u011f iqtisadi rayonunda b\u00fct\u00fcn Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sin\u0259 aid olan rayonlar, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonunda is\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zura aid olan rayonlar birl\u0259\u015fmi\u015fdir. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 h\u0259m strateji, h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 tarixi bax\u0131mdan m\u00fch\u00fcm q\u0259rar, inqilabi add\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan inaml\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq arenada m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. Bel\u0259 ki, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan q\u0131sa zamanda beyn\u0259lxalq h\u00fcququn norma v\u0259 prinsipl\u0259rini q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259kl\u0259 b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz qazanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r\u0259kata \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n s\u0259drliyinin uzad\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 yekdil q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259miz\u0259 olan inam\u0131n v\u0259 etimad\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi. Az\u0259rbaycan\u0131n bu quruma s\u0259drlik m\u00fcdd\u0259tinin daha bir il uzad\u0131lmas\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 n\u00fcfuzunun artmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisi kimi b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu q\u0259rar\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n H\u0259r\u0259kata u\u011furlu v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li s\u0259drliyin\u0259 veril\u0259n qiym\u0259t \u0259lam\u0259ti kimi y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndiririk.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 qurulan v\u0259 inki\u015faf etdiril\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri fonunda 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lan Q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n narahat olan \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 olmaqdad\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin d\u0259 bildirdiyi kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259ti a\u00e7\u0131q, \u015f\u0259ffaf, sabit v\u0259 m\u00fcst\u0259qildir. He\u00e7 bir dig\u0259r \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259rarlar\u0131na t\u0259sir ed\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259kl\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin biz\u0259 miras qoydu\u011fu Konstitusiyaya \u0259saslanaraq h\u0259m daxili, h\u0259m xarici m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259nziml\u0259yir. Bel\u0259 ki, Konstitusiyan\u0131n 7-ci madd\u0259sin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti daxili m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 yaln\u0131z h\u00fcquqla, xarici m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259fdar \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u00fcdd\u0259alarla m\u0259hdudla\u015f\u0131r. Eyni zamanda, i\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131n azad edilm\u0259si v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u0259rpas\u0131 h\u0259m d\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n konstitusion h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Konstitusiyam\u0131za \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisi vahiddir, toxunulmazd\u0131r v\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259zdir. R\u0259\u015fad\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusunun apard\u0131\u011f\u0131 u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas konstitusion h\u00fcquqlar\u0131ndan biri olan t\u0259hl\u00fck\u0259siz ya\u015famaq h\u00fcququnun da b\u0259rpa olunmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6z suveren \u0259razil\u0259rinin Erm\u0259nistan\u0131n qanunsuz h\u0259rbi i\u015f\u011fal\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq h\u00fcquq pozuntular\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib. Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u00fcquqi m\u0259suliyy\u0259t t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 pozuldu\u011funu v\u0259 BMT-nin Beyn\u0259lxalq \u018fdal\u0259t M\u0259hk\u0259m\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edil\u0259r\u0259k BMT-nin 1965-ci il tarixli \u201c\u0130rqi ayr\u0131-se\u00e7kiliyin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d beyn\u0259lxalq konvensiya \u0259sas\u0131nda Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tinin apar\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcbut ed\u0259n faktlar t\u0259sbit olunub.<\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi, Konstitusiyada t\u0259sbit edilmi\u015f h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 v\u0259 ali \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin m\u00fc\u0259llifi ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev oldu\u011fu 1995-ci il Konstitusiyas\u0131n\u0131n milli h\u00fcquq sistemimiz\u0259 g\u0259tirdiyi m\u00fch\u00fcm yenilikl\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 \u018fsas Qanunun ehtiva etdiyi d\u0259y\u0259rl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259sinin, d\u00f6vl\u0259tin h\u00fcquqa ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sinin m\u00fch\u00fcm vasit\u0259l\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si \u018fsas Qanunla onun s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 aid edilmi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 dair ali konstitusiya \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259si orqan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Konstitusiya n\u0259zar\u0259ti Konstitusiya il\u0259 t\u0259sbit olunmu\u015f norma v\u0259 prinsipl\u0259rin qorunmas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n insan v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n konstitusion h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si m\u0259qs\u0259dini da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 v\u0259 onun inki\u015faf\u0131 prosesin\u0259 keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, konstitusiya n\u0259zar\u0259ti Konstitusiyan\u0131n aliliyinin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 Konstitusiyada \u0259ks olunmu\u015f insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259 olunmas\u0131, qanunvericilik normalar\u0131n\u0131n t\u0259fsiri vasit\u0259sil\u0259 h\u00fcququn inki\u015faf\u0131 v\u0259 h\u00fcququn t\u0259tbiqi t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin istiqam\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si kimi \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri ehtiva edir.<\/p>\n<p>F\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin Plenumu t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259rarlarda Konstitusiyan\u0131n \u0259saslar\u0131, onun aliliyi v\u0259 birba\u015fa q\u00fcvv\u0259si, respublikam\u0131z\u0131n t\u0259r\u0259fdar \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin m\u00fcdd\u0259alar\u0131, habel\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n prioriteti prinsipi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla m\u00fch\u00fcm h\u00fcquqi m\u00f6vqel\u0259r formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 M\u0259hk\u0259m\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 476 q\u0259rar v\u0259 130 q\u0259rardad q\u0259bul etmi\u015f v\u0259 bu q\u0259rarlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si m\u0259hz insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin Plenumu q\u0259rarlar\u0131nda \u0259ks etdirdiyi h\u00fcquqi m\u00f6vqel\u0259ri il\u0259 milli h\u00fcquq sisteminin formala\u015fmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk d\u00f6vrd\u0259n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n layiqinc\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, insan h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n daha s\u0259m\u0259r\u0259li h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259n q\u0259rarlar\u0131 il\u0259 ictimaiyy\u0259tin etimad\u0131n\u0131 qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rini, \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq birliy\u0259 s\u00fcr\u0259tli inteqrasiyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si d\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131na \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m verir v\u0259 bunu n\u0259inki Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin, ilk \u00f6nc\u0259 \u00f6lk\u0259mizin n\u00fcfuzunun v\u0259 m\u00f6vqel\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si m\u0259nafeyind\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. F\u0259aliyy\u0259timiz d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 M\u0259hk\u0259m\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015f v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259r qura bilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si yaranmas\u0131ndan sonra Konstitusiya \u018fdal\u0259t M\u00fchakim\u0259si \u00fczr\u0259 D\u00fcnya Konfrans\u0131n\u0131n, Avropa Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rinin Konfrans\u0131n\u0131n, habel\u0259 Asiya Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri v\u0259 Ekvivalent \u0130nstitutlar Assosiasiyas\u0131n\u0131n v\u0259 Avrasiya Konstitusiya N\u0259zar\u0259ti Orqanlar\u0131n\u0131n Assosiasiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olub. M\u0259hk\u0259m\u0259, h\u0259m\u00e7inin Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Venesiya Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin konstitusiya m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 \u201cVenice Forum\u201d adlanan x\u00fcsusi operativ \u0259laq\u0259 sistemind\u0259n istifad\u0259 edir. 2018-ci ilin mart\u0131ndan etibar\u0259n is\u0259 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259sinin n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cY\u00fcks\u0259k M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r \u015e\u0259b\u0259k\u0259si\u201dn\u0259 (SCN) daxil olmu\u015fdur. H\u0259min \u015f\u0259b\u0259k\u0259 Strasburq M\u0259hk\u0259m\u0259sinin, habel\u0259 Avropa konstitusiya m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rinin h\u00fcquqi materiallar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi aktlara, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u201c\u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259sas azadl\u0131qlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda\u201d Avropa Konvensiyas\u0131n\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131na, habel\u0259 \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 \u00fczr\u0259 Avropa M\u0259hk\u0259m\u0259sinin presedentl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirilir v\u0259 istinadlar olunur.<\/p>\n<p>Bunlarla yana\u015f\u0131, Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin konstitusiya n\u0259zar\u0259ti orqanlar\u0131 il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, Almaniya, \u0130srail, Avstriya, \u0130taliya, Pol\u015fa, Koreya Respublikas\u0131 v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin konstitusiya n\u0259zar\u0259t orqanlar\u0131 il\u0259 qurdu\u011fumuz ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u00f6z t\u0259cr\u00fcb\u0259mizi z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 v\u0259 q\u0259bul olunan q\u0259rarlarda m\u00fcasir h\u00fcquqi ideyalar\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin konstitusiya n\u0259zar\u0259ti orqan\u0131 il\u0259 ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q memorandumu imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259, Moldova, Monteneqro, Belarus, \u0130ndoneziya v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yer almaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018flav\u0259 edilm\u0259lidir ki, son zamanlar bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 konstitusiya n\u0259zar\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n orqan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti artmaqdad\u0131r. Bel\u0259 ki, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Konstitusiyas\u0131nda ba\u015f ver\u0259n islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan Respublikas\u0131 Ali M\u0259hk\u0259m\u0259sinin Konstitusiya Palatas\u0131 l\u0259\u011fv edil\u0259r\u0259k daha geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olan Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si d\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m ver\u0259r\u0259k m\u00fct\u0259madi olaraq dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyind\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi add\u0131mlar\u0131 izl\u0259m\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Yekunda qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tini daim \u015f\u0259ffaf v\u0259 ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qurur. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f i\u015fl\u0259rd\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259-h\u00fcquq sisteminin c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u0259l\u00e7atan olmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si d\u0259 g\u0259nc v\u0259 yeni n\u0259sil h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131n M\u0259hk\u0259m\u0259nin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 tan\u0131\u015f olmalar\u0131 v\u0259 \u00f6z bilikl\u0259rini konstitusiya \u0259dal\u0259t m\u00fchakim\u0259sinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn daim yeni imkanlar yarad\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259min prosesin davam\u0131 olaraq Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si Plenumunun icraat\u0131na q\u0259bul edilmi\u015f sor\u011fu v\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri M\u0259hk\u0259m\u0259nin r\u0259smi internet sayt\u0131nda yerl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 bilikl\u0259rin\u0259 g\u00fcv\u0259n\u0259n h\u0259r bir h\u00fcquq\u015f\u00fcnasa, o c\u00fcml\u0259d\u0259n h\u00fcquq \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259min sor\u011fu v\u0259 m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u0259 dair \u00f6z yaz\u0131l\u0131 r\u0259yl\u0259rini M\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k f\u00fcrs\u0259ti yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Sonda qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu il Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sinin 26-c\u0131 ilind\u0259 q\u00fcrur v\u0259 f\u0259xrl\u0259 dey\u0259 bilirik ki, Konstitusiyan\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131 b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razisind\u0259 ali q\u00fcvv\u0259y\u0259 malikdir v\u0259 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z pozulmu\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259r\u0259k \u00f6z yurdlar\u0131na geri d\u00f6nm\u0259k prosesin\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rlar. B\u00f6y\u00fck Q\u0259l\u0259b\u0259ni Az\u0259rbaycan xalq\u0131na b\u0259x\u015f etm\u0259kl\u0259 Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev h\u0259m d\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycana h\u0259sr ed\u0259n, \u201c\u015eu\u015fas\u0131z Qaraba\u011f, Qaraba\u011fs\u0131z Az\u0259rbaycan yoxdur\u201d dey\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259rin arzusunu realla\u015fd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Qaraba\u011fa qovu\u015fdu, tarixi z\u0259f\u0259r\u0259 imza atd\u0131, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin, Xocal\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n, G\u0259nc\u0259, B\u0259rd\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131m\u0131zda t\u00f6r\u0259dilmi\u015f terror aktlar\u0131 zaman\u0131 h\u0259lak olan g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n qisas\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda ald\u0131, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistana layiq oldu\u011fu yeri g\u00f6st\u0259rdi. Bu Q\u0259l\u0259b\u0259ni, Z\u0259f\u0259ri bizl\u0259r\u0259 ya\u015fadan is\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezidentimiz, Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti, siyasi irad\u0259si v\u0259 R\u0259\u015fad\u0259tli Ordumuzdur.<\/p>\n<p>\u018fminik ki, c\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 xalq\u0131 tarixi nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza atmaqda bundan sonra da davam ed\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si h\u0259r zaman oldu\u011fu kimi, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fsas Qanunu olan Konstitusiyan\u0131n m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, qanun\u00e7ulu\u011fun qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u00fct\u0259r\u0259qqi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259k olaraq, \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri bundan sonra da layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaq.<\/p>\n<p>F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259si ad\u0131ndan Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 R\u0259\u015fad\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusunun biz\u0259 b\u0259x\u015f etdiyi 8 noyabr &#8211; Z\u0259f\u0259r G\u00fcn\u00fc v\u0259 9 noyabr &#8211; D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir, xalq\u0131m\u0131za xo\u015fb\u0259xt h\u0259yat v\u0259 firavanl\u0131q arzulay\u0131r\u0131q. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ucald\u0131l\u0131b v\u0259 bu bayraq daim orada dal\u011falanacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>F\u0259rhad Abdullayev,<\/strong><br \/>\n<em>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131<br \/>\nKonstitusiya M\u0259hk\u0259m\u0259sinin S\u0259dri<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBizim yeni Konstitusiyam\u0131z, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, bu m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259b\u0259di oldu\u011funu v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlamaq, ya\u015fatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn prinsipl\u0259ri \u0259ks etdirm\u0259lidir. Yeni Konstitusiyam\u0131z demokratik prinsipl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirm\u0259lidir. Y\u0259ni d\u00fcnya demokratiyas\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n, demokratiya sah\u0259sind\u0259 inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin konstitusiya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259li v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus tarixi, milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini \u0259ks etdir\u0259n prinsipl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirm\u0259lidir\u201d. Heyd\u0259r \u018fliyev, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri &#8220;\u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si bizim \u015fanl\u0131 tariximizdir. Bu Q\u0259l\u0259b\u0259 tarixd\u0259 \u0259b\u0259di qalacaq. Az\u0259rbaycan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n ordusunu m\u0259hv ed\u0259r\u0259k \u00f6z \u0259razi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":402653,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/2e9777b9163661858285263188410916516.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cBizim yeni Konstitusiyam\u0131z, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini, bu m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259b\u0259di oldu\u011funu v\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini qoruyub saxlamaq, ya\u015fatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn prinsipl\u0259ri \u0259ks etdirm\u0259lidir. Yeni Konstitusiyam\u0131z demokratik prinsipl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirm\u0259lidir. Y\u0259ni d\u00fcnya demokratiyas\u0131n\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n, demokratiya sah\u0259sind\u0259 inki\u015faf etmi\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin konstitusiya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259li v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus tarixi, milli&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/402652"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=402652"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/402652\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/402653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=402652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=402652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=402652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}