{"id":404742,"date":"2021-11-16T14:59:44","date_gmt":"2021-11-16T11:59:44","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=404742"},"modified":"2021-11-16T14:59:44","modified_gmt":"2021-11-16T11:59:44","slug":"goz%c9%99llik-sirri-c-vitamini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=404742","title":{"rendered":"G\u00f6z\u0259llik sirri: C vitamini"},"content":{"rendered":"<p>Havalar\u0131n soyumas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq orqanizmimizin m\u00fcqavim\u0259tinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin daha \u00e7ox yay\u0131lmas\u0131 C vitaminin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131 daha da art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Askorbin tur\u015fusu olaraq da adlanan C vitamini \u0259n \u00e7ox tan\u0131nan vitaminl\u0259rd\u0259ndir. T\u0259rkibind\u0259ki hidroksil qruplar\u0131na g\u00f6r\u0259 suda yax\u015f\u0131 h\u0259ll olan\u00a0 birl\u0259\u015fm\u0259dir. B\u0259zi canl\u0131 orqanizml\u0259r bu vitamini \u00f6zl\u0259ri istehsal edirl\u0259r. Lakin insanlar bu vitamini xaricd\u0259n q\u0259bul etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p>C vitamininin kollagenin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u00e7ox t\u0259sirli rolu vard\u0131r ki, kollagen insan orqanizminin quru madd\u0259sinin 70 %-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259 orqanizmd\u0259 miqdar\u0131 \u0259n \u00e7ox olan proteindir. Ya\u015flanma orqanizmin kollagen toxumas\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si v\u0259 orqanizmin kollagen istehsal\u0131n\u0131 itirm\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u0130nsanlar ill\u0259r \u0259rzind\u0259 kollagen istehsal\u0131 qabiliyy\u0259tini itirirl\u0259r. G\u00fcn\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131, havan\u0131n \u00e7irkliliyi v\u0259 siqaret d\u0259rinin ya\u015flanmas\u0131n\u0131n iki \u0259n \u00f6n\u0259mli s\u0259b\u0259bidir. C vitamini ya\u015flanma\u011fa qar\u015f\u0131 \u00f6n\u0259mli bir qalxan rolunu oynay\u0131r. G\u0259nc ya\u015flar\u0131ndan sa\u011flam qidalanmaq, \u015f\u0259k\u0259rl\u0259rl\u0259 qidalanmaqdan uzaqla\u015fmaq, \u00e7oxlu miqdarda meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, bal\u0131q \u0259ti v\u0259 ya\u011fs\u0131z \u0259t istifad\u0259 etm\u0259k, s\u0259rb\u0259st radikallar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n qidalardan uzaqla\u015fmaq v\u0259 vitamin q\u0259buluna diqq\u0259t etm\u0259k d\u0259rinin ya\u015flanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>C vitamininin t\u0259bii m\u0259nb\u0259l\u0259ri g\u00f6y\u0259rti, t\u0259z\u0259 meyv\u0259l\u0259r, bir s\u0131ra t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r (k\u0259l\u0259m, bib\u0259r, kah\u0131, g\u00fcl k\u0259l\u0259mi) sitrus meyv\u0259l\u0259ridir. \u0130tburnu meyv\u0259si C vitamini il\u0259 daha z\u0259ngindir. Askorbin tur\u015fusu b\u00fct\u00fcn canl\u0131 toxumalar\u0131nda olur. T\u0259z\u0259 meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r bu vitaminl\u0259 z\u0259ngindir. Meyv\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u0259n \u00e7ox C vitaminin\u0259 malik olanlar limon, porta\u011fal, greyfurt, kivi, ananas, \u00e7iy\u0259l\u0259k v\u0259 qara\u011fatd\u0131r. T\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 ispanaq, quru so\u011fan, bib\u0259r, turp, yer almas\u0131, brokoli C vitamini bax\u0131m\u0131ndan \u0259n z\u0259ngin qidalardand\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fdan v\u0259 b\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kisind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq C vitaminin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat d\u0259yi\u015filir. Bir ya\u015fad\u0259k u\u015faqlarda g\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat 30-40 mq, 1-12 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda 40-75 mq, orta ya\u015fl\u0131 insanlarda is\u0259 t\u0259l\u0259bat 50-100 mq t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>C vitamininin faydalar\u0131 dedikd\u0259 ilk a\u011fla g\u0259l\u0259n immun sistemidir. \u0130nsan orqanizmin\u0259 olduqca t\u0259sirli olan C vitamini immuniteti art\u0131r\u0131r v\u0259 bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Antioksidant x\u00fcsusiyy\u0259ti oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 t\u0259sirlidir. D\u0259ri h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir, qan h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin s\u00fcr\u0259tl\u0259 yenil\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 dig\u0259r vitaminl\u0259rin sintezin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. D\u0259rid\u0259ki yara izl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131ndan, s\u00fcm\u00fckl\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox sayda funksiyalar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sur\u0259 R\u0259himova,<\/strong><br \/>\n<em>AMEA Nax\u00e7\u0131van B\u00f6lm\u0259si Bioresurslar \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131,<br \/>\nbiologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Havalar\u0131n soyumas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq orqanizmimizin m\u00fcqavim\u0259tinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin daha \u00e7ox yay\u0131lmas\u0131 C vitaminin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131 daha da art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Askorbin tur\u015fusu olaraq da adlanan C vitamini \u0259n \u00e7ox tan\u0131nan vitaminl\u0259rd\u0259ndir. T\u0259rkibind\u0259ki hidroksil qruplar\u0131na g\u00f6r\u0259 suda yax\u015f\u0131 h\u0259ll olan\u00a0 birl\u0259\u015fm\u0259dir. B\u0259zi canl\u0131 orqanizml\u0259r bu vitamini \u00f6zl\u0259ri istehsal edirl\u0259r. Lakin insanlar bu vitamini xaricd\u0259n q\u0259bul etm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dirl\u0259r. C vitamininin kollagenin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u00e7ox t\u0259sirli rolu vard\u0131r ki, kollagen insan orqanizminin quru madd\u0259sinin 70 %-ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259 orqanizmd\u0259 miqdar\u0131 \u0259n \u00e7ox olan proteindir. Ya\u015flanma orqanizmin kollagen toxumas\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si v\u0259 orqanizmin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":404743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/6a80e309163698050524619368010434848.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Havalar\u0131n soyumas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq orqanizmimizin m\u00fcqavim\u0259tinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin daha \u00e7ox yay\u0131lmas\u0131 C vitaminin\u0259 olan t\u0259l\u0259bat\u0131 daha da art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Askorbin tur\u015fusu olaraq da adlanan C vitamini \u0259n \u00e7ox tan\u0131nan vitaminl\u0259rd\u0259ndir. T\u0259rkibind\u0259ki hidroksil qruplar\u0131na g\u00f6r\u0259 suda yax\u015f\u0131 h\u0259ll olan\u00a0 birl\u0259\u015fm\u0259dir. B\u0259zi canl\u0131 orqanizml\u0259r bu vitamini \u00f6zl\u0259ri istehsal edirl\u0259r. Lakin insanlar bu vitamini xaricd\u0259n q\u0259bul etm\u0259k&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/404742"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=404742"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/404742\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/404743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=404742"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=404742"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=404742"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}