{"id":404082,"date":"2021-11-15T10:51:19","date_gmt":"2021-11-15T07:51:19","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=404082"},"modified":"2021-11-15T10:51:19","modified_gmt":"2021-11-15T07:51:19","slug":"yaslilar-ucun-xususi-t%c9%99cili-tibbi-yardim-az%c9%99rbaycanda-bu-sistemin-t%c9%99tbiqi-mumkundur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=404082","title":{"rendered":"Ya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259cili tibbi yard\u0131m: Az\u0259rbaycanda bu sistemin t\u0259tbiqi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr?"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin daha yax\u015f\u0131 v\u0259 operativ t\u0259cili tibbi yard\u0131m xidm\u0259ti almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi sistem yarad\u0131l\u0131r. Ancaq bel\u0259 sistemin Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiqin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t birm\u0259nal\u0131 deyil.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/kaspi.az\/az\/yaslilar-ucun-xususi-tecili-tibbi-yardim-arasdirma?fbclid=IwAR1zHsc_8qQkY1xjnR2aHi8OvlywUL-latxvgGdqXeMKlX6_xftnV_lJn08\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u201cKaspi\u201d q\u0259zeti\u00a0<\/strong><\/a>m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca T\u0259cili Tibbi Yard\u0131m xidm\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Avropa Birliyinin maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 realla\u015facaq pilot layih\u0259nin icras\u0131na yax\u0131n zamanlarda ba\u015flanacaq. T\u00fcrkiy\u0259nin T\u0259cili Tibbi M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r D\u0259rn\u0259yinin Ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Prof. Dr. Ba\u015far Cander layih\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n bildirib ki, bu, d\u00fcnyada ilkdir: \u201cYa\u015fl\u0131 \u0259hali t\u0259dric\u0259n art\u0131r. Onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri d\u0259 f\u0259rqlidir. Bu layih\u0259miz Avropada b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6rd\u00fc. Avropa Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259k ald\u0131. D\u00fcnyada bel\u0259 bir xidm\u0259t yoxdur. \u0130lk olaraq T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu sistemi qurma\u011fa ba\u015flay\u0131r\u0131q. Yaln\u0131z ya\u015fl\u0131lara y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259cili xidm\u0259t olacaq\u201d. Maraql\u0131d\u0131r, bel\u0259 bir sistemin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 qurulmas\u0131na ehtiyac varm\u0131? Hans\u0131 c\u0259h\u0259td\u0259n effektli ola bil\u0259r? Bel\u0259 bir layih\u0259nin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259tbiqi haz\u0131rda n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 real g\u00f6r\u00fcn\u00fcr?<\/p>\n<div id=\"AdviadNativeVideo0\" class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>T\u0259cili yard\u0131ma tez-tez m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n qrup<\/strong><\/p>\n<p>Tibbi ekspert \u015e\u0259msiyy\u0259 Namazova deyir ki, 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca t\u0259cili tibbi yard\u0131m xidm\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131 bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir: \u201cDemoqrafik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu ya\u015f qrupundak\u0131 insanlarda xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r daha \u00e7ox olur. \u00dcr\u0259k-damar, dayaq-h\u0259r\u0259k\u0259t, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131, endikrinoloji v\u0259 s. x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 ya\u015fl\u0131 insanlarda daha s\u0131x rast g\u0259linir. Ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u015f\u0259k\u0259r x\u0259st\u0259si kimi qeydiyyatdad\u0131rlar. \u018fks\u0259riyy\u0259ti t\u0259cili tibbi yard\u0131ma tez-tez m\u00fcraci\u0259t edir. Y\u0259ni bu ya\u015f qrupu \u00fczr\u0259 t\u0259cili tibbi yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259r qeyd etdiyimiz qrup \u0259haliy\u0259 daha x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilm\u0259sini vacib edir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMTEvMTUvMDgvNTgvMzUvNmJkMWRjYzAtMGZhNC00Y2IwLWJiNjItOTE0OTlmYjI4NTliLzE2MzY3MjYyMDBfMi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=479d241c1ccdb477\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 olsayd\u0131\u2026<\/strong><\/p>\n<p>\u015e.Namazova bildirdi ki, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 bel\u0259 bir xidm\u0259t olsayd\u0131, koronavirusu a\u011f\u0131r ke\u00e7ir\u0259n ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 daha operativ xidm\u0259t g\u00f6st\u0259ril\u0259rdi: \u201cYa\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r bu virusa qar\u015f\u0131 daha h\u0259ssasd\u0131rlar, eyni zamanda xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri olanlar\u0131 da \u00e7oxdur. Pandemiya il\u0259 \u0259laq\u0259li \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar olanda t\u0259cili tibbi yard\u0131m \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara n\u00f6vb\u0259 il\u0259 gedir. Amma 65 ya\u015f \u00fcz\u0259ri \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca tibbi yard\u0131m olard\u0131sa, onlara daha tez xidm\u0259t g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259rdi\u201d.<\/p>\n<p><strong>X\u0259st\u0259liyin a\u011f\u0131rla\u015fmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong><\/p>\n<p>Tibbi ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, x\u0259st\u0259likl\u0259rin a\u011f\u0131r f\u0259sadla n\u0259tic\u0259l\u0259nm\u0259m\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 vaxt\u0131nda t\u0259cili tibbi yard\u0131m xidm\u0259ti g\u00f6st\u0259rilm\u0259si vacibdir: \u201cD\u00fczd\u00fcr, indi x\u0259st\u0259likl\u0259rin cavanla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyirik, amma klinik gedi\u015fata baxanda yuxar\u0131 ya\u015f qruplar\u0131nda olanlar\u0131n t\u0259cili yard\u0131ma daha \u00e7ox m\u00fcraci\u0259t etdiyini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Hipertonik krizisl\u0259r, insultdan sonrak\u0131 kritik d\u00f6vr olur. O \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 h\u0259min x\u0259st\u0259likl\u0259r xroniki formaya ke\u00e7ir. \u00d6m\u00fcr boyu o x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 narahat olurlar. Dey\u0259k ki, t\u0259zyiq qalx\u0131b, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabetdir. Bu hal, an i\u00e7\u0259risind\u0259 insulta s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. T\u0259cili Tibbi Yard\u0131m is\u0259 \u00fcmumi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara s\u0131ra il\u0259 gedir. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kmirl\u0259r. Ancaq s\u0131rf ya\u015fl\u0131lar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na baxan xidm\u0259t olsa, onlar\u0131n yard\u0131mlar\u0131na daha tez \u00e7atarlar. Bu, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin f\u0259sadla\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq. Vaxt\u0131nda ilkin yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259y\u0259nd\u0259 b\u0259z\u0259n problem \u00e7ox d\u0259rinl\u0259\u015fir, a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r. T\u0259cili Tibbi Yard\u0131m daha tez \u00e7atsa, ilkin yard\u0131m daha tez g\u00f6st\u0259rils\u0259, probleml\u0259r daha d\u0259rin s\u0259viyy\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259z\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjEvMTEvMTUvMDgvNTgvMzUvYTRmYzU5OTEtNzY2NS00YjMyLWI5ZTEtYjY0NTY1YjFmYjJmLzE2MzY3MjYyMjhfMS5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=35b56ce0bcc78cb9\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr<\/strong><\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili M\u00fc\u015ffiq M\u0259mm\u0259dli deyir ki, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lan 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca t\u0259cili tibbi yard\u0131m xidm\u0259tinin \u00fcst\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259ri var, ancaq haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259tbiqi o q\u0259d\u0259r d\u0259 real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr: \u201cH\u0259m s\u0259hiyy\u0259nin kadr resurslar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan o imkan yoxdur, h\u0259m d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 ayr\u0131ca xidm\u0259tin t\u0259\u015fkilinin effektivliyi y\u00fcks\u0259k olmayacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ail\u0259 h\u0259kimliyi institutu<\/strong><\/p>\n<p>M.M\u0259mm\u0259dlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda formala\u015fd\u0131r\u0131lan Ail\u0259 Sa\u011flaml\u0131q M\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 ail\u0259 h\u0259kimliyi institutu b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131nda olan \u015f\u0259xsl\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlanmas\u0131 c\u0259h\u0259td\u0259n \u00f6n\u0259mli olacaq: \u201cAil\u0259 h\u0259kimliyi institutu ail\u0259d\u0259 olan f\u0259rdl\u0259rin h\u0259r birinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlayacaq, laz\u0131m olduqda icbari, yaxud k\u00f6n\u00fcll\u00fc dispanserizasiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k. Davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatlara malik olacaq. 2000-2500 \u015f\u0259xsin bir ail\u0259 h\u0259kimin\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu, t\u0259xmin\u0259n 400-500 ail\u0259 edir. H\u0259m yax\u0131nl\u0131q, h\u0259m d\u0259 h\u0259kim\u0259 etibarl\u0131l\u0131q bax\u0131m\u0131ndan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r dayan\u0131ql\u0131 sistemdir. Ail\u0259 h\u0259kimliyi institutu v\u0259 Ail\u0259 Sa\u011flaml\u0131q M\u0259rk\u0259zl\u0259ri icbari tibbi s\u0131\u011forta \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131lan islahatlarla \u00f6z\u00fcn\u00fcn strateji h\u0259d\u0259fin\u0259 yax\u0131nla\u015fsa, bu, bizim s\u0259hiyy\u0259 sistemimizd\u0259 65 ya\u015f \u00fcst\u00fc insanlar\u0131 da \u0259hat\u0259 etm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan kifay\u0259t ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin daha yax\u015f\u0131 v\u0259 operativ t\u0259cili tibbi yard\u0131m xidm\u0259ti almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi sistem yarad\u0131l\u0131r. Ancaq bel\u0259 sistemin Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiqin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t birm\u0259nal\u0131 deyil. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0\u201cKaspi\u201d q\u0259zeti\u00a0m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca T\u0259cili Tibbi Yard\u0131m xidm\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Avropa Birliyinin maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 realla\u015facaq pilot layih\u0259nin icras\u0131na yax\u0131n zamanlarda ba\u015flanacaq. T\u00fcrkiy\u0259nin T\u0259cili Tibbi M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r D\u0259rn\u0259yinin Ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Prof. Dr. Ba\u015far Cander layih\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n bildirib ki, bu, d\u00fcnyada ilkdir: \u201cYa\u015fl\u0131 \u0259hali t\u0259dric\u0259n art\u0131r. Onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri d\u0259 f\u0259rqlidir. Bu layih\u0259miz Avropada b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6rd\u00fc.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":402546,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/tibbi_yardim.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin daha yax\u015f\u0131 v\u0259 operativ t\u0259cili tibbi yard\u0131m xidm\u0259ti almas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi sistem yarad\u0131l\u0131r. Ancaq bel\u0259 sistemin Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiqin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t birm\u0259nal\u0131 deyil. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0\u201cKaspi\u201d q\u0259zeti\u00a0m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131ca T\u0259cili Tibbi Yard\u0131m xidm\u0259tinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Avropa Birliyinin maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 realla\u015facaq pilot layih\u0259nin icras\u0131na yax\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/404082"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=404082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/404082\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/402546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=404082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=404082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=404082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}