{"id":413239,"date":"2021-12-08T08:54:44","date_gmt":"2021-12-08T05:54:44","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=413239"},"modified":"2021-12-08T08:54:44","modified_gmt":"2021-12-08T05:54:44","slug":"s%c9%99rq-t%c9%99r%c9%99fdasligi-sammiti-az%c9%99rbaycan-assosiativ-s%c9%99n%c9%99di-imzalamamaqla-duzmu-edib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=413239","title":{"rendered":"\u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d sammiti &#8211; Az\u0259rbaycan assosiativ s\u0259n\u0259di imzalamamaqla d\u00fczm\u00fc edib?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dekabr\u0131n 15-i v\u0259 16-s\u0131nda Br\u00fcsseld\u0259 \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d sammiti ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Xat\u0131rlatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131na Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) 2009-cu ilin may ay\u0131ndan start verib v\u0259 bu proqram Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan, Belarus, G\u00fcrc\u00fcstan, Moldova v\u0259 Ukrayna il\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu il iyulun 18-d\u0259 geni\u015f t\u0259rkibd\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti \u015earl Mi\u015felin\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015fdu v\u0259 m\u00fch\u00fcm b\u0259yanatlar verilmi\u015fdi. El\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6nc\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u0259\u015fkil edilm\u0259si ideyas\u0131 da c\u0259nab Mi\u015feld\u0259n\u00a0 g\u0259lmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n he\u00e7 zaman yay\u0131nmay\u0131b, ancaq Erm\u0259nistan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ba\u015f tutaca\u011f\u0131na da \u015f\u00fcbh\u0259 yarad\u0131b. Eyni zamanda g\u00f6r\u00fc\u015f olacaqsa bel\u0259, n\u0259tic\u0259nin \u0259ld\u0259 olunaca\u011f\u0131na inam \u00e7ox azd\u0131r. Bununla bel\u0259, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n AB il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Bak\u0131ya s\u0259f\u0259r ed\u0259n A\u0130 r\u0259smisi il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar da Bak\u0131-Br\u00fcssel \u0259laq\u0259l\u0259rinin normal m\u0259crada davam etdirilm\u0259sin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 yeri qoymur. Az\u0259rbaycan\u0131n Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na \u00fczvl\u00fcy\u00fc, h\u0259m\u00e7inin haz\u0131rda quruma s\u0259drlik etm\u0259si \u00f6lk\u0259mizi bloklara \u00fczv etm\u0259k ist\u0259y\u0259n cinahlar \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7ilm\u0259z s\u0259dd\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>2009-cu ild\u0259 \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259rk\u0259n A\u0130-nin s\u0259rh\u0259dl\u0259ri yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 sabitliyin, islahatlar v\u0259 modernl\u0259\u015fm\u0259nin apar\u0131lmas\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min edilm\u0259si, azad ticar\u0259t zonalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131, viza rejiminin sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si (v\u0259 sonra l\u0259\u011fvi) kimi m\u0259qs\u0259dl\u0259r qar\u015f\u0131ya qoyulurdu. 2013-c\u00fc il Viln\u00fcs sammitind\u0259 Ukrayna v\u0259 Erm\u0259nistan assosiativ \u00fczvl\u00fck haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259ni imzalamad\u0131lar. H\u0259tta Erm\u0259nistan Rusiyan\u0131n dominantl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda olan Avrasiya \u0130qtisadi \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130\u0130) v\u0259 Kollektiv T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik M\u00fcqavil\u0259si T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 (KTMT) yax\u0131nla\u015fma,\u00a0 s\u0131x t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q x\u0259ttinin davam etdirilm\u0259sini z\u0259ruri say\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycan is\u0259 tam m\u00fcst\u0259qil m\u00f6vqe tutaraq, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, assosiativ \u00fczvl\u00fcy\u0259 m\u0259nfi m\u00fcnasib\u0259tini ifad\u0259 etdi. Assosiativ \u00fczvl\u00fck haqq\u0131nda s\u0259n\u0259d\u0259 ancaq G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Moldova imza atd\u0131lar. Bel\u0259likl\u0259, 2013-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131 ciddi siyasi z\u0259rb\u0259 ald\u0131. M\u0259lum oldu ki, proqrama daxil olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri eyni q\u0259lib\u0259 salmaq praktiki olaraq s\u0259m\u0259r\u0259li deyil. Onda A\u0130 h\u0259min proqramda t\u0259r\u0259fda\u015f olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 f\u0259rdi yana\u015fmaya \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. 2017-ci ild\u0259 is\u0259 A\u0130 il\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda assosiativ sazi\u015f imzaland\u0131. C\u0259nubi Qafqaz \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131nda i\u015ftirak\u0131n\u0131n \u00f6z\u0259llikl\u0259ri v\u0259 g\u0259lin\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259rin t\u0259hlili maraq do\u011furur.<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra ekspertl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu proqram \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259n \u00e7ox u\u011fur qazanan \u00f6lk\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan olub. \u018fslind\u0259 Br\u00fcssel d\u0259 bu q\u0259na\u0259td\u0259dir. Erm\u0259nistanla ba\u011fl\u0131 konkret bir fikir ifad\u0259 etm\u0259k \u00e7\u0259tindir. Bu \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc qeyri-konstruktiv siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 onun \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131nda yeri v\u0259 rolu da ayd\u0131n deyil. Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 is\u0259 tamamil\u0259 f\u0259rqli situasiya yaran\u0131b. R\u0259smi Bak\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259ti \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131 daxilind\u0259 onun m\u0259xsusi v\u0259 ard\u0131c\u0131l m\u00f6vqeyinin oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Az\u0259rbaycan assosiativ sazi\u015fi imzalamamaqla d\u00fczg\u00fcn siyasi kurs se\u00e7dimi? Br\u00fcssel sammitind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259liy\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259rmi, yoxsa A\u0130 art\u0131q Az\u0259rbaycana m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q format\u0131 il\u0259 bar\u0131\u015f\u0131b?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sfera.az\/file\/pic\/xeber\/2021-07\/1627153251_modern.az_1540553644fazil-1_1_459.jpg\" alt=\"Qanunsuz verilmi\u015f m\u0259nzill\u0259r al\u0131n\u0131b ehtiyac\u0131 olan jurnalistl\u0259r\u0259  verilm\u0259lidir&amp;quot; - Fazil Mustafa \u00bb Sfera.az Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u0259l x\u0259b\u0259rl\u0259r,  ara\u015fd\u0131rmalar, t\u0259hlill\u0259r v\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259rin t\u0259k \u00fcnvan\u0131\" \/><\/p>\n<p><strong>Fazil Mustafa: \u201c\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Avropa Birliyinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 daha s\u0259mimi add\u0131m atmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259liyik\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Deputat, BQB ba\u015fqan\u0131 Fazil Mustafa hesab edir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ox m\u00fcdd\u0259tli geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r fonunda \u0259slind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rimizin inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan faydal\u0131 bir istiqam\u0259t olub:<\/strong>\u00a0\u201cAmma m\u00fctl\u0259q m\u0259nada Avropa Birliyinin bir s\u0131ra istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 regional probleml\u0259r\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n maraqlar\u0131 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259diyin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u0259lli bir ziddiyy\u0259tl\u0259r d\u0259 ortada qal\u0131b. Burada h\u0259m d\u0259 Avropa Birliyinin m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 prinsipial m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259m\u0259m\u0259si d\u0259 \u00f6z rolunu oynay\u0131b. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259ri i\u015f\u011fal olunmu\u015fdu v\u0259 i\u015f\u011fal ed\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259 2017-ci ild\u0259 bel\u0259 bir sazi\u015fin imzalanmas\u0131 onu g\u00f6st\u0259rdi ki, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc prinsipini n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259yan el\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, amma real praktik t\u0259tbiqind\u0259 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259rt m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259mir. Eyni zamanda 44 g\u00fcnl\u00fck sava\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, ondan sonrak\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259 Erm\u0259nistana edil\u0259n d\u0259st\u0259k, b\u00f6y\u00fck miqdarda, 2,6 milyard avro maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131, ard\u0131nca da m\u00fcxt\u0259lif layih\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 yard\u0131m\u0131n verilm\u0259si, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 c\u0259mi 160 milyon yard\u0131m edilm\u0259si, onun da h\u0259l\u0259 verilm\u0259m\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu standartlar f\u0259rqlidir. F\u0259rqli oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa Birliyi il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 inam amili \u00e7ox ciddi rol oynay\u0131r. Y\u0259ni birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t\u0259, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n perspektivin\u0259 inanmal\u0131san v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qda m\u00fc\u0259yy\u0259n prinsipl\u0259ri qoruma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131san. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn bu kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 Avropa Birliyinin C\u0259nubi Qafqaz siyas\u0259tin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r ehtiyatla yana\u015f\u0131r, burada da haql\u0131d\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t yeritdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259, Avropa Birliyin\u0259 daxil olan ayr\u0131-ayr\u0131 subyektl\u0259rl\u0259 ayr\u0131ca m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r saxlama x\u0259ttini diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda tutmur. Bu m\u0259nada AB-y\u0259 daxil olan xeyli \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259ri geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf edib\u201d. F.Mustafa m\u0259hz bu m\u0259nada Erm\u0259nistan\u0131n avantajl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t \u0259ld\u0259 etdiyini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr: \u201c\u00c7\u00fcnki b\u00f6lg\u0259d\u0259ki prosesl\u0259rd\u0259 Erm\u0259nistan Avropa Birliyin\u0259 ona g\u00f6r\u0259 daha \u00e7ox arxalan\u0131r, yaxud d\u0259st\u0259yini almaq ist\u0259yir ki, AT\u018fT-in Minsk Qrupunun yenid\u0259n canlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olsun. Burada \u0259sas\u0259n iki d\u00f6vl\u0259t Erm\u0259nistan\u0131n m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 edir: AB\u015e v\u0259 Fransa. Fransa Avropa Birliyin\u0259 daxil oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bu birliyin siyasi kursunun da Erm\u0259nistana d\u0259st\u0259k verdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Amma hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan h\u0259r hans\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 asossiativ sazi\u015fi indiki m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 imzalamamal\u0131d\u0131r. R\u0259smi Bak\u0131 yen\u0259 d\u0259 Avropa Birliyin\u0259 daxil olan \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ikili \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259lidir. Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 birlikd\u0259 bu prosesi ir\u0259li aparma\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131 tapmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki \u0259ks halda, bu m\u0259s\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn indiki \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u0259lveri\u015fli deyil. \u00c7\u00fcnki Avropa Birliyinin buradak\u0131 prosesl\u0259ri t\u0259nziml\u0259m\u0259si m\u00fcmk\u00fcn deyil. Qurumun bu proses\u0259 hans\u0131sa bir d\u0259st\u0259k verm\u0259si d\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qorunan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259si d\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz yen\u0259 d\u0259\u00a0 ehtiyatl\u0131 m\u00f6vqeyimizi davam etdirm\u0259liyik, daha \u00e7ox b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00f6z sahibi olan \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q modelini inki\u015faf etdirm\u0259liyik, \u00e7\u00fcnki sah\u0259d\u0259 tamam ba\u015fqa prosesl\u0259r gedir. T\u0259bii ki, Avropa Birliyi il\u0259 d\u0259 b\u0259lli bir standartlar\u0131n qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimizi saxlamal\u0131y\u0131q. Burada ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Avropa Birliyinin Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 daha s\u0259mimi add\u0131m atmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259liyik. \u018fg\u0259r bel\u0259 bir add\u0131m olarsa, Az\u0259rbaycan onlarla ba\u011fl\u0131 da ist\u0259nil\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2021\/06\/15\/editor_bf08dc853337f41f011b1930f49e67ed_nq4l87mogt5pwu9vsaef.jpg\" alt=\"El\u00e7in Mirz\u0259b\u0259yli: &amp;quot;Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 xalqlar\u0131n\u0131n minillik arzular\u0131  ger\u00e7\u0259y\u0259 \u00e7evrilir&amp;quot;\" width=\"715\" height=\"402\" \/><\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Mirz\u0259b\u0259yli: \u201cA\u0130 \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ri ayaqlar alt\u0131na atma\u011fa v\u0259 assosiativ m\u00fctt\u0259fiql\u0259rini iqtisadi-siyasi alver predmetin\u0259 \u00e7evirm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong>Politoloq El\u00e7in Mirz\u0259b\u0259yli d\u0259 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraql\u0131 fikirl\u0259rini a\u00e7\u0131qlad\u0131:<\/strong>\u00a0\u201c2013-c\u00fc ild\u0259n bu yana c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 assosiativ sazi\u015f imzalamamaqda v\u0259 he\u00e7 bir manipulyativ davran\u0131\u015flara yol verm\u0259d\u0259n A\u0130 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin perspektivi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vqeyini \u00f6nc\u0259d\u0259n, h\u0259m d\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 s\u0259rgil\u0259m\u0259kd\u0259 do\u011fru add\u0131m atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbuta yetirir. Haz\u0131rda A\u0130 il\u0259 assosiativ sazi\u015f imzalayan \u201d\u015e\u0259rf T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131&#8221; proqram\u0131na \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n hans\u0131sa birinin u\u011fur qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. \u018fslind\u0259 ortal\u0131qda \u201cu\u011fur\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn do\u011furdu\u011fu assosiasiyaya uy\u011fun g\u0259l\u0259n n\u0259tic\u0259 yoxdur. Ukrayna, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Moldova \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259rini b\u0259rpa etm\u0259yibl\u0259r, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistan is\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 m\u0259\u011flub edilib&#8221;. \u0130qtisadi amill\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, E.Mirz\u0259b\u0259yli qeyd etdi ki, A\u0130 il\u0259 assosiativ sazi\u015f imzalayan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n yaln\u0131z G\u00fcrc\u00fcstan nisb\u0259t\u0259n sabit durumdad\u0131r: \u201cBu is\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. \u018fg\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n enerji v\u0259 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri olmasayd\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan haz\u0131rda Moldova v\u0259 Ukraynadan, b\u0259lk\u0259 Erm\u0259nistandan da a\u011f\u0131r durumda olacaqd\u0131. \u0130qtisadi sabitlik bir yana qals\u0131n, A\u0130 he\u00e7 assosiativ sazi\u015f imzalad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 probleml\u0259ri h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259yib. M\u0259s\u0259l\u0259n, bu ilin oktyabr\u0131nda t\u0259bii qaz\u0131n qiym\u0259tl\u0259rinin fantastik h\u0259dd\u0259 \u00e7atmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Moldovan\u0131n A\u0130 \u00fczv\u00fc olan Rum\u0131niya, Pol\u015fa v\u0259 Almaniyaya m\u00fcraci\u0259tl\u0259ri n\u0259tic\u0259siz qalm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 r\u0259smi Ki\u015finyov Az\u0259rbaycan\u0131n \u201dqap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6ym\u0259y\u0259&#8221; m\u0259cbur olmu\u015fdu. Ukrayna is\u0259 iyun ay\u0131ndan Az\u0259rbaycandan t\u0259bii qaz alma\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131 axtar\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r ki, ciddi enerji b\u00f6hran\u0131 ya\u015fan\u0131r v\u0259 h\u0259tta bir s\u0131ra b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 elektrik enerjisinin fasil\u0259l\u0259rl\u0259 verildiyi bildirilir. Haz\u0131rda Ukraynada t\u0259bii qaz\u0131n qiym\u0259ti h\u0259r min kub metr \u00fc\u00e7\u00fcn 730 dollar t\u0259\u015fkil edir ki, m\u00f6vcud iqtisadi imkanlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 r\u0259smi Kiyevin \u00f6lk\u0259ni t\u0259bii qazla t\u0259min ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Politoloq olduqca m\u00fch\u00fcm olan bir m\u0259qam\u0131 qeyd etdi:<\/strong>\u00a0\u201cA\u0130-nin \u201d\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131&#8221;na \u00fczv olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259raz b\u00fct\u00f6vl\u00fckl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi qorxaq m\u00f6vqe, b\u0259z\u0259n \u201c\u015eimal ax\u0131n\u0131-2&#8243; layih\u0259sind\u0259 oldu\u011fu kimi, \u00f6z iqtisadi maraqlar\u0131n\u0131 assosiativ m\u00fctt\u0259fiql\u0259rind\u0259n d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcst\u00fcn tutmas\u0131 ittifaqa olan etimada ciddi z\u0259rb\u0259 vurub. Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rinin 30 il\u0259 yax\u0131n Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda qalmas\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n ikili standartlar, G\u00fcrc\u00fcstan \u0259razil\u0259rinin ilhaq\u0131 prosesind\u0259 A\u0130-nin t\u0259msil\u00e7isi kimi vasit\u0259\u00e7i missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n Fransan\u0131n qorxaq davran\u0131\u015flar\u0131, Ukrayna il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259yin s\u00f6z\u00e7\u00fcl\u00fckd\u0259n o yana ke\u00e7m\u0259m\u0259si Avropa \u0130ttifaq\u0131na g\u00fcv\u0259nm\u0259kl\u0259 y\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259n siyas\u0259tin perspektivinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir&#8221;. E.Mirz\u0259b\u0259yli hesab edir ki, art\u0131q \u00fcmumi m\u0259nz\u0259r\u0259 \u00e7oxlar\u0131na ayd\u0131nd\u0131r: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259 buras\u0131ndad\u0131r ki, postsovet m\u0259kan\u0131nda art\u0131q he\u00e7 kim \u201ddemokratiya&#8221; haqq\u0131nda na\u011f\u0131llara inanm\u0131r v\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bu co\u011frafiyada ya\u015fayan xalqlar v\u0259 onlar\u0131n liderl\u0259ri Q\u0259rb siyas\u0259t\u00e7il\u0259rini \u201cdi\u015fl\u0259rin\u0259 vuraraq\u201d n\u0259y\u0259 qadir olduqlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiribl\u0259r. Rusiyan\u0131n \u00f6tk\u0259m siyas\u0259tinin t\u0259m\u0259lind\u0259 d\u0259 bu amil dayan\u0131r. Putin Q\u0259rbin hara q\u0259d\u0259r ged\u0259 bil\u0259c\u0259yini yax\u015f\u0131 bilir v\u0259 onu da yax\u015f\u0131 bilir ki, A\u0130 \u00f6z maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ri ayaqlar alt\u0131na atma\u011fa v\u0259 assosiativ m\u00fctt\u0259fiql\u0259rini iqtisadi-siyasi alver predmetin\u0259 \u00e7evirm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r. Bu bax\u0131mdan, Az\u0259rbaycan ba\u015fqalar\u0131n\u0131n indi \u0259min olma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 q\u0259na\u0259tini \u00e7oxdan m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib v\u0259 \u00f6t\u0259n h\u0259r g\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyevin haql\u0131 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir&#8221;.<\/p>\n<p>Bir h\u0259ft\u0259 sonra Br\u00fcsseld\u0259 n\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k, bunu indid\u0259n dem\u0259k \u00e7\u0259tindir. Amma \u0259minik ki, d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131m\u0131z h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, bu d\u0259f\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qorunacaq. Nec\u0259 ki, Az\u0259rbaycan ill\u0259r \u00f6nc\u0259 assosiativ s\u0259n\u0259di imzalamamaqda haql\u0131 oldu\u011funu isbatlad\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dekabr\u0131n 15-i v\u0259 16-s\u0131nda Br\u00fcsseld\u0259 \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d sammiti ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Xat\u0131rlatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131na Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) 2009-cu ilin may ay\u0131ndan start verib v\u0259 bu proqram Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan, Belarus, G\u00fcrc\u00fcstan, Moldova v\u0259 Ukrayna il\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Qeyd ed\u0259k ki, bu il iyulun 18-d\u0259 geni\u015f t\u0259rkibd\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n Prezidenti \u015earl Mi\u015felin\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015fdu v\u0259 m\u00fch\u00fcm b\u0259yanatlar verilmi\u015fdi. El\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6nc\u0259 Br\u00fcsseld\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u0259\u015fkil edilm\u0259si ideyas\u0131 da c\u0259nab&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":413240,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/d57163bf698349020013901a0a92c7bd.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Dekabr\u0131n 15-i v\u0259 16-s\u0131nda Br\u00fcsseld\u0259 \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d sammiti ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Xat\u0131rlatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, \u201c\u015e\u0259rq T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d proqram\u0131na Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) 2009-cu ilin may ay\u0131ndan start verib v\u0259 bu proqram Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan, Belarus, G\u00fcrc\u00fcstan, Moldova v\u0259 Ukrayna il\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Qeyd ed\u0259k ki, bu il iyulun 18-d\u0259 geni\u015f t\u0259rkibd\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/413239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=413239"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/413239\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/413240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=413239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=413239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=413239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}