{"id":414142,"date":"2021-12-10T10:30:46","date_gmt":"2021-12-10T07:30:46","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=414142"},"modified":"2021-12-10T10:30:46","modified_gmt":"2021-12-10T07:30:46","slug":"ssri-olk%c9%99l%c9%99ri-30-il-kecdi-%c9%99halisi-azalanlar-kiml%c9%99rdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=414142","title":{"rendered":"SSR\u0130 \u00f6lk\u0259l\u0259ri: 30 il ke\u00e7di &#8211; \u0259halisi azalanlar kiml\u0259rdir?"},"content":{"rendered":"<p>SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan 30 il ke\u00e7ir, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259n maraql\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri demoqrafiq d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rdir. 1991-ci ilin \u0259hali say\u0131na nisb\u0259t\u0259n ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 respublikalar\u0131n\u0131n demokrafik v\u0259ziyy\u0259ti bel\u0259 d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>\u018fhalisi artan \u00f6lk\u0259l\u0259r: 1) Tacikistan &#8211; 67,13%, 2) T\u00fcrkm\u0259nistan &#8211; 51,46%, 3) \u00d6zb\u0259kistan &#8211; 49,87%, 4) Az\u0259rbaycan &#8211; 35,85%, 5) Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan &#8211; 32,91%, 6) Qazaxstan &#8211; 12,65%.<\/p>\n<p>\u018fhalisi azalan \u00f6lk\u0259l\u0259r: 1) Rusiya &#8211; 0,59%, 2) Belarus &#8211; 6,44%, 3) G\u00fcrc\u00fcstan &#8211; 8,82%, 4) Erm\u0259nistan &#8211; 12,6%, 5) Ukrayna &#8211; 12,6%, 6) Estonya &#8211; 17,76%, 7) Moldova &#8211; 20,78% , 8) Litva &#8211; 23,96%, 9) Latviya &#8211; 27,75%.<\/p>\n<p>Axar.az\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, bu statistikan\u0131 iqtisad\u00e7\u0131 ekspert Natiq C\u0259f\u0259rli t\u0259qdim edib.<\/p>\n<p>Ekspert qeyd edib ki, \u0259halisi artan \u00f6lk\u0259l\u0259r ancaq m\u00fcs\u0259lman resbuplikalar\u0131d\u0131r, azalma olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259r is\u0259 m\u00fcxt\u0259lifdir v\u0259 daha maraql\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Rusiyada \u0259halinin daha az azalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi el\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 respublikalar\u0131d\u0131r &#8211; onlardan g\u0259l\u0259n miqrantlar hesab\u0131na t\u0259bii azalma kompensasiya edilir. Baltikyan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259halisi is\u0259 AB \u00fczvl\u00fcy\u00fcn\u00fcn verdiyi \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u0259 g\u00f6r\u0259 \u015eimali Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 Britaniyaya \u00fcz tutdular, Moldova v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 Rum\u0131niyaya daha \u00e7ox k\u00f6\u00e7d\u00fcl\u0259r, ukraynal\u0131lar is\u0259 AB il\u0259 sazi\u015fd\u0259n, vizas\u0131z gedi\u015f-g\u0259li\u015fd\u0259n sonra \u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7 etdil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> Axar.az-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, N.C\u0259f\u0259rli G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Erm\u0259nistanda t\u0259bii art\u0131m\u0131n azalmas\u0131n\u0131 &#8220;ciddi m\u0259s\u0259l\u0259&#8221; adland\u0131r\u0131b:<\/p>\n<p>&#8220;Erm\u0259nistan \u0259halisi son 30 ild\u0259 13%-\u0259 yax\u0131n azal\u0131b. Do\u011frudur, burada k\u00f6\u00e7 m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r, amma reall\u0131q bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqlidir. Erm\u0259nistanda r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 2,9 mln. insan ya\u015fay\u0131r, real r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 is\u0259 \u0259hali 2,2 mln. civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>19-cu \u0259srin sonunda bizim co\u011frafiyada (indiki T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan \u0259razil\u0259ri) erm\u0259nil\u0259rin say\u0131n\u0131n 5,2 mln. n\u0259f\u0259r oldu\u011fu b\u0259zi tarixi m\u0259nb\u0259\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd olunur &#8211; bu r\u0259q\u0259mi m\u00fcbahis\u0259l\u0259ndirm\u0259d\u0259n h\u0259qiq\u0259t kimi q\u0259bul ets\u0259k!<\/p>\n<p>\u0130ndi v\u0259ziyy\u0259t bel\u0259dir: Bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 100 min, G\u00fcrc\u00fcstanda 300 min\u0259 yax\u0131n, Az\u0259rbaycanda (Xank\u0259ndi v\u0259 \u0259traf\u0131) 40-50 min\u0259 yax\u0131n (bu da \u015fi\u015firdilib, fakt 20-30 min civar\u0131ndad\u0131r &#8211; red.), Erm\u0259nistanda is\u0259 2,2 mln. n\u0259f\u0259r, \u00fcmumilikd\u0259 2 mln. 650 min erm\u0259ni ya\u015fay\u0131r. Y\u0259ni, son 150 ild\u0259 bizim co\u011frafiyada erm\u0259nil\u0259rin say\u0131 2 d\u0259f\u0259 (!) azal\u0131b v\u0259 bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 x\u0259yan\u0259t, b\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan na\u011f\u0131l\u0131 v\u0259 mifi, Rusiyaya ba\u011flad\u0131qlar\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r, qon\u015fulara qar\u015f\u0131 aqressiya olub.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni ba\u015fbil\u0259nl\u0259ri v\u0259 xarici k\u0259\u015ffiyyata qulluq ed\u0259n xadiml\u0259ri, Rusiya agentl\u0259ri son 150 ild\u0259 \u0259halinin 2 d\u0259f\u0259 azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olublar. Onlar ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 x\u0259yan\u0259t etm\u0259s\u0259ydil\u0259r, Rusiyaya g\u00fcv\u0259nib arxadan qap\u0131 qon\u015fular\u0131n\u0131 vurmasayd\u0131lar, bu g\u00fcn co\u011frafiyam\u0131zda erm\u0259ni \u0259silli v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131 10 mln.-dan \u00e7ox olard\u0131.<\/p>\n<p>Son 150 ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin itirdikl\u0259ri qazand\u0131qlar\u0131ndan qat-qat \u00e7ox olub. T\u0259k qazanclar\u0131 d\u00fcnyaya s\u0259pilmi\u015f diasporlar\u0131d\u0131r ki, onlar\u0131n da t\u0259siri getdikc\u0259 z\u0259ifl\u0259yir, daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259ri, diaspor il\u0259 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti aras\u0131nda fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 getdikc\u0259 art\u0131r. \u0130tirdikl\u0259ri is\u0259 g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r &#8211; \u0259g\u0259r ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 Rusiyan\u0131n t\u0259kidi il\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259ri arxadan vurmasayd\u0131lar, bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, az\u0131 4-5 mln. erm\u0259ni ya\u015fayacaqd\u0131, onlar\u0131n \u00f6z siyasi partiyalar\u0131, m\u0259murlar\u0131, mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri olacaqd\u0131, Az\u0259rbaycanda is\u0259 az\u0131, 500 min erm\u0259ni ya\u015fayacaqd\u0131, \u0259n yax\u015f\u0131 yerl\u0259rd\u0259 &#8211; \u0259vv\u0259lki kimi &#8211; onlar \u00e7al\u0131\u015facaqd\u0131, neftd\u0259n-qazdan da pay alacaqd\u0131lar.<\/p>\n<p>Olmad\u0131, anlamad\u0131lar, rusun buyruq qulu olub \u00f6z mill\u0259tl\u0259rin\u0259 ziyan etdil\u0259r. He\u00e7 olmasa indi ay\u0131ls\u0131nlar, h\u0259l\u0259 d\u0259 gec deyil, qon\u015fularla s\u00fclh, \u0259min\u0259manl\u0131q, dostluq \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 se\u00e7sinl\u0259r ki, h\u0259m \u00f6lk\u0259l\u0259ri inki\u015faf etsin, h\u0259m d\u0259 demoqrafiq v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri faci\u0259vi &#8220;\u0259yrid\u0259n&#8221; geri d\u00f6n\u0259 bilsin. Bel\u0259 davam ets\u0259 50 ild\u0259n sonra co\u011frafiyam\u0131zda ya\u015fayan erm\u0259nil\u0259rin say\u0131 1,5 mln. n\u0259f\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r en\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Se\u00e7im onlar\u0131nd\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan 30 il ke\u00e7ir, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259n maraql\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri demoqrafiq d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rdir. 1991-ci ilin \u0259hali say\u0131na nisb\u0259t\u0259n ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 respublikalar\u0131n\u0131n demokrafik v\u0259ziyy\u0259ti bel\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u018fhalisi artan \u00f6lk\u0259l\u0259r: 1) Tacikistan &#8211; 67,13%, 2) T\u00fcrkm\u0259nistan &#8211; 51,46%, 3) \u00d6zb\u0259kistan &#8211; 49,87%, 4) Az\u0259rbaycan &#8211; 35,85%, 5) Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan &#8211; 32,91%, 6) Qazaxstan &#8211; 12,65%. \u018fhalisi azalan \u00f6lk\u0259l\u0259r: 1) Rusiya &#8211; 0,59%, 2) Belarus &#8211; 6,44%, 3) G\u00fcrc\u00fcstan &#8211; 8,82%, 4) Erm\u0259nistan &#8211; 12,6%, 5) Ukrayna &#8211; 12,6%, 6) Estonya &#8211; 17,76%, 7) Moldova &#8211; 20,78% , 8) Litva &#8211; 23,96%, 9)&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":414143,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1002660.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan 30 il ke\u00e7ir, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259n maraql\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri demoqrafiq d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rdir. 1991-ci ilin \u0259hali say\u0131na nisb\u0259t\u0259n ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 respublikalar\u0131n\u0131n demokrafik v\u0259ziyy\u0259ti bel\u0259 d\u0259yi\u015fib. \u018fhalisi artan \u00f6lk\u0259l\u0259r: 1) Tacikistan &#8211; 67,13%, 2) T\u00fcrkm\u0259nistan &#8211; 51,46%, 3) \u00d6zb\u0259kistan &#8211; 49,87%, 4) Az\u0259rbaycan &#8211; 35,85%, 5) Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan &#8211; 32,91%, 6) Qazaxstan &#8211; 12,65%. \u018fhalisi azalan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/414142"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=414142"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/414142\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/414143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=414142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=414142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=414142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}