{"id":403624,"date":"2021-11-13T12:10:14","date_gmt":"2021-11-13T09:10:14","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=403624"},"modified":"2021-11-13T12:10:14","modified_gmt":"2021-11-13T09:10:14","slug":"az%c9%99rbaycan-v%c9%99-turkiy%c9%99-m%c9%99rk%c9%99zi-asiyanin-geopolitik-taleyini-h%c9%99ll-ed%c9%99c%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=403624","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n geopolitik taleyini h\u0259ll ed\u0259c\u0259k"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong>&#8220;T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131na (TD\u018f\u015e) d\u00fcn\u0259nd\u0259n etibar\u0259n\u00a0T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 adland\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131&#8221;.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Bunu Milli.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda siyasi analitik\u00a0<strong>Turab Rzayev<\/strong>\u00a0deyib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/11\/13\/turab_rzayev.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>O bildirib ki,\u00a0\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bir oyan\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b oldu:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Bu \u015euran\u0131n yaranmas\u0131nda, h\u0259m inki\u015faf\u0131nda, h\u0259m d\u0259 son 1 ild\u0259 daha da m\u00fct\u0259\u015f\u0259kill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi rolu olub. Bel\u0259 ki, TD\u018f\u015e-in ilkin olaraq formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda o vaxt Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259 b\u00f6y\u00fck rolu olmu\u015fdu. H\u0259tta xat\u0131rlay\u0131ram ki, b\u0259zi Orta Asiya respublika r\u0259hb\u0259rl\u0259ri demi\u015fdil\u0259r ki, biz bu \u015euran\u0131n n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmirik. \u018fsas odur ki, bizi bura a\u011fsaqqal Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b v\u0259 biz d\u0259 onun d\u0259v\u0259tini q\u0259bul edib, bu t\u0259\u015fkilata qo\u015fulduq&#8221;.<\/p>\n<p>Bu \u015eura bir ne\u00e7\u0259 \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 il\u0259 yadda qald\u0131. Bel\u0259 ki, \u00d6zb\u0259kistan yenid\u0259n \u015euran\u0131n t\u0259rkibin\u0259 qay\u0131td\u0131, T\u00fcrkm\u0259nistan art\u0131q daimi \u00fczv kimi \u015euraya qo\u015fuldu.<\/p>\n<p>\u015euran\u0131n ad\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si h\u0259m d\u0259 onun mahiyy\u0259tinin d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq. Bel\u0259 ki, ilk \u00f6nc\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrd\u00fc ki, T\u00fcrkdilli \u00d6lk\u0259l\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 daha \u00e7ox m\u0259d\u0259ni, sosial sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 bir q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 profilli bir \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 idi. \u0130ndi is\u0259 son 1 ild\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Bel\u0259 ki, Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin \u0259vv\u0259lind\u0259, h\u0259m m\u00fcharib\u0259 \u0259rzind\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 bir model formala\u015fd\u0131rd\u0131. M\u00fcharib\u0259 vaxt\u0131 b\u0259lli oldu ki, \u0259slind\u0259 Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259nin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcqavil\u0259si var v\u0259 bu m\u00fcqavil\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir \u00f6lk\u0259y\u0259 h\u00fccum edil\u0259rs\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 onu qorumas\u0131n\u0131 ehtiva edir. Bu, \u0259slind\u0259 h\u0259rbi m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcqavil\u0259si idi. Daha sonra Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nda olmas\u0131, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bunu elan etm\u0259si v\u0259 m\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra da bu hadis\u0259l\u0259r \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si il\u0259 tacland\u0131r\u0131ld\u0131. V\u0259 r\u0259smi olaraq Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259n sonra h\u0259rbi-siyasi m\u00fctt\u0259fiq oldular, \u0259slind\u0259 bunu elan etdil\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, dig\u0259r t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bir oyan\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b oldu. Qazax\u0131stan T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 t\u0259liml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcqavil\u0259 imzalad\u0131. \u00d6zb\u0259kistan hans\u0131 ki, \u0259vv\u0259lki r\u0259hb\u0259rliyin d\u00f6n\u0259mind\u0259\u00a0T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00fcnasib\u0259td\u0259 idi, \u00d6zb\u0259kistan\u00a0bir h\u0259ft\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u018ffqan\u0131stan s\u0259rh\u0259ddind\u0259 ortaq t\u0259liml\u0259r ke\u00e7irdi, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda h\u0259rbi m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131. Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n h\u0259rbi yard\u0131m ist\u0259di, h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fcqavil\u0259si imzalad\u0131. T\u00fcrkm\u0259nistan yenid\u0259n T\u00fcrk \u015euras\u0131na maraq g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 buna\u00a044 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifad\u0259 olunmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si dey\u0259 bil\u0259rik. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r g\u00f6rd\u00fcl\u0259r ki, onlara real t\u0259hl\u00fck\u0259 zaman\u0131 m\u0259hz Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin yan\u0131nda olacaqlar. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 sad\u0259c\u0259 t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir t\u0259\u015fkilat\u0131 deyil, \u0259slind\u0259 \u00e7ox da geni\u015f bir geopolitik h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lib. Orada Macar\u0131stan var, hans\u0131 ki, TURAN ideyas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 Macar\u0131stan\u0131n x\u00fcsusi rolu olub. Bundan ba\u015fqa, T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan-Pakistan adl\u0131 3-l\u00fc ba\u015fqa bir platforma\u00a0var, hans\u0131 ki, biz &#8220;3 qarda\u015f&#8221; t\u0259liml\u0259rind\u0259 s\u00fcbut etdik ki, t\u0259kc\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan ikili t\u0259liml\u0259r\u00a0yox, eyni zamanda Pakistan da yan\u0131m\u0131zda \u00fc\u00e7 qarda\u015f birg\u0259 t\u0259lim ke\u00e7ir\u0259 bilirik v\u0259 bu t\u0259liml\u0259r yen\u0259 davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259 Pakistan v\u0259 \u018ffqan\u0131stan\u0131n qeyd-\u015f\u0259rtsiz Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nda durmas\u0131n\u0131 da unutmam\u0131\u015f\u0131q. Bu, onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 sad\u0259c\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 C\u0259nub-Q\u0259rbi Asiyadak\u0131 t\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259rinin deyil, eyni vaxtda Pakistan, \u018ffqan\u0131stan kimi regional \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 daxil olacaqlar. Bu da biz\u0259 C\u0259nub-Q\u0259rbi Asiyada v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyada \u0259sas dominant g\u00fcc\u00fcn m\u0259hz t\u00fcrk g\u00fcc\u00fc olaca\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir. T\u0259k bu regiona n\u0259zar\u0259t etm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa, TDT eyni vaxtda \u00c7in v\u0259 Avropa aras\u0131nda \u0259sas k\u00f6rp\u00fc, \u0259sas n\u0259qliyyat-kommunikasiya rolunu oynacaq. X\u00fcsusil\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra art\u0131q Avropadan v\u0259 ya \u00c7ind\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 istiqam\u0259td\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n h\u0259r hans\u0131 y\u00fck ma\u015f\u0131nlar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n birba\u015fa Nax\u00e7\u0131vana, Nax\u00e7\u0131vandan Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 Bak\u0131ya v\u0259 buradan da X\u0259z\u0259r d\u0259nizi il\u0259 birba\u015fa Orta Asiyaya daxil olacaq. T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistandan \u018ffqan\u0131stan \u00fcz\u0259rind\u0259n \u00c7in-Pakistan iqtisadi yolu il\u0259 birba\u015fa \u00c7in\u0259 v\u0259 yaxud birba\u015fa Qazax\u0131stan\u00a0v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standan \u00c7in\u0259 daxil ola bil\u0259r. Biz \u0259slind\u0259 bununla \u00c7in\u0259 v\u0259 Avropaya ticar\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn yeni bir alternativ yol t\u0259klif etmi\u015f olduq.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, T\u00fcrkiy\u0259 art\u0131q \u0130\u011fd\u0131rdan Nax\u00e7\u0131vana d\u0259miryolu x\u0259ttini \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Eyni \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan da Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fb\u0259nd q\u0259s\u0259b\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259m avtomobil, h\u0259m d\u0259 d\u0259miryolunun art\u0131q t\u0259m\u0259lini qoyub. V\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 40 kilometrlik Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 bu yol birl\u0259\u015fdikd\u0259n sonra, art\u0131q C\u0259nub-Q\u0259rbi Asiyan\u0131n v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131n\u00a0geopolitik taleyi\u00a0m\u0259hz bu T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0259lind\u0259 olacaq dey\u0259 bil\u0259rik&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131na (TD\u018f\u015e) d\u00fcn\u0259nd\u0259n etibar\u0259n\u00a0T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 adland\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131&#8221;. Bunu Milli.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda siyasi analitik\u00a0Turab Rzayev\u00a0deyib. O bildirib ki,\u00a0\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bir oyan\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b oldu: &#8220;Bu \u015euran\u0131n yaranmas\u0131nda, h\u0259m inki\u015faf\u0131nda, h\u0259m d\u0259 son 1 ild\u0259 daha da m\u00fct\u0259\u015f\u0259kill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi rolu olub. Bel\u0259 ki, TD\u018f\u015e-in ilkin olaraq formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda o vaxt Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259 b\u00f6y\u00fck rolu olmu\u015fdu. H\u0259tta xat\u0131rlay\u0131ram ki, b\u0259zi Orta Asiya respublika r\u0259hb\u0259rl\u0259ri demi\u015fdil\u0259r ki, biz bu \u015euran\u0131n n\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmirik. \u018fsas odur ki, bizi bura a\u011fsaqqal Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b v\u0259 biz d\u0259 onun d\u0259v\u0259tini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":403625,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01.jpg",899,669,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01.jpg",899,669,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01.jpg",899,669,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01-490x365.jpg",490,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01-840x625.jpg",640,476,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01.jpg",899,669,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01.jpg",899,669,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/995429_01-899x620.jpg",899,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131na (TD\u018f\u015e) d\u00fcn\u0259nd\u0259n etibar\u0259n\u00a0T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 adland\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131&#8221;. Bunu Milli.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda siyasi analitik\u00a0Turab Rzayev\u00a0deyib. O bildirib ki,\u00a0\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bir oyan\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b oldu: &#8220;Bu \u015euran\u0131n yaranmas\u0131nda, h\u0259m inki\u015faf\u0131nda, h\u0259m d\u0259 son 1 ild\u0259 daha da m\u00fct\u0259\u015f\u0259kill\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n x\u00fcsusi rolu olub. Bel\u0259 ki, TD\u018f\u015e-in ilkin olaraq formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda o vaxt Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/403624"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=403624"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/403624\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/403625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=403624"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=403624"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=403624"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}