{"id":403859,"date":"2021-11-14T09:35:42","date_gmt":"2021-11-14T06:35:42","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=403859"},"modified":"2021-11-14T09:35:42","modified_gmt":"2021-11-14T06:35:42","slug":"bu-gun-diabet%c9%99-qarsi-umumdunya-mubariz%c9%99-gunudur-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=403859","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn diabet\u0259 qar\u015f\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya m\u00fcbariz\u0259 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Noyabr\u0131n 14-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Diabet\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fc qeyd edir. Bu tarix t\u0259sad\u00fcf\u0259n se\u00e7ilm\u0259yib. Bel\u0259 ki, bununla 1891-ci ilin bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 anadan olan kanadal\u0131 h\u0259kim v\u0259 fizioloq Frederik Bantinqin xidm\u0259tl\u0259ri \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilib. Ax\u0131 m\u0259hz o, h\u0259kim \u00c7arlz Best il\u0259 birlikd\u0259 1922-ci ild\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259rinin h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas ed\u0259n d\u0259rman\u0131n \u2013 insulinin k\u0259\u015ffind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya Diabet\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc insanlar\u0131n bu x\u0259st\u0259liy\u0259 diqq\u0259t ay\u0131rmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir yoldur. Az\u0259rbaycanda da bu g\u00fcnd\u0259 \u0259halinin \u015f\u0259k\u0259rli diabetl\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilir, ax\u0131 x\u0259st\u0259lik, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada artmaqda davam edir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox hallarda\u00a0x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 ala bil\u0259c\u0259yinizi bilm\u0259k son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/5e30e888-bb7e-37ad-a2c0-ea61192d8614.jpg\" \/><\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>2021-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Diabet\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fcn m\u00f6vzusu \u015f\u0259k\u0259rli diabetin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 etm\u0259k bar\u0259d\u0259dir. \u0130nsulinin k\u0259\u015ffind\u0259n 100 il sonra d\u00fcnyada milyonlarla insan ehtiyac duydu\u011fu insulini \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilmir. Diabetli bir \u00e7ox insan m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn peroral (a\u011f\u0131zla q\u0259bul edil\u0259n) d\u0259rmanlara ehtiyac duyur. Bir \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 orta g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 onlar qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 \u0259l\u00e7atan deyil. Diabetli insanlar v\u0259ziyy\u0259tini idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fmalardan qa\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn davaml\u0131 qay\u011f\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259y\u0259 ehtiyac duyur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259n\u0259zar\u0259t (qanda ql\u00fckoza s\u0259viyy\u0259sinin monitorinqi) d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Biz son d\u0259r\u0259c\u0259 \u00e7\u0259tin d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q. Bel\u0259 ki, diabetl\u0259 ya\u015fayan insanlar COVID-19-un a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131na daha \u00e7ox h\u0259ssas ola bil\u0259rl\u0259r. \u018fld\u0259 olunan m\u0259lumatlar g\u00f6st\u0259rir ki, diabet kimi ba\u015fqa x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlar aras\u0131nda \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259kdir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/e776ef32-41d4-376c-a29e-c12148a7f051.jpg\" \/><\/p>\n<p>\u00dcST-\u00fcn\u00a0m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u015f\u0259k\u0259rli diabet \u0259halinin \u00f6l\u00fcm faizini 2-3 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131r v\u0259 \u00f6m\u00fcr m\u00fcdd\u0259tini q\u0131sald\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, problemin aktuall\u0131\u011f\u0131 h\u0259m d\u0259 bu x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lma miqyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Beyn\u0259lxalq Diabet Federasiyas\u0131n\u0131n (IDF) Diabet Atlas\u0131nda d\u0259rc edil\u0259n son r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada t\u0259xmin\u0259n yar\u0131m milyard insan diabetl\u0259 ya\u015fay\u0131r. Ekspertl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, yax\u0131n 25 il \u0259rzind\u0259 onlar\u0131n say\u0131 700 milyondan \u00e7ox olacaq. Bununla bel\u0259, \u015f\u0259k\u0259rli diabetl\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n faktiki say\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycanda bu diaqnozla 300 min\u0259 yax\u0131n insana qeydiyyatdad\u0131r. Amma \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rinin real say\u0131 az\u0131 iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri qeydiyyata d\u00fc\u015fm\u0259yib, \u00e7oxlar\u0131n\u0131n is\u0259 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 tutulmas\u0131ndan x\u0259b\u0259ri bel\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/48565eed-87fd-34fd-be6d-c1006c6c3296.jpg\" \/><\/p>\n<p>Diabet &#8211; m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r insulin ifraz etm\u0259dikd\u0259 v\u0259 ya orqanzm ifraz etdiyi insulind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259diyi zaman meydana g\u0259l\u0259n xroniki x\u0259st\u0259likdir. Bu, qanda ql\u00fckoza s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131na (hiperqlikemiya) g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>1-ci tip diabet (\u0259vv\u0259ll\u0259r insulind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq bilinirdi) \u00fc\u00e7\u00fcn ql\u00fckozan\u0131n enerjiy\u0259 \u00e7evrilm\u0259sind\u0259n m\u0259sul olan insulinin ifraz\u0131n\u0131n olmamas\u0131 xarakterikdir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n orqanizmin toxumalar\u0131 onlara \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n \u015f\u0259k\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tini itirir, qanda \u015f\u0259k\u0259rin s\u0259viyy\u0259si \u00e7ox y\u00fcks\u0259k olduqda bel\u0259 \u201cacl\u0131qdan \u00f6lm\u0259y\u0259\u201d v\u0259 \u00f6z ehtiyatlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Ya\u011f ehtiyatlar\u0131ndan istifad\u0259 olunur v\u0259 onlar par\u00e7aland\u0131qda toksik m\u0259hsul \u2013 aseton meydana \u00e7\u0131x\u0131r, o da orqanizmd\u0259 y\u0131\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 onu z\u0259h\u0259rl\u0259yir. Orqanizmd\u0259 b\u00fct\u00fcn madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259si pozulur. \u0130nsan enerji \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u00e7ox ar\u0131qlay\u0131r v\u0259 z\u0259ifl\u0259yir. \u0130nsulinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 daim x\u00fcsusi preparatlar\u0131n inyeksiyas\u0131 il\u0259 kompensasiya etm\u0259k laz\u0131m g\u0259lir, hans\u0131 ki, onlar olmadan insan \u00f6l\u0259 bil\u0259r. \u00c7ox vaxt x\u0259st\u0259lik g\u0259nc ya\u015fda ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/2cbd72fe-5e83-3039-955e-4603b754d7cb.jpg\" \/><\/p>\n<p>1-ci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabet b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259k\u0259rli diabet hallar\u0131n\u0131n 10-15 faizind\u0259 rast g\u0259linir. Qalan 85-90 faiz is\u0259 2-ci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabetin (\u0259vv\u0259ll\u0259r insulind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan v\u0259 ya \u201cyetkin\u201d diabet adlan\u0131rd\u0131) pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Ad\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, burada insulin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dem\u0259k olar he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 2-ci tip diabetd\u0259 m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259zi \u0259vv\u0259lc\u0259 laz\u0131mi qaydada i\u015fl\u0259yir. Bu x\u0259st\u0259likd\u0259 ql\u00fckozan\u0131n \u0259sas enerji t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcs\u00fc oldu\u011fu \u0259z\u0259l\u0259 toxumas\u0131 orqanizmin ifraz etdiyi insulind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bilmir. Onun h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri praktiki olaraq h\u0259yati vacib olan ql\u00fckozan\u0131 q\u0259bul ed\u0259 bilmir. Bu v\u0259ziyy\u0259t\u0259 insulin rezistenti (m\u00fcqavim\u0259ti) deyilir.<\/p>\n<p>\u0130nsulin m\u00fcqavim\u0259ti irsi, anadang\u0259lm\u0259 q\u00fcsur ola bil\u0259r, lakin daha \u00e7ox \u00e7\u0259kisi \u00e7ox olan insanlarda rast g\u0259linir. Statistikaya g\u00f6r\u0259, \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259rinin 80 faizind\u0259n \u00e7oxu art\u0131q \u00e7\u0259kid\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. 2-ci tip diabetd\u0259 \u0259n vacib \u015fey \u00e7\u0259kini normalla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 ya\u011f v\u0259 karbohidrat m\u00fcbadil\u0259sini b\u0259rpa etm\u0259kdir. Ancaq p\u0259hriz v\u0259 fiziki m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259r k\u00f6m\u0259k etmirs\u0259, x\u0259st\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131 boyu h\u0259kim n\u0259zar\u0259tind\u0259 qalmal\u0131 v\u0259 qanda \u015f\u0259k\u0259rin miqdar\u0131n\u0131 azaldan d\u0259rmanlar q\u0259bul etm\u0259li olacaq.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/4a43faa0-def4-3e96-9e5f-b363508856cc.jpg\" \/><\/p>\n<p>\u015e\u0259k\u0259rli diabet &#8211; a\u011f\u0131rla\u015fmalar\u0131n v\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l \u0259lilliyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn daimi monitorinq t\u0259l\u0259b ed\u0259n x\u0259st\u0259likdir. X\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259 etm\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131, h\u0259kiml\u0259 s\u0131x t\u0259masda olmaqla x\u0259st\u0259likl\u0259rini idar\u0259 etm\u0259yi \u00f6yr\u0259tm\u0259k b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir, \u00e7\u00fcnki bu, diabetli insanlar\u0131n h\u0259yat keyfiyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. X\u0259st\u0259l\u0259rin x\u0259st\u0259likl\u0259ri haqq\u0131nda daha \u00e7ox m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn diabet m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 olmaq vacibdir. Orada x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 insulinin dozas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k, qida se\u00e7m\u0259k, y\u00fckl\u0259nm\u0259ni d\u00fczg\u00fcn t\u0259nziml\u0259m\u0259k, d\u0259rmanlar\u0131 bilm\u0259k \u00f6yr\u0259dilir. \u0130nsan n\u0259 q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131 m\u0259lumatl\u0131 olarsa, onda f\u0259sadlar da bir o q\u0259d\u0259r az olar.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/032d9771-6fd8-32e8-988c-bb7672afc980.png\" \/><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, Bak\u0131 Sa\u011flaml\u0131q M\u0259rk\u0259zind\u0259 yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f endokrinologiya \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 tezlikl\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet m\u0259kt\u0259bi a\u00e7\u0131lacaq. Diabetli insanlar\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fcalic\u0259nin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir. \u00c7ox vaxt poliklinika h\u0259kiml\u0259ri x\u0259st\u0259liyin b\u00fct\u00fcn n\u00fcanslar\u0131n\u0131 izah etm\u0259y\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r vaxt tapm\u0131r v\u0259 x\u0259st\u0259 qorxular\u0131 v\u0259 h\u0259y\u0259can\u0131 il\u0259 ba\u015f-ba\u015fa qal\u0131r. Bu m\u0259kt\u0259bl\u0259r d\u0259 m\u0259hz bu x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri u\u011furla aradan qald\u0131rmaq v\u0259 h\u0259yat keyfiyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131l\u0131r. Yaln\u0131z bel\u0259 birg\u0259, komanda yana\u015fmas\u0131 diabet kimi m\u0259krli x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 n\u0259tic\u0259 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Beyn\u0259lxalq Diabet Federasiyas\u0131n\u0131n (IDF) \u00fczv\u00fc, Bak\u0131 Sa\u011flaml\u0131q M\u0259rk\u0259zinin Endokrinologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, tibb elml\u0259ri namiz\u0259di H\u00fcseynov Oqtay Ayd\u0131n o\u011flu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Noyabr\u0131n 14-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Diabet\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fc qeyd edir. Bu tarix t\u0259sad\u00fcf\u0259n se\u00e7ilm\u0259yib. Bel\u0259 ki, bununla 1891-ci ilin bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 anadan olan kanadal\u0131 h\u0259kim v\u0259 fizioloq Frederik Bantinqin xidm\u0259tl\u0259ri \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilib. Ax\u0131 m\u0259hz o, h\u0259kim \u00c7arlz Best il\u0259 birlikd\u0259 1922-ci ild\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259rinin h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas ed\u0259n d\u0259rman\u0131n \u2013 insulinin k\u0259\u015ffind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131b. \u00dcmumd\u00fcnya Diabet\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc insanlar\u0131n bu x\u0259st\u0259liy\u0259 diqq\u0259t ay\u0131rmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir yoldur. Az\u0259rbaycanda da bu g\u00fcnd\u0259 \u0259halinin \u015f\u0259k\u0259rli diabetl\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilir, ax\u0131 x\u0259st\u0259lik, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada artmaqda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":403860,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/24ec0fab-0f26-35ea-87e3-4ffa799149d3_850.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Noyabr\u0131n 14-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Diabet\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcn\u00fc qeyd edir. Bu tarix t\u0259sad\u00fcf\u0259n se\u00e7ilm\u0259yib. Bel\u0259 ki, bununla 1891-ci ilin bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 anadan olan kanadal\u0131 h\u0259kim v\u0259 fizioloq Frederik Bantinqin xidm\u0259tl\u0259ri \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilib. Ax\u0131 m\u0259hz o, h\u0259kim \u00c7arlz Best il\u0259 birlikd\u0259 1922-ci ild\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet x\u0259st\u0259l\u0259rinin h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas ed\u0259n d\u0259rman\u0131n \u2013 insulinin k\u0259\u015ffind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131b. \u00dcmumd\u00fcnya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/403859"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=403859"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/403859\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/403860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=403859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=403859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=403859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}